Lajmet

Kosova dhe Serbia heshtin për propozimin amerikan për Ujmanin

Propozimi vjen pas marrëveshjes së Uashingtonit

Published

on

Qeveria e Kosovës dhe e Serbisë ende nuk kanë qëndrim për studimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, për liqenin e Ujmanit dhe përdorimin e ujit të lumit Ibër.

Kjo nuk i ka ndaluar ekspertët nga Kosova dhe Serbia, të komentojnë lidhur me propozimin në fjalë.

Ky studim po konsiderohet i pranueshëm dhe i realizueshëm nga Halim Gjergjizi, profesor i menaxhimit strategjik në Kolegjin privat “Dardania”.

E rëndësishme sipas tij, është që studimi nuk i referohet pronës së liqenit, por vetëm prodhimit dhe menaxhimit të ujërave dhe energjisë.

Ndërsa ndryshe mendon Avdi Gjonbalaj, ekspert i ujërave, që në atë kohë kishte mbikëqyrur punimet për ndërtimin e liqenit të Ujmanit. Sipas tij, është i papranueshëm propozimi që parasheh që Kosova dhe Serbia të marrin në konsideratë aranzhimet teknike nga traktati ndërmjet SHBA-së dhe Kanadasë, për lumin Kolumbia.

Propozimi vjen pas marrëveshjes së Uashingtonit

Shtetet e Bashkuara u kanë dorëzuar të mërkurën, Qeverisë së Kosovës dhe asaj të Serbisë, studimin e fizibilitetit për Liqenin e Ujmanit. Ky studim shënon përmbushjen e një prej angazhimeve të Marrëveshjes së Uashingtonit, të arritur më 4 shtator 2020.

Raporti propozon formimin e një komisioni apo komiteti për lumin Ibër, që do të ndihmonte diskutimin midis palëve për mundësitë e menaxhimit të burimeve ujore. Ujmani është një liqen artificial, i ndërtuar në shtratin e lumit Ibër, në veri të Kosovës.

Profesori Halim Gjergjizi, i cili ka qenë pjesë e projektit në vitet e 70-ta, thotë se rekomandimet e SHBA-se janë të duhura dhe në interes të Kosovës.

“Raporti ka të bëjë më çështjen e menaxhimit të objekteve dhe ujit në përgjithësi. Si rekomandim është në rregull, korrekt dhe besoj se është në interes të Kosovës një trajtim i duhur në aspektin e menaxhimit dhe shfrytëzimit të ujërave në mënyrë optimale, ashtu siç është ndërtuar edhe vetë objekti. Sa i përket çështjes së pronave, kjo është e zgjidhur para ndërtimit dhe nuk ka vend për diskutim. Banka Botërore nuk do të investonte pa u zgjidhur çështja e pronave”, ka thënë Gjergjizi.

Liqeni i Ujmanit, ka sipërfaqe prej 11,9 kilometrash katrorë, (nga të cilat 9.2 kilometra katrorë janë në territorin e Kosovës dhe 2.7 kilometra në territorin e Serbisë) dhe 370 milionë kub ujë. Ky liqen është më i madhi në Kosovë dhe shtrihet në veri-perëndim të vendit, konkretisht në Komunën e Zubin Potokut, komunë kjo e banuar me shumicë serbe.

Liqeni u ndërtua në vitin 1972, me një kredi prej 45 milionë dollarësh amerikanë, që ishte marrë nga Banka Botërore, marrëveshje kjo e ratifikuar atëherë nga Kuvendi i Krahinor i Kosovës dhe Kuvendi Federativ i Jugosllavisë.

Serbia insiston se ka trashëguar borxhin e ish Jugosllavisë, prandaj pretendon se ka të drejtë në pronësi.

Gjonbalaj: Fillimisht njohja pastaj të flasim për Ujmanin

Avdi Gjonbalaj, thotë se studimi i fundit nga ekspertë amerikanë është i papranueshëm. Sipas tij, nuk është e nevojshme që për Liqenin e Ujmanit, të merret për bazë lumi Kolumbia. Ai tha se çështja e Ujmanit, mund të zgjidhet vetëm pasi të dy shtetet do ta njohin njëri tjetrin.

“Për këtë duhet të formohen komisione në lëmin e ujërave, kur dy shtete pranojnë njëri tjetrin, bëhet marrëveshje bilaterale, duke u thirrur në marrëveshjen e Helsinkut. Kjo konventë tregon se si duhet menaxhuar resurset ujore”, tha ai.

Edhe Dushan Janjiq nga Forumi për Marrëdhënie Etnike në Beograd, tha se studimi i fizibilitetit është një hap në drejtim të duhur, por sipas tij, këto propozime nuk do të zgjidhin ndasitë midis Kosovës dhe Serbisë për këtë çështje.

Ai i tha Radios Evropa e Lirë se “modeli i traktatit të lumit Kolumbia” për shfrytëzimin e burimeve ujore, nuk do të gjejë zbatim, sikurse nuk kanë gjetur zbatim as marrëveshja e Brukselit.

“Pala kosovare pretendon se gjithçka që është në territorin e Kosovës – përfshirë liqenin – u takon atyre, dhe Serbia në kushte të caktuara mund ta fitojë të drejtën ta shfrytëzojë atë. Nga ana tjetër, Serbia pretendon se i përket asaj. Këto janë pozicionet aktuale dhe ky studim nuk e zgjidh atë problem”, tha Janjiq.

Ai tha se studimi i SHBA-së në mënyrë ekskluzive i referohet shfrytëzimit të burimeve, siç janë prodhimi i ujit të pijshëm dhe energjisë elektrike dhe se është i përqendruar në ngritjen e kapacitetit dhe efikasitetit të impiantit aktual.

Liqeni i Ujmanit, menaxhohet nga ndërmarrja hidroekonomike “Ibër-Lepenc” me seli në Prishtinë, në pronësi të Qeverisë së Kosovës. Zyrtarë të kësaj ndërmarrjeje por edhe qeveria e Kosovës, nuk ka dhënë ndonjë përgjigjje për Radion Evropa e Lirë, sa i përket këtij studimi të fizibilitetit.

Kosova dhe Serbia, më 4 shtator 2020, kanë nënshkruar në Shtëpinë e Bardhë në Uashington, dy dokumente për normalizimin e raporteve ekonomike, në prezencë të ish-presidentit amerikan, Donald Trump. Marrëveshja është nënshkruar mes ish-kryeministrit të Kosovës, Avdullah Hoti dhe presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

Hoti: Të respektohet marrëveshja e Uashingtonit

Ish-kryeministri Avdullah Hoti, lidhur më këtë çështje ka shkruar në rrjetin social, Facebook, se qeveria duhet të kujdeset për realizimin e projekteve që burojnë nga Marrëveshja e Uashingtonit.

“Administrata e Presidentit Biden e ka konfirmuar se do të vazhdojë të realizojë këtë marrëveshje, sepse është në përputhje me interesat e përbashkëta të SHBA-së dhe Kosovës”, ka shkruar Hoti.

Kanali Ibër – Lepenc, kalon nëpër territorin e pesë komunave – Zubin Potok, Mitrovicë, Vushtrri, Obiliq dhe Prishtinë.

Viteve të fundit, zyrtarë nga Beogradi kanë insistuar ta përvetësojnë këtë liqen, çka është kundërshtuar fuqishëm nga autoritetet zyrtare në Kosovë.

Madje, më 8 shtator 2018, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, kishte vizituar Liqenin e Ujmanit, ose siç e quajnë serbët të Gazivodës, ku kishte thënë se “Ujmani është një liqe shumë me rëndësi si për serbët ashtu edhe për shqiptarët“.

Andaj, sipas tij, është me rëndësi që të gjendet zgjidhje e pranueshme për të dyja palët.

Liqeni i Ujmanit, nga Serbia dhe presidenti Vuçiq ishte cilësuar si burim dhe pasuri ekonomike serbe, por një gjë e tillë kundërshtohet ashpër nga autoritetet në Prishtinë.

Lajmet

Propozohet që nënkryetarët e Kuvendit të votohen veç e veç

Published

on

Kryeparlamentarja Albulena Haxhiu ka bërë të ditur se shefet e grupeve parlamentare kanë rënë dakord që nënkryetarët e Kuvendit të votohen veç e veç. Megjithatë, PDK-ja më pas deklaroi se nëse ky ndryshim po përdoret si mjet bllokimi, atëherë nuk janë dakord. 

Propozimet për nënkryetar janë: Ardian Gola nga VV-ja, Vlora Çitaku nga PDK-ja e Kujtim Shala nga LDK-ja. Emilja Rexhepi dhe Sllavko Simiq janë nga komunitetet joshumicë.

Shefja e Grupit Parlamentar të VV-së, Arbërie Nagavci, ka thënë se janë dakord me cilëndo mënyrë të votimit, edhe veç e veç, edhe në paketë.

E deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, ka thënë se nëse modeli i votimit të nënkryetarëve po bëhet si mjet për bllokim, atëherë partia e tij nuk do ta votojë. E nëse ka garanci se Kuvendi do të konstituohet, Gruda ka thënë se do të votojnë çdo mënyrë. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 11 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

11 shtator 1993

 

 

Në Prishtinë pritet në radhë për bukë

 

Furnizimi i Prishtinës dhe i qyteteve të tjera të Kosovës është vështirësuar dukshëm kohët e fundit, si pasojë e masave më të reja të qeverisë serbe.

Shumë dyqane private të pronarëve shqiptarë tashmë janë mbyllur, qoftë për shkak të kërcënimeve e shantazheve të policisë serbe, qoftë për shkak të vështirësive të tjera rreth furnizimit dhe të çmimeve jostabile.

Gjendje tejet e rëndë është veçmas sa i përket furnizimit me bukë. Kështu në Prishtinë qytetarët detyrohen që të presin në radhë edhe për bukë, e cila në sasi të kufizuara shitet që në orët e hershme të mëngjesit.

Furnizimi është tejet i vështirë edhe me artikuj të tjerë ushqimorë, në radhë të parë me sheqer, krip, vaj, deterxhent etj.

 

 

 

11 shtator 1995

 

Në Universitetin e Tetovës studiojnë 1.200 studentë

 

Shkup, 11 shtator (QIK)

Në vitin e parë dhe të dytë të studimeve në Universitetin e Tetovës do të studiojnë 1.200 studentë. Për ligjërimin e mësimeve momentalisht janë të inkuadruar 150 profesorë dhe ky numër mjafton për rrjedhën normale të punës.

Preokupim momental është sigurimi i kuadrit për mësimin e gjuhës maqedonishte, e cila me planprogramin e punës së Universitetit të Tetovës është paraparë të mësohet si lëndë në degët e fakultetit filologjik.

Në momentin e pikërisht, UT ka 17 mësonjtore dhe pesë zyra administrate, të cilat janë të mjaftueshme për punë normale. Ditëve të fundit, në Universitet rrjedh aksioni “libri për Universitetin”, të cilin e kanë përkrahur shumë qytetarë të republikës dhe më gjerë. Po ashtu, një grup punonjësish të këtij institucioni të lartë edukativo arsimor, vizitojnë komunat dhe bashkësitë lokale, dhe me këtë rast njoftojnë popullin për punën e universitetit dhe kushtet materiale të tij pasi që ky universitet tani për tani financohet nga vetë populli, derisa të hyjë në sistemin e financimit të republikës.

Lidhur me yçjen e Universitetit të Tetovës në sistemin edukativo-arsimor dhe financiar të Republikës së Maqedonisë, rektori i UT prof.dr.Fadil Sulejmani, thotë: “Ne të gjithë në Universitet vazhdojmë punën tonë si pedagog për çka edhe jemi të obliguar, kurse inkuadrimin e Universitetit të Tetovës në sistem ia kemi lënë subjektit politik shqiptar. Universiteti ynë nuk është hapur për qëllime politike, por për nevoja reale arsimore të popullit shqiptar”.

 

 

11 shtator 1997

 

 

Dhuna e përditshme në Kosovë

 

Skenderaj: – Driton Imeri (20) dhe Asllan Seferi (25), nga Prekazi i Epërm, u ndaluan në Shipol nga policia më 31 gusht dhe u keqtrajtuan fizikisht pa kurrfarë preteksti. Gjatë kontrollit të veturës së tyre, policia gjeti një shqiponjë dhe e dogji atë, duke fyer në baza kombëtare këta dy të rinj dhe duke i keqtrajtuar ata publikisht.

Më 5 shtator, dy autoblinda, të përcjellura nga një helikopter “shetitën” nëpër Prekaz të Poshtëm, respektivisht nëpër lagjet Jasharaj, Kodraj dhe Lushtakët, duke mos u ndalur dhe vazhduan në drejtim të Polacit.

Hamdi Osmani, Mujë e Habib Salihu, Aziz Sejdiu, Sadik e Nezir Neziri dhe Rexhep Musliu, nga fshati Krasmiroc, me pretekst të kërkimit të armëve u morën ose u detyruan të paraqiten në polici disa herë me radhë. Ata, më 29 gusht, u morën dhe u mbajtën në polici disa orë, pastaj u urdhëruan që të paraqiten në polici më 2 shtator dhe disa ditë me radhë.

Gjatë muajit gusht, në komunën e Skenderajt ndodhi një vrasje, dy plagosje, 25 veta u morën në arrest në polici, 39 u morën në bisedë informative, 1 u keqtrajtua fizikisht, 36 psiqikisht, 18 veta u dënuan për kundërvajtje, 5 veta u kërcënuan, ndërsa policia “vizitoi” 38 familje shqiptare.

Mitrovicë: – Dje, në orët e paradites, gjashtë policë të stacionuar në afërsi të ujësjellësit, që gjendet në Shipol, ndaluan dhe legjitimuan të gjithë kalimtarët, si dhe autobusët që vinin nga drejtimi i Pejës dhe Skenderajt. Disa nga udhëtarët madje u bastisën dhe u fyen.

Kamenicë: – Më 3 shtator, dy policë shkuan në shtëpinë e Jakup Hashanit në Muqivërc dhe i lanë thirrjen që të paraqitet më 6 shtator në stacionin e policisë në Kamenicë. Ditën e caktuar ai u paraqit në polici, ku prej tij u kërkua një revole dhe u lirua me porosinë se do ta vërtetojnë rastin dhe do ta thërrasin prap.

Me të njejtin pretekst z. Hashani është marrë edhe disa herë më parë në polici.

Dje, për të tretën herë, me pretekst të kërkimit të armëve, u mor në pyetje në polici Hajrush Vokshi nga Poliçka. Vlen të theksohet se ai u mor në pyetje në lokalet e kooperativës bujqësore “Bujku” në Rrogoçicë, objekt ky të cilin policia e shfrytëzon vazhdimisht për marrje në pyetje të qytetarëve shqiptarë.

Sot, po me pretekst të armës, në policinë e Kamenicës u mor në pyetje rreth një orë Hasan Rapuca, kryetar i Nëndegës së LDK-së në Korretin. Ai që nga e diela është i detyruar të paraqitet çdo ditë në polici.

 

 

11 shtator 1998

 

Dy të vrarë e 6 të plagosur në Rezallë

 

Gjatë sulmit serb në Rrezallë të Skënderajt janë vrarë Xufë Ahmeti (1990) dhe Leutrim Ahmeti (1969), ndërsa janë plagosur Brahim Ahmeti (1969), Bajram Ahmeti (1987), Makfire Ahmeti (1987), Fatmir Ahmeti (30), Fatmire Malush Ahmeti (17) dhe Tahir Lladrofci (1976) nga Gllanasella e Gllogocit, që ishte mysafir.

Sipas dëshmisë së z. Lladrofci dyshohet të ketë mbetur i vrarë edhe Ramë Ahmeti (35).

Granatimet kanë qenë të fuqishme. Njoftohet për një rezistencë heroike të UÇK-së kundër sulmeve serbe.

Sulmi i filluar në mëngjes kundër fshatrave Rezallë, Ticë e Pluzhinë u zgjerua në orët e pasdites edhe në fshatrat Makërmal e Obri.

Nga këto fshatra, pas sulmit të sotëm u zhvendosën mbi 15 mijë banorë.

 

 

Në Kosovë janë shkatërruar e djegur 41.447 objekte

 

Sindikata e Pavarur e Veprimtarive Komunale e Banesore e Kosovës publoki raportin për pasojat e operacioneve të forcave serbe në Kosovë, në periudhën ndëmjet 28 shkurtit e 10 shtatorit, dhe propozoi disa masa për zbutjen e këtyre pasojave.

Në fillim të raportit thuhet se në Kosovë, në këtë periudhë, janë vrarë së paku 881, janë zhdukur pa gjurmë (e konsiderohen të vdekur) mbi 900, kurse janë keqtrajtuar rreth 10.000 shqiptarë, shumica e të cilëve ishin gra, pleq e fëmijë.

Sipas evidencës së deritashme të kësaj sindikate, në këto aksione, në të cilat janë përfshirë 320 vendbanime të 15 komunave të Kosovës (Skënderajt, Gllogocit, Deçanit, Gjakovës, Klinës, Rahovecit, Malishevës, Pejës, Vushtrrisë, Mitrovicës, Suharekës, Ferizajt, Shtimes, Lipjanit, Prishtinës, Prizrenit dhe Istogut), janë plaçkitur, djegur ose dëmtuar 41.447 objekte të ndryshme (39.622 shtëpi banimi, 1.755 lokale tregtare dhe mbi 60 objekte shkollore). Kështu, më shumë se 445.033 banorë kanë qenë të detyruar të braktisin shtëpitë e veta, ndërsa rreth 274.311 vetë kanë mbetur pa kulm mbi krye.

Sindikata e Pavarur e Veprimtarive Komunale e Banesore, duke tërheq vërejtjen për gjendjen tepër të rëndë të popullsisë që ka braktisur shtëpitë për të shpëtuar jetën, thekson se kjo situatë nuk mund të tejkalohet pa tërheqjen e forcave policore e ushtarake serbe nga Kosova, duke përfshirë edhe heqjen e rreth 100 postblloqeve policore, të cilat e bëjnë të pamundur lëvizjen e njerëzve dhe dërgimin e ndihmave humanitare.

Kjo sindikatë vlerëson se popullsia e zhvendosur nuk mund të kthehet në trojet e veta, në qoftë se nuk jepet ndihmë për ndërtimin e shtëpive të reja ose për sanimin e shtëpive të dëmtuara. Për këtë arsye, ajo vlerëson se Qeveria e Republikës së Kosovës duhet të hartojë një program për krijimin e kushteve minimale për kthimin e të larguarve nga shtëpitë e tyre dhe të sigurojë mjete për kthim sa më të shpejt të tyre. Gjithashtu, ajo e vlerëson të nevojshëm edhe formimin e një agjencie profesionale për vlerësimin e dëmeve matriale dhe për hartimin e realizimin e programeve për sanimin e gjendjes në të gjitha vendbanimet e dëmtuara.

 

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

UBT përkujton viktimat e 11 Shtatorit

Published

on

By

Sot, UBT përkujton me respekt viktimat e sulmeve terroriste të 11 Shtatorit 2001 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, një tragjedi që tronditi jo vetëm popullin amerikan, por mbarë botën.

Në këtë ditë përkujtimi, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka shprehur solidaritetin e UBT-së me familjet e viktimave dhe popullin amerikan, duke theksuar rëndësinë e kujtesës, paqes dhe miqësisë së qëndrueshme ndërmjet popujve.

“11 Shtatori mbetet një kujtesë e dhimbshme e pasojave që sjell urrejtja dhe dhuna, por njëkohësisht edhe një thirrje e përhershme për paqe, solidaritet dhe bashkëpunim ndërmjet njerëzve dhe kombeve. Sot i nderojmë të gjitha viktimat e kësaj tragjedie dhe bashkëndjejmë me familjet e tyre dhe me popullin amerikan.

Për Kosovën dhe popullin shqiptar, Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë një vend të veçantë në historinë tonë. Miqësia dhe mbështetja amerikane kanë qenë dhe mbeten një simbol i fuqishëm i partneritetit, lirisë dhe shpresës.

Në këtë ditë, kujtojmë viktimat, nderojmë sakrificën e tyre dhe riafirmojmë besimin tonë në një botë ku paqja, liria, toleranca dhe bashkëpunimi ndërtojnë të ardhmen”.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi

Rektor i UBT-së

Continue Reading

Lajmet

Ramës i tregohen prangat kur merr fjalën për dhënien në shfrytëzim për 50 vjet të “Tulltores”

Published

on

Asamblistët e Vetëvendosjes në Komunën e Prishtinës e kanë penguar fjalimin e kryetarit Përparim Rama, lidhur me dhënien në shfrytëzim afatgjatë të “Tulltores”, në seancën e jashtëzakonshme që po mbahet të premten. 

Ata me njërën dorë kanë goditur tavolinat dhe me tjetër i kanë treguar Ramës prangat. 

Rama ka qenë duke folur për pikën e parë të rendit të ditës që është “Propozim-vendimi për dhënien në shfrytëzim afatgjatë të pronës së paluajtshme të Komunës së Prishtinës, lokacioni “Tulltorja”. 

Rama ka thënë se toka nuk falët po jepet në shfrytëzim dhe sipas tij për këtë shfrytëzim kryeqyteti përfiton 1 milion euro në vit. 

Continue Reading

Të kërkuara