Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, së bashku me stafin akademik të institucionit, mori pjesë në Simpoziumin Ndërkombëtar “Vizioni Hapësinor i Kosovës 2050”, që po mbahet në Prishtinë, me pjesëmarrjen e arkitektëve, urbanistëve dhe ekspertëve nga Kosova dhe bota.

I organizuar nga Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, me mbështetjen e GIZ-it, simpoziumi përbën një platformë të rëndësishme për diskutimin e së ardhmes së planifikimit hapësinor në Kosovë, mbrojtjen e mjedisit dhe krijimin e qyteteve e vendbanimeve më funksionale, më të gjelbra dhe më të qëndrueshme.

Me mbi 20 vjet përvojë në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe inovacionin, UBT ka ndërtuar kapacitete të rëndësishme akademike dhe profesionale në arkitekturë, planifikim urban dhe zhvillim të qëndrueshëm, duke e vënë dijen dhe ekspertizën në shërbim të zhvillimit të Kosovës. Në këtë kuadër, UBT ka themeluar Institutin për Planifikim, pjesë përbërëse të institucionit, i cili angazhohet në hulumtim shkencor, inovacion dhe zhvillim në fushën e planifikimit hapësinor dhe urban, me synimin që njohuritë akademike dhe zgjidhjet inovative të shndërrohen në kontribut konkret për qytetet, komunat dhe institucionet e vendit.

Një rol të veçantë në këtë drejtim e ka Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, një nga qendrat kryesore të arsimit dhe ekspertizës profesionale në këtë fushë në Kosovë. Përmes programeve akademike, kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, UBT kontribuon në përgatitjen e profesionistëve dhe zhvillimin e praktikave bashkëkohore të planifikimit urban. Programi i tij në planifikim urban dhe zhvillim të qëndrueshëm, i pari i këtij lloji në Kosovë sipas të dhënave institucionale, përfaqëson një nga përpjekjet e rëndësishme për avancimin e kësaj fushe në vend.

Në nivel ndërkombëtar, UBT është anëtare institucionale e Association of European Schools of Planning (AESOP), International Society of City and Regional Planners (ISOCARP) dhe European Association for Architectural Education (EAAE), duke marrë pjesë aktive në rrjetet akademike dhe profesionale të këtyre organizatave. Përmes këtij angazhimi, si dhe prezantimit të modelit dhe përvojave të tij në konferenca, simpoziume dhe forume ndërkombëtare, UBT kontribuon në shkëmbimin e dijes, zhvillimin e ideve inovative dhe ndërlidhjen e ekspertizës vendore me praktikat ndërkombëtare në arkitekturë dhe planifikim urban.

Kjo ekspertizë plotësohet nga fushat e mjedisit dhe infrastrukturës së qëndrueshme, ndërtimit, bujqësisë, energjisë dhe teknologjisë, duke krijuar një bazë të gjerë ndërdisiplinore për përgatitjen e kuadrove të së ardhmes, zhvillimin e hulumtimeve dhe hartimin e zgjidhjeve inovative për banimin, infrastrukturën dhe mjediset urbane. Përmes bashkëpunimit me institucione publike, komuna, universitete dhe partnerë profesionalë në Kosovë dhe në nivel ndërkombëtar, UBT synon të mbështesë një qasje më sistemore, të integruar dhe të bazuar në ekspertizë për planifikimin dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Në këtë kontekst, UBT Smart City dhe modeli i qytetit 10-minutësh përfaqësojnë një qasje që synon t’i afrojë shërbimet kryesore, hapësirat publike, gjelbërimin dhe nevojat e përditshme të qytetarëve, duke krijuar mjedise më të qasshme, më funksionale dhe më miqësore ndaj mjedisit. Përmes ndërthurjes së planifikimit hapësinor, arkitekturës, teknologjisë digjitale, inteligjencës artificiale dhe inovacionit, kjo qasje synon të kontribuojë në qytete që shfrytëzojnë më mirë resurset, nxisin mobilitetin e qëndrueshëm dhe përmirësojnë cilësinë e jetës.

Në përputhje me vizionin strategjik UBT 5S, institucioni vazhdon të promovojë një model zhvillimi ku arsimi, kërkimi shkencor dhe teknologjia lidhen me nevojat reale të shoqërisë.

Pjesëmarrja në Simpoziumin Ndërkombëtar “Vizioni Hapësinor i Kosovës 2050” riafirmon përkushtimin e UBT-së për të qenë partner aktiv i institucioneve të Kosovës, duke kontribuar me ekspertizë profesionale, hulumtime dhe ide inovative në planifikimin e së ardhmes së vendit.

Për UBT-në, qytetet e së ardhmes duhet të ndërtohen mbi parimet e planifikimit të mirëfilltë, qëndrueshmërisë mjedisore, zgjerimit të hapësirave të gjelbra, infrastrukturës cilësore dhe inovacionit, me synimin që Kosova të zhvillojë vendbanime më të mençura, më gjithëpërfshirëse dhe më të mira për të jetuar, sot, dhe për gjeneratat e ardhshme.

Ekipi First Kosova është vlerësuar me dy çmime në kuadër të FIRST Global Challenge 2026 në Korenë e Jugut, duke u dalluar për angazhimin në rrjetet sociale dhe për video-tregimin (video storytelling) gjatë garës ndërkombëtare të robotikës.

Përveç suksesit në garën e robotikës, ku Kosova u rendit e katërta në botë në kuadër të aleancës me Greqinë, Poloninë dhe Meksikën, ekipi është vlerësuar edhe për mënyrën se si e dokumentoi dhe komunikoi përvojën e tij në këtë ngjarje globale.

Çmimet për rrjetet sociale dhe video-tregimin vlerësojnë rëndësinë e komunikimit kreativ në prezantimin e punës së ekipeve, përvojave të tyre dhe ideve që qëndrojnë prapa zgjidhjeve teknologjike. Përmes përmbajtjeve digjitale, ekipi First Kosova ka përcjellë momente nga gara, përkushtimin e të rinjve dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, duke e bërë rrugëtimin e tij të dukshëm për publikun.

Në një garë që bashkon të rinj nga 191 shtete, komunikimi digjital është një mënyrë e rëndësishme për të treguar se inovacioni nuk kufizohet vetëm te ndërtimi i robotëve, por përfshin edhe aftësinë për të rrëfyer ide, përvoja dhe histori që frymëzojnë të tjerët.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka përsëritur akuzat ndaj opozitës, duke deklaruar se protestat e shoqëruara me akte dhune nuk përfaqësojnë studentët dhe aspiratat e tyre. Të premten në mëngjes, Rama ka qëndruar pranë një kioske të djegur dhe të dëmtuar gjatë protestave të një dite më parë.

Ai ka theksuar se, sipas tij, protestat nuk lidhen drejtpërdrejt me problemet apo kërkesat legjitime të qytetarëve, por janë pjesë e një agjende tjetër, për të cilën ka fajësuar opozitën.

Kreu i qeverisë u ka bërë thirrje qytetarëve për durim dhe qëndresë përballë dhunës, ndërsa ka pranuar se qytetarët përballen me probleme konkrete, të cilat, sipas tij, do të trajtohen nga institucionet.

“Si mund të jenë studentët? Si mund të jetë investimi i prindërve tek fëmijët e tyre kjo gërmadhë? Kjo nuk ka lidhje fare me studentët. E gjithë kjo flamë nuk është flamë studentore”, ka deklaruar Rama në një video të publikuar në Facebook.

Ai ka pretenduar se protestat po shfrytëzohen nga aktorë që synojnë destabilizimin e vendit dhe pengimin e përparimit të Shqipërisë.

Rama e ka cilësuar gjithashtu si jo të rastësishme kohën e protestave, duke e lidhur atë me procesin e integrimit evropian të Shqipërisë, pas mbylljes së një kapitulli në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

“E gjithë kjo që po ndodh nuk është rastësi”, ka theksuar ai.

Në deklaratën e tij, kryeministri ka shprehur shqetësimin për përfshirjen e të miturve në protestë, duke i akuzuar organizatorët se po i nxisin ata të përdorin maska, të dëmtojnë infrastrukturën publike dhe të përplasen me Policinë. Ai ka pretenduar gjithashtu se, përveç opozitës, pas protestave qëndrojnë edhe aktorë të huaj që, sipas tij, nuk e duan Shqipërinë të qetë dhe në rrugën drejt integrimit evropian.

Ndërkohë, protestat janë shoqëruar me përplasje mes protestuesve dhe Policisë, si dhe me djegie e dëmtime të pronës publike dhe private. Forcat e rendit kanë përdorur gaz lotsjellës dhe ujë me presion për shpërndarjen e turmave dhe rikthimin e rendit.

Ndërkaq, 16 personat e arrestuar pas protestës së 13 tetorit pritet të dalin para Gjykatës së Tiranës, ku do të shqyrtohet masa e sigurisë ndaj tyre.

D.L

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

16 tetor 1993

Ende po mbahen në burgje disa arsimtarë shqiptarë

Eset Sahiti, profesor në shkollën e mesme të Lipjanit, Fazli Maloku, arsimtar në shkollën fillore “Zenel Hajdini” të Prishtinës, Çerkin Peci, profesor në shkollën e mesme të Mitrovicës, Mazllum Kumnova, anëtar i Kryesisë së LASH “Naim Frashëri” të Kosovës dhe Salih Çitaku, këshilltar i Entit Pedagogjik të Kosovës, po mbahen në burg, njoftoi Munish Hyseni, nënkryetar i Lidhjes së Arsimtarëve Shqiptarë “Naim Frashëri”. Për Salih Çitakun, që u arrestua para katër ditësh, nuk dihet asgjë.

Kohëve të fundit shqetëson fakti se regjimi serb në Kosovë, është duke penguar mbarëvajtjen e procesit mësimor edhe në punktet private e kjo po ngjet veçanërisht në shkollat fillore dhe të mesme të Mitrovicës, tha z. Hyseni dhe shtoi se pardje, rreth orës 14, policia serbe ndërpreu mësimin në punktin e gjimnazit “Frang Bardhi” në Mitrovicë.

Ndërsa dje, gjatë rrugës për në shkollë, policia serbe në Mitrovicë, e dërgoi në stacionin e policisë Ibrahim Balën, drejtor i shkollës së mesme ekonomike “Hasan Prishtina” në Mitrovicë, të cilin më vonë e liroi.

16 tetor 1995

Në Prishtinë filluan “Ditët e Gjeçovit”

Në kuadër të manifestimit tradicional kulturor-shkencor e letrar “Takimet e Gjeçovit ’95” (që mbahen në Zym të Hasit më 21 tetor), pardje në Prishtinë filluan “Ditët e Gjeçovit”.

Në kuadër të këtij manifestimi u mbajt tribuna kushtuar veprës së Atë Shtjefën Gjeçovit dhe u promovua vepra postume “Shpërblesi i botës ase jeta e Jezu Krishtit”, njofton “Bujku”.

Manifestimi i sivjetshëm ka filluar me pjesën e parë – ditët e Gjeçovit, që kanë filluar në Prishtinë me këtë manifestim, pastaj në Zllakuqan, në Janjevë, në Pejë, kurse ditëve të tjera manifestime të ngjashme do të mbahen edhe në Gjakovë, Prizren, Zym, Bishtazhin e qendra të tjera të Kosovës.

Në vazhdim të këtij manifestimi u bë promovimi i veprës postume të Atë Shtjefën Gjeçovit, që e botoi redaksia e botimeve “Drita” e Ipeshkvisë së Kosovës në vitin 1993. Për këtë vepër foli dr. Don Lush Gjergji, famullitar i Binçës. Ai në mes tjerash tha se veprën e përmendur të Gjeçovit e gjeti Imzot Nikë Prela në famullinë e Pejës.

Në vazhdim dr. Dom Lush Gjergji shtoi se kjo vepër, që është një lloj historie e shëlbimit, gërshetohet në mënyrë të qëlluar me Besëlidhjen e Vjetër dhe Besëlidhjen e Re, me përqendrim në jetën e Jezu Krishtit si fytyrë qendrore – Zotit – Njeri, i cili na ka shëlbuar me dashuri. Të them edhe këtë, tha Don Lushi, kjo vepër ka edhe qëllim gjuhësor, përkatësisht të pastrimit të gjuhës sonë nga ndikimet e huaja. Në këtë vepër gjejmë mjaft fjalë, shprehje, tentim të krijimit të fjalëve të reja me bazë shqipe në mënyrë që të zëvendësohen shprehjet e huazuara. Vepra e Gjeçovit “Shpërblesi…” mbeti e papërfunduar për arsye të vrasjes mizore të françeskanit zelltar dhe të guximshëm – Atë Shtjefën Gjeçovit. Në Prishtinë, manifestimi “Ditët e Gjeçovit” vazhdon edhe me një orë letrare, që mbahet ditën e enjte, më 19 tetor, në Shoqatën e Shkrimtarëve të Kosovës.

Kjo orë letrare dhe i tërë manifestimi (Ditët e Gjeçovit dhe Takimet e Gjeçovit ’95) organizohen nga Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës, klubi letrar “Shtjefën Gjeçovi” i Zymit të Hasit dhe Ordinariati i Ipeshkvisë së Kosovës me seli në Prizren, thuhet mes tjerash në njoftimin e “Bujkut”.

 16 tetor 1997

 Aksion i forcave në pesë fshatra të Pejës

Forcat serbe organizuan sot një aksion të gjerë represiv kundër popullsisë shqiptare në fshatrat Zahaq, Llabian, Gllaviçicë, Leshan dhe Kliçinë të rrethinës së Pejës. Në Kliçinë gjendet një stacion i policisë serbe. Në bazë të deklaratave të personave të keqtrajtuar nga policia mirret vesh se aksioni u ndërmor pas një incidenti të pasqaruar në stacionin e policisë në Kliçinë. Nuk dihet asgjë për rethanat dhe epilogun e incidentit. Deri në orën 9,30 rruga Pejë-Prishtinë, në vendin Kliçinë mbahej e bllokuar nga forcat të mëdha serbe të shoqëruara edhe me autoblinda.

Një anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së në Pejë i tha QIK-ut me telefon se nga fshatrat ku kanë ndërhyrë forcat serbe po arrinin njoftime të vazhdueshme për numrin e madh të njerëzve e familjeve të keqtrajtuara dhe të personave të arrestuar.

Në orën 3 pas mesnate policia bastisi në Llabian shtëpinë e Zenel H. Kelmendit, në të cilën nuk ndodhej askush, pasi kjo familje jeton në Prishtinë. Policia shkoi pastaj në shtëpitë e afërme të Shaban (Cenë) Kelmendit e Ahmet (Deli) Kelmendit dhe i rrahu rënd kryefamiljarët. Ahmeti ka pësuar lëndime të rënda dhe është dërguar në spital. Janë rrahur edhe nëna e Shabanit, Hata (90) dhe bashkëshortja Ganimetja.

Në Zahaq policia bastisi shtëpinë e Ramiz Zeqirit, sekretar i shkollës fillore “N. Veqilharxhi” dhe e rrahu atë.

Në Gllaviçicë u bastisën shtëpitë e vëllezërve Gjon e Marash M. Vataj. Të dy vëllezërit u keqtrajtuan fizikisht para anëtarëve të familjes dhe pastaj u morën në polici bashk me djemtë Leonin e Viktorin. Pas disa orëve këta u liruan.

Në Kliçinë u bastis shtëpia e Hasan Berishës, drejtor i shkollës fillore “N. Veqilharxhi” dhe kryetar i nëndegës së LDK-së.

Hasan Berisha u keqtrajtua para anëtarëve të familjes. U keqtrajtuan edhe vëllezërit e tij Zeneli e Aliu e djemtë e tij Samiu (22), Shkumbini (16) dhe Dardani (14) dhe Naimi(20), i cili u mor në arrest. Në polici është marrë edhe Zekë (M. ) Berisha. Pas pesë orë mbajtjeje e rrahjeje janë liruar Zeka, Aliu dhe Naimi.

Po sot policia ka ndaluar punën e ndërrimit të paradites në shkollën e Kliçinës.

Në rrugën afër stacionit të policisë në Kliçinë, rreth orës 6 të mëngjesit, pasi u ndaluan dhe u nxorën nga vetura e tyre, u rrahën në rrugë Njazi Goga (37) dhe Ramiz Nikçi nga Peja.

Në Leshan u bastisën dhe u rrahën Skender (Lush) Berisha, Maxhun (L. ) Berisha, Xhevdet (M. ) Berisha (20), si dhe Milaim Seniku (18) nga Jabllanica, që ndodhej mysafir. Skenderi, Maxhuni e Milaimi u morën në arrest.

Në Kliçinë u ndaluan nga policia serbe anëtarët e familjes Bruqi (Shala) nga Isniqi i Deçanit, me ç’rast u rrahën brutalisht dhe u fyen në baza nacionale. Me këtë rast u rrahën Hajrullah Bruqi (Shala) – plak, Samir Bruqi (33) dhe Nisret Bruqi (Shala) – 30-vjeçar, të gjithë nga Isniqi i komunës së Deçanit.

Ata u rrahën në prani të fëmijës pesëvjeçar të tyre, të cilin ishin nisur për ta dërguar në spitalin e Shkupit për shërim.

Përkujtojmë se një aksion të ngjajshëm forcat serbe ndërmorën pardje në fshatrat Bardhaniq dhe Zhabel të Gjakovës, me pretekst të gjurmimit të gjoja sulmuesve në stacionin e policisë serbe në Qollopek.

16 tetor 1998

Skënderaj: Pardje, forcat serbe vranë një e plagosën një shqiptar

Forcat serbe të stacionuara në postbllokun policor në Makërmal vranë të enjten Zymer Goxhulin (33) dhe plagosën Isuf Goxhulin (28), për fatin e të cilit nuk dihet, pasi nuk ka mundësi të depërtohet në vendin e ngjarjes. Dyshohet se atë e ka marrë policia.

Nënkëshilli i KMDLNJ-së në Skënderaj njofton ata u qëlluan në momentin kur po mblidhnin bagëtinë e shpërndarë fushave.

Vushtrri: U gjet turpi i pajetë i Selim Aliut nga Pantina

Sot u gjet trupi i Selim Aliut (58) nga Pantina, i vrarë para disa ditësh nga forcat serbe.

Në njoftim thuhet se trupin e tij forcat serbe i kanë hedhur në lumin Sitnica, ndërsa uji e ka bartur deri afër Mitrovicës.

 Foto: Shtjefën Gjeçovi