Lajmet

Konflikti njeri-kafshë

“Popullsia e tigrave në Indi vazhdon të jetë nën potencialin e saj”

Published

on

Në prag të Ditës Botërore të Tigrit, eksperti i botës së egër të Indisë, Karanth thotë se habitati i vendit mund të strehojë 15 mijë tigra kundrejt 3 mijë sa ka aktualisht.

Megjithëse aktualisht India strehon popullsinë më të madhe të tigrave, ekspertët besojnë se vendi nuk ka arritur një progres të lartë gjatë viteve në mbrojtjen dhe rritjen e numrit të tyre, shkruan Anadolu Agency (AA).

E mbuluar me vija të errëta vertikale me lesh ngjyrë kafe portokalli me një pjesë më të ndritshme, e cila dikur mund të shihej në një zonë të gjerë nga pjesa perëndimore e Anadollit Lindor deri në pellgun e lumit Amur në lindje dhe në jug nga ultësira e Himalajeve, tani tigri është i listuar si specie e rrezikuar në listën e Unionit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN).

Duke folur ekskluzivisht për AA, në prag të Ditës Botërore të Tigrit, e cila shënohet të enjten K. Ullas Karanth, drejtor i Qendrës për Studime të Kafshëve të Egra me qendër në qytetin jugor indian Bangalore tha se vendi nuk ka arritur shumë për shkak të mos ndjekjes së politikave shkencore.

“Ne kishim rreth 2.000 tigra 50 vjet më parë, kurse tani kemi rreth 3.000. Duke pasur parasysh habitatin e mundshëm prej mbi 300 mijë kilometra katrorë, i cili ka një potencial për të strehuar 15 mijë tigra, do të thoja se nuk kemi arritur shumë”, tha ai.

Sipas vlerësimeve zyrtare, India vitin e kaluar numëronte 2.967 tigra në pyjet e saj kundrejt 2.226 të regjistruar në 2014.

Qeveria është duke drejtuar “Projektin Tigër” i cili ndërmerr kërkime dhe konverton habitatin e kësaj specie më të madhe të maceve të egra, e cila është gjithashtu kafsha kombëtare e Indisë.

Karanth tha se përpjekjet e rigjenerimit të tigrit indian filluan mbi 50 vjet më parë dhe vendi ka bërë relativisht më shumë se vendet e tjera në drejtim të lëshimit të fondeve, zbatimit të ligjeve të ruajtjes dhe krijimit të interesit publik për tigrat.

“Megjithatë, për shkak se kemi dështuar t’i mbështesim politikat tona në shkencë të shëndoshë dhe për shkak të burokracisë së tepruar, ne nuk kemi arritur atë që është e mundur”, tha ai.

Karanth, i cili ka kryer hulumtime mbi ekologjinë e tigrave, grabitqarëve simpatikë dhe gjitarëve të tjerë të mëdhenj tha se urbanizimi i shpejtë nuk është shkaku kryesor i tkurrjes së habitatit të tigrave.

Problemet ndryshojnë

“Urbanizimi dhe dëshira e njerëzve ruralë për të migruar në zonat gjysmë-urbane dhe urbane po ul presionin mbi pyjet e tigrave. Problemet janë të ndryshme dhe ndryshojnë midis rajoneve të vendit”, tha ai.

Ai tha se në pyjet më të gjera të Indisë qendrore dhe lindore, “problemi kryesor është gjuetia e paligjshme e preve dhe tigrave”.

“Shfrytëzimi i pyjeve dhe kullotja e bagëtive nga banorët lokalë shkakton gjithashtu hedhjen e mbeturinave në zona të mëdha. Projektet e infrastrukturës si rrugët dhe hekurudhat po prishin lidhjen e habitateve”, tha ai.

Karanth më tej tha se projekte joefikase të energjisë së gjelbër, të tilla si projekte mikro-hidel dhe projekte të rrugëve rurale po çojnë gjithnjë e më shumë habitatet e tigrave nën ndikimet negative njerëzore.

I pyetur nëse India po bën mjaftueshëm duke bashkëpunuar me vendet fqinje për ruajtjen e tigrave pasi që kafsha nuk njeh kufij, Karanth tha se macja e egër e madhe është zhdukur në të dy anët e kufirit përgjatë rajonit Kinë-Mianmar.

“Kufiri ku ne ndajmë habitatet e tigrave është me Mianmarin, Kinë-Tibet, Butanin, Bangladeshin dhe Nepalin. Përshtypja ime është se ka një koordinim të arsyeshëm me Nepalin, Butanin dhe Bangladeshin, vende që ndajnë popullsinë e tigrave me Indinë”, tha ai.

Konflikti njeri-kafshë

Në lidhje me rritjen e konfliktit njeri-kafshë, Karanth tha se “disa habitate të mbrojtura mirë të tigrave po nxjerrin numra të lartë të tigrave” të cilët po shpërndahen dhe po vijnë në konflikt me njerëzit.

“Në situata të tilla, prioritet duhet të jetë vrasja e shpejtë e tigrave problematikë nëse rrezikohen jetët e njerëzve nga vdekja për shkak të pranisë së vazhdueshme të grabitqarëve. Në të kundërtën, armiqësia lokale do të jetë e pakontrollueshme”, tha ai.

Duke komentuar suksesin e Indisë, si nënshkrues e deklaratës së Shën Petersburgut për ruajtjen e tigrave, e cila synon të dyfishojë numrin e tigrave në të gjithë gamën e tyre globale deri në vitin 2022, ekspertët thanë se “këto samite janë vetëm një shfaqje dhe mburrje për politikanët dhe burokratët vendorë dhe ndërkombëtarë”.

“Objektivat për të ashtuquajturin dyfishim lëvizin në mënyrë periodike. Në regjistrimin e popullsisë të vitit 2000 numri i tigrave ishte 4.000, kurse në 2004 u ul qëllimisht në 1.400 në mënyrë që zyrtarët të luajnë këto lojëra. Numri real ka shumë të ngjarë të ketë qenë rreth 3.000 për dy dekadat e kaluara. Përdorimi i metodave të dobëta dhe fshehja e të dhënave nga vëzhgimet e pavarura janë disa nga mënyra se si po zhvillohen gjërat”, tha ai.

Kryeministri i Indisë, Narendra Modi ka pohuar se vendi e ka përmbushur këtë objektiv të dyfishimit të popullsisë së tigrave në 2019, katër vjet përpara afatit.

Lajmet

Studentët e Artit dhe Medias Digjitale në UBT prezantojnë koleksione unike llampash dhe identitete brendesh

Published

on

By

Në kuadër të “Ditëve të Artit dhe Dizajnit” në UBT, studentët e Artit dhe Medias Digjitale prezantuan projektet e tyre kreative në lëndën “Advanced Multimedia”, nën mentorimin e profesorit Dardan Luta, duke sjellë ide inovative që ndërthurin dizajnin e produktit me identitetin vizual të brendit.

Projekti i këtij viti u fokusua në krijimin e një identiteti të ri të markës përmes dizajnimit të një koleksioni llampash me tematikë të veçantë. Studentët zhvilluan koncepte unike që reflektojnë stile të ndryshme estetike, nga minimalizmi dhe dizajni futuristik, deri te format organike, duke synuar krijimin e një identiteti vizual të dallueshëm dhe modern.

Përveç dizajnimit të produktit, projektet përfshinë edhe krijimin e logos, përzgjedhjen e paletës së ngjyrave, idetë për paketim dhe materialet promovuese vizuale. Përmes kësaj qasjeje multidisiplinare, studentët eksploruan mënyrën se si dizajni i produktit dhe brendimi bashkëpunojnë për të ndërtuar një përvojë të fortë dhe të paharrueshme të markës.

Ky aktivitet dëshmoi kreativitetin, inovacionin dhe aftësitë profesionale të studentëve të AMD-së, duke reflektuar qasjen moderne të UBT-së në zhvillimin e talenteve në fushën e artit, dizajnit dhe komunikimit vizual.

Continue Reading

Lajmet

Defekti me rrymë bllokon 50 minatorë në Trepçë, shumica evakuohen

Published

on

By

Një defekt teknik me energjinë elektrike ka lënë të bllokuar për disa orë rreth 50 minatorë në minierën e Trepçës në Stan Tërg, të cilët kishin mbetur në zgafellë që nga ora 01:30 pas mesnate.

Kryetari i Sindikatës së Minatorëve të Trepçës, Ibrahim Januzi, ka konfirmuar rastin duke bërë të ditur se një pjesë e punëtorëve tashmë kanë arritur të dalin mbi sipërfaqe. Detaje shtesë ka dhënë edhe drejtori i minierës, Shyqyri Sadiku, i cili saktësoi se shumica e minatorëve kanë dalë, por 18 prej tyre ndodhen ende brenda, ndërsa po punohet për gjetjen e një zgjidhjeje alternative. Sadiku siguroi se gjendja shëndetësore e minatorëve të ngujuar është stabile.

Ky incident pason dy raste të ngjashme të ndodhura në fillim të këtij viti, ku më 11 janar pesë pompistë mbetën të bllokuar për nëntë orë, ndërsa më 26 janar minatorët e ndërrimit të dytë u ngujuan për rreth shtatë orë, që të dyja herët si pasojë e problemeve teknike dhe defekteve me rrymë. /Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

Studentja Era Deva dhe Profesori Milaim Berisha nga UBT prezantojnë testin inovativ “NEFS” në revistën “Frontiers in Sports and Active Living” në kuartilin e parë (Q1)

Published

on

By

Studentja e UBT-së, Era Deva, nën mentorimin e Profesorit Milaim Berishës dhe në bashkëpunim me autorë ndërkombëtarë, ka arritur një sukses të rëndësishëm akademik duke publikuar një punim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare “Frontiers in Sports and Active Living” (Scopus Q1, WoS Q2).

Era Deva, e cila aktualisht vijon studimet edhe në Seoul National University në Korenë e Jugut, ka kontribuar në zhvillimin dhe prezantimin e “New Era FitScore (NEFS)”, një test inovativ për vlerësimin e nivelit të shëndetit nga aspekti fizik, kognitiv dhe fiziologjik.

Ky model dallon nga metodat tradicionale falë qasjes së tij gjithëpërfshirëse, duke integruar vlerësimin fizik, mendor-kognitiv dhe fiziologjik brenda një protokolli të shkurtër prej vetëm 90 sekondash.

Një tjetër veçori e rëndësishme e testit është fakti se kërkon pajisje minimale dhe ka kosto të ulët implementimi, gjë që e bën të përshtatshëm për përdorim në mjedise sportive, shkolla, klinika dhe komunitete të ndryshme.

Publikimi i këtij punimi në një revistë me ndikim të lartë ndërkombëtar përfaqëson një arritje të rëndësishme për autorët dhe njëkohësisht vendos emrin e UBT-së dhe Kosovës në hartën globale të hulumtimit shkencor në fushën e sportit dhe shëndetit.

Ky sukses dëshmon edhe një herë përkushtimin e UBT-së në mbështetjen e studentëve dhe stafit akademik drejt kërkimit shkencor, inovacionit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

 

Continue Reading

Lajmet

Çmimi i naftës i njëjtë me dje, gazi lirohet për një cent

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit ka publikuar çmimet tavan për shitjen e derivateve të naftës për ditën e enjte. Sipas vendimit të ministrisë, çmimi për një litër naftë ka mbetur i pandryshuar nga e mërkura dhe do të jetë 1.59 euro.

E njëjtë ka mbetur edhe benzina, e cila të enjten do të shitet për 1.49 euro për litër. Ndërkohë, çmimi i gazit ka shënuar një rënie të lehtë prej një centi, duke u tregtuar me 0.76 euro për litër.

Shtrenjtimi i përgjithshëm i naftës ka ardhur si pasojë e zhvillimeve ndërkombëtare pas 28 shkurtit, kur shpërthimi i konfliktit mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit solli mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë strategjike detare përmes së cilës kalon rreth 20 për qind e furnizimit global me naftë.

Continue Reading

Të kërkuara