Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

27 tetor 1993 

Kosova qe disa ditë është pa të vetmen gazetë në gjuhën shqipe

Po bëhen disa ditë që nuk po botohet gazeta e vetme në gjuhën shqipe në Kosovë, “Bujku”.

Udhëheqja e instaluar serbe në shtypshkronjën e “Rilindjes” (tash “Graçanica”) nuk po e shtyp gazetën me pretekst se nuk ka letër.

Redaksia e “Bujkut” vazhdimisht e ka bërë gati gazetën për shtyp. Edhe gazeta serbe “Jedinstvo”, që shtypet në po këtë shtypshkronjë, pas disa ditë botimi, po bëhen katër ditë që nuk është botuar.

Drejtori i instaluar serb i ndërmarrjes fantom “Panorama”, Jordan Ristiq, si edhe kryeredaktori i “Jedinstvos”, Voislav Zhivkoviq, në disa deklarata për Radiotelevizionin e Serbisë, kanë theksuar se kjo ndërmarrje, në të cilën bënë pjesë edhe shtypshkronja, është para shkatërrimit. Ata i kanë bërë thirrje Qeverisë së Serbisë për të ndihmuar këtë ndërmarrje, por këto thirrje, siç theksojnë ata, nuk kanë hasur në mirëkuptim.

Siç dihet Qeveria serbe e shkatërroi ndërmarrjen “Rilindja” dhe e krijoi ndërmarrjen “Panorama” me arsyetim se “në këtë mënyrë do të ndihmohet gazetaria në Kosovë”.

Mirëpo, prej se u ndoqën nga Pallati i Shtypit redaksitë e revistave, të botimeve të librit, administrata e të tjera, hapësira e këtij pallati ka mbetur e zbrazët, ose një pjesë e tij e vogël u është dhënë me qira firmave të ndryshme që nuk kanë lidhje me publicistikë.

Njerëzit që kanë pasur rast të hyjnë ditëve të fundit në Pallatin e Shtypit, thonë se drejtoria e instaluar serbe në ndërmarrjen “Panorama” po shet çdo gjë që mund të shitet.

Siç shihet qëllimi i parë i Qeverisë së Serbisë dhe i udhëheqjes së instaluar të ndërmarrjes fantom “Panorama”, ishte përvetësimi i pasurisë së “Rilindjes” dhe shuarja e plotë e botimeve dhe e gazetarisë në gjuhën shqipe. Serbët, duke e “vajtuar” hallin e “Jedinstvos”, dëshirojnë që të neutralizojnë kritikat dhe akuzat në adresë të tyre për mosbotimin e “Bujkut”. Dihet fare mirë se serbët i kanë katër gazeta të përditshme, siç janë: “Borba”, “Politika”, “Ekspres politika”, “Novosti” dhe me dhjetëra revista.

Një taktikë të tillë të shuarjes së plotë të gazetave dhe botimeve të popujve joserbë, Beogradi e ka përdorur edhe në Vojvodinë. Siç dihet mosdaljes së gazetës “Magjar So” në Novi Sad i parapriu gjoja njëfarë krize në gazetën e përditshme serbe të Novi Sadit “Dnevnik”.

27 tetor 1994

SHBA i kanë dhënë 6.6 milionë dollarë ndihmë humanitare Kosovës për vitin 1994

Në një informatë të marrë nga Agjencia për Zhvillimin Ndërkombëtar e Zyrës për Ndihmë vendeve tjera në rast fatkeqësish natyrore, thotë se SHBA-të i kanë dhënë 6.683.765 dollarë amerikanë organizatave joqeveritare për ndihmë humanitare Kosovës për vitin 1994, i cili përfundoi më 30 shtator. Rreth 3.727.891 dollarë u kanalizuan përmes Mercy Corps International për medikamente, shporetë për ngrohje dhe gatim, miell gruri, deterxhente dhe sapun. Catholic Relief Services mori 2.264.120 dollarë për materiale higjienike, ushqim dhe ndihma të tjera. Doctors of the World (Mjekët e Botës morën 691.754 dollarë për vaksinim masiv dhe shërbime mjekësore, raporton Ruder Finn Global Public Affairs nga Uashingtoni.

27 tetor 1995

Adem Demaçit iu dha çmimi i Universitetit të Osllos

Çmimi më i lartë dhe tradicional i Universiteti të Osllos “Lizel dhe Lio Aitinberg” për vitin 1995 iu dha Adem Demaçit, njoftoi TVSH.

Siç dihet, Adem Demaçi është mes tjerash edhe fitues i Çmimit “Saharov” dhe i Çmimit të Rektorëve të Universiteteve të Evropës.

1. Demaçi është propozuar qe dy vite radhazi nga Komiteti i Parlamentit Norvegjez për Çmimin Nobel për Paqe për hir të angazhimit të tij për të drejtat njerëzore.

Me rastin e dhënjes së Çmimit, në Universitetin e Osllos pritet që z. Demaçi të mbajë disa ligjërata për të drejtat e njeriut dhe shkeljen e tyre drastike që pushteti okupues serb në Kosovë.

Adem Demaçi (1936) u dënua tri herë nga gjyqet e ish-Jugosllavisë dhe qëndroi në burg 28 vjet.

Para burgosjes ai kishte botuar një roman të rëndësishëm në Kosovë.

Aktualisht Adem Demaçi është kryetar i Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut në Prishtinë.

27 tetor 1997

Amnesti Interneshënëll tërheq vërejtjen se gjykimet kundër shqiptarëve janë tejet të padrejta

Prishtinë, 27 tetor (QIK)

Në një komunikatë për opinion të lëshuar 24 tetor të këtij viti, organizata më e madhe ndërkombëtare për të drejta e njeriut “Amnesti Interneshënëll” tërheq vërejtjen për gjykimin që filloi sot në Prishtinë ndaj 19 të akuzuarve shqiptarë, duke shprehur shqetësimet se ky gjykim si dhe gjykimet e tjera të mëparshme mund të jetë tejet i padrejtë. Në komunikatë thuhet se Nait Hasani dhe 18 shqiptarë të tjerë, gjykimi i të cilëve pritet të filloj të hënën në Prishtinë, rrezikon të jetë një gjykim tejet i padrejtë. Në fillim të këtij viti Nait Hasani është mbajtur për një muaj në arrest në një vend të panjohur. Nait Hasani thuhet të jetë torturuar me shok elektrik, meqë hetuesit kishin për qëllim që të detyronin atë që të nënshkruaj deklaratë vetakuzuese.

Këta 19 persona aktakuza i ngarkon për “terrorizëm” dhe “vrasje” për veprimet që përfshin edhe tentimin për vrasje ndaj rektorit serb të Universitetit të Prishtinës në vitin 1996. Supozohet të jenë anëtarë të organizatës terroriste “Ushtria Çlirimtare e Kosovës”. Duke mos e kundërshtuar nevojën për dënimin e akteve të tilla, Amensti Internashënëll bën thirrje autoriteteve që ky gjykim të përkoj me normat dhe standardet ndërkombëtare për gjzkime të drejta.

“Gjykimet e njëjta të cilat përfunduan në maj dhe korrik të këtij viti kishin të meta serioze; të akuzuarit kanë deklaruar në gjyq se deklaratat e nxjerra nga ata janë bërë nën ndikimin e torturës”, thotë Amensti Internashënëll.

“E drejta e të akuzuarve për një gjykim të drejtë ishte shkelur edhe përmes formave të tjera. Mbrojtësve iu pamundësua shikimi i dokumentacionit si dhe takimi me klientët e tyre”, thotë organizata.

Seria e tanishme e gjykimeve pason pas sulmeve të dhunshme ndaj civilëve, policëve dhe zyrtarëve serbë si dhe shqiptarëve të cilët shihen si “besnik” të autoriteteve serbe. Pjesa dërmuese e këtyre akteve kanë ndodhur në vitet 1996 dhe 1997. Organizata ilegale “UÇK” ka marrë përgjegjësinë për pjesën dërmuese të sulmeve, në të cilat së paku 12 persona janë vrarë.

Policia serbe ndërmorri një valë arrestimesh në fund të vitit 1996 dhe në fillim të vitit 1997 në të cilën valë u arrestuan mbi 100 shqiptarë. Të dhënat për përdorim të dhunës dhe torturës ndaj të arresturve janë të shumta. Njëmbëdhjetë nga njëzet të akuzuarit në maj deklaruan në gjyq se ata kanë “pranuar veprën” pasi që janë torturuar dhe keqtrajtuar. Nait Hasani, i akuzuari i parë në gjykimin e tanishëm, është arrestuar më 28 janar të këtij viti dhe brenda 48 orëve është dërguar në spital për shërimin e plagëve të shkaktuara gjatë mbajtjes në arrest. Më 31 janar ai “u zhduk”, autoritetet kanë mohuar se kanë ndonjë të dhënë për të derisa ai u “rishfaq” më 28 shkurt. Atë ditë një gjykatës hetues serb formalisht e mori atë në pyetje në prezencë të avokatit mbrojtës të tij. Nait Hasani pohoi se ai është marrë nga policia prej spitalit dhe është mbajtur në një vend të panjohur për te ku është i mbajtur i lidhur për shtrati. Ai ka deklaruar se është torturuar me shok elektrik me qëllim për ta detyruar që të nënshkruar deklaratën vetakuzuese.

Rasti më i freskët është më 17 tetor, Jonuz Zeneli i cili është arrestuar për t’u gjykuar në gjykimin e të hënës së bashku me 19 të tjerë, vdiq në arrest në spitalin e burgut të Beogradit. Familja e tij dyshon se ai ka vdekur nga pasojat e keqtrajtimit. Një tjetër person, Adrian Krasniqi, që fillimisht ishte i akuzuar me të tjerët, është mbytur nga policia më 16 tetor të këtij viti. Gjithashtu thuhet se ai ka marrë pjesë në një sulm të armatosur në një stacion policor në një fshat afër Pejës.

Dy nga 19 të akuzuarit do të dënohen në mungesë.

Që nga 1989 kur Krahinës së Kosovës iu hoq autonomia, pjesa dërmues e shqiptarëve, që llogaritet të jenë 90 për qind të popullsisë së Kosovës, kanë refuzuar që ta njohin administrimin serb në Krahinë. Pjesa dërmuese e tyre ka mbështur partinë kryesore politike të shqiptarëve, LDK, e cila ka thirrur për njohje të Kosovës shtet i pavarur dhe që vazhdimisht ka ndjekur metodat paqësore.

Të dhënat e mjerueshme për shkeljen e të drejtave të njeriut në Kosovë, në të cilën përgjatë viteve me mijëra shqiptarë janë rrahur apo keqtrajtuar në forma të ndryshme nga ana e policisë, dhe me qindra të tjerë të burgosur përmes gjykimeve të padrejta, ka akumuluar një ndjenjë të rrezikshme urrejtjeje në mesin e shumë shqiptarëve etnikë. Udhëheqësit e shqiptarëve etnikë dhe të tjerët kanë tërhequr vëmendjen se po qe se nuk merren hapa urgjent për të zgjidhur problemin e Kosovës përmes bisedimeve paqësore mund të rritet përkrahja e popullit ndaj atyre që duan t’i kthehen dhunës, thuhet në komunikatën e Amnesti Interneshënëll-it.

27 tetor 1998

Forcat serbe janë tërhequr nga disa postblloqe në Kosovë

Njoftimet nga disa komuna të Kosovës kanë bërë të ditur se policia serbe është tërhequr nga shumë postblloqe, dis atë vëna këtë vit, e disa që nga pushtimi i Kosovës. Por, edhe më tej, policia ka mbetur në stacionet policore dhe në disa postblloqe.

Gllogoc: KI i Degës së LDK-së në Gllogoc njoftoi se forcat serbe janë tërhequr nga Tërsteniku, nga Komorani, ushtria është tërhequr nga Çukat e Zabelit, ndërsa forca janë tërhequr edhe nga objekti i “Feronikelit, por nuk dihet nëse janë tërhequr të gjitha.

Ky burim bëri me dije se forca serbe ka ende në Korroticë, si dhe në lagjen Sopi në Llapushnik.

Podujevë: Mbrëmë, para orës 20, forcat policore serbe janë tërhequr nga postblloku afër moteli “Besiana”, në hyrje të Podujevës. Thuhet se një pjesë e madhe e policëve janë tërhequr edhe nga moteli “Besiana”.

KI i Degës së LDK-së në Podujevë njofton se mbrëmë pas orës 21, në drejtim të Serbisë kanë shkuar mbi 100 autobusë me policë serbë.

Lugu i Baranit: Një veprimtar i LDK-së në Lug të Baranit njoftoi se policia serbe u tërhoq nga postblloqet në Kosuriq e Gllogjan, porse sot një autoblindë e forcave serbe shkoi deri në Baran e Nepole dhe pastaj u kthye sërish prapa.

Para largimit, forcat serbe kanë demoluar objektin e shkollës fillore në Gllogjan dhe shtëpinë e Zymer Çekut në Kosuriq.

Lipjan: Forcat serbe janë tërhequr mbrëmë nga postblloqet në Vërshec, Çylagë, Gracë e Vogël, afër Gllavicës dhe nga objekti i shkollës fillore “Jeronim de Rada” në Magurë, njoftoi KI i Degës së LDK-së në Lipjan.

Suharekë: Forcat serbe janë tërhequr sot nga fshati Samadraxhë, por banorëve të shtëpive ku kanë qenë të vendosur u kanë thënë që të mos ua largojnë thasët me rërë, sepse sërish do të kthehen.

KI i Degës së LDK-së në këtë komunë njofton se forcat serbe vazhdojnë të qëndrojnë edhe më tej në Reshtan, Bllacë e Mohlan, ndërsa në Suharekë sot ka pasur lëvizje të shtuara të forcave serbe, të cilat edhe kanë legjitimuar kalimtarët.

Malishevë: Nga një minë e vendosur – një i vrarë dhe dy të plagosur

Sot rreth orës 15, 30, duke u kthyer në shtëpitë e tyre në fshatin Dragobil të Malishevës, nga një minë e vendosur, u vra Ali Murat Paçarrizi dhe u plagosën Haki Jakup Paçarrizi e Arsim Kajtaz Paçarrizi, njofton KMDLNJ.

Në Likoc u gjetën trupat e tre shqiptarëve të vrarë e të masakruar

Prishtinë, 27 tetor (QIK) – Pas tërheqjes së forcave policore- ushtarake serbe nga Likoci, u gjetën trupat e tre shqiptarëve të vrarë e të masakruar. Këta janë: Xhavit Halit Kadriu (22) nga Likoci, i masakruar dhe pa kokë, Cen Gjinovci (67) nga Makërmali, i vrarë më 25 shtator dhe Idriz Gashi (60) nga Rezalla, i vrarë më vonë, njofton KMDLNJ.

Në Shtupeq të Rugovës u gjetën trupat e dy të vrarëve

KMDLNJ njofton se në Rugovë pas dy mujave, në afërsi të Shtupeqiti të Vogël, u gjetën trupat e Mustafë Isuf Lajçit (58) dhe Dude Isuf Lajçit, të vrarë gjatë ofensivës serbe më 24 gusht të këtij viti.

Foto: Adem Demaçi

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

26 tetor 1993

U dogj Hamami i Prishtinës

Mbrëmë në Prishtinë, rreth orës 19,40, nga shkaqe të panjohura, u dogj Hamami i Prishtinës.

Dëshmitarët thonë se zjarri përfshiu me të shpejtë gjithë godinën e Hamamit të Prishtinës, ku ishin vendosur zyrat e shoqatave dhe firmave të ndryshme.

Hamami i Prishtinës ishte njëri prej objekteve më të bukura dhe më interesante të vjetërsisë në Kosovë.

Arkeologët shqiptarë për shumë vite ishin përpjekur t’ia siguronin këtij objekti mbrojtjen institucionale por, me instalimin e udhëheqjes serbe në Entin për Mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës dhe të Historisë së Kosovës, ky objekt u përdor për destinime të tjera. Udhëheqjet serbe, si edhe në rastet tjera, kanë shfrytëzuar çdo hapësirë për fitimin e padjersë të parave.

Ndonëse është absurde, Hamami i Prishtinës iu dha shoqatave e firmave të ndryshme për shfrytëzim.

Ekspertët e krijuesit shqiptarë kishin planifikuar pas restaurimit të Hamamit, krijimin e një hapësire të përshtatshme për galeri artesh. Hamami kishte ndriçim natyral, përmes kupollave, ndërsa gjendej në një ambient të mbushur me objekte të vjetra dhe të bukura.

Këto plane i dogji zjarri, që megjithëse duket i rastësishëm, ishte, në esencë, i qëllimtë.

Djegia e Hamamit të Prishtinës është një paralajmërim serioz se një fat i këtillë i pret edhe të gjitha objektet tjera të vjetra e të rëndësishme të Kosovës, që nuk u shërbejnë qëllimeve e miteve serbe. Këto objekte që nuk i ka rrënuar dhëmbi i kohës, do t’i rrënojë zjarri e fatkeqësi të tjera, në dukje të parë të rastësishme, por esencialisht të planifikuara.

26 tetor 1994

Doli nga shtypi libri anglisht “Dimensionet e çështjes së Kosovës në Ballkan”

Në botim të Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës dhe Qendrës për Informim të Kosovës doli nga shtypi në anglisht libri i akademik Gazmend Zajmit “Dimensions of the question of Kosova in the Balkans” (“Dimesionet e çështjes së Kosovës në Ballkan”).

Në libër përfshihen 10 njësi tematike, të cilat i referohen temës bosht të individualitetit politik të Kosovës dhe zgjidhjes së çështjes së Kosovës, të vështruar në rend të parë si çështje e vetëvendosjes së popullatës së Kosovës me shumicë dominante demografike – etnike shqiptare.

Librit i paraprin parathënia e autorit me titull: “Identifikimi i bërthamës së individualitetit dhe i çështjes së Kosovës”, ndërsa më tutje renditen këto njësi tematike: “Çështja e Kosovës në kuadër të çështjes shqiptare si sfidë e kohës dhe ndaj kohës”; “Subjektet e suksesionit në raport me ish-Federatën jugosllave – Kosova si subjekt i suksesionit”; “Çështja e Kosovës dhe Evropa Juglindore”; “Etniciteti, Kosova, dehumanizmi dhe humanizmi”; “Indikime metodologjike mbi etikën dhe oplitikën në raport me strukturën shoqërore dhe osaçërisht në raport me strukturën etnike si një nga trajtat e saj – përshkimi i politikës dhe i joetikës në Kosovë dhe ndaj Kosovës si rast ekzemplar (key-case); “Ndrydhja e çështjes shqiptare si faktor i degradimit dhe i zhbërjes së Jugosllavisë”; “Qasja ndaj çështjes shqiptare dhe çështjes së Kosovës mbi bazën e principit demokratik të vetëvendosjes”; “Rrjedhat e konfliktësisë shqiptaro-srebe të ish-federatës multinacionale të Jugosllavisë”, dhe “Dimensionet e çështjes së Kosovës në Ballkan”.

Siç shihet emërtimi i librit “Dimensionet e çështjes së Kosovës në Ballkan” mbështetet në titullin e punimit të fundit në dorëshkrimin e librit, i cili për kah përmbajtja e tij në esencë paraqet pjesën konkludive të librit dhe e pozicionon çështjen e Kosovës në kornizë ballkanike.

Të gjitha këto punime dhe studime i lidh një qasje e përbashkët metodologjike, një fill i përbashkët tematik mbi bërthamën e individualitetit dhe të çështjes së Kosovës si dhe një sfond i përbashkët shoqëror dhe politik kohor dhe hapësinor, në të cilën sajohet dhe shpalohet çështja e Kosovës si çështje madhore në Ballkan. Kështu të gjitha këto studime përbëjnë një tërësi organike në kuadër të temës bosht.

Botimi anglisht i këtij libri është përgatitur nga Skënder Hyseni dhe Avni Spahiu.

Libri ka 190 faqe.

26 tetor 1995

Tre veprimtarë nga Gllogoci u dënuan me nga 30 ditë burg

Një mbledhje e aktivit të LDK-së në Zabel të Poshtëm të Gllogocit, e mbajtur më 25 maj 1994, ishte pretekst i mjaftueshëm për gjykatën e instaluar serbe në Prishtinë që tre veprimtarëve politikë t’ua shqiptojë dënimet me nga 30 ditë burg, njofton KI i Degës së LDK-së në Gllogoc.

Kështu, me pretekst se kanë mbajtur tubim me qytetarë pa e lajmëruar mbajtjen e tij tek organet serbe, gjykata serbe dënimet ua shqiptoi Izet Ibrahimit (1962), kryetar i KKF dhe anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së në Gllogoc, Jakup Krasniqit (1951), kryetar i Këshillit Komunal të arsimit, anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së dhe deputet i Parlamentit të Kosovës dhe Tahir Zenelit (1955), kryetar i aktivit të LDK-së në Zabel të Poshtëm.

Në vendimin e lëshuar nga gjykata serbe thuhet se ata duhet të paraqiten në vuajtjen e dënimit 15 ditë pas marrjes së vendimit.

26 tetor 1997

Gelbard vjen në Kosovë

Gazeta serbe “Nasha borba” njoftonte dje se të hënën pritet të arrijë në Beograd Robert Gelbard, i dërguar i posaçëm i presidentit amerikan Bill Klinton për ish-Jugosllavinë.

Në njoftim thuhej se diplomati amerikan do të vizitojë së pari Prishtinës, e pastaj do të qëndrojë në Beograd.

Pavarësisht prej këtij njoftimi dhe paralajmërimeve të mëparshme jozyrtare se vizita do të realizohet më 29 tetor, ende nuk dihet data e saktë e arritjes së z. Gelbard në Prishtinë.

 26 tetor 1998

19 kosovarë u mbytën në ujërat e detit Adriatik

Roja bregdetare e Shqipërisë bëri të ditur se, natën mes të shtunës e të dielës, në ujërat e Detit Adriatik, në afërsi të ishullit të Sazanit, janë mbytur 19 shqiptarë nga Kosova. Ata ishin nisur me një motoskaf në drejtim të Vlorës, prej nga duhet të vazhdonin lundrimin për në Itali. Por, për shkak të prishjeje në motor, motoskafi kishte shpërthyer.

Bëhet e ditur se roja bregdetare e Shqipërisë ka ndaluar edhe një motoskaf tjetër me 250 veta. 180 prej tyre ishin shqiptarë nga Kosova.

Foto: Hamami i Prishtinës

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998

25 tetor 1993

Në Shupkoc policia serbe ndërhyri brutalisht në ndeshjen sportive

KMDLNJ në Mitrovicë njofton se më 24 dhjetor, rreth orës 14, mbi 35 policë serbë me tre pizgauerë dhe një veturë rrethuan fushën sportive të improvizuar në fshatin Shupkoc afër Mitrovicës, ku po zhvilloheshin garat kampionale të Republikës së Kosovës në futboll. Ishin planifikuar të zhvilloheshin ndeshjet ndërmjet ekipit Skënderaj dhe Birlikut të Mitrovicës, e pastaj edhe në mes Drenicës së Skënderajt e Trepçës së Mitrovicës.

Policia serbe ndërpreu lojën që po zhvillohej dhe rrahu e keqtrajtoi shumë futbollistë e spektatorë. Policia dëmtoi edhe veturat e biçikletat që u gjendën aty.

Nga rrahja më së keqi pësoi referi anësor Iliaz Spahiu, nga Vushtrria, i cili u mbajt për disa orë në stacionin e policisë dhe u plaçkit me 60 marka gjermane, pastaj, Xhafer Dobra, Jeton Kajtazi (14-vjeçar), Faik Fazliu, Flamur Muja, Jakup Fazliu e të tjerë, të cilët kërkuan ndihmë mjekësore.

Siç u informuam nga bashkëpunëtori ynë, në hyrje të Mitrovicës policia ndali dhe e keqtrajtoi edhe futbollistin e Trepçës, Bardhec Seferi.

Siç kemi informuar, në javën e kaluar policia serbe ndërpreu lojën në mes klubeve “Tefik Çanga” e “Drita”, në Grupin e Ferizajt.

25 tetor 1994

Për tetë muaj në Klinikën Gjinekologjike në Prishtinë vdiqën 635 foshnja dhe 8 nëna

Në Klinikën e Gjinekologjisë dhe të Akusherisë në Prishtinë, që administrohet nga serbët e instaluar, për tetë muaj të këtij viti, prej 4.235 foshnjave të lindura, vdiqën 635 sosh. Në këtë periudhë u trajtuan 6.566 paciente, nga të cilat vdiqën 8 nëna. Më e reja prej tyre kishte 20 vjet, kurse më e vjetra 38.

Pos vdekshmërisë së lartë të foshnjave, kjo klinikë karakteriziohet edhe me heqje të shpeshtë të mitrave grave. Vetëm gjatë majit të sivjetmë pati 21 intervenime kirurgjike, gjatë të cilave po kaq grave iu hoqën mitrat!, shkruan gazeta e sotme “Bujku”.

25 tetor 1995

Policia arrestoi dje gazetarët e “Bujkut” dhe korrespondenten e “Dojçe Veles” dhe pengoi delegatet nga Gjakova

Gazetarët e “Bujkut” Elviana Berani, Behxhet Haliti e Ridvan Slivova dhe korrespondentja e Dojçe-Veles, Valentina Saraçini e vozitësi Faik Binçe u arrestuan dje në fshatin Studençan të Suharekës derisa po ktheheshin në Prishtinë nga një fshat i Suharekës ku ishte mbajtur Kuvendi zgjedhor i Forumit të Gruas së LDK-së.

Pasi i legjitimuan gazetarët u dërguan në stacionin e policisë në Suharekë. Elviana Berani dhe Valentina Saraçini u morën në pyetje. Atyre iu kontrollua detajisht materiali që kishin me vete, dokumentet, shkresat, shënimet si dhe kasetofonat gazetareskë. Përkundër insistimit të këtyre dy reporterëve që të japin shpjegime për këtë arrest, policia më se një orë nuk deshi të japë asfarë shpjegimesh. Në fund thanë se e gjithë kjo ka ndodhur gabimisht, njofton sot “Bujku”.

Ndërsa Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Gjakovë njofton se dje në orën 9:00 policia ndaloi në rrugë tetë delegatet nga Gjakova dhe pasi i mbajti rreth 45 min. ia mori atyre materialin e përgatitur për Kuvendin zgjedhor të Forumit të Gruas së LDK-së.

25 tetor 1997

Të hënën nis procesi i ri gjyqësor në Prishtinë

Prishtinë, 25 tetor (QIK)

Në Gjykatën Serbe të Qarkut në Prishtinë, të hënën më 27 tetor, fillon procesi gjyqësor kundër 21 të akuzuarve shqiptarë nga anë të ndryshme të Kosovës, të ngarkuar se i takojnë Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Hetimet kundër këtyre të akuzuarëve në këtë gjykatë, i bëri gjykatësja hetuese Darica Marinkoviq, ndërkaq, në rolin e prokurorit është Jovica Jovanoviq. Aktakuzën, që përmban 23 faqe, e nënshkroi kryeprokurori Sllavko Stevanoviq. Të akuzuarit do të dalin para trupit gjykues të të pestëve, që do ta kryesojë gjykatësi Dragolub Zdravkoviq.

Para gjyqit do të dalin: Nait Hasani, Agron Tolaj, Arif Vokshi, Hasan Zeneli, Qerim Kelmendi, Alban Neziri, Agim Makolli, Hamzë Pangjaj, Asllan Selimi, Eqrem Kastrati, Isak Shabani, Bislim Zogaj, Ilir Gashi, Ali Gjuliqi, Demir Limaj, Agim Hulaj, Selim Lokaj, Hajdin Rama dhe Nezir Zogaj.

Zyrtarisht në këtë aktakuzë figurojnë edhe emrat e Adrian Krasniqit, që u vra javën e kaluar në Kliçinë të Pejës dhe emri i Januz Zenelit, që gjithashtu javën e kaluar vdiq në spitalin e burgut të Beogradit.

Këta të akuzuar kush më herët e kush më vonë u paraburgosën gjatë janarit, shkurtit dhe prillit të sivjetmë. Sipas aktakuzës, të gjithëve u është vënë në barrë vepra penale e terrorizmit, disave, madje, u vehet në barrë “bashkimi për veprimtari armiqësore”, vepër kjo e sanksionuar sipas neneve 125 e 136 të ligjit penal të “federatës” serbo-malazeze. Dy të akuzuar të tjerë, Agron Tolaj e Arif Vokshi, ngarkohen edhe për vepër penale të vrasjes sipas nenit 47, paragrafi 2, pika 6 të Ligjit Penal të Serbisë, i cili parasheh edhe dënimin maksimal, atë me vdekje.

Ky është procesi i tretë i madh gjyqësor i organizuar kundër shqiptarëve këtë vit, që është edhe një përmbyllje e nxjerrjes në procese të montuara të të akuzuarve në fushatën e madhe të burgosjes së shqiptarëve, të organizuar fundin e janarit e fillimin e shkurtit të sivjetmë. Në dy procese të montuara, kundër 35 të akuzuarve janë shqiptuar 317 vjet burg.

Po nga fillimi i këtij aksioni, policia serbe ka vrarë ose ka mbytur me torturë 6 shqiptarë.

Ky proces bëhet në kohën e një tensionimi të shtuar të situatës së përgjithshme në Kosovë. Gjatë kohës së mbajtjes së dy proceseve të kaluara, organet policore serbe ndërmorën rreth gjykatës serbe masa të forta sigurie, madje edhe keqtrajtuan anëtarë të familjeve të të akuzuarve dhe kalimtarë të rastit.

Dr. Pajazit Nushi, kryetar i KMDLNj-së u ka bërë thirrje individëve dhe organizatave ndërkombëtare për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të njeriut për të marrë pjesë si vëzhgues në

procesin që organizohet të hënën në gjykatën e administruar nga serbët në Prishtinë.

25 tetor 1998

Nga shpërthimi i minave në kufirin Kosovë-Shqipëri gjetën vdekjen 4 të rinj nga komuna e Malishevës

Si pasojë e eksplodimit të minave të montuara nga forcat e ushtrisë serbe në kufirin Kosovë-Shqipëri, gjatë ditëve të fundit gjetën vdekjen edhe së paku 4 të rinj shqiptarë nga komuna e Malishevës, bën të ditur KI i Degës së LDK-së së Malishevës.

Ditë më parë është vrarë i riu Hasan Shala (18) nga Banja e Malishevës, trupi i të cilit është varrosur. Po në kufi kanë gjetur vdekjen edhe Shpëtim Kryeziu (20) dhe Sami Kryeziu (18), të dy nga Pagarusha e Malishevës, dhe një i ri tjetër emri i të cilit nuk është bërë i ditur, por dyshohet se është nga Shkoza e Malishevës, trupat e të cilëve tash tri ditë ndodhen në morgun e spitalit të Prizrenit.

Foto: Klinika Gjinekologjike në Prishtinë

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

24 tetor 1994 

Përfundoi manifestimi “Takimet e Gjeçovit ’94”

Të shtunën në Zym të Hasit përfundoi manifestimi letrar tradicional “Takimet e Gjeçovit ’94”.

Siç dihet manifestimi i sivjetmë u organizua nga Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës dhe klubi letrar “Shtjefën Gjeçovi” i Zymit. Gjatë javës, në shumë qendra të Kosovës u organizuan një varg manifestimesh.

Ndërsa të shtunën, në lokalin e shkollës fillore të Zymit, u mbajt tribuna tradicionale e manifestimit, e cila kësaj radhe i kushtohej shkrimtarit Anton Pashku. Të shtunën u mbajt edhe ora letrare për fëmijë dhe “Ora e Gjeçovit”, ndërsa në një takim rasti u përkujtua edhe aktorja e njohur nga Hasi, Katarina Josipi.

Gazeta e sotme “Bujku” njofton se në manifestim merrnin pjesë disa qindra zymjanë, si dhe anëtarë të shumtë të Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës.

Në tribunën e manifestimit, të cilën e udhëhoqi shkrimtari Basri Çapriqi, u lexua kumtesa e dr.Sabri Hamitit.

Kurse në orën letrare lexuan shumë poetë. Çmimi për poezinë më të mirë për fëmijë iu dha Arif Demollit, ndërsa për poezinë më të mirë të lexuar në orën qendrore letrare iu dha Milazim Krasniqit.

Manifestimin e përshëndeti kryetari i Republikës së Kosovës, dr.Ibrahim Rugova.

Në telegram, mes të tjerash, thuhej se edhe ky manifestim kulturor dëshmon qëndresën, aftësinë e organizimit, të besimit dhe të afirmimit e respektimit të popullit tonë në botë, ashtu siç na tregon jeta dhe vepra e Gjeçovit.

24 tetor 1997

Gjendje më e qetë në vendbanimet shqiptare në Mal të Zi

Natën e 22 tetorit, njëherë në orën 20. 30 e pastaj edhe në orën 0. 30, grupe ekstremistësh, që në Podgoricë protestojnë kundër fitores së Gjukanoviqit në zgjedhjet e së dieles për president të Malit të Zi, në të cilat faji kryesor për këtë fitore u hidhet shqiptarëve, shkuan në vendbanimet shqiptare të Malësisë, Tuzit e Dinoshës dhe i provokuan ata.

Ekstremistët me mbi 20 automobila dhe një kombibus shkuan në Tuz duke shtirë me armë dhe duke fyer e sharë shqiptarët.

Mehmet Bardhi, kryetar i LD në Mal të Zi, i deklaroi sot QIK-ut se këta ekstremistë, të pajisur me flamuj e ikonografi të ndryshme, duke shtirë me armë, duke ngritur tre gishtërinjë dhe duke fyer e sharë shqiptarët parakaluan nëpër Tuz, në përpjekje për të inicuar ndonjë konflikt qaë do të kishte pasoja tragjike.

Ndërkohë, ministri malazez i punëve të brendshme i është drejtuar me një letër Bullatoviqit, kryetar aktual që pësoi humbje të dielen, por që mandatin do ta mbajë deri më 15 janar të vitit të ardhshëm, duke e bërë atë fajtorë për mitingjet në Podgoricë dhe për eskalimin e veprimeve antishqiptare të përkrahësve të tij.

Korrespondenti i “Bujkut” njofton se në fshatin Dinoshë policia nga një numër ekstremistësh ka konfiskuar një sasi armësh, si dhe ka bllokuar rrugën Podgoricë-Tuz për të penguar vërshimën e mëtejshme të ekstremistëve. Njëkohësisht kjo ministri ka tërhequr vërejtjen se provokimet e mëtejshme kundër shqiptarëve mund të shkaktojnë konflikte me pasoja tragjike, siç do të kishte pasoja tragjike edhe përpjekja për kapërcimin e bllokadës policore.

Ndërkohë shqiptarët e Malësisë janë deklaruar se do të vetëmbrohen nëse vazhdojnë ehe më tutje provokimet ndaj tyre.

Lajmi i fundit i “Bujkut” bën të ditur se pushteti malazez ka garantuar mbrojtjen e plotë për shqiptarët, ndërkohë që është hequr bllokada e rrugës, por vërehen patrulla të shtuara policore, të cilat kontrollojnë të gjitha veturat që shkojnë në drejtim të Tuzit.

Po kjo gazetë thekson se ka njoftime nga policia rrugore që të mos merret rrugë në drejtim të Podgoricës me vetura me regjistrim të Ulqinit dhe të qyeteteve të Kosovës, sepse nuk mund t’u garantojnë siguri. Një rekomandim i njëjtë u është dhënë edhe studentëve shqiptarë nga Mali i Zi që studiojnë në Universitetin e Prishtinës.

Me një deklaratë lidhur me gjendjen e krijuar është paraqitur LD në Mal të Zi, e cila e dënon parakalimin e ekstremistëve nëpër Tuz, duke kënduar këngë çetnike e duke provokuar shqiptarët. Kjo parti gjithashtu u bëri thirrje të gjitha banorëve të Malësisë që të maksimalisht të përmbahen dhe njëkohësisht u bëri thirrje autoriteteve që të sigurojnë rendin dhe qetësinë publike.

1. Bardhi, në deklaratën e tij për QIK-un thekson se gjatë ditës së djeshme dhe mbrëmë gjendja në vendbanimet shqiptare ka qenë e qetë dhe nuk ka pasur provokacione të tjera.

Lista vazhdon në numrin e nesërm.

24 tetor 1998

KMDLNJ: Në Tërdec të Gllogocit policia serbe plagosi një të ri shqiptar

Sot rreth orës 12:00 në fshatin Tërdec të Gllogocit, forcat e policisë serbe e kanë plagosur rëndë me armë zjarri të riun Zymber Buzaku (18) nga i njëjti fshat, njofton Shërbimi për Informim i KMDLNJ-së.

Njoftohet se i riu Zymber Buzaku është plagosur gjatë kohës derisa po prente dru në malin Kosmaq, përkatësisht në pronën e tij.

Zymber Zubaku nga tre plumba ka pësuar plagë të rënda në kokë dhe në kraharor, ndërsa gjendja e tij është shumë e rëndë.

Aktivistët e komunës së Gllogocit apelojnë te Komiteti i Kryqit të Kuq Ndërkombëtar që t’i vijnë në ndihmë të plagosurit, gjendja e të cilit vazhdimisht po rëndohet.

Foto: Tuzi