Botë

Kandidati prorus prin në zgjedhjet presidenciale në Rumani

Published

on

Kandidati prorus, Cailn Georgescu, po prin në zgjedhjet presidenciale të Rumanisë, sipas rezultateve paraprake, duke bërë që rezultati i garës të ndryshojë dhe duke hapur mundësinë për një përballje në balotazh me Elena Lasconin.

Me 99.5 për qind të votave të numëruara, Georgescu – i cili është kritikuar për shkak të qëndrimeve kundër NATO-s – po udhëheq me 22.94 për qind të votave.

Elena Lasconi nga Bashkimi për Shpëtimin e Rumanisë e qendrës së djathtë ka dalë e dyta me 16.9 për qind, ndërkaq kandidati properëndimor, kryeministri socialdemokrat, Marcel Ciolacu është i treti. Gara është e ngushtë, teksa diferenca e votave mes Lasconit dhe Ciolacut është 434.

Më pas, sipas rezultateve ka dalë George Simion nga Aleanca ultranacionaliste për Unitetin e Rumunëve, me 13.93 për qind të votave.

Ekspertët thanë se rezultate nga qytetet e mëdha – ku Ciolacu dhe Lasconi me gjasë do të dalin më mirë sesa Georgescu – mund të ndryshojnë renditjen në këtë garë të ngushtë.

Dy sondazhe parashikuan që Ciolacu do të fitojë 25 për qind të votave, ndërkaq Lasconi doli e dyta me rreth 18 për qind. Georgescu dhe Simioni, sipas sondazheve, do të marrin nga 14-16 për qind të votave.

Në garën presidenciale të 24 nëntorit kanë garuar 13 kandidatë.

Dy sondazhet nuk kanë përfshirë votimin nga diaspora, ku Lasconi dhe Simion pritet të prijnë.

Pavarësisht rezultatit të zgjedhjeve, ekstremi i djathtë duket se është fituesi i madh i këtyre zgjedhjeve.

Nëse asnjëri nga kandidatët nuk fiton mbi 50 për qind të votave, atëherë më 8 dhjetor do të mbahet rundi i balotazhit ndërmjet dy kandidatëve më shumë vota. Ky rund balotazhi do të mbahej vetëm një javë pasi Rumania më 1 dhjetor të mbajë zgjedhjet parlamentare.

Ciolacu ishte kandidati favorit para mbajtjes së zgjedhjeve dhe sondazhet para votimeve thanë se pesë kandidatë kanë gjasa të avancojnë në rundin e balotazhit për të zëvendësuar presidentin në largim të qendrës së djathtë, Klaus Iohannis, i cili përfundon mandatin e dytë dhe të fundit si president.

Katërmbëdhjetë kandidatë u regjistruan për garën presidenciale, por Ludovic Orban, njoftoi për tërheqjen nga gara.

Zyrtarët zgjedhorë thanë se dalja në zgjedhje ishte mbi 52 për qind, apo rreth 9.44 milionë votues. Dalja ishte më e lartë krahasuar me zgjedhjet e vitit 2019, kur ishte 51.18 për qind.

Georgescu, 62-vjeçar, është kritikuar nga mediat në Rumani për shprehjen e qëndrimeve proruse. Ai tha se votat e fituara nga ai paraqesin fitore të vërtetë për Rumaninë.

Të pasurit e sistemit janë bërë më të varfër dhe rumunët e varfër janë bërë më të pasur”, tha ai, i cili ka përdorur rrjetin social TikTok për të bërë fushatë.

Pas publikimit të sondazheve, Lasconi tha përmes një deklarate se ajo ka dalë e dyta dhe do të përballet në balotazh me Georgescun.

Lasconi, ish-kryetare e një qyteti të vogël dhe gazetare, ishte kandidatja e vetme që ka kundërshtuar idenë që Ukraina t’i japë territor Rusisë në një marrëveshje paqeje, duke thënë se nëse Kievi do të vepronte kështu, kjo vetëm do ta trimëronte presidentin rus, Vladimir Putin.

Nëse Ukraina jep territor, Putin nuk do të ndalet. Ne duhet ta ndihmojmë Ukrainën që ta fitojë këtë luftë”, ka thënë ajo.

Politika e jashtme ka qenë shqetësim për votuesit, kryesisht për shkak të luftës së Rusisë kundër Ukrainës dhe se si ky konflikt mund të ndryshojë për shkak të ndryshimit të administratës në Shtetet e Bashkuara.

Rumania është bërë një aleate e rëndësishme e Ukrainës, duke ofruar jo vetëm trajnime dhe pajisje ushtarake, por duke transportuar drithërat ukrainase dhe mallrat e tjera bujqësore në tregjet ndërkombëtare. Ky qëndrim proukrainas i Bukureshtit kryesisht i atribuohet presidentit aktual Iohannis.

Presidenti në Rumani ka fuqi të jashtëzakonshme sa i përket marrjes së vendimeve, përfshirë atyre për çështjen e sigurisë kombëtare dhe politikës së jashtme. Presidenti ka mandat pesëvjeçar./REL/

Botë

Çfarë moshe kanë udhëheqësit e sotëm botërorë?

Published

on

By

I shohim tek marrin vendime. Vendime që mund ta ndryshojnë historinë për një kohë të gjatë. Vendime që vendosin për jetë njerëzish të zakonshëm, ushtarësh në front. Këta janë udhëheqësit e shteteve të fuqishme në botë.

Por, në fakt, çfarë moshe kanë ata vetë, që marrin vendime të mëdha, shpesh me pasoja të mëdha:

Ali Khamenei : 86

Donald Tramp: 79

Benjamin Netanjahu: 76

Narendra Modi: 75

Vladimir Putin: 73

Bola Tinubu: 73

Cyril Ramaphosa: 73

Prabowo Subianto: 73

Xi Jinping: 72

Rexhep Tayip Erdogan: 71

Abdel Fattah el-Sisi: 71

Friedrich Merz: 70

Ferdinand Marcos Jr.: 68

Sanae Takaichi: 64

Keir Starmer: 63

Antoni Albanese: 63

Claudia Sheinbaum: 62

Lee Jae-myung: 62

Javier Milei: 55

Pedro Sançez: 53

Gjorgjia Meloni: 49

Emanuel Makron: 48

Continue Reading

Botë

Dhjetë vendet që prodhojnë më shumë uranium

Published

on

By

Uraniumi në kohën e sotme është një nga metalet më të kërkuara dhe më të çmuara. Kush ka uranium, llogaritet edhe një lloj fuqie.

Uraniumi ka një përdorim të gjerë. Ai përdoret për prodhimin e energjisë bërthamore. Përdoret si karburant në centralet bërthamore. Me anë të ndarjes bërthamore prodhohet energji elektrike, ndërsa uraniumi i pasuruar (zakonisht U-235) përdoret në reaktorë.

Uraniumi shumë i pasuruar (U-235) përdoret për prodhimin e bombave atomike. Për këtë, ky përdorim është i ndaluar dhe i kontrolluar rreptësisht ndërkombëtarisht.

Në mjekësi, izotopet e uraniumit dhe produktet e tij përdoren në diagnostikim mjekësor.

Në industri dhe teknologji, uraniumi i varfëruar përdoret: në mbrojtje balistike (armaturë); në kundërpeshë për avionë dhe satellite; në municione depërtuese (kontroversial për shkak të rrezikut shëndetësor).

Uraniumi gjen përdorime dhe në fusha të tjera.

Dhjetë shtetet që prodhojnë më së shumti uranium janë:

1. Kazakistani – 21,227 tonë

2. Kanadaja – 7,351

3. Namibia – 5,613

4. Australia – 4,553

5. Uzbekistani – 3,300

6. Rusia – 2,508

7. Nigeria – 2,020

8. Kina – 1,700

9. India – 600

10. Afrika e Jugut – 200

Continue Reading

Botë

“Are You Dead?”: Aplikacioni kinez që po bëhet viral mes të rinjve që jetojnë vetëm

Published

on

By

Një aplikacion i ri që tingëllon i zymtë ka pushtuar Kinën. I quajtur “Are You Dead?”, koncepti është i thjeshtë. Duhet të kontrolloni çdo dy ditë – duke klikuar një buton të madh për të konfirmuar që jeni gjallë. Nëse jo, do të kontaktojë me kontaktin tuaj të caktuar të urgjencës dhe do ta informojë atë se mund të jeni në telashe.

Aplikacioni është lansuar në maj të vitit të kaluar pa shumë bujë, por vëmendja rreth këtij aplikacioni ka shpërthyer në javët e fundit me shumë të rinj, të cilët jetojnë vetëm në qytete kineze, duke e shkarkuar atë në masë.

Kjo e ka bërë atë të bëhet aplikacioni me pagesë më i shkarkuar në vend.

Sipas institucioneve kërkimore, deri në vitin 2030 në Kinë mund të ketë deri në 200 milionë familje me një person, raporton media shtetërore kineze Global Times.

Dhe janë pikërisht këta njerëz që aplikacioni – i cili e përshkruan veten si një “shoqërues i kompanisë së sigurisë… pavarësisht nëse je punonjës zyre vetëm, student që jeton larg shtëpisë apo kushdo që zgjedh një mënyrë jetese të vetmuar” – po përpiqet të shënjestrojë.

Njerëzit që jetojnë vetëm në çdo fazë të jetës së tyre kanë nevojë për diçka të tillë, ashtu si introvertët, ata me depresion, të papunët dhe të tjerë në situata të cenueshme”, tha një përdorues në mediat sociale kineze.

Ekziston frika se njerëzit që jetojnë vetëm mund të vdesin pa u vënë re, pa askënd për të thirrur për ndihmë. Ndonjëherë pyes veten, nëse do të vdisja vetëm, kush do ta merrte trupin tim?” tha një tjetër.

Wilson Hou, 38 vjeç, i cili jeton rreth 100 km (62 milje) larg familjes së tij, thotë se pikërisht për këtë arsye e shkarkoi aplikacionin.

Ai punon në kryeqytetin Pekin. Kthehet në shtëpi te gruaja dhe fëmija i tij dy herë në javë, por thotë se për momentin i duhet të jetë larg tyre për të punuar në një projekt dhe kryesisht fle në vend.

“Shqetësohem se nëse më ndodh diçka, mund të vdes i vetëm në vendin që kam me qira dhe askush nuk do ta dijë”, tha ai. “Kjo është arsyeja pse shkarkova aplikacionin dhe e vendosa mamin tim si kontaktin tim në rast urgjence.”

Ai shtoi gjithashtu se e shkarkoi aplikacionin shpejt pas publikimit të tij, nga frika se do të ndalohej për shkak të konotacioneve negative që kishte.

Disa kanë nxituar ta kritikojnë emrin jo shumë të gëzueshëm të aplikacionit, duke thënë se regjistrimi në të mund të sjellë fat të keq.

Të tjerë kanë bërë thirrje që të ndryshohet në diçka me një kthesë më pozitive, si “Je mirë?” ose “Si je?”.

Edhe pse suksesi i këtij aplikacioni duhet të jetë, pjesërisht, për shkak të emrit të tij që tingëllon tërheqës, kompania që qëndron pas aplikacionit, Moonscape Technologies, ka thënë se po i merr në konsideratë kritikat për titullin aktual dhe po shqyrton një ndryshim të mundshëm të emrit.

Screenshot Technologies/Moonshot Technologies Një ekran telefoni me fjalët: Një njoftim i rëndësishëm. Unë jam Luna. Kam qenë aktive për disa ditë rresht. Ejani të kontrolloni gjendjen time fizike.
Aplikacioni dërgon njoftime të tilla te një kontakt i caktuar për urgjencë

Aplikacioni, i cili është i listuar ndërkombëtarisht nën emrin Demumu, renditet në dy vendet e para në SHBA, Singapor dhe Hong Kong, dhe në katër vendet e para në Australi dhe Spanjë për aplikacionet e shërbimeve me pagesë – ndoshta të nxitura nga përdoruesit kinezë që jetojnë jashtë shtetit.

Emri aktual është një lojë fjalësh me një aplikacion të suksesshëm për shpërndarjen e ushqimit të quajtur “A keni uri?”. Në kinezisht, “Si-le-ma” tingëllon si emri i aplikacionit të ushqimit “E-le-ma”.

I lançuar fillimisht si një aplikacion falas, aplikacioni tani është futur në kategorinë me pagesë – megjithëse me çmimin e ulët prej 8 juanësh (1.15 dollarë; 0.85 £).

Pak dihet për themeluesit e Are You Dead?, por ata thonë se janë tre persona të lindur pas vitit 1995 të cilët ndërtuan aplikacionin nga Zhengzhou në Henan me një ekip të vogël.

Sigurisht që tani i është rritur vlera. Njëri prej këtyre burrave, i cili njihet me emrin Z. Guo, u tha mediave kineze se kishin ndërmend të mblidhnin para duke shitur 10% të kompanisë për një milion juanë. Kjo është shumë më tepër se 1,000 juanët (140 dollarë) që thonë se kushtoi ndërtimi i aplikacionit.

Dhe ata po kërkojnë gjithashtu të rrisin audiencën e tyre të synuar – duke thënë se po eksplorojnë idenë e një produkti të ri të projektuar posaçërisht për të moshuarit në një vend ku mbi një e pesta e popullsisë së tij është mbi moshën 60 vjeç.

Në një tregues se po e shqyrtonte seriozisht këtë mundësi, ajo postoi gjatë fundjavës, “ne do të donim t’u bënim thirrje më shumë njerëzve që t’u kushtojnë vëmendje të moshuarve që jetojnë në shtëpi, t’u japin atyre më shumë kujdes dhe mirëkuptim. Ata kanë ëndrra, përpiqen të jetojnë dhe meritojnë të shihen, të respektohen dhe të mbrohen”.

Continue Reading

Botë

DW: A është Gjermania ende e rëndësishme për amerikanët?

Published

on

By

Shumë simbolikë dhe demonstrime uniteti nuk u panë: gazetarët që mbërritën me Ministrin e Jashtëm gjerman i panë Johann Wadephul dhe mikpritësin e tij amerikan Marco Rubio në Uashington vetëm shkurtimisht së bashku, gjatë një shtrëngimi duarsh në Departamentin e Shtetit.

Për tridhjetë sekonda Rubio dhe Wadephul buzëqeshën para kamerave, pastaj u tërhoqën për të biseduar. Pas kësaj nuk pati konferencë të përbashkët për shtyp. Shpjegimi zyrtar: ishte një takim pune. Diplomati më i lartë gjerman donte të testonte në Uashington se cila është gjendja e marrëdhënieve të ndërsjella midis dy vendeve dhe çfarë tjetër është e mundur.

Zhvendosja e takimit me Wadephul

Dita nisi në mënyrë të çuditshme. Ekipi i Rubios e zhvendosi takimin nga mëngjesi në pasdite, kështu që Wadephul e kaloi mëngjesin në ambasadën gjermane dhe me Presidentin e Bankës Botërore Ajay Bang.

Politikanët e Senatit dhe Dhomës së Përfaqësuesve fillimisht nuk kishin kohë për diskutime me Wadephul. Ishte planifikuar ndryshe – por kjo tregon se çfarë rëndësie i kushtohet marrëdhënies aktuale midis superfuqisë SHBA dhe Gjermanisë, ekonomisë së tretë më të madhe eksportuese në botë.

Gjermania nuk është një nga fuqitë qendrore politikisht dhe ushtarakisht – sidomos jo në botën e Presidentit amerikan Donald Trump, në të cilën e drejta e më të fortit është gjithnjë e më e rëndësishme.

A ka ende nevojë SHBA-ja për Gjermaninë?

Megjithatë takimi fillimisht i shtyrë me Rubion përfundoi duke zgjatur më shumë se sa pritej. Kjo zakonisht është një shenjë e mirë. “Një bisedë shumë miqësore, shumë intensive,” tha Wadephul, duke theksuar terrenin e përbashkët. “Ne gjermanët, ne evropianët, kemi nevojë për partnerë të besueshëm në Uashington, ashtu si SHBA-ja që ka nevojë për partnerë si ne”, tha ai. Është një përpjekje për t’u bërë të qartë amerikanëve se “Amerika e para” nuk do të thotë “Amerika vetëm”.

Por në muajt e fundit, po krijohet gjithnjë e më shumë përshtypja se SHBA-ja konsideron se nuk ka nevojë për Evropën dhe Gjermaninë. Të paktën jo si më parë, si partnerë të barabartë.

A pati ndonjë ndikim takimi Wadephul-Rubio?

Kjo mbetet sekret. Rubio nuk deshi të fliste me gazetarët, ndërsa Wadephul dha një deklaratë për mediat në parkun përpara Kapitolit. I vetëm, që jep një ide për gjendjen e marrëdhënieve gjermano-amerikane.

Duket se ka një marrëveshje mes tyre për ashpërsimin e qëndrimit ndaj Iranit. “Ky regjim qartësisht nuk ka më legjitimitet”, thotë Wadephul. Ai po përdor mjete që “jo vetëm që janë të papranueshme, por shkelin të gjitha rregullat e njerëzimit”. Wadephulflet për shumë njerëz të vrarë, për tortura, për të shtëna.

“Bashkësia ndërkombëtare duhet ta bëjë të qartë se tani qëndron në solidaritet me popullin iranian.” Në BE, qeveria federale dëshiron të shtyjë përpara një regjim sanksionesh terroriste kundër udhëheqjes iraniane.

Por kur bëhet fjalë për një ndërhyrje të mundshme ushtarake amerikane në Iran, për shembull, dhe bombardime të mundshme, Wadephul shmangu një përgjigje të qartë. Ky është një vendim i SHBA-së, tha ai, dhe shtoi se ai nuk ka këshilla për këtë. Dhe nuk ka pritje.

Ai ishte gjithashtu i paqartë kur u pyet në parim nëse mjetet ushtarake, sulmet ajrore apo bombardimet e synuara, janë mjete legjitime për qeverinë gjermane. Gjermania është e kujdesshme këtu, e përmbajtur në deklaratat e saj.

Por, realisht, çfarë mund të kishte thënë Wadephul? Shembulli i Venezuelës ka treguar se SHBA-të nuk koordinohen me askënd para operacioneve ushtarake, përfshirë Gjermaninë.

SHBA-të e shndërrojnë paparashikueshmërinë

Kur bëhet fjalë për Groenlandën, Wadephul u përpoq gjithashtu të theksonte interesat e përbashkëta. “Interesat tona në Arktik duhet të mbrohen”, kjo është “një detyrë për NATO-n”. Siguria në Atlantikun e Veriut mund të arrihet vetëm bashkërisht, dhe çështja e Groenlandës mund të vendoset vetëm nga Groenlanda dhe Danimarka.

Kjo duket si një përpjekje për të inkurajuar veten, e lidhur me shpresën se do të arrijë diçka në Uashington. Por kjo administratë amerikane e ka shndërruar paparashikueshmërinë në politikën e saj. Ka kohë që luan një lojë tjetër. “Amerika e Para” në politikën e sigurisë do të thotë që Amerika ndjek atë që e sheh si interesat e saj – edhe nëse kjo bie ndesh me ligjin ndërkombëtar ose refuzon partnerët.

Trump thekson vazhdimisht: “Ne kemi nevojë për Groenlandën”. Pavarësisht nëse blihet apo sulmohet dhe merret – çdo gjë duket e mundur. Theksi mbi “të përbashkëtën” në çështjen e Groenlandës është vetëm një përpjekje e kujdesshme nga Gjermania për të ulur tensionet. Por pa një ndikim të fortë. Suksesi i një politike të tillë është shumë i dyshimtë.

Kur u pyet për përfshirjen e mundshme ushtarake amerikane në Grenlandë, Wadephul u përgjigj në mënyrë të paqartë: “Nuk kam asnjë tregues këtu se po merret seriozisht në konsideratë.” Po nëse arrin deri aty? Atëherë qeveria federale ndoshta nuk ka një përgjigje për këtë.

Duke shprehur shpresë dhe optimizëm, duke theksuar interesat e përbashkëta – e gjithë kjo është padyshim e nevojshme në mënyrë që, pavarësisht Trumpit, SHBA-ja të mund të vazhdojë të perceptohet si një partner i besueshëm në Evropë dhe Gjermani./DW

Continue Reading

Të kërkuara