Situata në Lindjen e Mesme është rënduar ndjeshëm gjatë orëve të fundit, duke shkaktuar trazira të mëdha në tregjet botërore dhe pasiguri të lartë në rajon.

Çmimi i naftës ka shënuar rritje të menjëhershme duke prekur vlerën prej 100 dollarë për fuçi, pas sulmeve të reja ndaj anijeve tregtare në Gjirin Persik.

Edhe pse 32 shtete u pajtuan të mërkurën që të nxjerrin në treg 400 milionë fuçi nga rezervat e tyre për të qetësuar tregun, sulmet e fundit ndaj dy anijeve cisternë afër Irakut dhe një anijeje transportuese pranë Emirateve të Bashkuara Arabe kanë mbajtur çmimet në nivele të larta.

Përveç krizës së energjisë, rajoni është përfshirë nga një valë sulmesh ajrore. Në Liban, goditjet izraelite në bregdetin e Bejrutit kanë lënë të vdekur të paktën tetë persona, ndërkohë që janë raportuar sulme iraniane në Bahrejn dhe Oman.

Në Dubai, një dron ka goditur një ndërtesë të lartë, duke shkaktuar dëme të dukshme por pa lëndime në njerëz. Gjithashtu, një raketë ka goditur një bazë italiane në veri të Irakut, fatmirësisht pa shkaktuar pasoja te ushtarët.

Në anën tjetër, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka deklaruar se çmimet e naftës do të pësojnë rënie të madhe, duke i cilësuar lëkundjet aktuale si një “pasojë lufte” që do të rregullohet më shpejt nga sa pritet.

Megjithatë, gjendja në terren mbetet e ndezur me alarmet që vazhdojnë të dëgjohen në Bahrejn dhe largimet e reja të urdhëruara nga Izraeli në jug të Libanit, ndërsa bankat ndërkombëtare kanë filluar të mbyllin zyrat e tyre në Gji për shkaqe sigurie. /BBC/

Irani ka deklaruar se bota duhet të përgatitet që çmimi i naftës të arrijë në 200 dollarë për fuçi, ndërsa forcat e tij sulmuan anijet tregtare të mërkurën në Gjirin e bllokuar. Paralelisht, Irani hodhi predha drejt Izraelit dhe objektivave të tjerë në Lindjen e Mesme, duke dëshmuar se mund të kundërpërgjigjet përkundër asaj që Pentagoni i ka përshkruar si sulmet më intensive amerikano-izraelite deri më tani.

Çmimet e naftës, të cilat u rritën ndjeshëm në fillim të kësaj jave, janë stabilizuar disi dhe bursat janë rimëkëmbur, pasi investitorët po vënë bast se Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, do të gjejë një mënyrë të shpejtë për t’i dhënë fund luftës që nisi krah Izraelit rreth dy javë më parë.

Trump, i cili vazhdimisht është përpjekur të qetësojë tregjet, tha në një intervistë telefonike për Axios se “praktikisht nuk ka mbetur asgjë” për të goditur në Iran. “Pak këtu e pak atje… Kurdo që unë dua që kjo të përfundojë, do të përfundojë,” u shpreh ai.

Ndërprerja më e rëndë e furnizimit që nga vitet ’70

Përkundër optimizmit të tregjeve, në terren nuk ka shenja të zbutjes së konfliktit apo ndonjë sinjal se anijet mund të lundrojnë të sigurta përmes Ngushticës së Hormuzit. Aty është bllokuar një e pesta e naftës në botë, duke shënuar ndërprerjen më të madhe të furnizimit me energji që nga goditjet e naftës në vitet 1970.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) ka rekomanduar lëshimin e 400 milionë fuçive nga rezervat strategjike globale për të stabilizuar çmimet—ndërhyrja më e madhe në histori, e cila u miratua menjëherë nga Uashingtoni. Megjithatë, ritmi me të cilin vendet mund ta lëshojnë këtë rezervë përbën vetëm një pjesë të vogël të furnizimit që zakonisht kalon përmes Ngushticës së Hormuzit.

“Bëhuni gati që nafta të shkojë në 200 dollarë për fuçi, sepse çmimi i naftës varet nga siguria rajonale, të cilën ju e keni destabilizuar,” deklaroi Ebrahim Zolfaqari, zëdhënës i komandës ushtarake të Iranit, në një mesazh drejtuar Shteteve të Bashkuara.

Çmimet e naftës, të cilat të hënën arritën për pak kohë në gati 120 dollarë, që atëherë janë stabilizuar rreth 90 dollarëve, gjë që sugjeron se investitorët shpresojnë në një përfundim të shpejtë të luftës dhe rihapjen e ngushticës. /Reuters/

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka dhënë alarmin të mërkurën para ligjvënësve në Strasburg, duke bërë të ditur se përshkallëzimi i luftës në Iran ka goditur rëndë ekonominë e bllokut.

Sipas saj, tronditja e tregjeve ka bërë që çmimet e gazit të rriten me 50% dhe ato të naftës me 27%.

“Nëse e përktheni këtë në euro, 10 ditë luftë u kanë kushtuar tashmë taksapaguesve evropianë tre miliardë euro shtesë në importe të lëndëve djegëse fosile”, ka deklaruar von der Leyen, duke shtuar me prerje se “ky është çmimi i varësisë sonë”.

Gjatë fjalimit të saj, ajo vuri në dukje se për dallim nga tregjet e jashtme, çmimi i energjisë së rinovueshme dhe asaj bërthamore evropiane ka mbetur i qëndrueshëm, duke dëshmuar rëndësinë e pavarësisë energjetike.

Presidentja e KE-së ishte e prerë në qëndrimin e saj kundër thirrjeve për t’u rikthyer te burimet ruse të energjisë si zgjidhje për krizën aktuale, duke e cilësuar këtë si një rrezik për sigurinë e bllokut.

“Ky do të ishte një gabim strategjik. Do të na bënte më të varur, më të prekshëm dhe më të dobët”, ka thënë ajo, duke hedhur poshtë çdo mundësi që BE-ja të thyejë sanksionet ndaj naftës dhe gazit rus.

Von der Leyen e përfundoi fjalimin duke insistuar se Evropa duhet t’i rezistojë çdo tundimi për t’u kthyer pas, pasi rruga e vetme drejt stabilitetit është forcimi i burimeve të veta dhe largimi i plotë nga lëndët djegëse fosile të importuara nga zonat e konfliktit.

Një dron ka goditur të martën një objekt të rëndësishëm diplomatik të SHBA-së në Bagdad, pa shkaktuar të lënduar. Besohet se ky sulm është kryer nga milicitë e mbështetura nga Irani në Irak.

Droni goditi Qendrën Diplomatike Mbështetëse në Bagdad, e cila shërben si një qendër e madhe logjistike për diplomatët amerikanë pranë aeroportit të qytetit. Sipas një njoftimi të brendshëm të SHBA-së, të cituar nga Washington Post dhe Reuters, goditja ka ndodhur pranë një kulle roje.

Washington Post raporton se gjithsej gjashtë dronë ishin lëshuar në drejtim të kompleksit, pesë prej të cilëve u rrëzuan nga sistemet mbrojtëse.

Sipas raportimeve, sulmi ka gjasë të jetë kryer nga grupet e armatosura që veprojnë nën ombrellën e “Rezistencës Islamike në Irak” (IRI). Ky koalicion i grupeve të mbështetura nga Irani ka rritur intensitetin e sulmeve që kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën luftën e tyre kundër Iranit.

Ndërkohë, në veri të Irakut, të paktën tre dronë janë interceptuar në periferi të Erbilit, në rajonin gjysmë-autonom të Kurdistanit. Deri më tani nuk raportohet për viktima apo të lënduar nga ky operacion.

Pranë aeroportit të Erbilit ndodhet një bazë ushtarake amerikane, ndërsa vetë qyteti ka qenë vazhdimisht cak i sulmeve hakmarrëse të Iranit dhe milicive pro-iraniane. /BBC/