Kulturë

Këshilla për stinën e dimrit

Siguroni një ambient të ngrohtë e me temperaturë konstante në shtëpi dhe punë;

Published

on

Muajt e dimrit shoqërohen me stuhi, temperatura të ulëta dhe fenomene natyrore, të cilat mund të bëhen shumë të rrezikshme nëse nuk merrni masat e nevojshme për t’i kaluar, të sigurt dhe pa cënuar shëndetin tuaj.

Pavarësisht se dimri nuk vjen papritur, shumë nga ne nuk janë të përgatitur për ardhjen e tij. Nëse do të jeni të përgatitur për rreziqet jetësore gjatë situatave ekstreme të motit, ju patjetër do t’i kaloni ato pa rrezikuar jetën dhe shëndetin tuaj.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale apel qytetarët që të marrin masa për mbajtjen e shtëpisë ngrohtë gjatë muajve të dimrit, si dhe parandalimin e rreziqeve

Kontrolloni që dritaret të mbyllen mirë. Për të ruajtur izolimin nga i ftohti gjatë orëve të natës, sigurohuni që grilat të jenë të mbyllura plotësisht.

Izoloni linjat e ujit të cilat i keni jashtë mureve.

Riparoni dëmtimet e mundshme në çati.

Kontrolloni pajisjet për ngrohje që ju dispononi.

Pastroni oxhakun.

Kujdesuni që të keni një pajisje të pavarur ngrohjeje (sobë gazi) në rast emergjencash.

Instaloni një detektor gazi i cili lajmëron për prezencën e gazrave pa erë dhe ngjyrë të rrezikshme për jetën.

Kini parasysh shenjat nga helmimi me oksid karboni: dhimbje koke, të vjella dhe marrje mendsh.

Mos harroni të përgatitni makinën tuaj për udhëtimet gjatë dimrit

Kontrolloni radiatorin e makinës, nivelin e antifrizit, gjendjen e gomave, dhe nëse është e nevojshme zëvendësojini me goma dimri.

Kontrolloni që makina të jetë plot me karburant, për të parandaluar formimin e akullit në depozitë dhe në tubat e kalimit të tij për në motorr.

Përdorni lëng pastrimi për xhamat të përshtatshëm për dimër (kundër ngrirjes).

Mos harroni të keni me vete për rast emergjence këto pajisje: batanije, ushqim dhe ujë, kabëll për ndezje makine nga bateria e një mjeti tjetër, dritë dore, pompë dore për fryrje gomash makine, busull, harta dhe radio me bateri.

Merrni masa paraprake për rastet e emergjencave

Përgatituni për situatat e motit ekstrem gjatë dimrit, përfshirë këtu ndërprerjen e energjisë.

Mbani në shtëpi si rezervë për rastet ekstreme të motit (nëse nuk mund të dilni nga shtëpia) ujë të pijshëm dhe ushqime të cilat nuk kanë nevojë për frigorifer.

Sigurohuni që celulari juaj të jetë gjithmonë i ngarkuar plotësisht.

Informohuni për situatën e motit gjatë periudhës kur planifikoni një udhëtim.

Sigurohuni që mjetet e emergjencës të jenë funksionale, kontrolloni bateritë e dritave të sinjalizimit, merrni bateri shtesë dhe kutinë e ndihmës së shpejtë.

Mbroni familjen tuaj nga monoksidi i karbonit.

Mbani bombolat e gazit jashtë shtëpisë, bodrumit apo garazhit.

Lini menjëherë shtëpinë dhe njoftoni autoritetet përkatëse, nëse nuhasni praninë e gazit.

Merrni këto masa parandaluese gjatë zhvillimit të aktiviteteve në natyrë

Shumë njerëz në dimër shpenzojnë kohë përjashta duke punuar, udhëtuar apo duke shijuar sporte dimërore. Aktivitetet në natyrë mund t’ju ekspozojnë ndaj shumë situatave të rrezikshme, prandaj zbatoni hapat e mëposhtme për t’u përballur me to:

Vishuni në mënyrë të përshtatshme duke pasur parasysh temperaturat e ulëta: vishni xhup dimëror, shall, kapele, doreza dhe këpucë të përshtatshme për këtë stinë.

Mësoni disa rregulla të thjeshta sigurie kur kryeni aktivitete në natyrë.

Mbani celular me vete.

Veproni si më poshtë nëse planifikoni të udhëtoni me makinë

Informohuni për parashikimin e motit.

Evitoni udhëtimet nëse shërbimet e motit paralajmërojnë për përkeqësime të motit.

Nëse do t’ju duhet të udhëtoni, informoni një mik apo të afërm për udhëtimin tuaj, si dhe orën (afërsisht) kur do të arrini në destinacion.

Qëndroni në makinë por lëvizni duart dhe këmbët.

Mundësisht përdorni shenja sinjalizuese që t’ju shohin p.sh. mbani ndezur dritën e kabinës ndërkohë që motori është i ndezur, apo vendosni veshjet me shirita fosforeshentë tek antena e makinës.

Ndizni motorrin e makinës dhe ngrohjen vetëm 10 minuta çdo orë.

Mbani njërën nga dritaret gjysmë të hapur.

Kontrolloni që tubi i shkarkimit të gazrave të makinës të mos zihet nga dëbora apo balta.

Kujdesuni në mënyrë të veçantë për fëmijët, të moshuarit dhe individët me sëmundje kronike të cilët janë më të rrezikuar nga temperaturat e ulëta të dimrit.

Këshilla për ditët e ftohta

Dimri është stina më e ftohtë e vitit.

Ekspozimi ndaj temperaturave të ulta mund të shkaktojë probleme shëndetësore serioze.

Kategoritë më të riskuar ndaj të ftohtit janë foshnjet, të moshuarit dhe të sëmurët kronik.

Disa këshilla si të kujdeseni për veten gjatë periudhës së dimrit:

Siguroni një ambient të ngrohtë e me temperaturë konstante në shtëpi dhe punë;

Vishuni me veshje sa më të rehatshme,të ngrohta, rezistente ndaj erës dhe shiut, kapele, doreza si dhe këpucë kundër ujit;

Konsumoni produktet e stinës në sasi të mjaftueshme. Ushqimi i siguron trupit energji dhe ngrohtësi në ditë të ftohta.

*Nëse keni kafshë, futini ato brenda. Nëse nuk mund ta bëni një gjë të tillë, sigurojuni strehim të përshtatshëm dhe kujdesuni që të kenë ujë për të pirë (kujdesuni që uji të mos ngrijë).

Nëse ndiqni këshillat e mësipërme, ju do të jeni të përgatitur për t’u përballur me stinën e dimrit.Në bazë të nenit 4 të ligjit ”Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare”, ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.

Lajmet

Ndahet nga jeta historiani dhe publicisti Daut Dauti

Published

on

Historiani, gazetari, hulumtuesi dhe publicisti i njohur nga Kosova, Dr. Daut Dauti, ka ndërruar jetë në Londër në orët e para të mëngjesit, pas një sëmundjeje të rëndë me të cilën ishte përballur për rreth dy vjet.

Dauti lindi në vitin 1960 në Kokaj të Gjilanit dhe gjatë karrierës së tij la gjurmë në gazetari, historiografi dhe në studimet për Kosovën dhe çështjen shqiptare.

Ai kreu studimet në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ndërsa studimet pasuniversitare i vazhdoi në Thames Valley University në Londër, në fushën e Bashkimit Evropian.

Karrierën në gazetari e nisi në gazetën studentore “Bota e Re”, ndërsa më pas vazhdoi në revistën “Zëri”. Nga viti 1994 deri më 1999 ishte korrespondent i saj në Londër, ndërsa gjatë viteve 1999–2001 punoi si redaktor në Institute for War and Peace Reporting (IWPR).

Në vitet 2000–2002, Dauti shërbeu si sekretar i përgjithshëm i Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës dhe ishte anëtar i pavarur i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve.

Ai ka ushtruar edhe detyrën e këshilltarit për media dhe zëdhënësit të Qeverisë së Kosovës, të udhëhequr nga kryeministri Bajram Kosumi, ndërsa në Londër ishte i angazhuar edhe me organizata ndërkombëtare.

Me veprimtarinë e tij shumëvjeçare në gazetari, histori dhe publicistikë, Daut Dauti mbetet një nga emrat e njohur të jetës intelektuale dhe mediatike shqiptare në Kosovë./A.K/

Continue Reading

Kulturë

Nga Labëria në Hollywood, fyelli shqiptar rikthehet te brezi i ri

Published

on

By

Tingujt tradicionalë të Labërisë po marrin një jehonë të re, jo vetëm në skenën ndërkombëtare të kinemasë, por edhe te brezi i ri shqiptar. Mjeshtri i instrumenteve popullore, Vendim Kapaj, për të tretin vit radhazi do të zhvillojë në Vlorë një kurs falas për mësimin e fyellit dhe instrumenteve të tjera tradicionale.

Nisma synon t’u krijojë të rinjve dhe të gjithë të apasionuarve pas muzikës popullore mundësinë të njihen nga afër me një prej pasurive më të veçanta të trashëgimisë muzikore shqiptare.

Në një prononcim për ATSH-në, Kapaj bëri të ditur se interesi për kursin është rritur ndjeshëm këtë vit. Përveç të rinjve nga Vlora, Tepelena, Kurveleshi dhe zonat përreth, në kurs ka të interesuar edhe nga Tirana.

“Ky është viti i tretë radhazi që ofroj kursin falas të fyellit. Interesi këtë vit ka qenë edhe më i madh. Kam pasur të interesuar edhe nga Tirana, përfshirë disa vajza, ndërsa pjesa më e madhe janë të rinj nga Tepelena, Vlora, Kurveleshi dhe zonat përreth”, u shpreh Kapaj.

Kursi do të zhvillohet nga shtatori i vitit 2026 deri në korrik të vitit 2027. Krahas fyellit, pjesëmarrësit do të kenë mundësi të mësojnë edhe për instrumente të tjera tradicionale, si cylja dyjare, bilbili, xhamba, pipizana, si dhe instrumente të tjera të muzikës popullore shqiptare.

Interesi i shtuar për këtë nismë lidhet edhe me një eksperiencë të veçantë të Kapajt në kinematografinë ndërkombëtare. Mjeshtri shqiptar është përfshirë si solist në fyell në kolonën zanore të filmit The Odyssey”, me regji të Christopher Nolan dhe muzikë të kompozitorit Ludwig Göransson.

Pjesëmarrja në këtë produksion ka bërë që tingulli karakteristik i fyellit shqiptar të dëgjohet edhe përtej kufijve, duke i dhënë një tjetër dimension traditës muzikore të jugut të Shqipërisë.

“Jehona që ka pasur emri im nga pjesëmarrja në filmin ‘The Odyssey’ ka ndikuar edhe në rritjen e interesit për kursin. Është kënaqësi që pas kësaj vëmendjeje ndërkombëtare, të shohim të rinj që duan të mësojnë dhe të vazhdojnë këtë traditë”, tha Kapaj për ATSH-në.

Për Kapajn, kursi falas është më shumë se një aktivitet muzikor. Ai synon të jetë një mënyrë konkrete për ruajtjen dhe përcjelljen e instrumenteve, repertorit dhe traditës së muzikës labe te brezat e rinj.

Nga Labëria në skenën ndërkombëtare të kinemasë dhe tashmë sërish te të rinjtë shqiptarë, fyelli vijon rrugëtimin e tij si një prej instrumenteve më karakteristike të muzikës popullore shqiptare, duke dëshmuar se tradita mund të ruhet dhe të marrë jetë të re edhe përmes brezave të rinj.

Foto: Kosovapress

D.L

Continue Reading

Lajmet

“Ku-Fest” nis edicionin e tretë në Kumanovë, sjell teatrin shqiptar dhe artistë nga rajoni

Published

on

Edicioni i tretë i Festivalit Ballkanik të Teatrit “Ku-Fest” ka nisur në Kumanovë, duke sjellë në skenë një program të pasur artistik dhe teatrin shqiptar.

Pas ceremonisë së hapjes, publiku ka ndjekur shfaqjen “Rinoqerontët” të Eugène Ionesco-s, me regji të Vasil Vasilev dhe në interpretim të Teatrit Shqiptar – Shkup. Shfaqja ka shënuar hapjen zyrtare të programit teatror të festivalit.

Mbrëmja ka vijuar me muzikë live nga “Nezafete Shala dhe Melodia e Vjetër”, duke krijuar atmosferë festive për të pranishmit.

Programi i “Ku-Fest” vazhdon sonte, më 1 shtator, me shfaqjen “Vetmi në perëndim” të Martin McDonagh, në produksion të S.H.E. Kulturës – Abdulla Krashnica dhe Teatrit të Qytetit – Preshevë, me regji të Afeida Boriqit.

Festivali synon të krijojë një hapësirë të përbashkët për teatrot dhe artistët e rajonit, përmes shfaqjeve dhe aktiviteteve që promovojnë kulturën, artin dhe bashkëpunimin ndërkufitar./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Çeku viziton SBAShK-un me rastin e fillimit të vitit të ri shkollor

Published

on

Ministri në detyrë i Arsimit dhe Shkencës, Hajrulla Çeku, së bashku me zëvendësministrin në detyrë, Përparim Kryeziu, ka vizituar SBAShK-un me rastin e fillimit të vitit të ri shkollor 2026/2027.

Ata janë pritur nga kryetari i SBAShK-ut, Rrahman Jasharaj, nënkryetarja Vjollca Shala dhe sekretari i përgjithshëm Ymer Ymeri.

Gjatë takimit është diskutuar për përgatitjet për fillimin e vitit të ri shkollor, rolin e mësimdhënësve, bashkëpunimin ndërmjet institucioneve dhe përfaqësuesve të komunitetit arsimor, si dhe për synimin e përbashkët për rritjen e cilësisë së arsimit në Kosovë.

Ministri Çeku ka uruar një vit të mbarë shkollor për mësimdhënësit dhe nxënësit, ndërsa ka falënderuar përfaqësuesit e SBAShK-ut për mikpritjen dhe bashkëpunimin.

Kryetari i SBAShK-ut, Rrahman Jasharaj, ka vlerësuar vizitën e zyrtarëve të MASh-it dhe ka shprehur mbështetjen e sindikatës për Strategjinë e Arsimit 2035+, të cilën e ka cilësuar si dokument të rëndësishëm për zhvillimin e arsimit gjatë dekadës së ardhshme./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara