Lajmet

Konflikti njeri-kafshë

“Popullsia e tigrave në Indi vazhdon të jetë nën potencialin e saj”

Published

on

Në prag të Ditës Botërore të Tigrit, eksperti i botës së egër të Indisë, Karanth thotë se habitati i vendit mund të strehojë 15 mijë tigra kundrejt 3 mijë sa ka aktualisht.

Megjithëse aktualisht India strehon popullsinë më të madhe të tigrave, ekspertët besojnë se vendi nuk ka arritur një progres të lartë gjatë viteve në mbrojtjen dhe rritjen e numrit të tyre, shkruan Anadolu Agency (AA).

E mbuluar me vija të errëta vertikale me lesh ngjyrë kafe portokalli me një pjesë më të ndritshme, e cila dikur mund të shihej në një zonë të gjerë nga pjesa perëndimore e Anadollit Lindor deri në pellgun e lumit Amur në lindje dhe në jug nga ultësira e Himalajeve, tani tigri është i listuar si specie e rrezikuar në listën e Unionit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN).

Duke folur ekskluzivisht për AA, në prag të Ditës Botërore të Tigrit, e cila shënohet të enjten K. Ullas Karanth, drejtor i Qendrës për Studime të Kafshëve të Egra me qendër në qytetin jugor indian Bangalore tha se vendi nuk ka arritur shumë për shkak të mos ndjekjes së politikave shkencore.

“Ne kishim rreth 2.000 tigra 50 vjet më parë, kurse tani kemi rreth 3.000. Duke pasur parasysh habitatin e mundshëm prej mbi 300 mijë kilometra katrorë, i cili ka një potencial për të strehuar 15 mijë tigra, do të thoja se nuk kemi arritur shumë”, tha ai.

Sipas vlerësimeve zyrtare, India vitin e kaluar numëronte 2.967 tigra në pyjet e saj kundrejt 2.226 të regjistruar në 2014.

Qeveria është duke drejtuar “Projektin Tigër” i cili ndërmerr kërkime dhe konverton habitatin e kësaj specie më të madhe të maceve të egra, e cila është gjithashtu kafsha kombëtare e Indisë.

Karanth tha se përpjekjet e rigjenerimit të tigrit indian filluan mbi 50 vjet më parë dhe vendi ka bërë relativisht më shumë se vendet e tjera në drejtim të lëshimit të fondeve, zbatimit të ligjeve të ruajtjes dhe krijimit të interesit publik për tigrat.

“Megjithatë, për shkak se kemi dështuar t’i mbështesim politikat tona në shkencë të shëndoshë dhe për shkak të burokracisë së tepruar, ne nuk kemi arritur atë që është e mundur”, tha ai.

Karanth, i cili ka kryer hulumtime mbi ekologjinë e tigrave, grabitqarëve simpatikë dhe gjitarëve të tjerë të mëdhenj tha se urbanizimi i shpejtë nuk është shkaku kryesor i tkurrjes së habitatit të tigrave.

Problemet ndryshojnë

“Urbanizimi dhe dëshira e njerëzve ruralë për të migruar në zonat gjysmë-urbane dhe urbane po ul presionin mbi pyjet e tigrave. Problemet janë të ndryshme dhe ndryshojnë midis rajoneve të vendit”, tha ai.

Ai tha se në pyjet më të gjera të Indisë qendrore dhe lindore, “problemi kryesor është gjuetia e paligjshme e preve dhe tigrave”.

“Shfrytëzimi i pyjeve dhe kullotja e bagëtive nga banorët lokalë shkakton gjithashtu hedhjen e mbeturinave në zona të mëdha. Projektet e infrastrukturës si rrugët dhe hekurudhat po prishin lidhjen e habitateve”, tha ai.

Karanth më tej tha se projekte joefikase të energjisë së gjelbër, të tilla si projekte mikro-hidel dhe projekte të rrugëve rurale po çojnë gjithnjë e më shumë habitatet e tigrave nën ndikimet negative njerëzore.

I pyetur nëse India po bën mjaftueshëm duke bashkëpunuar me vendet fqinje për ruajtjen e tigrave pasi që kafsha nuk njeh kufij, Karanth tha se macja e egër e madhe është zhdukur në të dy anët e kufirit përgjatë rajonit Kinë-Mianmar.

“Kufiri ku ne ndajmë habitatet e tigrave është me Mianmarin, Kinë-Tibet, Butanin, Bangladeshin dhe Nepalin. Përshtypja ime është se ka një koordinim të arsyeshëm me Nepalin, Butanin dhe Bangladeshin, vende që ndajnë popullsinë e tigrave me Indinë”, tha ai.

Konflikti njeri-kafshë

Në lidhje me rritjen e konfliktit njeri-kafshë, Karanth tha se “disa habitate të mbrojtura mirë të tigrave po nxjerrin numra të lartë të tigrave” të cilët po shpërndahen dhe po vijnë në konflikt me njerëzit.

“Në situata të tilla, prioritet duhet të jetë vrasja e shpejtë e tigrave problematikë nëse rrezikohen jetët e njerëzve nga vdekja për shkak të pranisë së vazhdueshme të grabitqarëve. Në të kundërtën, armiqësia lokale do të jetë e pakontrollueshme”, tha ai.

Duke komentuar suksesin e Indisë, si nënshkrues e deklaratës së Shën Petersburgut për ruajtjen e tigrave, e cila synon të dyfishojë numrin e tigrave në të gjithë gamën e tyre globale deri në vitin 2022, ekspertët thanë se “këto samite janë vetëm një shfaqje dhe mburrje për politikanët dhe burokratët vendorë dhe ndërkombëtarë”.

“Objektivat për të ashtuquajturin dyfishim lëvizin në mënyrë periodike. Në regjistrimin e popullsisë të vitit 2000 numri i tigrave ishte 4.000, kurse në 2004 u ul qëllimisht në 1.400 në mënyrë që zyrtarët të luajnë këto lojëra. Numri real ka shumë të ngjarë të ketë qenë rreth 3.000 për dy dekadat e kaluara. Përdorimi i metodave të dobëta dhe fshehja e të dhënave nga vëzhgimet e pavarura janë disa nga mënyra se si po zhvillohen gjërat”, tha ai.

Kryeministri i Indisë, Narendra Modi ka pohuar se vendi e ka përmbushur këtë objektiv të dyfishimit të popullsisë së tigrave në 2019, katër vjet përpara afatit.

Lajmet

Kurti takon në Paris emisarin Sorensen: Diskutohet për normalizimin dhe dialogun me Serbinë

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i cili po qëndron në Paris, është takuar me të dërguarin e posaçëm të Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë–Serbi, Peter Sorensen, në margjinat e Forumit të Paqes.

Gjatë takimit u diskutua për perspektivat e normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve me fokus njohjen reciproke, stabilitetin institucional të paszgjedhjeve në Kosovë, si dhe rrugën e vendit drejt anëtarësimit në BE.

“Diskutuam për stabilitetin e plotë institucional që gëzon tashmë Kosova pas zgjedhjes së presidentit, rrugën e Kosovës drejt anëtarësimit në BE, si dhe perspektivat për normalizimin e plotë të marrëdhënieve me Serbinë, me fokus njohjen reciproke”, u shpreh kryeministri Kurti.

Edhe emisari evropian Sorensen konfirmoi takimin përmes një njoftimi, duke vlerësuar bisedën si të frytshme për përcaktimin e hapave të mëtejshëm në dialog dhe procesin e normalizimit në dobi të qytetarëve dhe rajonit. Gjatë qëndrimit në kryeqytetin francez, Kurti gjithashtu zhvilloi një bashkëbisedim me studentë, ku theksoi pritjet e tij që udhëheqja e re e Serbisë të njohë Republikën e Kosovës. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Kosova U19 mposhtet nga Belgjika në raundin e dytë kualifikues

Published

on

By

Përfaqësuesja U19 e Kosovës në futboll e ka nisur me humbje raundin e dytë kualifikues për Kampionatin Evropian Euro 2027, pasi u mposht nga Belgjika me rezultat 2:0.

Në ndeshjen e zhvilluar në Skoci, pjesa e parë përfundoi pa gola, mirëpo belgët zgjidhën sfidën me dy goditje të shpejta me të filluar pjesa e dytë. Naim Amengai realizoi për 1:0 në minutën e 47-të, ndërsa Jessie Da Silva dyfishoi epërsinë dy minuta më vonë.

Sfida e radhës për futbollistët e rinj të Kosovës në kuadër të Grupit A2 do të jetë të shtunën kundër nikoqires së turneut, Skocisë.

Në anën tjetër, edhe Përfaqësuesja U17 e Kosovës ka pësuar humbje në sfidën ndaj Bjellorusisë, ndërsa ndeshjen e ardhshme do ta zhvillojë më 17 nëntor përballë Kazakistanit. Tri ekipet e para të secilit grup do të sigurojnë kalimin në raundin e tretë, me shortin që pritet të tërhiqet më 10 dhjetor. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Murati prezanton buxhetin për 2027-ën, opozita kritikon investimet kapitale

Published

on

By

Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka prezantuar në shqyrtimin e parë para Komisionit për Buxhet Projektligjin mbi ndarjet buxhetore për vitin 2027, i cili parasheh shpenzime në vlerë prej 4 miliardë e 268.7 milionë eurosh, të mbështetura nga të hyra prej 4 miliardë e 2 milionë eurosh dhe një deficit fiskal prej 2 për qind.

Gjatë raportimit, ministri Murati theksoi se buxheti reflekton rritjen ekonomike dhe ruajtjen e qëndrueshmërisë së financave publike, ndërsa arsyetoi rritjen e kostos së jetesës me faktorë dhe tronditje të jashtme gjeopolitike.

“Sa i përket inflacionit, patjetër që është problem rritja e kostos së jetesës edhe në Kosovë, sikurse në të gjitha vendet tjera të botës. Kjo ka dy shkaktarë, fillimisht ishte lufta në Ukrainë, e cila ndikoi në tronditjen globale të çmimeve të energjisë, por edhe të ushqimeve, dhe tash së fundi kemi edhe valën e re që vjen si rezultat i konfliktit në Gjirin Persik”, deklaroi Murati.

Prezantimi u pasua me kritika të ashpra nga anëtarët e opozitës. Deputeti nga radhët e PDK-së, Mërgim Lushtaku, ngriti shqetësimin për ngecjen e investimeve kapitale dhe ndikimin e inflacionit në mirëqenien e qytetarëve, duke iu referuar edhe raporteve që tregojnë se mbi një miliard euro investime të planifikuara kanë mbetur të pashpenzuara gjatë viteve të kaluara.

Seanca u karakterizua edhe nga debati i tensionuar mes ministrit Murati dhe deputetit të LDK-së, Avdullah Hoti, i cili kritikoi mungesën e një orientimi të qartë strategjik në infrastrukturë, shëndetësi dhe energji, duke vënë në dyshim pasqyrimin e premtimeve qeverisëse në kornizën trevjeçare buxhetore.

“S’je i interesuar sepse je mashtruesi më i madh që ka pasur ky vend… Buxheti nuk është një plan kontabël, është një dokument strategjik”, u shpreh Hoti gjatë përplasjes direkte me ministrin e Financave.

Sipas planifikimit të ndarjeve buxhetore sipas kategorive ekonomike, për paga janë paraparë 1 miliard e 84.9 milionë euro, për subvencione dhe transfere 1 miliard e 446 milionë euro, ndërsa për investime kapitale është alokuar shuma prej 1 miliard e 70 milionë eurosh. Projektligji pritet të vazhdojë procedimin në komisionet e linjës për shqyrtim të mëtejshëm. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Foda rindërton mbrojtjen pas largimit të Dellovës

Published

on

By

Kombëtarja e Kosovës në futboll është përballur me ndryshime të papritura në repartin defensiv në prag të ndeshjeve ndaj Izraelit dhe Irlandës.

Mbrojtësi Lumbardh Dellova është larguar nga grumbullimi i “Dardanëve”, ndërsa përzgjedhësi Franco Foda ka ftuar në vend të tij Betim Fazlijin. Kjo mungesë e ndërlikon edhe më shumë situatën në prapavijë, meqë jashtë fushave vazhdon të jetë edhe Albian Hajdari për shkak të një lëndimi afatgjatë.

Në skemën e tij të zakonshme 3-4-3, tekniku gjerman do të duhet të rindërtojë treshen e mbrojtjes. Lajm pozitiv për skuadrën është rikthimi i Kreshnik Hajrizit pas lëndimit, i cili pritet të jetë nga minutat e para pranë Ilir Krasniqit dhe Ron Raçit. Si opsione të reja në dispozicion janë edhe dy debutuesit nga Zvicra dhe Suedia, Lindrit Kamberi e Bleon Kurtulus, si dhe Betim Fazliji i cili mbulon disa pozicione në mbrojtje e mesfushë.

“Është e rëndësishme të kemi disa mundësi, jo vetëm për ndeshjet e radhës, por edhe për të ardhmen. Është e rëndësishme ta kemi parasysh të ardhmen e Kombëtares dhe ta ruajmë cilësinë, në mënyrë që të përgatitemi edhe për kualifikimet e Kampionatit Evropian”, u shpreh përzgjedhësi Foda lidhur me zgjedhjet e reja në mbrojtje. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara