Ndoshta nuk jemi ende në prag të një “Republike të pavarur të Kalifornisë”, por shteti më i pasur dhe më i populluar i SHBA-ve është bërë gjithashtu i pari që sfidon Donald Trump-in mbi tarifat doganore.

Kalifornia ngriti të mërkurën një padi duke kërkuar të bllokojë tarifat gjithëpërfshirëse të presidentit amerikan Donald Trump ndaj partnerëve të huaj tregtarë, duke e akuzuar atë për abuzim me pushtetin e tij dhe për shkaktimin e dëmeve financiare ndaj shtetit dhe kombit.

Ishin Guvernatori Gavin Newsom dhe Prokurori i Përgjithshëm Rob Bonta ata që ngritën këtë padi në Gjykatën e Qarkut të SHBA-së për Distriktin Verior, duke argumentuar se Presidenti nuk ka autoritetin për të vendosur tarifat në mënyrë të njëanshme.

Sipas La Repubblica ata kërkuan nga gjykata që t’i bllokojë menjëherë këto tarifa, me arsyetimin se po shkaktojnë dëme të mëdha dhe të pariparueshme.

Kjo përfaqëson një sfidë të drejtpërdrejtë ndaj gjithë strategjisë tarifore të Trump-it, dhe nëse padia do të ketë sukses, do të ndalojë zbatimin e këtyre tarifave në të gjithë vendin. Për pasojë, do të përfitonin edhe shtetet e tjera që janë prekur nga këto masa.

Kalifornia, shteti më i fuqishëm liberal së bashku me Nju Jorkun, është në qendër të kësaj beteje, dhe guvernatori Newsom nuk e ka fshehur aspak ambicien për të kandiduar për president në vitin 2028.

“Donald Trump – ka shkruar guvernatori në platformën X – nuk ka autoritetin për të vendosur në mënyrë të njëanshme rritjen më të madhe të taksave të kohës sonë me tarifat e tij shkatërruese. Do ta çojmë në gjyq.” Më tej shtoi: “Tarifat e paligjshme të Presidentit Trump po krijojnë kaos për familjet, bizneset dhe ekonominë tonë kaliforniane, duke rritur çmimet dhe duke rrezikuar vendet e punës. Po mbrojmë familjet amerikane që nuk mund të përballojnë këtë kaos.”

Prokurori i Përgjithshëm Bonta e sqaroi veprimin me këto fjalë: “Zbatimi kaotik dhe i rastësishëm i tarifave nga Presidenti nuk është vetëm shqetësues, por edhe i paligjshëm. Si ekonomia e pestë më e madhe në botë, Kalifornia e kupton se politika tregtare globale nuk është një lojë.”

Padia argumenton se Trump nuk mund të përdorë Ligjin për Fuqitë Ekonomike Emergjente të vitit 1977 për të vendosur tarifa, duke pretenduar se trafiku i Fentanylit nga Kina apo deficiti tregtar përbëjnë kërcënim për sigurinë kombëtare. Sipas Kushtetutës, është Kongresi ai që ka autoritetin për të vendosur tarifat, dhe ligji i përmendur nga Shtëpia e Bardhë nuk i përfshin tarifat si një masë emergjente që Presidenti mund të ndërmarrë. Prandaj, kjo praktikë konsiderohet e paligjshme dhe kërkohet të ndalet menjëherë për shkak të dëmeve që tashmë ka shkaktuar.

Nga ana e saj, Shtëpia e Bardhë u përgjigj përmes zëdhënësit Kush Desai: “Në vend që të merret me kriminalitetin në rritje, me problemet e të pastrehëve dhe vështirësitë ekonomike në Kaliforni, Gavin Newsom po humb kohën duke u përpjekur të bllokojë përpjekjet historike të Presidentit Trump për të trajtuar emergjencën kombëtare që përbën deficiti tregtar. Administrata jonë mbetet e përkushtuar për të mbrojtur industritë amerikane dhe punëtorët tanë, me çdo mjet në dispozicion — nga tarifat te negociatat.”

Kalifornia, nëse do të ishte një shtet i pavarur, do të ishte pjesë e G7. Kjo tregon peshën e saj jetike për ekonominë amerikane — që nga Silicon Valley dhe veraria, deri te bujqësia, mbrojtja dhe industria hapësinore. Edhe pse Elon Musk ka zhvendosur disa prej fabrikave të Tesla-s në Teksas për arsye politike, ai është detyruar të mbajë qendrat e kërkimit në Kaliforni. Që nga koha e “Summer of Love” dhe lagjja Haight-Ashbury në San Francisko, Kalifornia ka qenë gjithmonë në pararojë të liberalizmit — krahas Nju Jorkut dhe Massachusetts — dhe është një nga shtetet më të prekura nga ndryshimet klimatike. Për këtë arsye, ndarja kulturore dhe politike me Trump-in dhe bazën e tij elektorale është më e thellë.

Nga ana praktike, Meksika, Kanadaja dhe Kina janë tre partnerët kryesorë tregtarë të Kalifornisë. Vetëm gjatë vitit të kaluar, shteti eksportoi mallra me vlerë 183 miliardë dollarë dhe importoi 491 miliardë. Krahasuar me këtë, edhe Italia duket e vogël. Tarifat e reja po dëmtojnë rëndë ekonominë lokale, duke e bërë më të vështirë rimëkëmbjen e Los Anxhelosit pas zjarreve të janarit, të cilët shkatërruan zona të tëra si Pacific Palisades dhe Altadena, me një kosto që ka arritur të paktën dy miliardë dollarë. Përveç kësaj, dëmet janë të mëdha edhe në sektorë të rëndësishëm si turizmi.

Gjatë muajve të fundit, Newsom është përpjekur të ripozicionohet politikisht me disa vendime më të moderuara, për shembull për pjesëmarrjen e personave transgjinorë në garat sportive për femra, dhe madje ka dialoguar edhe me ish-këshilltarin e Trump-it, Steve Bannon.

Ai beson se kjo mund ta bëjë më të pranueshëm në zgjedhjet presidenciale të vitit 2028. Megjithatë, për sa i përket tarifave, ai ka vendosur të mos tërhiqet — jo vetëm për shkak të dëmeve që po i shkaktohen Kalifornisë dhe gjithë vendit, por edhe sepse i sheh ato si një gabim ekonomik që mund të dëmtojë seriozisht Trump-in tek votuesit.

Për këtë arsye, Kalifornia është pozicionuar si flamurtarja e rezistencës.