Zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë sjellë një përmbysje të madhe politike, ku Partia Demokratike ka arritur të marrë kontrollin e plotë të Kongresit, duke siguruar shumicën si në Senat ashtu edhe në Dhomën e Përfaqësuesve. Kjo fitore e thellë e opozitës përmbys balancën e pushtetit në Uashington dhe pritet t’ia vështirësojë ndjeshëm zbatimin e agjendës politike Presidentit Donald Trump gjatë dy viteve të mbetura të mandatit të tij.

Rezultati i zgjedhjeve pasqyron një pakënaqësi të gjerë të elektoratit amerikan lidhur me çmimet e larta të jetesës, rritjen e kostos së naftës, zhvillimet rreth luftës në Iran si dhe shqetësimet për korrupsionin në nivel qeveritar. Përmes një deklarate për rrjetin Fox News, vetë Presidenti Trump e ka pranuar humbjen e partisë së tij, duke pohuar se lufta me Iranin dhe inflacioni patën një ndikim të madh në zgjedhje, ndërsa pranoi se demokratët bënë një punë mjaft të mirë gjatë fushatës.

Rruga e demokratëve drejt shumicës në Senat u realizua përmes fitoreve të papritura edhe në disa nga shtetet tradicionalisht më konservatore. Kandidatët demokratë arritën të përmbysin rezultatet në Iowa, Kansas, Teksas, Carolinën e Jugut, Ohio dhe Carolinën e Veriut, si dhe mbrojtën me sukses ulëset kyçe në Gjeorgji dhe New Hampshire. Po ashtu, në Dhomën e Përfaqësuesve, demokratët mposhtën disa zyrtarë të lartë republikanë në zona me peshë të madhe elektorale si Pennsylvania dhe New Jersey.

Me marrjen e kontrollit të Kongresit nga ana e opozitës, administrata e Presidentit Trump do të përballet me pengesa të mëdha për kalimin e reformave legjislative dhe emërimeve në Gjykatën Supreme. Nga ana e tij, Trump është zotuar se do të përdorë të drejtën e vetos presidenciale për të bllokuar nismat ligjore të demokratëve, një paralajmërim ky që sinjalizon hyrjen e Uashingtonit në një periudhë të fortë bllokade politike./ Reuters/

Teksa amerikanët po u drejtohen masivisht kutive të votimit në këto zgjedhje përcaktuese, Presidenti Donald Trump ka shfrytëzuar fjalën e tij për t’u bërë thirrje votuesve që të mbështesin kandidatët e partisë së tij.

Përmes një sërë mesazhesh në platformën Truth Social dhe një interviste telefonike për Fox News, Trump veçoi atë që e cilësoi si përparim ekonomik nën administratën e tij, ndërsa pretendoi gjithashtu se ka “kontroll të plotë” mbi situatën në Lindjen e Mesme.

Sondazhet e fundit tregojnë se ekonomia dhe çmimet e larta mbeten faktori kryesor që po përcakton votën e qytetarëve, ku një pjesë e mirë e elektoratit po shprehet e shqetësuar për menaxhimin e sfidave ekonomike dhe efekteve të konflikteve ndërkombëtare.

Rezultati i këtij votimi do të jetë përcaktues për të ardhmen e legjislativit amerikan, pasi do të vendosë nëse Republikanët do të ruajnë shumicën në Kongres apo nëse Demokratët do të marrin kontrollin e dhomave përfaqësuese.

Në Kosovë, mesatarisht 10 persona në ditë marrin diagnozën e sëmundjes së kancerit. Raporti më i fundit nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike (IKSHPK) tregon se gjatë vitit 2025 janë regjistruar 3,775 raste të reja me kancer, një shifër kjo që është më shumë se dyfishuar krahasuar me vitin 2012, ku raportoheshin 1,588 raste.

Nëse llogariten edhe pacientët e diagnostikuar më parë që trajtuan sëmundjen gjatë vitit, sistemi shëndetësor mbuloi gjithsej 5,564 persona. Ekspertët tërheqin vërejtjen se numri real mund të jetë edhe më i lartë, pasi jo të gjitha institucionet shëndetësore i raportojnë rregullisht rastet.

Sipas të dhënave, gratë përbëjnë pjesën më të madhe të rasteve me 1,927 diagnostikime, ku kanceri i gjirit prin bindshëm duke përbërë 31% të të gjitha rasteve (592 raste). Shqetësuese mbetet mosha e të prekjeve: gati gjysma e grave u diagnostikuan para moshës 60 vjeç, ndërsa një e treta e atyre me kancer të gjirit ishin nën 50 vjeç.

Nga ana tjetër, te burrat u regjistruan 1,848 raste të reja, ku dominon kanceri i mushkërive (243 raste), i fshikëzës urinare dhe i laringut – të gjitha këto të lidhura drejtpërdrejt me përdorimin e duhanit. Sëmundja nuk ka kursyer as fëmijët, ku gjatë vitit 2025 u diagnostikuan 52 fëmijë dhe adoleshentë.

Përveç moshës dhe gjenetikës, faktorët kryesorë që po ndikojnë në rritjen e frikshme të rasteve në Kosovë mbeten konsumimi i lartë i duhanit si dhe ndotja e lartë e ajrit gjatë sezonit të dimrit. /Gazeta Shneta/