Nga ish-presidenti amerikan që diskuton për librat, e deri te një dramë provokuese e shkruar dhe me protagoniste yllin e “Game of Thrones”, Lena Headey – ja cilat janë podcast-et më të mira të reja mund ti lexoni më poshtë:

1. Where Is Austin Tice?

Katërmbëdhjetë vjet më parë, ish-marinsi amerikan i kthyer në gazetar, Austin Tice, u zhduk në Siri pak pas ditëlindjes së tij të 31-të. Teksa kalonin vitet, shumë menduan se ai ishte vrarë, megjithëse prova të reja sugjerojnë se ai mund të jetë ende gjallë. Ky bashkëprodhim mes NPR dhe BBC sjell gazetarët Josh Baker dhe Sara Obeidat në kërkim të Tice në Siri, pak pas rënies së Bashar al-Assad. Duke përfshirë spiunazhin, mbulimet e fshehta dhe aktivitetet barbare të një regjimi tiranik, seria ka tensionin e një trileri, jo më pak sepse drejtuesit e emisionit shpesh e vënë veten në rrezik gjatë kërkimit për përgjigje.

2. A Great Book with Barack Obama

Kjo seri e re bashkon dy pasione të ish-presidentit të Shteteve të Bashkuara: librat dhe audion. A Great Book sjell biseda me mendimtarë dhe shkrimtarë bashkëkohorë si Ta-Nehisi Coates, Jill Lepore, Lauren Groff dhe Percival Everett. Episodi i parë sjell shkëlqimin e yjeve me praninë e Tom Hanks, me të cilin Obama diskuton librin “Gilead” të Marilynne Robinson, mbi historinë e një pastori në grahmat e fundit të jetës. Libri shërben si pikë nisjeje për reflektime të ngrohta mes drejtuesit dhe mysafirit mbi plakjen, vdekshmërinë dhe rëndësinë e të mos marrit të gjërave si të mirëqena kur të kanë mbetur “një numër i kufizuar perëndimesh dielli”.

3. Intimacy

Drama me audio ka ecur shumë përpara nga ditët e dyerve që kërcasin dhe aktrimit pa emocion, siç dëshmohet nga kjo dramë aktuale me protagoniste Lena Headey, Maisie Williams, Hannah Waddingham dhe Alison Steadman. E shkruar dhe e đạoizuar nga vetë Headey, Intimacy ndjek Lizën, një koordinatore intimiteti për film dhe televizion, e cila merr një punë të minutës së fundit që mund t’i ndryshojë karrierën, vetëm për t me u përballur me sinjale të shumta rreziku sapo mbërrin në xhirime. E zymtë por me doza humori dhe tema serioze, Intimacy sjell nuancë dhe empati në diskutimet rreth pëlqimit dhe traumës.

4. The Mindhunter

Paul Harrison është një profilizues karizmatik i kriminelëve dhe ish-zyrtar policie që punoi me FBI-në në rastet e Jeffrey Dahmer e Charles Manson, si dhe pati biseda ballë për ballë me “Rripuesin e Yorkshire” – ose kështu pretendon ai. Karriera e bujshme e Harrison e çoi atë të shkruante edhe një libër shumë të shitur e të mbante ligjërata para entuziastëve të ngjarjeve të vërteta kriminale (true-crime). Gazetari Francisco Garcia dhe producentja Brenna Daldorph u magjepsën aq shumë nga historia e Harrison sa vendosën të gërmonin më thellë. Ajo që ata zbulojnë në këtë hetim plot kthesa shkon në thelb të magjepsjes sonë të dyshimtë pas ngjarjeve kriminale dhe të metave të industrisë së sotme të botimeve.

5. Legend: The Miles Davis Story

Kjo është pjesë e radhës e serisë Legend nga BBC, e cila më parë ka ekzaminuar jetën dhe trashëgiminë e Joni Mitchell dhe Bruce Springsteen. The Miles Davis Story prezantohet nga aktori i serialit “The Wire”, Clarke Peters, jeta e të cilit u ndryshua nga albumi i Davis i vitit 1970, Bitches Brew. Peters hulumton anët e shumta të Davis: gjeniun dhe pionierin e xhazit; dashnorin dhe bashkëshortin mizor; rebelin që refuzonte të qëndronte brenda kornizave; dhe të varurin nga substancat. “Për Miles, e vetmja gjë që kishte rëndësi ishte nota e radhës, era e radhës,” thotë Peters.

6. Death of an Artist

Në vitin 2024, autorja e njohur e librave për fëmijë Petra Mathers dhe bashkëshorti i saj fotograf Michael Mathers ndërruan jetë në shtëpinë e tyre në Oregon, në atë që dukej si një vetëvrasje e dyfishtë e planifikuar me pedanteri. Disa ditë para vdekjes, ata dërguan letra lamtumire te miqtë dhe të dashurit e tyre. Në Death of the Artist, një tjetër çift gazetarësh të martuar, Alice Gregory dhe Leon Neyfakh, bisedojnë me marrësit e atyre letrave. Nga kjo dëshmi intime, ata ndërtojnë një seri mjaft menduese dhe prekëse mbi jetën, krijimtarinë dhe ndikimin e vetëvrasjes te njerëzit që mbeten pas.

7. What To Carry On, What to Burn

Garuesja me trake qensh në distanca të gjata dhe eksploruesja Blair Braverman tregon histori të vërteta mbijetese nga historia. Dëgjojmë për një francez i cili, pasi i mbijetoi varfërisë së fëmijërisë dhe kolerës, pësoi mbytje anijeje në një ishull në Paqësorin Jugor për 18 muaj; një rrobaqepëse nga Alaska që iu bashkua një ekspedite arktike dhe mbeti e bllokuar vetëm për tetë muaj në Ishullin Wrangel, në veri të Siberisë; si dhe një referente arti në të njëzetat, mbijetuese e një rrëzimi aeroplani, e cila u ul nga mali me një plagë në këmbë e krah të thyer duke ecur drejt shpëtimit. Braverman është një rrëfimtare natyrale, dhe këto histori epike mbijetese janë tejet mbërthyese.

8. Manifesto

Dan Taberski, krijuesi i podcast-eve të shkëlqyera 9/12 dhe Missing Richard Simmons, heton historinë e trazuar të manifesteve politike. Këto thirrje të shkruara për armë herë pas here nxisin dhunë dhe urrejtje (vrasësi norvegjez Anders Breivik dhe Unabomber që të dy shkruan manifestet e tyre), por ato mund të jenë gjithashtu dokumente shprese të hartuara nga ëndërrimtarë dhe idealistë. Taberski sjell ironi dhe thellësi në këtë seri me gjashtë pjesë, ku takon figurat kryesore të lëvizjes Occupy, skenës muzikore Riot Grrrl dhe lëvizjes së shtetit të lirë në New Hampshire. Ajo që i lidh ata është optimizmi, bindja dhe dëshira për të sfiduar status quo-në.

9. Intrigue: To Catch a King

Kjo është vazhdimësia e podcast-it fitues të çmimeve të vitit 2024 To Catch a Scorpion, ku gazetarja Sue Mitchell dhe ish-ushtari e punonjësi i ndihmës humanitare Rob Lawrie hetuan trafikantët që dërgojnë gomone të mbipopulluara rrezikshëm përmes Kanalit të Mantshit. Puna e tyre çoi në arrestimin e “skorpionit” në fjalë: krerit të trafikimit Barzan Majeed.

Tani Mitchell dhe Lawrie kanë në shënjestër një tjetër trafikant, i cili vepron nën emrin e rremë Kardo Ranya. Ekipi i prezantuesve është i palodhshëm dhe ngulmues, ndërsa hetimi i tyre është i tensionuar, i vështirë dhe plot surpriza. Por ata kurrë nuk i humbasin nga sytë edhe historitë e individëve që ndërmarrin udhëtime të rrezikshme për premtimin e një jete më të mirë.

10. The Idiot

Kjo seri rrëfyese nga Serial Productions – kompania e themeluar nga krijuesit e gjigantit të krimit të vërtetë Serial – tregon historinë e Allen, i përshkruar nga drejtuesja e serisë M Gessen si “një klaun, një mburravec, një arrogant pa masë”.

Allen është kushëriri i parë i Gessen dhe, siç mësojmë, një mburravec i kalibrit botëror që pëlqen të mburret me jetën e tij luksoze e udhëtimet me jet privat. Por kur ai shfaqet në shtëpinë e xhaxhait të tij në Cape Cod me djalin e tij pesëvjeçar me vete, Gessen dyshon se Allen e ka marrë djalin nga e ëma kundër dëshirës së saj. Ajo që fillon si një dramë e zakonshme familjare shndërrohet në një studim të thelluar e atmosferik karakteri të një njeriu të mbushur me vetëkënaqësi dhe një ndjenjë të gabuar padrejtësie.

11. Hit That Perfect Beat: The London Records Story

Hit That Perfect Beat është historia e London Records, një shtëpi diskografike britanike që lansoi The Communards, Bananarama, Shakespears Sister, Fine Young Cannibals, Goldie, Orbital, All Saints dhe shumë të tjerë. Por në të vërtetë është historia e industrisë më të gjerë muzikore në vitet 1980 dhe 90, si dhe e një kulture hedonizmi, parash e dominimi në toplista që lulëzoi derisa platformat e transmetimit (streaming) shkatërruan biznesin tradicional.

I prezantuar nga ish-gazetarja e Smash Hits, Siân Pattenden, ky podcast është një udhëtim argëtues e nostalgjik përmes historisë së kësaj kompanie dikur mjaft të suksesshme. Historitë e çmendura të egoizmit dhe teprimeve janë të bollshme.

12. The Girlfriends: Trust Me Babe

Kurrë mos e nënvlerësoni fuqinë e grave që flasin mes vete. Ky është mesazhi kryesor nga The Girlfriends: Trust Me Babe. I drejtuar nga gazetarja Anna Sinfeld, seriali ndjek rastin e ndërtuar kundër mashtruesit sentimental nga Minnesota, Derek Alldred, nga gratë që ai u mori mijëra dollarë.

Krimet e rrëfyera në Trust Me Babe janë shqetësuese, por kjo është në fund të fundit një histori me përfundim pozitiv dhe një thirrje frymëzuese për solidaritetin femëror. Ajo tregon se si gratë kapërcejnë traumat e tyre dhe indiferencën e policisë për të parandaluar që të tjerët të kalojnë të njëjtin makth.

13. A History of the United States in 100 Objects

Adhuruesit e podcast-it amerikan 99% Invisible, mbi shpikjet e fshehura që ndihmojnë në mbarëvajtjen e botës, do ta njohin konceptin pas këtij emisioni, i cili synon të dokumentojë objektet në dukje të pafajshme që tregojnë historinë e SHBA-së teksa ajo mbërrin në ditëlindjen e saj të 250-të.

Ashtu si me 99% Invisible, drejtuesi është Roman Mars, gazetari dhe podcaster-i i njohur për stilin e tij kurioz e të qetë. Në vend që të ekzaminojë pjesë muzeale, ai fokusohet në sende më pak të njohura, siç është filetoja e vidës – hullia spirale në pjesën e jashtme të vidave që u standardizua gjatë Luftës së Dytë Botërore – dhe Century Safe, një kapsulë kohe që u vulos në vitin 1876 dhe u hap një shekull më vonë.

14. Get Birding with Sean Bean

Podcast-i për vëzhgimin e zogjve Get Birding ekziston prej disa vitesh, duke shfrytëzuar prirjen për radion e ngadaltë (slow radio): audio e qetë dhe meditative që shërben si ilaç kundër jetës sonë shpesh kaotike dhe me zhurmë. Tani seria është rilansuar me një drejtues të ri, aktorin nga Yorkshire, Sean Bean, yllin e “Game of Thrones”. Bean ka qenë një vëzhgues i apasionuar i zogjve që nga fëmijëria dhe tani kalon shumë orë të lumtura në kopshtin e tij duke vëzhguar jetën e egër.

Secili episod ka një temë të lirë, nga kopshtaria miqësore ndaj zogjve e deri te gëzimi i kutive të foleve. Ka gjithashtu mysafirë të ndryshëm, përfshirë këngëtarin popullor Sam Lee, Guy Garvey nga grupi Elbow dhe YouTuber-en Kwesia (e njohur si City Girl in Nature). Por gëzimi më i madh qëndron në të dëgjuarit e Bean tek flet me pasion për miqtë tanë me pendë. Leximi i tij i poezisë “Blackbird” nga John Drinkwater është vërtet një melem për shpirtin.

15. Shadow World: Impulsive

Mund të duket një detyrë e vështirë t’u kërkosh dëgjuesve të bashkëndjejnë me njerëzit e prekura nga shtysat që janë dëmshme për veten dhe të tjerët. Por në Impulsive, emisioni më i fundit në kuadër të serisë Shadow World të BBC-së që ndriçon historitë e fshehura ose të patreguara, Noel Titheradge bën pikërisht këtë. Seria zbulon se si barnat agoniste të dopaminës, një ilaç i përshkruar për njerëzit që jetojnë me Parkinson, mund të shkaktojnë çregullime të kontrollit të impulsit dhe t’i çojnë përdoruesit të bëjnë blerje, lojëra fati, vjedhje ose fiksime seksuale në mënyrë kompulsive.

Është pasqyrë e raportimit të kujdesshëm të Titheradge dhe stilit të tij të intervistimit që ai ka arritur t’i bindë të prekurit të lënë mënjanë çdo turp dhe të tregojnë historitë e tyre. Takojmë Steve, i cili filloi të rrinte zgjuar gjithë natën duke folur me vajza në internet; Freddie, babai i të cilit befas shpenzoi të gjitha kursimet e jetës në prona jashtë vendit; dhe Lucy, e cila nisi një lidhje me një të panjohur që e takoi online.

16. Blood Memory

Teksa vuante një dënim të përjetshëm për vrasje të dyfishtë, Michael Lynne Thompson nga Kalifornia iu bashkua bandës neo-naziste të burgut Aryan Brotherhood, megjithëse më vonë u largua dhe dëshmoi kundër anëtarëve të saj. Ai mbetet një nga të paktët që e ka bërë këtë dhe ka jetuar për të treguar historinë. Blood Memory sjell Thompson duke treguar historinë e tij pothuajse pa ndërprerje, me përjashtim të dëshmisë së një prokurori dhe një lehtësuesi gjyqësor.

Kjo mini-seri intime, e detajuar dhe me dizajnim të pasur zëri shfaqet në podcast-in Love + Radio të Nick van der Kolk, një emision mbi gjerësinë e përvojës njerëzore që përmban biseda të thelluara me njerëz të pazakontë. Van der Kolk është intervistuesi, megjithëse i mban ndërhyrjet e tij minimale. Thompson është një figurë me ndikim: një njeri me karizmë të rrallë i lindur në një jetë braktisjeje e varfërie, i cili pretendon se ka jetuar një jetë dhune si mjet mbijetese. A është ai viktimë e rrethanave apo një vetë-promovues i zoti dhe mjeshtër i manipulimit?

17. Creation Myth

Kur producentja belge e audios Helena de Groot u lidh me partnerin e saj amerikan, David, ajo i tha prerazi se nuk dëshironte fëmijë. Ajo ia përsëriti këtë sërish pak para se të martoheshin në San Francisco. David dukej se e pranoi vendimin e saj, duke thënë se donte të ishte me të më shumë se sa donte një fëmijë. Por me kalimin e viteve, ai filloi të përpiqej t’ia ndryshonte mendjen.

Në Creation Myth, De Groot bluan pyetjen: të lindësh apo të mos lindësh? Një rrëfim audio jashtëzakonisht i sinqertë, ai lëviz nga e shkuara në të tashmen e përsëri mbrapa teksa dokumenton ankthet më të thella të krijueses së tij rreth mëmësisë. Tani, nga këndvështrimi i të dyzetave të saj, De Groot e gjen veten duke vendosur në pikëpyetje bindjet e veta dhe duke peshuar ndikimin e vendimit të saj mbi veten, shoqëritë dhe martesën e saj.

18. City of Lights

Në vitin 2002, në Aurora, Illinois, djali 21-vjeçar i Al dhe Mary Ann Signorelli, Jeff, u qëllua për morte në një tubim shoqëror në atë që dukej si një akt i rëndomtë dhune. Asnjë arrestim nuk u bë dhe rasti mbetet i pazbardhur, por ky podcast i shkruar, prodhuar dhe drejtuar nga Willy Nast, nuk është një histori e thjeshtë e kërkimit të vrasësit. I përgatitur me dekada, City of Lights është një rrëfim mendimtar dhe empatik i pasojave të një vrasjeje dhe se çfarë ndodh me ata që mbeten gjallë.

Për familjen Signorelli, përballja me dhimbjen nëse do të thoshte të përpiqeshin të rregullonin sistemet politike dhe sociale apatike që kishin lejuar lulëzimin e krimit të dhunshëm në qytetin e tyre. Nast nuk është një vëzhgues i paanshëm: ai u rrit në Aurora dhe e njihte Jeff Signorellin, megjithëse jo afërsisht. Fakti që ai është kaq i përfshirë në histori krijon një portret prekës të një qyteti dhe të një çifti, përcaktimi dhe qëndrueshmëria e të cilëve të lënë pa frymë. /BBC/

Taylor Swift është shpallur artistja më e suksesshme në historinë e ndarjes së çmimeve MTV Video Music Awards, pasi fitoi çmimin kryesor “Videoja e Vitit” gjatë mbrëmjes së të dielës.

Këngëtarja hyri në këtë mbrëmje me barazim me Beyoncé me nga 30 fitore gjithsej, por mori çmimin më të rëndësishëm të natës për videoklipin e këngës saj “The Fate of Ophelia”, e cila është pjesë e albumit të saj të vitit 2025, The Life of a Showgirl.

Nga ana tjetër, Mbretëresha origjinale e Pop-it, Madonna, u shpall “Artistja e Vitit”, si dhe rrëmbeu çmimet “Kënga më e mirë Dance” dhe “Bashkëpunimi më i mirë” përkrah Sabrina Carpenter. Çmimet i fituan me hitin “Bring Your Love”, që ishte edhe singli kryesor nga albumi i Madonnës i vitit 2026, Confessions II.

Gjithashtu, Swift u nderua me çmimin e parë inaugurues për “Regjinë Artistike” (Artist Director), pasi ka shkruar dhe đạoijuar vetë videoklipin me stil teatror e shkëlqyes të këngës “Ophelia”.

Në Emerald Hotel në Prishtinë, sot, më 25 shtator, po mbahet Konferenca Qendrore për Shënimin e Ditës Botërore të Turizmit, ku përfaqësues të institucioneve, sektorit të turizmit, teknologjisë dhe arsimit po diskutojnë për gjendjen aktuale, sfidat dhe perspektivën e zhvillimit të turizmit në Kosovë.

Konferenca, e cila zhvillohet nga ora 09:00 deri në 14:00, ka temën “RE: TOURISM, AI në promovimin e turizmit në Kosovë”, me fokus te zhvillimi i sektorit turistik, promovimi i Kosovës dhe mundësitë që sjell digjitalizimi.

Paneli i parë trajton gjendjen aktuale të turizmit në Kosovë, sfidat dhe perspektivën e zhvillimit të tij, ndërsa paneli i dytë i kushtohet digjitalizimit dhe inteligjencës artificiale si mundësi për transformimin dhe promovimin e sektorit.

Në konferencë marrin pjesë përfaqësues të institucioneve, organizatave të turizmit, sektorit të teknologjisë, arsimit, hotelerisë dhe udhërrëfyes të turizmit.

Konferenca synon të bashkojë aktorë të ndryshëm për të diskutuar mënyrat se si teknologjia dhe inteligjenca artificiale mund të shfrytëzohen për zhvillimin e turizmit dhe promovimin e Kosovës./A.K/

Piktori shqiptar Adem Kastrati u lind më 15 janar 1933 në Karaçevë të Dardanës, në një familje të njohur për veprimtarinë patriotike dhe arsimdashëse. Ai ishte piktor, pedagog i artit figurativ, krijues letrar, mbledhës dhe studiues i folklorit, ndërsa veprimtaria e tij përfshiu edhe analizën e marrëdhënieve shqiptaro-sllave dhe zhvillimeve shoqërore e historike.

Kastrati i përket gjeneratës së parë të piktorëve shqiptarë të periudhës pas Luftës së Dytë Botërore. Përvojat e kohës në të cilën u rrit dhe u formua si artist lanë gjurmë të dukshme në krijimtarinë e tij.

Ai jetoi në periudha të ndryshme historike dhe gjatë jetës së tij përjetoi ndryshime të mëdha politike e shoqërore. Katër herë ndryshoi shtetësinë, duke jetuar në Mbretërinë e Jugosllavisë, Mbretërinë Shqiptare, Jugosllavinë socialiste dhe më pas në Republikën e Maqedonisë.

Në qendër të veprave të tij ishte njeriu i zakonshëm dhe jeta e përditshme shqiptare. Familja, nëna, gruaja, fshati, puna, toka, dasmat, traditat dhe folklori u bënë pjesë e rëndësishme e krijimtarisë së tij.

Një vend të veçantë në pikturat e Kastratit zë figura e nënës. Ai e paraqiste atë si shtyllë të familjes dhe si figurë që përcillte dashurinë, kujdesin dhe vazhdimësinë e jetës. Edhe burrat dhe gratë në veprat e tij paraqiten përmes roleve të tyre në familje, punë, valle dhe jetën e komunitetit.

Kastrati u dallua edhe për teknikën e veçantë të përdorimit të dheut shumëngjyrësh, përmes së cilës krijoi një stil karakteristik. Në veprat e tij ndërthuren ngjyrat, teksturat dhe motivet tradicionale, duke krijuar një gjuhë të veçantë artistike.

Krijimtaria e tij nuk u kufizua vetëm në paraqitjen e jetës së përditshme. Pikturat e Kastratit shpesh shërbyen edhe si dëshmi të ngjarjeve shoqërore dhe historike. Ai trajtoi shpërnguljet e shqiptarëve, varfërinë, ndarjet familjare dhe ngjarjet që prekën shqiptarët gjatë shekullit XX.

Në veprat e tij të mëvonshme trajtohen edhe temat që lidhen me tragjedinë e shqiptarëve gjatë luftës së Kosovës të viteve 1998–1999.

Ndër veprat e njohura të tij janë “Vizatuesit e vegjël”, “Katundi im në mjegull”, “Në dimër”, “Në mulli”, “Fshati im”, “Çajtorja”, “Magja”, “Bariu”, “Lypësja”, “Nëna me fëmijën”, “Mikpritja”, “Darka” dhe “Dasmorët”. Ai trajtoi gjithashtu motive nga legjendat popullore, si “Ura e shenjtë”, “Motra me nëntë vëllezër” dhe “Krushqit e ngurosur”.

Përveç pikturës, Kastrati kishte një veprimtari të gjerë në mbledhjen dhe dokumentimin e folklorit dhe etnografisë shqiptare. Ai bashkëpunoi me Institutin Albanologjik të Prishtinës dhe dokumentoi këngë, valle, veshje, zakone dhe tradita të ndryshme shqiptare.

Ai ishte gjithashtu autor i dramave, tregimeve dhe shkrimeve publicistike, disa prej të cilave i botoi me pseudonimin R. Kosova.

Interesi për artin te Kastrati ishte shfaqur që në fëmijëri. Ai kujtonte se si përdorte baltën shumëngjyrëshe të vendlindjes për të krijuar figura njerëzish dhe kafshësh dhe për të vizatuar mbi pllaka balte. Talenti i tij u vu re edhe gjatë shkollimit, ku mësuesit e vlerësuan për aftësitë në vizatim.

Gjatë karrierës së tij, Kastrati ekspozoi në galeri të ndryshme brenda dhe jashtë vendit. Kritika artistike vlerësoi origjinalitetin e stilit të tij, përdorimin e ngjyrave dhe mënyrën se si ai e ndërthurte artin me jetën dhe traditën shqiptare.

Numri i saktë i veprave të tij nuk dihet. Sipas evidencave të lëna nga vetë piktori, fondi i tij mund të ketë pasur rreth 830 vepra, ndërsa qindra të tjera janë shpërndarë në vende të ndryshme të botës, përmes shitjes apo dhurimit.

Adem Kastrati vdiq në Shkup më 24 shtator 2000, në moshën 67-vjeçare. Sot, më 24 shtator 2026, shënohen 26 vjet nga vdekja e tij.

Me veprën e tij, Kastrati la pas një dëshmi të veçantë artistike për jetën, traditat dhe historinë shqiptare, duke u bërë një prej emrave të rëndësishëm të artit figurativ shqiptar të shekullit XX./A.K.