Kështjella Inca e Machu Picchu në Peru u pushtua nga viti 1420-1530 pas Krishtit, disa dekada më herët nga sa mendohej më parë. Është kjo që del nga një studim i ri i udhëhequr nga Richard Burger, një profesor i antropologjisë në Universitetin Yale.
Ekipi i studiuesve përdori datimin e radiokarbonit për të zbuluar se perandori Pachacuti, i cili ndërtoi Machu Picchu, erdhi në pushtet më herët nga sa pritej
Kjo do të thotë se pushtimet e hershme të Pachacuti u zhvilluan më herët, duke ndihmuar në shpjegimin se si Perandoria Inca u bë më e madhja dhe më e fuqishmja në Amerikën para-Kolumbiane.
Bazuar në dokumentet historike, mendohej se Machu Picchu ishte ndërtuar pas vitit 1440, ose ndoshta më 1450. Megjithatë, Burger dhe ekipi i tij përdorën spektrometrinë e masës përshpejtuese (AMS) të mbetjeve njerëzore për të marrë një pamje më të saktë.
AMS punon edhe në sasi të vogla të materialit organik, i cili zgjeron grupin e skeleteve që mund të studiohen. Ekipi vëzhgoi 26 individë nga varrezat në Machu Picchu që u gjetën nga vendi gjatë gërmimeve në 1912.
Sipas studimit, trupat u varrosën nën gurë, shkëmbinj të lartë ose shpella të cekëta, të mbyllura me mure. Kishte edhe sende të rënda si qeramika dhe kapëse shalli prej bronzi dhe argjendi.
“Ky është studimi i parë i bazuar në dëshmi shkencore për të siguruar një vlerësim për themelimin e Machu Picchu dhe kohëzgjatjen e pushtimit të tij”, tha Burger në njoftimin për shtyp.
Të dhënat historike janë shkruar nga pushtuesit spanjollë pas marrjes së zonës, dhe rezultatet e studimit vënë në dyshim meritën e nxjerrjes së përfundimeve bazuar në këto lloj dokumentesh, sipas studiuesve.
Megjithëse studimi pranon “kufizimet” e datimit të radiokarbonit, studiuesit thanë se dëshmia dokumentare nuk është e besueshme.
“Ndoshta ka ardhur koha që dëshmitë e radiokarbonit të marrin përparësi në rindërtimin e kronologjisë së perandorëve Inca dhe datimin e vendeve monumentale të Inkave, siç është Machu Picchu”, thuhet në studimin e botuar në revistën “Antiquity”.
Machu Picchu është një nga vendet më të mëdha arkeologjike në botë dhe ndodhet midis dy maleve.
Vendi përbëhet nga afërsisht 200 struktura guri, muret e granitit të të cilëve mbeten në gjendje të mirë edhe pse kulmet me kashtë janë zhdukur prej kohësh.
Kosovë po përjeton një zhvillim të jashtëzakonshëm në sektorin e turizmit, duke u shndërruar në një nga destinacionet më atraktive në rajon. Për të rinjtë që kërkojnë një profesion dinamik, me mundësi të pafundme punësimi dhe perspektivë globale, Programi Bachelor në Turizëm në UBT është zgjedhja ideale për të kthyer pasionin në një karrierë të suksesshme.
Turizmi nuk është thjesht udhëtim — është menaxhim biznesi, ekonomi, inovacion dhe promovim i potencialeve të vendit tonë në tregun ndërkombëtar.
Pse është Turizmi profili i së ardhmes për të rinjtë në Kosovë?
Orientim i plotë praktik dhe përvojë reale: Programi në UBT gërsheton njohuritë teorike me praktikat më moderne të biznesit, duke ju pajisur me aftësitë që kërkon tregu real i punës që nga dita e parë.
Gatishmëri për tregun vendor dhe global: Përmes ekspertizës ndërkombëtare, trajnimeve dhe certifikimeve profesionale, ju përgatiteni për role udhëheqëse jo vetëm në Kosovë, por edhe në arenën ndërkombëtare.
Mjedis me studentin në qendër: UBT ofron kushte moderne, teknologji të avancuar dhe një rrjet të fuqishëm bashkëpunimi me komunitetin dhe udhëheqësit e industrisë së turizmit.
Kontribut i drejtpërdrejtë në zhvillimin e vendit: Si ekspertë të ardhshëm të menaxhimit dhe ekonomisë turistike, ju do të jeni forca lëvizëse që do të mbështesë rritjen ekonomike, private dhe sociale të Kosovës.
Përmes metodave moderne të mësimdhënies, zhvillimit të mendimit kritik e kreativ dhe fokusit te inovacioni, Programi i Turizmit në UBT po formëson gjeneratën e re të specialistëve dhe drejtuesve të këtij sektori.
Nëse dëshironi një profesion pa kufij, ku praktika takon suksesin, zgjidhni programin e Turizmit në UBT dhe bëhuni pjesë e zhvillimit të së ardhmes.
Deputetët e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Burim Ramadani dhe Time Kadrijaj, deklaruan se kjo parti nuk ka kontestime lidhur me emrat e kandidatëve për president, por kërkon qartësi në përmbajtjen e marrëveshjes potenciale politike. Këto qëndrime ata i bënë të ditura gjatë një deklarate për media, ku ritheksuan gjashtë kërkesat kryesore të partisë për mbështetjen e formimit të institucioneve të reja.
“Për ne është e rëndësishme se institucionet e ardhshme të Kosovës a do e fusin Kosovën në gazin amerikan; a do të krijojnë kapacitetet me qymyr për energjetikën e Kosovës, dhe në secilin variant të partive tjera, ne do të shohim se çka ka në ato marrëveshje dhe jo kush janë. Aleanca mbetet në qëndrimin e vet sepse ka qenë e para dhe e vetmja që flet për përmbajtje e jo për emra”, u shpreh Ramadani në konferencë.
Tutje, Ramadani nënvizoi se për Aleancën prioritet mbetet substance dhe jo aspekti formal apo emrat e përveçëm. Ai sqaroi se partia do të shqyrtojë me kujdes nëse marrëveshjet politike përfshijnë projekte strategjike, si integrimi në gazin amerikan apo zhvillimi i kapaciteteve energjetike me qymyr. Sipas Ramadanit, Aleanca mbetet e vetmja që vendos përmbajtjen politike para emrave të kandidatëve.
Gjatë deklaratës, deputetja Time Kadrijaj foli edhe për aksionin e saj simbolik në seancën e fundit konstituive ndaj kryetarit të Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti. Ajo sqaroi se veprimi me vezë terminatesh ishte tërësisht spontan dhe nuk do të ndodhte nëse Kuvendi do të konstituohej. Kadrijaj hodhi poshtë pretendimet për organizime paraprake, duke e cilësuar këtë si një manipulim të radhës dhe theksoi se qëllimi i veprimit ishte thirrja për respektimin e Kushtetutës së Kosovës.
“Aksioni im ka qenë krejt spontan. Nëse kish ndodhë konstituimi i Kuvendit nuk kish pasë gjuajtje me vezë. Nuk ka pasë skenar tjetër. S’ka pasë organizim tjetër. Ky është një manipulim i radhës i LVV-së. Unë kam marrë aksion simbolik që ky njeri [Albin Kurti] të respektojë Kushtetutën e Republikës së Kosovës”, deklaroi Kadrijaj.
Ndërkohë, në ditët e fundit në opinionin publik janë ngritur debate rreth statusit institucional të u.d. presidentes Albulena Haxhiu pas betimit të saj si deputete. /E.A/
Gjykata Themelore në Pejë ka shpallur të mbyllur shqyrtimin gjyqësor në rastin e vrasjes së trefishtë në Gllogjan.
Pas përfundimit të seancës, gjykata ka njoftuar se vendimi për këtë rast do të shpallet më 24 gusht, në ora 14:30.
Ky vendim vjen pas zhvillimit të rigjykimit, gjatë të cilit gjykata ka shqyrtuar provat e administruara në proces.
Në kuadër të seancës së sotme, Gjykata Themelore në Pejë kishte vendosur gjithashtu që si provë të administrohej video-incizimi ku shihet Kreshnik Mehmetaj duke gjuajtur me armë në një bjeshkë të Deçanit./Ekonomia online/