Lajmet

Kina tani zyrtarisht mund të kontrollojë motin, por cila do të jetë kostoja për të tjerët?

Qeveria kineze përdori ‘mbjelljen e reve’ për të kontrolluar shiun dhe për të zvogëluar ndotjen në Pekin.

Published

on

Kina modifikoi artificialisht motin përpara një feste politike në korrikun e kaluar, kështu ka zbuluar një studim nga Universiteti Tsinghua, përcjell UBT News.

Qeveria kineze përdori atë që ata e quajnë ‘mbjellje e reve’ për të kontrolluar shiun dhe për të zvogëluar ndotjen në Pekin, në përgatitje për ngjarjen e njëqindvjetorit të Partisë Komuniste. Të mbledhur nën qiell jashtëzakonisht të pastër, dhjetëra mijëra njerëz morën pjesë në ceremoninë në sheshin Tiananmen.

Raportet nga South China Morning Post konfirmojnë se operacioni pati sukses dhe qyteti pati një rënie të ndotjes së ajrit.

Sipas standardeve të OBSH-së, pati një ulje të nivelit të ndotësve të ajrit. Kjo e zhvendosi leximin e indeksit të cilësisë së ajrit nga “i moderuar” në “të mirë”.

Çfarë është “mbjellja e reve”?

Mbjellja e reve është një lloj modifikimi i motit që synon të ndryshojë sasinë ose llojin e reshjeve që bien nga retë. Kjo bëhet duke shpërndarë kimikate në ajër të cilat shërbejnë si kondensim i reve.

Kur futni këto substanca në re, pikat e ujit grumbullohen së bashku, duke rritur gjasat e reshjeve – që do të thotë se retë pastrohen nga qielli.

Manipulimi i motit i këtij lloji njihet edhe si “blu-skying”.

Në këtë rast, operacioni i mbjelljes së reve në Pekin ishte i gjerë – zgjati dy orë në përgjithësi. Studimi tha se raketat po transportonin jod argjendi në qiell për të stimuluar reshjet.

Edhe pse qyteti përjeton temperatura të ngrohta në korrik, ai është gjithashtu një muaj me pothuajse “i mbuluar vazhdimisht nga retë”. Pra, mbjellja e reve është një procedurë e zakonshme për pastrimin e qiejve në Kinë – me qeverinë që ka shpenzuar miliarda euro në përpjekjet për të manipuluar motin gjatë 13 viteve të fundit, që nga Lojërat Olimpike të 2008-ës.

A është ky proces i dëmshëm për mjedisin?

Mbjellja e reve nuk është gjithmonë për qëllime estetike që të shfqin një “qiell blu”. Ka gjithashtu pretendime se procesi mund të zbusë efektet e ngrohjes globale duke e ftohur drejtpërdrejt planetin.

Procesi nuk ndryshon përqendrimet e CO2 në atmosferë, por trajton një simptomë – nxehtësinë. Pra, mbjellja “do të duhet të bëhet vazhdimisht për qindra vjet derisa sistemi klimatik të ribalancohet”, sipas reporterit të Energjisë në Forbes, James Conca.

Mund të jetë një gjë e mirë që të stimulohen artificialisht reshjet pasi disa vende kanë nevojë për më shumë shi se të tjerët, por vuajnë nga thatësira, si psh. SHBA.

Megjithatë, mbjellja e reve kërkon përdorimin e kimikateve, disa prej të cilave janë potencialisht të dëmshme për mjedisin natyror, që do të thotë se preken bimët që varen nga shiu i ndotur për të prodhuar ushqim, transmeton UBT News.

Gjithashtu, nëse nuk rregullohet mirë, mbjellja e reve mund të ketë disa pasoja ekstreme. Për shembull, kur zonat e thata nuk janë të pozicionuara mirë për të përballuar disa kushte të motit, ato mund të pësojnë përmbytje.

Në Kinë, ka pasur disa shqetësime se projektet në shkallë të gjerë të mbjelljes së reve mund të prishin ndjeshëm modelet e motit diku tjetër në rajon. Por Xu Xiaofeng, një ish-zëvendës drejtor në Administratën Meteorologjike të Kinës, argumentoi se Pekini është i vetëdijshëm për rreziqet dhe kufizimet e teknologjisë së modifikimit të motit.

Megjithatë, operacioni shkaktoi shqetësim për banorët e afërt, të cilët u prekën nga zhurma.

Ata që jetojnë në malet në jugperëndim të qytetit thonë se panë një numër të madh raketash të dërguara në qiell më 30 qershor.

“Ishte shumë e zhurmshme, si bubullima – dhe vazhdoi për një kohë shumë, shumë të gjatë … ishte si një zonë lufte”, tha një banor për South China Morning Post. “Pastaj ra shi, ishte mjaft i madh”.

Një tjetër burrë tha se gjeti mbeturina nga raketat jashtë shtëpisë së tij, sipas të njëjtit raport.

Deri më tani, nuk ka pasur një studim përfundimtar mbi efektet e jodit të argjendit në mjedis, por konsensusi shkencor është se, në përqendrime të ulëta, nuk është vërtetuar të jetë i dëmshëm për njerëzit ose kafshët./UBTNews/

Lajmet

Trump njofton tarifat e reja globale, Von der Leyen paralajmëron kundërmasa nga BE

Published

on

By

Presidenti amerikan, Donald Trump ka njoftuar një valë tarifash të reja doganore ndaj shumë shteteve, duke deklaruar një taksë universale “bazë” prej 10% për importet në SHBA, teksa e ka quajtur atë si “Dita e Çlirimit”. Trump konfirmoi një tarifë prej 10% për mallrat e Mbretërisë së Bashkuar dhe 20% për mallrat e BE-së, teksa tha se do të fillojë një “epokë të artë” për Amerikën.

Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Evropian, i ka quajtur tarifat një goditje të madhe për ekonominë botërore.

“Le të jemi të qartë për pasojat e mëdha: ekonomia globale do të vuajë masivisht, pasiguria do të spiralizohet dhe do të shkaktojë rritjen e proteksionizmit të mëtejshëm. Pasojat do të jenë të tmerrshme për miliona njerëz në mbarë globin.”

Ajo theksoi ndikimin që tarifat e Trump do të kenë tek konsumatorët dhe bizneset, të cilët zakonisht përfundojnë duke paguar koston shtesë për mallrat pas zbatimit të masave të tilla.

“Ajo do të ndihet menjëherë nga konsumatorët, duke dëmtuar veçanërisht qytetarët më të rrezikuar,” tha ajo, duke shtuar se të gjitha bizneset, të mëdha dhe të vogla, do të vuajnë që nga dita e parë.

Von der Leyen u ankua gjithashtu për natyrën e gjerë të tarifave, të cilat do të ndikojnë në mënyrë dramatike marrëdhëniet tregtare me atë që ajo e përshkroi si “aleatin më të vjetër të Evropës”.

“Kostoja e të bërit biznes me Shtetet e Bashkuara do të rritet në mënyrë drastike. Dhe për më tepër duket se nuk ka rregull në çrregullim – asnjë rrugë e qartë në kompleksitetin dhe kaosin që po krijohet, pasi të gjithë partnerët kryesorë tregtarë janë goditur”, tha ajo.

Von der Leyen foli gjithashtu për kundërmasa ndaj tarifave të Trump, duke thënë se Evropa tashmë po finalizon paketën e saj të parë të masave në përgjigje të tarifave të para për çelikun dhe përgatit kundërmasa të mëtejshme nëse negociatat dështojnë.

“Unë e di se shumë prej jush ndihen të zhgënjyer nga aleati ynë më i vjetër. Ne duhet të përgatitemi për ndikimin që do të ketë në mënyrë të pashmangshme”, shtoi presidentja e Komisionit Evropian.

Duke mbyllur deklaratën e saj, Von der Leyen theksoi pozicionin e Evropës si një front i bashkuar.

“Ne, Evropa jemi në këtë së bashku: nëse ju përballeni me njërin prej nesh, ju na merrni të gjithëve. Uniteti ynë është forca jonë,” tha von der Leyen.

Ajo theksoi se Evropa do të qëndronte në anën e atyre që preken drejtpërdrejt, duke vënë në dukje se disa nga vendet më të cenueshme në botë po goditen me tarifat më të larta.

“Evropa qëndron së bashku – për biznesin, për qytetarët dhe për të gjithë evropianët, dhe ne do të vazhdojmë të ndërtojmë ura me të gjithë ata që si ne kujdesen për tregtinë e drejtë dhe të bazuar në rregulla si bazë për prosperitet”, përfundoi Von der Leyen.

Continue Reading

Aktualitet

“S’e pranova ndarjen, trupin e futa në valixhe”, dëshmia e 23-vjeçarit filipinas që vrau studenten shqiptare

Published

on

Një ngjarje tragjike ka tronditur komunitetin shqiptar dhe atë italian, pasi 23-vjeçari filipinas, Mark Samson, ka pranuar para autoriteteve se ka vrarë ish-të dashurën e tij, 22-vjeçaren shqiptare, Ilaria Sula.

Sipas dëshmisë së tij, ai nuk mund të pranonte ndarjen dhe për këtë arsye kreu aktin makabër.

Si ndodhi krimi?

Sipas hetimeve, vrasja ka ndodhur në banesën e Samsonit në Via Homs, Romë, ndërkohë që prindërit e tij ndodheshin në të njëjtën shtëpi, por nuk janë të përfshirë në hetim. Pas krimit, ai ka vendosur trupin e Ilarisë në një valixhe dhe e ka transportuar rreth 40 kilometra larg kryeqytetit, ku e ka fshehur pranë një përroi në një zonë pyjore.

Mëngjesin e sotëm, pasi u ndalua nga policia, ai pranoi krimin dhe i çoi hetuesit në vendin ku kishte fshehur trupin. Ai gjithashtu pohoi se e kishte goditur Ilarian me thikë disa herë dhe më pas e kishte futur në makinë për ta larguar nga shtëpia.

Samson ka rrëfyer se, për të humbur gjurmët, hodhi thikën në një kosh plehrash dhe celularin e viktimës në një pus në zonën e Montesacro, por deri tani këto sende nuk janë gjetur.

Pas ngjarjes, ai vazhdoi të përdorte celularin e Ilarisë për të fshirë rrjetet sociale dhe për t’u shkruar miqve të saj, duke tentuar të fshehë zhdukjen. Madje, ai shkoi në shtëpinë e një shoqeje të viktimës, duke u shfaqur i shqetësuar për zhdukjen e saj.

Gjatë marrjes në pyetje, ai refuzoi të jepte shpjegime të mëtejshme mbi detajet e krimit dhe arsyet e tij, por u shpreh: “Më vjen keq për atë që bëra.” Samson përballet me akuzat për “vrasje me dashje” dhe “fshehje të një kufome.”

Reagimi i familjes dhe hetimet e mëtejshme

Vrasja e 22-vjeçares ka shkaktuar dhimbje të thellë te familja e saj. Vëllai i Ilarias, Leon, ka mbërritur në Romë së bashku me familjen dhe është shprehur i tronditur:

“Nuk mund ta kuptojmë pse e bëri. Vetëm ai e di. Ilaria s’më tregonte për problemet, tani dyshoj që mesazhet e fundit nuk ishin nga ajo.”

Autoritetet po hetojnë për rolin e prindërve të Samsonit, të cilët ndodheshin në banesë gjatë krimit. Sipas ligjit italian, ata nuk mund të hetohen për ndihmë ndaj djalit nëse nuk ka prova të drejtpërdrejta për bashkëpunim në vrasje.

Ilaria Sula, e cila studionte Statistika në Universitetin Sapienza, ishte zhdukur që prej mbrëmjes së 25 marsit. Shokët e saj të dhomës, që banonin me të në zonën e San Lorenzos, thanë se u largua nga shtëpia pa dhënë asnjë shpjegim dhe nuk u kthye më.

Rektorja e Universitetit, Antonella Polimeni, e quajti ngjarjen “mizore dhe brutale”, duke theksuar se komuniteti akademik është tronditur nga humbja e Ilarisë. Hetimet për këtë ngjarje tragjike vazhdojnë, ndërsa pritet që Samson të dalë përpara gjykatës për t’u përballur me akuzat e rënda që i ngarkohen, raportojnë mediat italiane, njofton Telegrafi.

Continue Reading

Lajmet

Tarifat, grupi “Asnjë cent më shumë” sërish proteston te ZRRE-ja

Published

on

By

Disa aktivistë të grupit “Asnjë cent më shumë” po protestojnë edhe sot tek zyrat e ZRRE-së, por pa penguar hyrjen e punëtorëve të këtij institucioni në zyrë.

Në njoftimin e tyre, aktivistët këtij grupi nuk kanë dhënë detaje të tjera përveç thirrjes për qytetarët që t’i bashkohen protestës.

Ky paralajmërim vjen pas aksionit të së mërkurës, kur 12 pjesëmarrës u shoqëruan për dy orë në Polici për pengim të zyrtarëve të ZRRE-së që të hynin në vendin e punës.

Grupi protestues ka bërë të ditur se nuk do të ndalet me këto veprime derisa të marrë një konfirmim zyrtar se nuk do të ketë rritje të çmimit të energjisë elektrike.

Continue Reading

Lajmet

Macron dënon kërcënimet me vdekje ndaj gjyqtares që e dënoi Le Penin

Published

on

Presidenti francez, Emmanuel Macron, ka dënuar kërcënimet me vdekje ndaj gjyqtares Benedikte de Perthuis, e cila ishte ndër tre gjyqtarët që dënuan lideren e ekstremit të djathtë, Marine Le Pen. Macron e quajti këtë veprim “absolutisht të papranueshëm dhe të patolerueshëm” dhe tha se gjyqtarja është vënë nën mbrojtjen e policisë, ndërsa autoritetet po hetojnë kërcënimet. Ai gjithashtu theksoi se dega gjyqësore është e pavarur dhe ligji është i barabartë për të gjithë.

Në lidhje me dënimin e Le Pen, Macron theksoi se të gjithë të akuzuarit kanë të drejtë të ndjekin rrugët ligjore. Le Pen është shpallur fajtore për përvetësim të fondeve të Bashkimit Evropian për financimin e partisë së saj dhe është dënuar me katër vjet burgim, dy prej të cilave me kusht. Ajo gjithashtu është ndaluar të kandidojë për poste publike për pesë vjet dhe është dënuar me një gjobë prej 100.000 euro. Dënimi për ndalimin e kandidimit është me efekt të menjëhershëm, ndërsa burgimi dhe gjoba do të zbatohen pas përfundimit të apeleve.

 

Continue Reading

Të kërkuara