Lajmet

Intoleranca ndaj laktozës, nga vjen dhe si të lehtësohet

Intoleranca ndaj laktozës është alergji e qumështit, nuk është kërcënuese për jetën.

Published

4 years ago

August 8, 2022

UBT.News

Intoleranca ndaj laktozës është gjendje që shkakton shqetësim në stomak. Kjo shkaktohet pasi që trupi juaj nuk e pëlqen sheqerin që gjendet në qumësht. Kjo përfshin të gjitha produktet e qumështit.

Intoleranca ndaj laktozës është alergji e qumështit. Nuk është kërcënuese për jetën. Është një problem i zakonshëm.

Foshnjet kanë enzimin laktazë prandaj nuk janë intolerantë ndaj laktozës. Foshnjet e lindura para kohës ka mundësi që nuk e posedojnë këtë enzim. Mund të paraqitet për herë të parë te fëmijët në moshën 3 vjeçare.

Simptomat e intolerancës ndaj laktozës
Simptomat përfshijnë:

– Të përziera
– Dhimbje të stomakut
– Fryerje
– Gazra
– Diarre
– Ju mund të dëgjoni zhurma gurgulluese në barkun tuaj.

Çfarë shkakton intolerancën ndaj laktozës?

Intoleranca ndaj laktozës shkaktohet nga mungesa e një enzimi. Quhet laktazë. Laktaza jeton në zorrën e vogël. Disa njerëz nuk e kanë atë për shkak të infeksionit, sëmundjes Celiake, sëmundjes së Kronit, sëmundjes së inflamacionit të zorrëve (IBD). Në raste të rralla është trashëguese.

Si diagnostikohet intoleranca ndaj laktozës?

“Sfida e qumështit” është mënyra më lehtë për të diagnostikuar intolerancën ndaj laktozës. Shmangni ngrënjen dhe pirjen e të gjitha produkteve të qumështit për disa ditë. Kjo përfshin qumështin, akulloren dhe djathin. Pini një gotë qumësht. Nëse keni probleme me stomakun pas një ore, ju me siguri jeni intolerantë ndaj laktozës. Nëse nuk jeni të sigurtë, vizitoni mjekun.

Mjeku juaj do t’iu bëjë pyetje për simptomat dhe historinë tuaj me produktet e qumështit. Nëse ai ose ajo është i pasigurtë, ka teste tjera, duke përfshirë:

Një test i gjakut për të testuar intolerancën ndaj laktozës ose të gjenit. Juve do t’iu kërkohet të pini një pije me laktozë në të. Dy orë më vonë merret gjaku juaj dhe do të dërgohet në laborator.

Test i frymëmarrjes së hidrogjenit. Kjo mund të bëhet në spital, laborator, ose në zyrën e mjekut tuaj. Juve do t’iu kërkohet të pini një pije që përmban laktozë. Pas 15 minutash, juve do t’iu kërkohet të fryni në qese si balona çdo 15 minuta. Ajri brenda qeseve do të testohet për hidrogjen. Nëse përmban shumë hidrogjen, ju me siguri jeni intolerantë ndaj laktozës. Testi i plotë merr 2 orë.

Testi i aciditetit të jashtëqitjes. Ky është test i zakonshëm për foshnjet dhe fëmijët e vegjël.

Teste gjenetike. Kjo përfshin marrjen e një mostre të gjeneve tuaja përmes gjakut ose pështymës tuaj.

Biopsi kirurgjike e zorrëve tuaja. Kjo bëhet në spital. Kërkon anestezion (ilaç që i’u vë në gjumë) Mjeku juaj do të bëjë një prerje të vogël afër zorrë suaj të vogël. Ai ose ajo do të marr një mostër që do të dërgohet në laborator.

A mund të parandalohet ose shmanget intoleranca ndaj laktozës?

Ju mund të zvogëloni shqetësimin duke bërë gjërat në vazhdim:

Zvogëloni sasinë e produkteve të qumështit që hani ose pini. Një shërbim qumështi duhet të jetë ¼ or ½ gotës.

Keni ushqim në stomakun tuaj (jo më shumë produkte të qumështit).

Prisni disa orë para se të keni më shumë produkte të qumështit.

Zgjedhni ushqime me më pak laktozë. Këto përfshijnë dhallën dhe djathërat e forta (djath çedër, parmesan, Romano), akullore dhe djathë dhie.

Zëvendësoni produktet e sojës ose produktet jo qumështore. Përdorni një krem jo qumështor kafeje.

Merrni suplemente që ju ndihmojnë të tretni laktozën. Këto janë pilula që mund t’i përtypni çdo ditë para se të hani ose të pini.

Kërkoni ushqime pa laktozë në dyqanin ushqimor.

Hani jogurt (nëse mundeni). Jogurti ndihmon me çrregullimin e stomakut.

Flisni me mjekun tuaj për suplemente të vitaminave. Hani ushqime që kanë natyralisht nivel të lartë të kalciumit. Këto përfshijnë perime me gjethe, midhje, salmon të konservuar, karkaleca dhe brokoli. Zgjedhni lëng portokalli dhe drithëra me kalcium të shtuar.

Trajtimi i intolerancës ndaj laktozës

Nuk ka shërim për intolerancën ndaj laktozës. Shikoni çfarë hani dhe pini për të zvogëluar dhimbjet e stomakut, gazrat dhe diarren.

Të jetosh me intolerancë ndaj laktozës

Të jetosh me dhimbje stomaku, gazra dhe fryerje është jo e rehatshme. Për tu ndier më mirë, shikoni se çfarë hani dhe pini. Kufizimi i produkteve të qumështit do t’iu bëjë më rehat.

Vendi

Burgim i përjetshëm për dy të akuzuarit për sulmin në Banjskë, një tjetër dënohet me 30 vjet burgim

Published

20 minutes ago

April 24, 2026

UBTNews

Gjykata Themelore në Prishtinë ka shpallur aktgjykimin ndaj tre të akuzuarve për sulmin terrorist në Banjskë të vitit 2023.

Sipas vendimit, Blagoje Spasojeviq dhe Vladimir Toliq janë dënuar me burgim të përjetshëm, ndërsa Dushan Maksimoviq është dënuar me 30 vjet burgim. Spasojeviq dhe Toliq nuk kanë qenë të pranishëm në shpalljen e aktgjykimit, ndërsa Maksimoviq ka qenë prezent.

Të tre janë në mesin e 42 personave të akuzuar për këtë rast.

Ngjarja kishte ndodhur më 24 shtator 2023 në fshatin Banjskë të Zveçanit, ku një grup i armatosur serbësh me armatim të rëndë fillimisht bllokoi një urë dhe më pas sulmoi zyrtarët policorë që kishin dalë në vendngjarje.

Gjatë sulmit mbeti i vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku, ndërsa dy policë të tjerë u plagosën.

Sipas aktakuzës së Prokuroria Speciale e Kosovës, qëllimi i sulmuesve ishte ndarja e veriut të Kosovës.

Vendi

Kuvendi shqyrton Bordin e Paqes, opozita kundërshton Projektligjin për Byronë

Published

4 hours ago

April 24, 2026

UBTNews

Kuvendi i Kosovës sot pritet të shqyrtoje edhe Projektligjin për anëtarësimin e Kosovës në Bordin e Paqes. Kjo pasi propozimi i partisë në pushtet për futjen në rend dite u përkrah edhe nga opozita.

Ndërkohë që opozita nuk është pajtuar që në rend dite të futen disa projektligjeve të tjera, përfshirë atë për Byronë shtetërore për verifikimin dhe konfiskimin e pasurisë së pajustifikueshme, duke thënë se nuk kanë kaluar në Komisione në lexim të dytë.

“Ne jemi që marrëveshja e Bordit të paqes të futet si pikë e rendit të ditës. Ndërsa për të tjerat jemi kundër. Nuk mund ta trajtojmë byronë këtu pa kaluar në lexim të dytë në Komisionin për Legjislacion”, ka theksuar deputeti i PDK-së Përparim Gruda.

Njëjt është deklaruar edhe deputetja e LDK-së Jehona Lushaku.

“Në përkrahim pikën për Bordin e Paqes ndërkohë që nuk përkrahim futjen e projektligjeve të tjera sidomos, atyre që nuk kanë kaluar në lexim të dytë në komisione”, ka theksuar ajo.

Partia në pushtet e ka arsyetuar urgjencën më situatën në të cilën gjendet Kuvendi, i cili do të shpërndahet automatikisht, nëse presidenti nuk zgjidhet deri më 28 prill.

“Sa i përket Projektligjit për Byronë ne jemi njoftuar që dëgjimi publik është finalizuar, ndërkohë urgjenca për këtë është pasur parasysh rrethanat që ndodhemi si Kuvend. Ndërkaq dy projektligjet për energjinë, tashmë si Kuvend kemi pranuar edhe një shkresë nga Sekretariati i Komitetit të Energjisë, janë pjesë e planit të rritjes”, ka thënë shefja e Grupit Parlamentar të Vetëvendosjes, Arbërie Nagavci.

Vendi

Profesorët e UBT-së publikojnë studim ndërkombëtar për cilësinë e ujërave nëntokësore në Kosovë

Published

4 hours ago

April 24, 2026

ubtnews

Profesorët e UBT-së, Hazir S. Çadraku, Pajtim Bytyqi dhe Osman Fetoshi, në bashkëpunim me studiues nga universitete vendore dhe ndërkombëtare, kanë publikuar një artikull shkencor në revistën ndërkombëtare Limnological Review scientific journal.

Studimi, i titulluar “Assessment of Groundwater Quality in Some Regions of Kosovo Based on Physico-Chemical and Microbiological Parameters”, analizon cilësinë e ujërave nëntokësore në disa rajone të Kosovës përmes parametrave fiziko-kimikë dhe mikrobiologjikë.

Rezultatet tregojnë se, megjithëse shumica e parametrave fiziko-kimikë janë brenda kufijve të lejuar, në shumë zona është evidentuar ndotje mikrobiologjike, përfshirë praninë e bakterit Escherichia coli, duke e bërë ujin të papërshtatshëm për konsum pa trajtim.

Studimi thekson ndikimin e faktorëve si aktivitetet bujqësore dhe mungesa e trajtimit të ujërave të zeza, si dhe nënvizon nevojën për masa urgjente në menaxhimin dhe trajtimin e burimeve ujore.

Ky publikim përfaqëson një kontribut të rëndësishëm shkencor dhe dëshmon angazhimin e UBT-së në kërkime me ndikim në nivel vendor dhe ndërkombëtar.

Lajmet

Nderohet kontributi i ish-kongresmenit Engel në shtetndërtimin e Kosovës

Published

5 hours ago

April 24, 2026

UBTNews

Udhëheqësit e institucioneve kanë shprehur vlerësim të madh për rolin dhe kontributin e ish-kongresmenit amerikan, Eliot Engel, në historinë dhe procesin e shtetndërtimit të Kosovës.

Gjatë seancës së Kuvendit të mbajtur në nder të Engel, i cili ndërroi jetë më 10 prill, ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, u shpreh se ai ka lënë gjurmë të thella në historinë e vendit.

“Në ditët më të vështira të historisë sonë të re, bëshkë edhe me shumë kongresistë e senatorë amerikanë, ngriti zërin fuqishëm kundër shkeljes së të drejtave tona, represionit, dhe persekutimit nga regjimi serbo-jugosllav”, ka theksuar Haxhiu, në seancë që ka nisur më një minutë heshtje në nderim të Engel.

Ajo ka shtuar se gjatë gjithë karrierës së tij, Engel nuk u ndal së kërkuari drejtësi për popullin e Kosovës.

“Në vitet e errëta kur shqiptarët e Kosovës po vuanin nën regjimin e Millosheviqit dhe bota ende hezitonte të vepronte, Eliot Emgel ngriti zërin”, ka theksuar Haxhiu.