Kulturë, Lifestyle

‘Kam qenë me fat’: Modelja e parë kubane me ngjyrë reflekton për karrierën e saj

Ajo tani shikon prapa në një karrierë të shënuar nga racizmi, revolucioni dhe qëndrueshmëria.

Publikuar

Luz Maria Collazo ishte modelja e parë me ngjyrë e Kubës, një kërcimtare dhe ylli i filmit “Soy Cuba” (Soy Cuba) – një dështim në kohën e tij, por që tani konsiderohet klasik.

Gjashtëdhjetë vjet pasi u filmua, Collazo shikon prapa me ndjenja të përziera në një karrierë me ulje dhe ngritje të shënuar nga racizmi, revolucioni dhe qëndrueshmëria.

Në moshën 79-vjeçare, Collazo pretendon se ka një “kujtesë shumë të keqe”, të cilën ajo rifreskon me ndihmën e zarfeve të fryrë me foto, postera publicitar dhe kopertina revistash që ajo nxjerr nga sirtarët në apartamentin e saj në Havanë.

Ato janë kujtime të një karriere të nisur gjatë një shpërthimi artistik që pasoi revolucionin e vitit 1959, një periudhë të shprehjes relative liberale pas dekadash të një diktature represive.

“Unë pata fatin të isha atje gjatë kësaj periudhe të vitalitetit artistik”, tha ajo për AFP.

E lindur në Santiago de Kuba në 1943, por e rritur në Havana, Collazo ishte 15 vjeç kur revolucioni i Fidel Castros ndryshoi ishullin përgjithmonë.

Tre vjet më vonë, vajza e një shoferi dhe një amviseje vendosi të studionte dramë.

“Pashë një reklamë në gazetë” për të studiuar në Teatrin Kombëtar, kujton ajo. Në ofertë ishte edhe kërcimi modern dhe ajo e kaloi provimin pranues për të dyja.

Kur erdhi tek zgjedhja përfundimtare: “Doja të bëhesha aktore, por më në fund ishte kërcimi ai që më joshi”, tha Collazo.

Më pas, në vitin 1963, jeta e saj ndryshoi në një takim të rastësishëm me gruan e kineastit sovjetik Sergei Urusevsky në rrugët e Havanës.

Shkoja çdo javë për të rregulluar flokët dhe teksa isha në kafene një zonjë doli dhe më tha: “A dëshiron të bësh një film?” dhe unë thashë: “Oh po, sigurisht”.

Urusevsky ishte në Kubë me regjisorin Mikhail Kalatozov, fitues i Palmës së Artë në Festivalin e Filmit në Kanë në 1958.

“Soy Cuba”, i cili rrëfen përmbysjen e diktatorit Fulgencio Batista nga Kastro dhe revolucionarët e tij, u filmua bardh e zi për disa muaj.

Collazo, e cila tha se i ishin refuzuar shumë punë të tjera për shkak të racizmit sistematik në Kubë, luajti rolin e një gruaje të re të varfër të detyruar të punonte si prostitutë në kazino.

Filmi sot përshëndetet për teknikat inovative të xhirimit. Por kur u lëshua në vitin 1964, pati një pritje të ftohtë si pasojë e krizës në vend.

Në Havana, filmi u pa si shumë “poetik”, një portretizim joreal i ishullit të Karaibeve, kujton Collazo.

Ai u shfaq për një periudhë të shkurtër përpara se të tërhiqej.

Filmi nuk u mbështet as jashtë vendit dhe u ndalua për shkak të origjinës së tij komuniste.

“Isha e zhgënjyer”, tha Collazo.

Dekada më vonë, filmi mori një jetë të re pasi u shfaq në Festivalin e Filmit Telluride në Kolorado në 1992 në një homazh për Kalatozov.

Ai u zbulua nga regjisorët Francis Ford Coppola dhe Martin Scorsese, të cilët e promovuan atë në mënyrë aktive.

Një version i restauruar i filmit fitoi një çmim në Kanë në 2004 dhe sot studiohet si një kryevepër e kinematografisë në shkollat e filmit në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara.

‘E jashtëzakonshme në atë kohë’
Dështimi fillestar i filmit në arkë nuk e pengoi Collazon të ndiqte fatin e saj.

Vite më vonë, ajo u ndalua përsëri në rrugë: këtë herë nga fotografi kuban Alberto Korda — krijuesi i portretit legjendar të Che Guevaras.

Korda i kërkoi të pozonte për të.

“Ishte e jashtëzakonshme në atë kohë të zgjidhe një grua me ngjyrë”, tha Collazo, e cila vazhdoi të kishte një karrierë të suksesshme modelimi.

Sot, ajo është e mbushur me “trishtim” për vitet që kalojnë dhe situatën e saj të pasigurt në një Kubë të mbushur me vështirësi ekonomike.

“Jam shumë nostalgjike duke i parë këto foto”, psherëtiu Collazo.

“Mendoj se kam qenë me fat, që kam qenë aty-këtu, që kam qenë modele dhe balerinë”./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Art apo ndërhyrje? Banorët e Salisburyt kundërshtojnë skulpturën përpara katedrales

Publikuar

nga

Një instalacion arti prej druri i quajtur Seaview, që përshkruan një shtëpi duke u shembur në det, ka shkaktuar debate mes banorëve të Salisbury-t. Vepra, e vendosur në lëndinën përpara Katedrales së Salisbury-t, synon të theksojë kërcënimet e urgjencës klimatike për brigjet britanike.

Disa banorë e kanë krahasuar skulpturën me një grumbull mbeturinash ose një zjarr të pandezur, duke kërkuar që ajo të hiqet.

Peter Darling, në një letër drejtuar Salisbury Journal, e përshkroi atë si një “njollë në peizazh” dhe “një grumbull druri të grumbulluar nga makineritë e mizave”. Ndërsa William Cousins e quajti veprën “i papërshtatshëm dhe fyes”, duke theksuar se banorët nuk ishin pyetur për vendosjen e saj.

Seaview është krijuar nga artistja Hilary Jack dhe përfaqëson një shtëpi të shkatërruar nga erozioni bregdetar në Norfolk. Një pjesë tjetër e ekspozitës, një skulpturë bronzi e një qese plastike të vendosur në një pemë, është gjithashtu pjesë e ekspozitës “Toka jonë”, e cila përfshin vepra që fokusohen në ndikimet e ndryshimeve klimatike.

Ndërsa shumë banorë kanë shprehur pakënaqësinë e tyre, të tjerët kanë mbrojtur instalacionin. Një komentues tha: “Katedralja gjithmonë i ka dhënë hapësirë ​​artit modern. Disa do t’ju pëlqejnë, disa jo. Të gjitha janë të përkohshme.” Një tjetër theksoi se vepra frymëzon debat dhe se arti nuk mund të pëlqehet nga të gjithë.

Kuratorja e artit të katedrales, Beth Hughes, tha se katedralja është vendi i përsosur për të diskutuar çështjet klimatike me shpresë për të ardhmen. Zëdhënësi i katedrales shtoi se Seaview synon të provokojë diskutime rreth erozionit bregdetar dhe ndikimeve klimatike, dhe është veçanërisht e angazhuar për të rinjtë.

Ekspozita “Toka jonë” përfshin gjithashtu vepra nga artistja Rebecca Chesney dhe artisti dhe aktivisti Derek Jarman, që eksplorojnë ndikimin e ndryshimeve klimatike dhe gëzimin e gjetur në natyrë./UBTNews/

Përkthyer nga Guardian, D.E.

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Një ditë për Kafkën: Shfaqje dhe refleksione në Bibliotekën Kombëtare

Publikuar

nga

Në një pasdite të qershorit në Tiranë, Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë u transformua në një oaz kulturore për të nderuar jetën dhe veprën e shkrimtarit të shquar, Franz Kafka.

Qendra “Sotir Kolea” u bë vendi ku Markétá Mališová, një regjisore dhe shkrimtare e njohur çeke, dhe Charlotte Aigner, kryetare e Shoqatës Austriake “Franz Kafka”, i zbulojnë botës shqiptare detaje të paimagjinueshme rreth krijimtarisë së tij.

Duke filluar nga një hapje nga Etleva Domi, nëndrejtore e BKSH-së, atmosfera u mbush me emocion dhe kulturë. Ambasadorët Karel Urban dhe Christian Steiner bënë të ditur se Franz Kafka nuk është thjesht një emër, por një udhëtim në botën e absurdit dhe kontradiksioneve, shkruan ATA.

Përkthyesja Elda Gjana Boriçi solli përpara auditorit pjesë të përkthyera të veprave të tij, duke shtuar thellësi dhe ndjenjë të paharrueshme në marrëdhënien tonë me letërsinë e tij.

Dhe për të shtuar më shumë magjinë, BKSH hap ekspozitën e tij me koleksionet e tyre të çmuara, duke e bërë kështu Bibliotekën Kombëtare një destinacion të pazakontë për lexuesit dhe kuriozitetin.

Lufta e Kafkës për t’u kuptuar në një botë të pasigurt mbetet një frymëzim për gjeneratat, duke na mbushur me pyetje dhe reflektime për jetën, krijimtarinë dhe vlerat e vërteta që marrin formë në një botë të pandryshueshme.

Kjo veprimtari jo vetëm që shënoi një ditë të rëndësishme për kulturën dhe lidhjet ndërkombëtare, por gjithashtu e bëri kuptimplotë një nga shkrimtarët më të rëndësishëm të shekullit të kaluar, duke e ngritur atë në piedestalin e merituar të respektit dhe admirimin tonë./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Rrugëtimi enciklopedik: Fjalësi i ri shqiptar afër finalizimit

Publikuar

nga

Në një takim përmbyllës të mbajtur në Akademinë e Shkencave, redaksitë e ngritura sipas fushave paraqiten raportet për përgatitjen e fjalësit të “Enciklopedisë Shqiptare”. Ky takim shënon një hap të rëndësishëm drejt finalizimit të këtij projekti madhor.

Skënder Gjinushi, kryetar i ASHSH dhe kryeredaktor i enciklopedisë, vlerësoi progresin e bërë, duke theksuar rëndësinë e raportimit me të dhëna numerike dhe caktimin e kriterëve të qarta për përfshirjen në fjalës. Ai nënvizoi domosdoshmërinë e një disilpline të përbashkët shkencore dhe kalendarike, duke inkurajuar shmangien e pseudokritereve dhe respektimin e ekuivalencës, shkruan ATA.

Dr. Arian Leka, përgjegjës i botimeve enciklopedike, raportoi për përditësimin e të dhënave dhe bashkimin e listave nga 14 redaksi fushash, duke përfshirë fusha si komunikimi, gjeologjia, matematikë-fizika dhe informatika, ndër të tjera.

Ndërkohë, 11 redaksi të tjera janë në proces të përfundimit të fjalësit dhe përputhjes së tij me udhëzimet e Redaksisë Qendrore. Këto përfshijnë redaksi në fusha si arkeologjia, letërsia, trashëgimia kulturore dhe identiteti kombëtar, dhe ekonomia.

Një sfidë mbetet shmangia e mbivendosjeve, që kërkon bashkëpunim të ngushtë midis redaksive me tematika të ngjashme. Përkundër disa vështirësive, ka një tendencë të përgjithshme pozitive drejt përmbushjes së synimit për një fjalës prej 10 mijë njësish enciklopedike.

Takimi i sotëm theksoi rëndësinë e bashkëpunimit dhe koordinimit midis redaksive të Shqipërisë dhe Kosovës për të arritur një fjalës të përbashkët dhe gjithëpërfshirës, duke reflektuar një kontribut të pavarur dhe të ri në fushën e enciklopedisë./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Java Kulturore Braziliane në Tiranë: Një festë e poezisë dhe muzikës

Publikuar

nga

Java Kulturore Braziliane do të zhvillohet në Tiranë nga data 21 deri më 29 qershor, duke sjellë një përvojë të pasur dhe të larmishme kulturore nga Brazili.

Ngjarjet do të nisin me një ngjarje të veçantë, Natën Poetike Braziliane, që do të mbahet më 21 qershor. Kjo mbrëmje do të jetë një përzierje harmonike e poezisë dhe muzikës, ku tingujt e ëmbël të pianos do të shoqërojnë recitimin e poezive.

Publiku do të ketë mundësinë të përjetojë frymën e thellë të letërsisë braziliane në një interpretim dygjuhësh, shqip dhe portugalisht. Pjesëmarrësit do të jenë publikues, përkthyes dhe pjesëtarë të komunitetit brazilian, të cilët do të sjellin në jetë veprat e autorëve të njohur si Hilda Hilst, Fernando Pessoa, Machado de Assis me novelën “The Psychiatrist”, dhe Miguel Torga.

Më 24 qershor, në skenë do të ngjitet Camerata Balcanica, një ansambël i përbërë nga artistë të rinj të muzikës klasike nga Ballkani Perëndimor. Ky grup prej 10 muzikantësh, përfshirë katër violinë, dy viola, dy cello dhe një bas, do të interpretojnë disa prej veprave më të bukura muzikore braziliane. Performanca e tyre pritet të jetë një përvojë e jashtëzakonshme muzikore që do të mbetet gjatë në kujtesën e publikut, shkruan Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Për adhuruesit e kinemasë, më 25 qershor në kinema “Millenium” do të shfaqet filmi brazilian “Behind the Sun”. Ky film, i vitit 2001 dhe me regji të Walter Salles, është frymëzuar nga romani i njohur “Prilli i Thyer” i Ismail Kadaresë. Ai trajton jetën e një familjeje të varfër në Brazilin rural, duke sjellë një rrëfim prekës dhe të fuqishëm për sfidat dhe tragjeditë e tyre.

Java Kulturore Braziliane në Tiranë është një mundësi unike për të gjithë ata që duan të zbulojnë dhe të përjetojnë thesaret e kulturës braziliane nëpërmjet poezisë, muzikës dhe kinemasë. Mos e humbisni këtë shans për t’u zhytur në një botë të re të artit dhe kulturës./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara