Lajmet

India bëhet vendi më i populluar në botë, e kalon Kinën

Popullsia e Indisë është katërfishuar nga 350 milionë banorë në vitin 1950 në rreth 1.43 miliardë njerëz sot.

Published

on

India ka lënë mbrapa Kinën, duke u bërë vendi më i populluar në botë, sipas vlerësimeve të Kombeve të Bashkuara.

Ndryshimi shënon një moment historik të rëndësishëm për kombin e Azisë Jugore dhe do të ketë implikime të gjera për ekonominë, shoqërinë dhe ndikimin e tij global.

Popullsia e Indisë është katërfishuar nga 350 milionë banorë në vitin 1950 në rreth 1.43 miliardë njerëz sot.

Ndërkohë, popullsia e Kinës, e cila arriti kulmin në 1.42 miliardë në vitin 2021, po bie gradualisht.

India dhe Kina kanë një popullsi të kombinuar prej 2.8 miliardë njerëz. Kjo do të thotë se çdo person i tretë në botë vjen nga njëri prej dy vendeve aziatike. Për ta vënë këtë në kontekst, ka më shumë njerëz në Indi dhe Kinë sesa 19 vendet e ardhshme më të populluara në botë së bashku.

Kanë kaluar më shumë se 11 vjet që kur India kreu regjistrimin e saj të fundit, duke e bërë të vështirë të dihet saktësisht se sa njerëz ka. Që nga viti 2011, vendi i Azisë Jugore kishte 27 qytete me popullsi që kalonte një milion. Sot, ky numër ka të ngjarë të jetë afër 50, sipas vlerësimeve.

Qyteti më i populluar i Indisë është kryeqyteti Nju Delhi, me rreth 30 milionë banorë në qytetin qendror dhe zonat e urbanizuara përreth. Nëse Delhi do të ishte një vend, do të ishte vendi i 50-të më i populluar në botë pas Malajzisë, Ganës dhe Mozambikut. Qyteti është katërfishuar nga rreth shtatë milionë banorë në vitin 1984 në 30 milionë sot.

Qyteti i dytë më i populluar i Indisë dhe qyteti port më i ngarkuar i vendit, Mumbai është shtëpia e rreth 20 milionë njerëzve. I njohur më parë si Bombei, qendra financiare e vendit është dyfishuar nga rreth nëntë milionë banorë në vitin 1980 në 20 milionë njerëz sot.

Popullsia e një qyteti mund të matet nga banorët e përhershëm të kufijve të tij administrativë, zonës urbane ose zonës metropolitane.

Sipas OKB-së World Urbanization Prospects, që mat zonat urbane, qyteti më i populluar i Kinës është Shangai me rreth 27 milionë banorë, i ndjekur nga Pekini me 20 milionë dhe Chongqing me 16 milionë.

E thënë thjesht, popullsia e një vendi llogaritet duke përdorur katër numra – lindjet, vdekjet, imigracioni (hyrja në vend) dhe emigracioni (dalja nga vendi).

Kur lindjet dhe emigracioni tejkalojnë vdekjet dhe emigracionin, popullsia e një vendi rritet; kur ndodh e kundërta, popullsia e tij zvogëlohet.

Ndërsa popullsia e Indisë është ende në rritje, ritmi i rritjes së saj në fakt po ngadalësohet.

Në kulmin e saj në vitin 1963, gratë kineze kishin mesatarisht 7.5 fëmijë. Sot, ky numër ka rënë në vetëm 1.2.

Shkalla e lindshmërisë së Indisë gjithashtu ka rënë në mënyrë të vazhdueshme nga gati gjashtë gjatë viteve 1960 në dy fëmijë sot.

Për herë të parë që nga viti 1960, numri i vdekjeve në të gjithë Kinën ka tejkaluar numrin e lindjeve. Sipas Byrosë Kombëtare të Statistikave të Pekinit, numri i lindjeve në vitin 2022 ishte 9.56 milionë, ndërsa vdekjet ishin 10.41 milionë.

Rritja e numrit të vdekjeve në vitin 1960 korrespondon me urinë më të keqe të vendit në historinë e tij moderne nën politikën katastrofike bujqësore të Mao Ce Dunit. Në vitet që pasuan menjëherë urinë, numri i lindjeve arriti në 33 milionë në vitin 1963.

Pavarësisht se Kina i dha fund “politikës së saj të rreptë për një fëmijë” në 2016 dhe autorizon çiftet të kenë deri në tre fëmijë në vitin 2021, ndryshimi i politikës nuk e ka rikthyer rënien demografike.

Numri i lindjeve në të gjithë Indinë ka qenë gjithashtu në rënie që nga fillimi i viteve 2000, megjithëse me një ritëm më të ngadaltë se ai i Kinës. Megjithatë, me rreth 23 milionë lindje në vitin 2022, ka më shumë njerëz të lindur në Indi çdo ditë (63,000) se kudo tjetër në botë.

Në vitin 2021 dhe 2022, gjatë kulmit të pandemisë së koronavirusit, India regjistroi përkatësisht 13.3 milionë lindje dhe 12.8 milionë vdekje.

Sipas parashikimeve të OKB-së, bazuar në trajektoren aktuale, numri i lindjeve dhe vdekjeve do të vazhdojë të konvergojë deri në vitin 2066.

Si shumica e pjesës tjetër të botës, popullsia e Kinës dhe e Indisë po plaken.

Me 113 milionë, ka më shumë fëmijë 0-4 vjeç në Indi sesa e gjithë popullsia e Mbretërisë së Bashkuar (67 milionë), Gjermanisë (83 milionë) apo Egjiptit (110 milionë).

Një matje tjetër e thjeshtë për të kuptuar popullsinë e një vendi është të shikosh moshën mesatare të tij, e cila përfaqëson moshën në të cilën gjysma e një popullsie të caktuar është më e vjetër dhe gjysma është më e re.

Për pjesën më të madhe të viteve 1950 deri në vitet 1970, mosha mesatare e Indisë dhe e Kinës ishte rreth 20 vjet. Megjithatë, duke filluar nga vitet 1980, të dy linjat filluan të ndryshojnë.

Sot, mosha mesatare e Kinës është 38 vjeç, ndërsa ajo e Indisë është 10 vjet më e re në 28.

Në vitin 1955, në Tokë kishte 2.8 miliardë njerëz. Sot, kjo është vetëm popullsia e Kinës dhe Indisë..

Pas Indisë (1) dhe Kinës (2), Nigeria pritet të bëhet vendi i tretë më i populluar në botë, e ndjekur nga Shtetet e Bashkuara (4), Pakistani (5), Indonezia (6), Brazili (7), Republika Demokratike e Kongo (8), Etiopia (9) dhe Bangladeshi (10).

Ndërsa popullsia globale vazhdon të arrijë nivele të reja, ekspertët demografikë kanë vënë në dukje se norma e rritjes vjetore ka rënë vazhdimisht nën një për qind.

Bazuar në këto parashikime, popullsia e botës pritet të arrijë kulmin në rreth 10.4 miliardë njerëz në vitet 2080 dhe të mbetet në atë nivel deri në vitin 2100.

Lajmet

Katy Perry konfirmohet në “Sunny Hill Festival 2026” – fansat aludojnë për praninë e Justin Trudeau

Published

on

By

Ylli botëror i muzikës pop, Katy Perry, do të jetë një nga emrat kryesorë të edicionit të sivjetmë të “Sunny Hill Festival” në Prishtinë, duke shënuar kështu paraqitjen e saj të parë në këtë festival.

Ardhja e këngëtares ka ngjallur interesim të madh te publiku, jo vetëm për performancën e saj në skenë, por edhe për jetën e saj private.

Së fundmi, në mediat rozë është përfolur për një lidhje të mundshme mes këngëtares dhe ish-kryeministrit të Kanadasë, Justin Trudeau. Kjo ka bërë që në rrjetet sociale të ngrihen pikëpyetje nëse ai do ta shoqërojë Perry-n gjatë qëndrimit të saj në Kosovë. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Edmond Hajrizi po e transformon “United Hospital” në një qendër moderne të ekselencës shëndetësore, ku inovacioni, teknologjia dhe humanizmi vendosen në shërbim të pacientit

Published

on

By

United Hospital po konsolidon çdo ditë e më shumë pozicionin e tij si një nga institucionet private më moderne dhe më inovative të kujdesit shëndetësor në Kosovë. Përmes investimeve të vazhdueshme në teknologjinë më të avancuar mjekësore, digjitalizimin e proceseve klinike, standardet ndërkombëtare dhe zhvillimin profesional të stafit, spitali po ndërton një model të ri të shëndetësisë moderne, ku cilësia, siguria dhe dinjiteti i pacientit janë boshti i çdo vendimmarrjeje.

Në qendër të këtij transformimi qëndron drejtuesi i United Hospital, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, një nga personalitetet më të njohura të botës akademike, inovacionit dhe teknologjisë në Kosovë. Me përvojën e tij ndërkombëtare në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe zhvillimin teknologjik, Hajrizi po transferon në sektorin e shëndetësisë të njëjtën filozofi që e ka karakterizuar gjatë gjithë karrierës së tij: ndërtimin e institucioneve moderne, të orientuara drejt dijes, inovacionit dhe ekselencës.

Nën vizionin e tij strategjik, United Hospital nuk synon vetëm të ofrojë shërbime mjekësore cilësore, por të krijojë një kulturë të re të kujdesit shëndetësor, ku teknologjia bashkëkohore, profesionalizmi dhe humanizmi ndërthuren në funksion të pacientit. Investimet në pajisje diagnostikuese të gjeneratës së fundit, inteligjencën artificiale në radiologji, sistemet moderne të rezonancës magnetike, trajtimet bashkëkohore ortopedike dhe protokollet klinike sipas standardeve evropiane po e bëjnë këtë institucion një nga adresat më të besueshme të shëndetësisë në Kosovë.

Falë një ekipi multidisiplinar specialistësh, ekspertëve me përvojë vendore dhe ndërkombëtare, si dhe një infrastrukture moderne spitalore, United Hospital ofron diagnostikim të shpejtë, trajtim të sigurt dhe rehabilitim profesional, duke garantuar që çdo pacient të marrë kujdes të personalizuar sipas praktikave më të avancuara të mjekësisë bashkëkohore.

Bazuar në sukseset dhe transformimin që Prof. Dr. Edmond Hajrizi ka realizuar ndër vite në arsimin universitar, përmes promovimit të inovacionit, teknologjisë dhe standardeve ndërkombëtare, është e natyrshme që i njëjti vizion të reflektohet edhe në sektorin e shëndetësisë.

Përvoja e tij në ndërtimin e institucioneve moderne dhe menaxhimin e proceseve komplekse krijon pritshmëri të larta për zhvillimin e një sistemi shëndetësor më cilësor, të mbështetur në pajisje diagnostikuese të gjeneratës së fundit, protokolle bashkëkohore dhe integrimin e inteligjencës artificiale në praktikën klinike.

Ky orientim synon të rrisë saktësinë e diagnostikimit, të përmirësojë interpretimin profesional të ekzaminimeve radiologjike, përfshirë CT-në dhe rezonancën magnetike, si dhe të mundësojë zbulimin më të hershëm dhe më të sigurt të sëmundjeve.

Në këtë mënyrë, teknologjia dhe ekspertiza profesionale ndërthuren për të ndërtuar një model bashkëkohor të kujdesit shëndetësor, ku pacienti përfiton shërbime më të shpejta, më të sakta dhe në përputhje me standardet më të avancuara ndërkombëtare.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi thekson se investimi në shëndet nuk është vetëm zhvillim institucional, por një përgjegjësi e madhe shoqërore.

“United Hospital po investon çdo ditë në teknologjinë më moderne, në zhvillimin profesional të stafit dhe në zgjerimin e kapaciteteve tona, sepse besojmë se qytetarët e Kosovës meritojnë shërbime shëndetësore të standardeve më të larta. Misioni ynë është që cilësia, inovacioni dhe profesionalizmi të jenë të qasshme për çdo pacient, pa dallim. Askush nuk duhet të ndihet i privuar nga kujdesi shëndetësor për shkak të mundësive ekonomike. Ne duam që pacienti të gjejë tek United Hospital siguri, besim dhe trajtim modern, nga diagnostikimi deri te rehabilitimi i plotë,” deklaron Hajrizi.

Ai nënvizon se Kosova ka potencial të ndërtojë një sistem shëndetësor modern dhe konkurrues me vendet evropiane, nëse investohet vazhdimisht në dije, teknologji dhe burime njerëzore.

“Qytetarët tanë nuk duhet të detyrohen të kërkojnë trajtim jashtë vendit për shërbime që mund të ofrohen me të njëjtën cilësi edhe në Kosovë. Për këtë arsye kemi investuar në pajisje të gjeneratës së fundit, diagnostikim të avancuar, sisteme inteligjente dhe në një ekip profesionistësh që ndajnë të njëjtin vizion për një shëndetësi moderne dhe të besueshme,” thekson ai.

Një prioritet i veçantë në strategjinë zhvillimore të United Hospital mbetet edhe kujdesi ndaj bashkatdhetarëve. Sipas Hajrizit, diaspora shqiptare është një ndër shtyllat më të rëndësishme të zhvillimit të Kosovës dhe meriton shërbime shëndetësore që ofrojnë siguri, efikasitet dhe standarde ndërkombëtare gjatë çdo vizite në vendlindje.

Po aq i rëndësishëm mbetet edhe investimi në shëndetin e grave dhe nënave, të cilin Hajrizi e konsideron një prioritet kombëtar.

“Investimi në shëndetin e gruas është investim në familje, në shoqëri dhe në të ardhmen e vendit. Çdo institucion serioz shëndetësor duhet ta vendosë gruan dhe nënën në qendër të kujdesit të tij. Ne kemi ndërtuar programe të veçanta për gratë dhe mërgimtaret tona, sepse besojmë se kujdesi profesional, dinjiteti dhe siguria janë të drejta themelore për secilën paciente,” shprehet Hajrizi.

Drejtuesi i United Hospital, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, shpjegon arsyet që e shtynë të investojë pikërisht në sektorin e shëndetësisë, duke e cilësuar atë si një nga fushat me ndikimin më të madh në mirëqenien e shoqërisë.

“Shëndetësia është sektori më i ndjeshëm i jetës publike, sepse në qendër të saj është njeriu dhe shëndeti i një popullate që ka kaluar sfida dhe sakrifica të mëdha ndër vite. Përpjekja ime do të jetë e pandërprerë për të ndërtuar një sistem shërbimesh shëndetësore cilësore, profesionale dhe të besueshme, të mbështetur në mjekë e profesionistë të ditur, të përgjegjshëm dhe të përkushtuar ndaj misionit të tyre. Mjekësia moderne ka kosto të lartë kudo në botën perëndimore, por synimi ynë është që edhe qytetarët e Kosovës të kenë qasje në të njëjtat standarde, teknologji dhe cilësi shërbimesh që ofrojnë spitalet më të avancuara evropiane, në mënyrë që asnjë pacient të mos ndihet i privuar nga e drejta për kujdes shëndetësor bashkëkohor,” theksoi Hajrizi.

Sipas tij, investimi në shëndetësi nuk është vetëm një projekt institucional, por një përgjegjësi kombëtare dhe një investim afatgjatë në dinjitetin, sigurinë dhe cilësinë e jetës së çdo qytetari.

Nën drejtimin e tij, United Hospital po zgjeron vazhdimisht gamën e shërbimeve diagnostikuese, kirurgjikale dhe rehabilituese, duke krijuar një model modern të kujdesit shëndetësor ku pacienti trajtohet me profesionalizëm, etikë dhe përgjegjësi të lartë.

Falë këtij vizioni afatgjatë dhe investimeve të pandërprera, United Hospital po afirmohet si një qendër e ekselencës shëndetësore në Kosovë, ku teknologjia më e avancuar, ekspertiza mjekësore dhe kujdesi njerëzor bashkohen për t’u ofruar qytetarëve dhe diasporës një përvojë shëndetësore të standardeve evropiane.

Nën udhëheqjen e Prof. Dr. Edmond Hajrizit, spitali po dëshmon se inovacioni, profesionalizmi dhe përgjegjësia sociale mund të ecin së bashku, duke e shndërruar kujdesin shëndetësor në një investim të drejtpërdrejtë për jetën, mirëqenien dhe të ardhmen e çdo qytetari./rajonipress/

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Marta Kos: Sot zhvillohen katër konferenca për BE-në, Shqipëria mbyll tre kapitujt e parë

Published

on

By

Komisionerja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, e ka cilësuar të martën si një ditë të rëndësishme për procesin e zgjerimit, duke njoftuar se për herë të parë në më shumë se dy dekada po zhvillohen katër konferenca ndërqeveritare të anëtarësimit brenda së njëjtës ditë.

Përmes një video-mesazhi të publikuar në rrjetin social X, Kos bëri të ditur se katër vendet që po shënojnë hapa përpara në këtë proces janë Ukraina, Moldavia, Shqipëria dhe Mali i Zi.

Sipas saj, Shqipëria do të mbyllë tre kapitujt e parë të negociatave, ndërsa Mali i Zi ndodhet në fazën përfundimtare të negociatave formale, duke pasur të mbyllur 18 nga 33 kapitujt gjithsej.

Komisionerja Kos theksoi se ky momentum i krijuar duhet të shndërrohet në rezultate konkrete në terren. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë raste të dhunës në familje brenda 24 orëve

Published

on

By

Në raportin e fundit të Policisë së Kosovës janë regjistruar gjashtë raste të dhunës në familje në disa komuna të ndryshme. Në të gjitha rastet, pas intervistimit, të dyshuarit janë liruar në procedurë të rregullt me vendim të prokurorëve përkatës.

Në Graçanicë janë raportuar dy raste të ndara të dhunës psikike. Në rastin e parë, një grua ka njoftuar se ish-bashkëshorti i saj ka ushtruar dhunë psikike të vazhdueshme ndaj saj. Në rastin e dytë, një burrë ka ushtruar dhunë psikike ndaj motrës së tij.

Në Lipjan është arrestuar një person i cili dyshohet se ka ushtruar dhunë fizike dhe psikike ndaj bashkëshortes dhe vajzës së tij. Dy viktimat kanë pranuar trajtim mjekësor.

Në Istog dhe në Rahovec janë regjistruar dy raste të ngjashme ku bashkëshortet kanë qenë viktima të dhunës fizike nga burrat e tyre. Viktimës në Istog i është ofruar edhe ndihma mjekësore, ndërsa rasti ka kaluar nën hetime.

Një grua në Pejë ka pranuar trajtim mjekësor pasi është sulmuar fizikisht nga ish-bashkëshorti i saj. I dyshuari është arrestuar nga policia dhe më pas është liruar.

Në Mitrovicën e Veriut është iniciuar rast ndaj një personi, i cili dyshohet se ka kanosur përmes telefonit ish-bashkëshorten e tij.

Continue Reading

Të kërkuara