Lajmet

Kosova nën trysni për themelimin e Asociacionit të Komunave Serbe?

Published

on

Kosovës po i kërkohet të gjejë rrugë për themelimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe. Sipas BE ky është një detyrim ndërkombëtar. Por Qeveria Kurti thotë, se nuk do të ketë asociacion një-etnik të komunave.

Asociacioni i Komunave me Shumicë serbe që nga viti 2013 vazhdon të jetë temë debati në Kosovë, Serbi dhe në mesin e pranisë ndërkombëtare e ndërlidhet ngushtë me dialogun Kosovë-Serbi. Kosova në vitin 2013 nënshkroi marrëveshjen e parimeve për themelimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe, por, në vitin 2015, Gjykata Kushtetuese e Kosovës gjeti që shumë pika të kësaj marrëveshje janë në kundërshtim me Kushtetutën e Kosovës. Që nga ajo kohë, asgjë nuk është bërë në këtë drejtim pos, kërkesës së vazhdueshme të Serbisë që Prishtina zyrtare ta themelojë Asociacionin dhe kundërshtimi i vazhdueshëm i Prishtinës zyrtare që nuk lejojnë Asociacion në vija etnike.

BE pret propozime nga Kosova

Të ndodhur në këtë situatë dhe në prag të rinisjes së dialogut Kosovë-Serbi, Bashkimi Evropian është duke pritur propozime nga Kosova për ta themeluar Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe. Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Peter Stano, u shpreh javën e shkuar, se “marrëveshja e vitit 2013 për Asociacionin është përfunduar me mirëbesim dhe se i mbetet Kosovës të propozojë një rrugë përpara për zbatimin e saj”.

Josep Borrell und Albin Kurti
Takimi Josep Borrell dhe Albin Kurti, 29 prill 2021

“Në vitin 2013 Kosova hyri në një marrëveshje përkrijimin e Asociacionit të Komunave Serbe. Kjo marrëveshje u përfundua me mirëbesim nga të gjitha palët e përfshira. Asnjëherë nuk është anuluar. Në fakt, marrëveshja e vitit 2013 u ratifikua nga Kuvendi me shumicën e dy të tretave të votave dhe duke vepruar kështu, Kosova mori një detyrim ndërkombëtar për të zbatuar këtë marrëveshje. Pra, Kosovës i mbetet të propozojë një rrugë përpara për të zbatuar marrëveshjen”, tha Peter Stano për mediumin kosovar kosovapress.

Qeveria e Kosovës nuk ndryshon qëndrim

Qeveria e Kosovës e udhëhequr nga Albin Kurti, vazhdon ta kundërshtojë idenë që Asociacioni të ketë kompetenca ekzekutive dhe sipas tij, “nuk do të lejohet të ketë diçka që vë në diskutim funksionimin e shtetit”. Kështu thotë zëdhënësi i qeverisë së Kosovës Përparim Kryeziu. “Ju e dini, Qeveria ka një qëndrim të qartë sa i përket kësaj teme. Kryeministri Kurti ka thënë se liria e asociimit është liri që garantohet me Kushtetutë, për këtë ka edhe Kushtetutë edhe aktgjykim të Gjykatës Kushtetuese, i cili do të jetë në shërbim të funksionimit të vendit dhe jo në defunksionalizim të vendit. Prandaj kemi thënë që asociacion njëetnik të komunave nuk mund të ketë”, ka thënë zëdhënësi, Përparim Kryeziu.

Serbia këmbëngul në themelimin e Asociacionit

Nga pala serbe vazhdojnë të këmbëngulin, se Prishtina duhet ta Themelojë Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe me kompetenca ekzekutive. Ky është refreni i Presidentit serb, Aleksandër Vuçiq dhe këtë ai e theksoi edhe njëherë në takimin e fundit të drejtpërdrejtë që kishte në Bruksel me kryeministrin e atëhershëm, Avdullah Hoti në kuadër të dialogut Kosovë-Serbi.

Sipas tij, ai është i gatshëm “të diskutojë për një zgjedhje kompromisi me Kosovën, por vetëm me kushtin që paraprakisht Kosova ta themelojë Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe”. “Asociacioni nuk mund të jetë një organizatë joqeveritare. Ne jemi gjithmonë për dialog e bisedë. Ne duam paqe dhe stabilitet, rrjedhën e mallrave, kapitalit, shërbimeve dhe njerëzve”, thotë Vuçiq cituar nga medium publik serb RTS.

Insistimi i vazhdueshëm i Serbisë që ta përfshijë në kuadër të dialogut Çështjen e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe, ka bërë që të ndërpritet dialogu dhe të ketë vështirësi në rifillimin e tij. Tash për tash akoma nuk dihet nëse çështja e Asociacionit do të jetë pjesë e bisedave ndërmjet kryeministrit të Kosovës Albin Kurti dhe Presidentit të Serbisë Aleksandër Vuçiq në takimin e tyre të pritshëm në fund të qershorit.

Kosovo Coronavirus Impfung Nord Mitrovica
Veriu i Mitrovicës

Marrëveshjet ndërkombëtare duhen me konsensus politik brenda Kosovës

Prej kohësh çështja e Asociacionit debatohet edhe mes analistëve në Kosovë. Demush Shaha, drejtor ekzekutiv nga instituti  (think-tank) EPIK, që angazhohet për reformat evropiane, thotë për DW se marrëveshjet ndërkombëtare për Kosovën gjithnjë duhet të kenë konsensus politik brenda Kosovës. “Mësimi nga marrëveshja e 2013-s për asociacionin është mësim se si duhet të sillet Kosova në ushtrimin e subjektivitetit të saj ndërkombëtar. Në 2013-n barrën për ngritjen e asociacionit nuk e ka marrë Qeveria X apo Qeveria Y, por e ka marr Republika e Kosovës si subjekt juridik në skenën ndërkombëtare. Çdo dështim për jetësimin e këtyre obligimeve ndërkombëtare do këtë pasoja në reputacionin dhe kredibilitetin e Kosovës si aktor në marrëdhëniet ndërkombëtare. Prandaj, neve çdo herë insistojmë se në skenën ndërkombëtare vendimet nuk mund të merren nga asnjë mazhorancë momentale, por çdo herë duhet të reflektojnë vullnetin konsensual të spektrit politik. Një qasje e tillë çdo herë siguron vazhdimësinë e respektimit të obligimeve tona ndërkombëtare. Në fakt një gjë e tillë është edhe kërkese kushtetutese, sipas nenit 18.1”, thotë Shasha.

Analisti Shasha beson se ngritja e Asociacionit do mbetet në tavolinë në kuadër të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi. Sipas tij “kjo çështje nuk do jetë marrëveshje e izoluar, por pjesë e marrëveshjes gjithëpërfshirëse për normalizimin e marrëdhënieve, ku Asociacioni do jetë vetëm njëri element i marrëveshjes”.

Kosovo Demush Shasha EPIK Institut

Continue Reading

Vendi

Vrasje në Strellc të Deçanit: Policia arreston një person dhe sekuestron një armë zjarri

Published

on

By

Një person ka humbur jetën sot në bjeshkën e Strellcit në Komunën e Deçanit, si pasojë e të shtënave me armë zjarri.

Rasti është konfirmuar nga zëdhënësi i Policisë së Kosovës për rajonin e Pejës, Driton Rugova.

Sipas policisë, ngjarja ka ndodhur rreth orës 13:43 në oborrin e një stani, ndërsa hetimet e para dëshmojnë se dyshohet për një vrasje nga pakujdesia mes personave me lidhje familjare.

Në vendin e ngjarjes, organet e rendit kanë sekuestruar një armë zjarri dhe kanë arrestuar personin e dyshuar.

Njësitet kompetente po vazhdojnë hetimet për sqarimin e plotë të rrethanave të këtij rasti. /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Goditja e përvitshme nga moti i ligë: Si po rrezikohet bujqësia dhe siguria ushqimore në Kosovë

Published

on

By

Stuhitë e fuqishme, breshëri dhe erërat e forta që përfshinë vendin ditëve të fundit kanë lënë pas pasoja të rënda në parcelat bujqësore dhe pronat private në disa rajone të Kosovës. Komunat si Suhareka, Istogu, Lipjani, Skenderaj, Vitia dhe Rahoveci janë përballur me goditjet më të mëdha, ku sipërfaqe të tëra të tokave të punuara janë dëmtuar pothuajse tërësisht.

Kjo situatë e përsëritur natyrore nuk përfaqëson vetëm një goditje të drejtpërdrejtë financiare për familjet e bujqve, por ngre një alarm serioz edhe për stabilitetin e përgjithshëm të ekonomisë kosovare.

Përballë kësaj gjendjeje ku komisionet komunale të vlerësimit të dëmeve shpesh përballen me buxhete të pamjaftueshme për dëmshpërblim, ekspertët bëjnë thirrje për një ndryshim rrënjësor të qasjes institucionale.

 

Pasojat e drejtpërdrejta në treg dhe rreziku nga importi i huaj

Ndikimi i këtyre goditjeve klimatike shtrihet shumë më larg se vetëm në arat e dëmtuara. Profesori i Bujqësisë, Imer Rusinovci, bën të ditur se vala e fundit e motit të ligë ka shkaktuar dëme të konsiderueshme duke goditur më së shumti pemishtet, vreshtat, perimet në fushë të hapur, misrin si dhe kulturat foragjere, ku në mjaft zona prodhimi është humbur pothuajse tërësisht.

“Kjo nënkupton më pak produkte vendore në treg, çmime potencialisht më të larta për konsumatorët dhe presion shtesë mbi fermerët, të cilët e kanë më të vështirë të konkurrojnë me produktet e importit,” paralajmëron Rusinovci.

Ai nënvizon se përveç humbjes drastike të sasisë, është dëmtuar rëndë edhe cilësia e produkteve, gjë që ua ul automatikisht vlerën në treg dhe e rrit varësinë e vendit nga ushqimi i huaj.

Sipas tij, nëse këto ngjarje natyrore përsëriten çdo vit pa masa mbrojtëse, “rreziku për tkurrjen e prodhimit vendor bëhet real.”

Në planin afatgjatë, kjo pasiguri e vazhdueshme ul gatishmërinë e fermerëve për të investuar, ngadalëson zhvillimin e të gjithë sektorit dhe dobëson seriozisht sigurinë ushqimore të Kosovës.

 

Nga masat parandaluese te sigurimet: Çfarë duhet të bëjë shteti

Për t’i bërë ballë kësaj sfide komplekse, profesori Rusinovci thekson se Kosova duhet të kalojë nga reagimet momentale te një strategji kombëtare me investime afatgjata për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike.

Meqenëse efektiviteti i sistemeve raketore kundër breshërit mbetet i diskutueshëm në komunitetin shkencor, ai insiston se fokusi i shtetit duhet të zhvendoset te mbrojtja direkte në terren.

“Në vend që të fokusohemi vetëm te sistemi raketor, Kosova duhet të ndërtojë një sistem të integruar të menaxhimit të rrezikut në bujqësi,” shprehet ai, duke propozuar subvencionimin e rrjetave mbrojtëse për pemishte e vreshta, ndërtimin e serrave moderne, investimet në sisteme adekuate të ujitjes e kullimit, si dhe forcimin e sistemit të paralajmërimit të hershëm meteorologjik.

Krahas infrastrukturës, ai e sheh si domosdoshmëri jetike mbështetjen e fermerëve përmes sigurimeve bujqësore, të cilat parandalojnë falimentimin financiar pas një sezoni të humbur.

Duke marrë parasysh se numri i bujqëve të siguruar në Kosovë mbetet ende shumë i ulët, kërkohet që shteti të subvencionojë një pjesë më të madhe të primieve dhe të bashkëpunojë me kompanitë e sigurimeve për krijimin e pakove më të përballueshme.

“Mesazhi kryesor është se fatkeqësitë natyrore nuk mund të shmangen, por dëmet e tyre mund të zvogëlohen ndjeshëm përmes politikave të mirëplanifikuara, investimeve në masa parandaluese dhe mbështetjes së vazhdueshme për fermerët. Në këtë mënyrë mbrohet jo vetëm prodhuesi, por edhe siguria ushqimore dhe ekonomia e Kosovës,” përmbyll Rusinovci. /E.A/

Foto; Prof- Imer Rusinovci

 

 

Continue Reading

Vendi

Teatri Kombëtar i Kosovës i jep lamtumirën Beqir Beqirit, njeriut që i shërbeu institucionit për mbi katër dekada

Published

on

Në amfiteatrin e Teatrit Kombëtar të Kosovës u mbajt dje mbledhja komemorative në nderim të Beqir Beqirit, i cili për më shumë se katër dekada ia kushtoi punën dhe përkushtimin e tij këtij institucioni.

Në ceremoni morën pjesë presidentja në detyrë, Albulena Haxhiu, ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, familjarë, miq, kolegë dhe punëtorë të Teatrit Kombëtar të Kosovës, të cilët kujtuan me respekt jetën dhe kontributin e tij.

Ministria e Kulturës dhe Turizmit vlerësoi se Beqir Beqiri ishte një nga ata njerëz që, edhe pse larg skenës, me punën e palodhur, profesionalizmin dhe përkushtimin e tij, dha një kontribut të çmuar në funksionimin dhe zhvillimin e Teatrit Kombëtar të Kosovës.

Sipas Ministrisë, kujtimi për Beqir Beqirin do të mbetet pjesë e historisë së institucionit dhe e të gjithë atyre që patën privilegjin ta njohin dhe të punojnë me të./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Mbretëria e Bashkuar shpreh shqetësim pas lirimit nga detyra të prokurorëve serbë

Published

on

Mbretëria e Bashkuar ka reaguar pas dekretit të presidentes në detyrë, Albulena Haxhiu, përmes së cilit u liruan nga detyra të shtatë prokurorët serbë, të cilët patën dhënë dorëheqje në fund të 2022-s.

Vendimi i Haxhiut është marrë një ditë pasi Këshilli Prokurorial e ka refuzuar kërkesën e tyre për t’i tërhequr dorëheqjet e gati katër vjetëve më parë.

Në reagim, Mbretëria e Bashkuar ka thënë se janë të shqetësuar me këtë zhvillim dhe ka bërë thirrje për integrimin e popullsisë shumetnike të Kosovës në sistemin e drejtësisë.

“Ne e kemi mirëpritur reagimin e vazhdueshëm të organeve përkatëse profesionale, të cilat e kanë njohur rëndësinë e ruajtjes së besimit të të gjitha komuniteteve në Kosovë ndaj sistemit të drejtësisë. Prandaj, jemi të shqetësuar për zhvillimet e kësaj jave. Ne bëjmë thirrje për integrimin e popullsisë shumetnike të Kosovës në sistemin e drejtësisë, me qëllim forcimin e besimit të publikut në institucionet e sundimit të ligjit në Kosovë”, thuhet në reagim.

Edhe Bashkimi Evropian ka shprehur shqetësim për vendimin e Këshillit Prokurorial të Kosovës për të pranuar dorëheqjen e personelit serbë si dhe për dekretimin e këtij vendimi nga ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu. Këto vendime BE-ja i ka quajtur në shpërputhje me ligjin.

Kthimin në vendin e punës kanë kërkuar edhe gjyqtarët të cilët dhanë dorëheqje në po atë kohë, mirëpo Këshilli Gjyqësor i Kosovës ende nuk ka marrë vendim për ta.

Dorëheqjet në fund të 2022-s ndodhën pas shkarkimit të komandantit të policisë në veri, i cili pati refuzuar të zbatojë vendimin e qeverisë me të cilin u ndalua qarkullimi i automjeteve me targa ilegale serbe. Atëkohë, dorëheqje patën dhënë edhe kryetarët e 4 komunave të veriut dhe pjesëtarët e administratës. /A.K/

Continue Reading

Të kërkuara