Luz Maria Collazo ishte modelja e parë me ngjyrë e Kubës, një kërcimtare dhe ylli i filmit “Soy Cuba” (Soy Cuba) – një dështim në kohën e tij, por që tani konsiderohet klasik.
Gjashtëdhjetë vjet pasi u filmua, Collazo shikon prapa me ndjenja të përziera në një karrierë me ulje dhe ngritje të shënuar nga racizmi, revolucioni dhe qëndrueshmëria.
Në moshën 79-vjeçare, Collazo pretendon se ka një “kujtesë shumë të keqe”, të cilën ajo rifreskon me ndihmën e zarfeve të fryrë me foto, postera publicitar dhe kopertina revistash që ajo nxjerr nga sirtarët në apartamentin e saj në Havanë.
Ato janë kujtime të një karriere të nisur gjatë një shpërthimi artistik që pasoi revolucionin e vitit 1959, një periudhë të shprehjes relative liberale pas dekadash të një diktature represive.
“Unë pata fatin të isha atje gjatë kësaj periudhe të vitalitetit artistik”, tha ajo për AFP.
E lindur në Santiago de Kuba në 1943, por e rritur në Havana, Collazo ishte 15 vjeç kur revolucioni i Fidel Castros ndryshoi ishullin përgjithmonë.
Tre vjet më vonë, vajza e një shoferi dhe një amviseje vendosi të studionte dramë.
“Pashë një reklamë në gazetë” për të studiuar në Teatrin Kombëtar, kujton ajo. Në ofertë ishte edhe kërcimi modern dhe ajo e kaloi provimin pranues për të dyja.
Kur erdhi tek zgjedhja përfundimtare: “Doja të bëhesha aktore, por më në fund ishte kërcimi ai që më joshi”, tha Collazo.
Më pas, në vitin 1963, jeta e saj ndryshoi në një takim të rastësishëm me gruan e kineastit sovjetik Sergei Urusevsky në rrugët e Havanës.
Shkoja çdo javë për të rregulluar flokët dhe teksa isha në kafene një zonjë doli dhe më tha: “A dëshiron të bësh një film?” dhe unë thashë: “Oh po, sigurisht”.
Urusevsky ishte në Kubë me regjisorin Mikhail Kalatozov, fitues i Palmës së Artë në Festivalin e Filmit në Kanë në 1958.
“Soy Cuba”, i cili rrëfen përmbysjen e diktatorit Fulgencio Batista nga Kastro dhe revolucionarët e tij, u filmua bardh e zi për disa muaj.
Collazo, e cila tha se i ishin refuzuar shumë punë të tjera për shkak të racizmit sistematik në Kubë, luajti rolin e një gruaje të re të varfër të detyruar të punonte si prostitutë në kazino.
Filmi sot përshëndetet për teknikat inovative të xhirimit. Por kur u lëshua në vitin 1964, pati një pritje të ftohtë si pasojë e krizës në vend.
Në Havana, filmi u pa si shumë “poetik”, një portretizim joreal i ishullit të Karaibeve, kujton Collazo.
Ai u shfaq për një periudhë të shkurtër përpara se të tërhiqej.
Filmi nuk u mbështet as jashtë vendit dhe u ndalua për shkak të origjinës së tij komuniste.
“Isha e zhgënjyer”, tha Collazo.
Dekada më vonë, filmi mori një jetë të re pasi u shfaq në Festivalin e Filmit Telluride në Kolorado në 1992 në një homazh për Kalatozov.
Ai u zbulua nga regjisorët Francis Ford Coppola dhe Martin Scorsese, të cilët e promovuan atë në mënyrë aktive.
Një version i restauruar i filmit fitoi një çmim në Kanë në 2004 dhe sot studiohet si një kryevepër e kinematografisë në shkollat e filmit në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara.
‘E jashtëzakonshme në atë kohë’ Dështimi fillestar i filmit në arkë nuk e pengoi Collazon të ndiqte fatin e saj.
Vite më vonë, ajo u ndalua përsëri në rrugë: këtë herë nga fotografi kuban Alberto Korda — krijuesi i portretit legjendar të Che Guevaras.
Korda i kërkoi të pozonte për të.
“Ishte e jashtëzakonshme në atë kohë të zgjidhe një grua me ngjyrë”, tha Collazo, e cila vazhdoi të kishte një karrierë të suksesshme modelimi.
Sot, ajo është e mbushur me “trishtim” për vitet që kalojnë dhe situatën e saj të pasigurt në një Kubë të mbushur me vështirësi ekonomike.
“Jam shumë nostalgjike duke i parë këto foto”, psherëtiu Collazo.
“Mendoj se kam qenë me fat, që kam qenë aty-këtu, që kam qenë modele dhe balerinë”./UBTNews/
Në mesin e ekipeve më të mira të robotikës nga e gjithë bota, Kosova do të përfaqësohet edhe këtë vit nga UBT në FIRST Global Challenge 2026, garën prestigjioze ndërkombëtare që bashkon të rinjtë më të talentuar në fushën e shkencës, teknologjisë, inxhinierisë dhe matematikës.
Këtë vit, gara zhvillohet në Incheon, Kore e Jugut, nga 7 deri më 10 tetor me temën “Igniting Innovation”, e cila sfidon ekipet pjesëmarrëse të zhvillojnë zgjidhje inovative për adresimin e një prej sfidave më të mëdha mjedisore të kohës – zjarret e egra dhe ndikimin e tyre në natyrë, biodiversitet dhe komunitete.
Përfaqësimi i Kosovës edhe këtë vit i është besuar ekipit të UBT, i cili do të garojë me gjashtë nxënës të talentuar: Klea Hajrizi, Amar Rama, Melos Grainca, Jon Thaçi, Marta Çerkini dhe Ylli Osmani. Ekipi udhëhiqet nga mentorët Elita Hajrizi dhe Leona Hajrizi, në bashkëpunim me ekipin e Mekatronikës në UBT: Arxhend Jetullahu, Redon Rexhepi dhe Ylli Rexhaj, të cilët po punojnë intensivisht në përgatitjen teknike, strategjike dhe praktike për këtë garë me përmasa globale.
Përfaqësimi i këtij viti vjen pas një suksesi të jashtëzakonshëm për Kosovën në edicionin e kaluar të FIRST Global Challenge, të mbajtur në Panama, ku mentorja e ekipit, Elita Hajrizi, u vlerësua me çmimin “Best Mentor”, duke u shpallur mentorja më e mirë e garës në nivel botëror. Ky vlerësim përforcon traditën e suksesit të UBT-së dhe rrit pritshmëritë për paraqitjen e ekipit kosovar në Korenë e Jugut.
FIRST Global Challenge përfaqëson shumë më tepër se një garë robotike. Ajo është një platformë globale ku të rinjtë nga e mbarë bota bashkëpunojnë, ndajnë ide dhe dëshmojnë se inovacioni dhe teknologjia mund të shërbejnë si ura bashkëpunimi për zgjidhjen e sfidave globale.
Me përgatitjen profesionale, kreativitetin dhe përkushtimin që i karakterizon, ekipi i UBT synon ta prezantojë Kosovën me dinjitet në skenën ndërkombëtare, duke promovuar potencialin e të rinjve kosovarë në fushën e robotikës, inovacionit dhe teknologjisë.
UBT vazhdon të jetë lider në zhvillimin e talenteve të reja në STEM, duke krijuar mundësi që nxënësit dhe studentët e Kosovës të jenë pjesë e garave dhe iniciativave më prestigjioze ndërkombëtare. dhe iniciativave më prestigjioze ndërkombëtare.
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se në takimin e sotëm me kryetarin e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, do të shkojë me vullnet të mirë dhe gatishmëri për arritjen e një marrëveshjeje, me synim konstituimin e institucioneve të dala nga zgjedhjet e 7 qershorit.
Ai tha se dëshira e Lëvizjes Vetëvendosje është që sa më parë të konstituohet Kuvendi, të zgjidhet Qeveria dhe më pas edhe presidenti.
Kurti tha se takimi me Abdixhikun do të mbahet në formatin “1+1”, ndërsa ai do të shoqërohet nga ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati.
“Synimi ynë është që të bëhet konstituimi i institucioneve të legjislaturës së 11-të. Fatkeqësisht, dy partitë e tjera nuk e konsideruan të nevojshme apo të arsyeshme që të takohemi. Unë mendoj ndryshe. Përderisa me AAK-në nuk jemi takuar fare, besoj që ka pasur shumë nevojë që të takohemi përsëri me kryetarin e PDK-së. Tash, unë do të shkoj atje me ministrin e Financave, që njëkohësisht është anëtar i Kryesisë së Vetëvendosjes, Hekuran Muratin”, tha ai.
Ai theksoi se takimi me LDK-në synon zhbllokimin e procesit të formimit të institucioneve.
“Ndërkaq nga ana tjetër, në formatin një plus një do të jetë edhe Lidhja Demokratike e Kosovës, kryetari Lumir Abdixhiku me bashkëpunëtor, dhe ne dëshirojmë që sa më parë të konstituohet Kuvendi, të zgjidhet Qeveria dhe ta zgjedhim Presidentin, meqenëse siç kemi thënë më herët, siç nuk kemi pasur nevojë për zgjedhjet e kaluara, nuk kemi nevojë as që ato të ardhshme të jenë para vitit 2030. Pra, kemi nevojë për cikle të rregullta zgjedhore, ku çdo katër vjet një qeveri qeveris dhe më pastaj vlerësohet tek populli si burim i sovranitetit, i cili na bën përgjegjës e llogaridhënës në Republikën tonë demokratike e parlamentare”, tha ai.
Kurti shtoi se në takim do të marrë pjesë me gatishmëri për kompromis, ndërsa rezultatet do të varen nga diskutimet mes palëve.
“Unë shkoj me vullnet të mirë, shkoj me gatishmëri për marrëveshje dhe natyrisht që hollësitë e diskutimeve do të mund të vijnë në shprehje vetëm pas takimeve dhe pas marrëveshjeve, përkatësisht pas suksesit për të cilin urojmë sepse punojmë”, tha ai. /EkonomiaOnline/A.K/
Edicioni i 16-të i Etno Fest ka nisur mbrëmjen e së dielës me një program të pasur artistik, duke e vendosur në qendër temën “Kujtesa”, si një ftesë për të ruajtur trashëgiminë kulturore dhe identitetin kolektiv.
Ceremonia e hapjes mblodhi artistë, dashamirës të artit dhe vizitorë të shumtë, ndërsa festivali u çel me fjalën përshëndetëse të drejtorit, Fadil Hysaj, i cili falënderoi artistët, partnerët dhe publikun për mbështetjen ndër vite. Të pranishëm në hapje ishin edhe ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, si dhe kryetari i Prishtinës, Përparim Rama.
Programi nisi me një ekspozitë shumëdimensionale që bashkoi skulpturën, pikturën, fotografinë, mozaikun, muralin dhe instalacionet artistike. Punimet e artistëve trajtuan kujtesën, identitetin dhe përvojat historike, duke sjellë para publikut një rrëfim të pasur përmes artit pamor.
Mbrëmja vazhdoi me interpretimin pianistik të Lule Elezit, ndërsa një nga momentet kulmore ishte performanca antropologjike “MYSAFIRI”, me tekst dhe regji të Fadil Hysajt, muzikë nga Memli Kelmendi dhe interpretim nga aktorët Shpëtim Selmani, Sheqerie Buçaj dhe Shpejtim Kastrati. Shfaqja u pasurua me elemente të traditës shqiptare, përfshirë tingujt e lahutës, tepsisë dhe simbolikën e nuses ilire.
Atmosfera artistike vijoi me interpretimin e kavallistit Vendim Kapaj, i cili solli kolonën zanore të filmit The Odyssey, si dhe me performancën e mysafirëve nga Italia, Soloists of GOB (Ocarina Duo & Piano), të cilët interpretuan vepra të kompozitorëve të njohur ndërkombëtarë dhe melodi tradicionale italiane.
Nata e parë e festivalit u mbyll me koncertin e Edona Reshitajt dhe bendit të saj në “Etno Nejë”, duke përmbyllur një mbrëmje të mbushur me muzikë, art dhe reflektim mbi rëndësinë e kujtesës si pjesë e identitetit kulturor./A.K/
Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka njoftuar se në koordinim me Policinë e Kosovës po vazhdojnë intensivisht hetimet lidhur me rastin e krimeve të luftës në komunën e Zubin Potokut.
Sipas njoftimit zyrtar, deri më tani janë arrestuar tre persona nën dyshimin për kryerjen e veprës penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.
Gjatë zhvillimit të hetimeve janë kontrolluar disa lokacione të ndryshme. Në fshatin Jabukë janë gjetur mbetje të cilat do t’i nënshtrohen ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe analizave të ADN-së për identifikim, ndërsa gërmimet në fshatin Kalludër e Vogël po vazhdojnë ende. Përveç këtyre, hetimet aktualisht po zhvillohen edhe në një lokacion të tretë.
Në vendngjarje ka qenë e pranishme edhe prokurorja përgjegjëse, e cila ka mbikëqyrur drejtpërdrejt veprimet hetimore së bashku me hetuesit nga Drejtoria për Hetimin e Krimeve të Luftës dhe ekspertët forenzikë.
Organet e ndjekjes bëjnë të ditur se për shkak të ruajtjes së procesit nuk mund të ndajnë detaje të tjera për momentin. “Për shkak të fazës së ndjeshme të hetimit, Prokuroria Speciale nuk mund të japë informacione të mëtejshme në këtë moment. Informacione shtesë do të publikohen kur kjo të jetë e mundur pa cenuar hetimin”, thuhet në komunikaten e Prokurorisë Speciale. /E.A/