Presidenti francez Emmanuel Macron i ka bërë thirrje Evropës që të tregoj veten në skenën botërore, duke deklaruar se ka ardhur koha që kontinenti të fillojë të sillet si një “fuqi”.

Përballë kërcënimeve në rritje nga Kina, Rusia dhe tashmë edhe SHBA-ja, ai u shpreh për një grup gazetash evropiane se kontinenti po përballet me një thirrje zgjimi.

Macron shtroi pyetjen nëse Evropa është vërtet gati të shndërrohet në një fuqi në fushat e ekonomisë, financave, mbrojtjes dhe sistemeve demokratike, duke shtuar se në një epokë tjetër kjo do të cilësohej si momenti që kontinenti të “pajisej me pjekurinë e tij”.

Përpara samitit të BE-së në Bruksel, udhëheqësi francez përsëriti thirrjen për kredi të përbashkëta në nivel evropian me qëllim mbledhjen e qindra miliarda eurove të nevojshme për investime industriale.

Ai theksoi se ka ardhur koha për të krijuar një kapacitet të përbashkët borxhi për të financuar shpenzimet e së ardhmes përmes eurobondeve, duke argumentuar se nevojiten programe të mëdha evropiane për projektet më cilësore.

Megjithëse thirrje të tilla në të kaluarën janë pritur medyshas nga Gjermania dhe vende të tjera, të cilat dyshojnë se Franca kërkon të përdorë Evropën për të mbajtur barrën e saj financiare, Macron pranoi se vendi i tij nuk ka pasur gjithmonë një model të balancuar si ekonomitë e veriut.

Ai vuri në dukje se Franca nuk ka ndërmarrë reforma si ato të Portugalisë, Spanjës, Italisë apo Greqisë, të cilat sot po japin rezultate, por argumentoi se tregjet botërore po kërkojnë gjithnjë e më shumë alternativa ndaj dollarit amerikan.

Sipas tij, BE-ja ka nevojë për 1.2 trilionë euro në vit për të investuar në sektorë jetikë si siguria, mbrojtja, energjia e pastër dhe inteligjenca artificiale.

Duke kërkuar mbrojtjen e këtyre industrive, Macron saktësoi se nuk bëhet fjalë për proteksionizëm, por për koherencë, në mënyrë që prodhuesve evropianë të mos u imponohen rregulla që nuk vlejnë për konkurrentët jashtë bllokut.

Ai e përshkroi botën e sotme si një vend në çrregullim ku ndryshimet klimatike po nxitojnë, SHBA-ja nuk është më një garantues i sigurt i sigurisë, Rusia ka ndërprerë energjinë e lirë dhe Kina është kthyer në një rival të ashpër. Në këtë situatë, Macron theksoi se evropianët janë vetëm, por kanë njëri-tjetrin si një forcë prej 450 milionë njerëzish.

Ai përfundoi duke thënë se shndërrimi në fuqi është përmbushja e aventurës evropiane, duke kujtuar se ndonëse shtetet u bashkuan për të ndaluar luftën dhe për të ndërtuar një treg, ato gjithmonë e kishin ndaluar veten të mendonin për pushtetin.

Lidhur me tensionet e fundit me Washingtonin, ai paralajmëroi evropianët që të mos mashtrohen nga tërheqjet e përkohshme të SHBA-së, duke thënë se ekziston një tendencë frikacake për t’u qetësuar pas çdo krize, ndërkohë që rreziqet mbeten reale dhe të vazhdueshme.

Presidenti Donald Trump ka kërcënuar se do të bllokojë hapjen e një ure që lidh SHBA-në me Kanadanë, derisa Uashingtoni të “kompensohet plotësisht për çdo gjë” që i ka dhënë fqinjit të saj verior.

Ura Ndërkombëtare “Gordie Howe”, e cila lidh provincën kanadeze të Ontarios me shtetin amerikan të Miçiganit (Michigan), nuk do të hapet derisa Otava “ta trajtojë Shtetet e Bashkuara me drejtësinë dhe respektin që meritojmë”, shkroi Trump në rrjetet sociale.

Sipas faqes zyrtare të projektit, ura po financohet nga qeveria kanadeze, por do të jetë në pronësi publike të përbashkët mes Kanadasë dhe Miçiganit. /BBC/

Një varkë gome që transportonte 55 pasagjerë, përfshirë dy foshnja, është përmbysur jashtë bregdetit të Libisë, thotë agjencia e OKB-së për migracionin. Të mbijetuarat e vetme, dy gra nigeriane, u shpëtuan nga autoritetet libiane të premten, njoftoi të hënën Organizata Ndërkombëtare për Migracionin (IOM). Varka po transportonte emigrantë dhe refugjatë nga vende të ndryshme afrikane, tha ajo për BBC.

Varka u mbyt pasi u mbush me ujë përafërsisht gjashtë orë pas nisjes nga qyteti bregdetar i al-Zawiya në Libinë veri-perëndimore. IOM thotë se pothuajse 500 emigrantë janë raportuar të vdekur ose të zhdukur duke u përpjekur të kalojnë Detin Mesdhe nga Libia deri më tani në vitin 2026.

Libia është bërë një pikë nisjeje për emigrantët nga Afrika nën-Sahariane që kërkojnë të arrijnë në Evropë që kur udhëheqësi i kahershëm Muammar Gaddafi u vra në vitin 2011. Të mbijetuarat i thanë IOM-it se gomonia ishte nisur rreth orës 23:00 me orën lokale nga al-Zawiya, në perëndim të Tripolit. Ajo u përmbys disa orë më vonë në orët e para të mëngjesit të së premtes në veri të Zuwaras.

Nuk është menjëherë e qartë pse ka kërkuar kaq shumë kohë që lajmi të dalë në dritë. Njëra nga dy të mbijetuarat tha se kishte humbur bashkëshortin e saj, ndërsa tjetra raportoi se dy foshnjat e saj kishin vdekur, tha agjencia. Ekipet e IOM-it u ofruan të dyja grave kujdes mjekësor urgjent.

IOM thotë se të paktën 375 emigrantë u raportuan të vdekur ose të zhdukur vetëm in janar pas një serie mbytjesh “të padukshme” në Mesdheun qendror gjatë periudhave të motit ekstrem dimëror. Dyshohet se shifra e vërtetë është më e lartë. Pavarësisht tragjedive të përsëritura, emigrantët vazhdojnë të tentojnë kalimin.

Kushtet për emigrantët brenda Libisë janë gjerësisht të dokumentuara si të tmerrshme. Zyrtarët e OKB-së për të drejtat e njeriut kanë paralajmëruar për tortura, trafikim, punë të detyruar, zhvatje dhe abuzime të tjera të kryera nga aktorë shtetërorë dhe joshtetërorë, përfshirë grupet e milicisë.

IOM thotë se trafikantët dhe rrjetet e kontrabandës përfitojnë duke i detyruar njerëzit në mjete lundrimi të mbingarkuara dhe të pasigurta për lundrim, duke kontribuar në rritjen e numrit të vdekjeve. Agjencia ka bërë thirrje për bashkëpunim më të fortë ndërkombëtar për të çmontuar rrjetet e kontrabandës dhe trafikimit, së bashku me krijimin e rrugëve të sigurta dhe ligjore të migrimit për të reduktuar vdekjet në det.

Shumë mjete lundrimi që mbyten nuk raportohen kurrë nga kontrabandistët e njerëzve që i operojnë ato. Ata që vdesin thjesht zhduken, duke i lënë familjet e tyre pa e marrë vesh kurrë se çfarë ka ndodhur me ta.

Disa vende, duke përfshirë Britaninë e Madhe, Spanjën, Norvegjinë dhe Sierra Leone-n, i kanë bërë thirrje Libisë të mbyllë qendrat e ndalimit ku grupet e të drejtave të njeriut thonë se emigrantët janë torturuar, abuzuar ose vrarë. /BBC/

Ali Larijani, këshilltar i Liderit Suprem të Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, dhe sekretar i këshillit të tij të sigurisë kombëtare, do të vizitojë Omanin të martën (10.02.2026) pas bisedimeve indirekte midis SHBA-së dhe Iranit që u mbajtën atje, njoftoi agjencia gjysmë-zyrtare e lajmeve Tasnim, raporton Reuters.

Diplomatët amerikanë dhe iranianë u angazhuan përmes ndërmjetësimit të Omanit në shtetin e Gjirit Arab javën e kaluar, në një përpjekje për të ringjallur diplomacinë mes një grumbullimi detar të SHBA-së pranë Iranit dhe zotimeve të Teheranit për një përgjigje të ashpër nëse sulmohet. “Gjatë këtij udhëtimi, (Larijani) do të takohet me zyrtarë të lartë të Sulltanatit të Omanit dhe do të diskutojë zhvillimet e fundit rajonale dhe ndërkombëtare, si dhe bashkëpunimin dypalësh në nivele të ndryshme,” tha Tasnim raporton Reuters.

Data dhe vendi i raundit të ardhshëm të bisedimeve ende nuk janë bërë të ditura.

Irani dhe SHBA mbajtën pesë raunde bisedimesh vitin e kaluar për kufizimin e programit bërthamor të Teheranit, proces ky që dështoi kryesisht për shkak të mosmarrëveshjeve mbi pasurimin e uraniumit brenda Iranit. Në qershor, SHBA sulmoi objektet bërthamore iraniane në mbyllje të një fushate 12-ditore bombardimesh izraelite.

Teherani që atëherë ka deklaruar se ka ndërprerë aktivitetin e pasurimit, të cilin SHBA e sheh si një rrugë të mundshme drejt bombave bërthamore. Irani thotë se programi i tij bërthamor është vetëm për qëllime paqësore. /Reuters/