Situata në Ngushticën e Hormuzit është përshkallëzuar të mërkurën me sulmin ndaj tri anijeve tregtare, zhvillim ky që u konfirmua nga Qendra e Operacioneve Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO). Sipas raportimeve, Korpusi i Gardës Revolucionare Iraniane (IRGC) ka goditur një anije kontejnerësh dhe dy mjete të tjera lundruese, dy prej të cilave tashmë janë sekuestruar nga forcat iraniane.

Ky përshkallëzim vjen në një moment kritik, vetëm pak orë pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi zgjatjen e armëpushimit me Iranin me qëllim dhënien e hapësirës për negociata. Megjithatë, Trump ka bërë të qartë se bllokada detare e porteve iraniane nga marina amerikane do të mbetet në fuqi.

Në rrafshin diplomatik, paqartësia mbetet e lartë:

• Negociatat në pritje: Udhëtimi i Zëvendëspresidentit JD Vance drejt Pakistanit, i paraparë për të martën, nuk u realizua.

• Reagimi i Teheranit: Irani ende nuk ka dalë me një qëndrim zyrtar ndaj lëvizjes së fundit të Trumpit. Një këshilltar i kryeparlamentarit iranian e ka cilësuar zgjatjen e armëpushimit si një “dredhi” për të përgatitur një sulm të papritur, duke thënë se ky vendim nuk peshon asgjë për ta.

• Situata në Islamabad: Ndonëse korrespodenti i BBC-së raporton se strukturat për bisedime janë ende gati, gjasat për një takim gjatë kësaj jave janë zbehur ndjeshëm pas incidenteve të fundit në det.

Ky zhvillim i fundit minon përpjekjet diplomatike dhe lë në pikëpyetje statusin e bisedimeve mes dy vendeve, ndërkohë që bllokada detare dhe sulmet iraniane po rrisin pasigurinë në rrugët kryesore tregtare.

Dy ditët e fundit janë përcjellë me zhvillime dramatike dhe kthesa të papritura lidhur me konfliktin në Lindjen e Mesme.

Edhe pse të martën skadoi afati i armëpushimit gati dy-javor mes SHBA-së dhe Iranit, Presidenti amerikan, Donald Trump, vendosi ta zgjasë atë, pavarësisht kërcënimeve të tij të mëparshme për rifillimin e bombardimeve në rast të mungesës së një marrëveshjeje.

Kjo kthesë u bë e ditur përmes një njoftimi të Trumpit në orët e vona të së martës, ku ai sqaroi se armëpushimi do të vazhdojë derisa Teherani të paraqesë një “propozim të unifikuar” për të çuar përpara negociatat e paqes.

Brenda 24 orëve të fundit, situata diplomatike ishte tejet e paqartë. Fillimisht pritej që Zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, së bashku me ekipin negociator, të udhëtonte drejt Islamabadit për bisedime me palën iraniane.

Megjithatë, Irani shfaqi hezitim, duke deklaruar përmes Ministrisë së Jashtme se ende nuk kishte vendosur për dërgimin e një delegacioni në Pakistan. Ambasadori i Iranit në OKB, Amir Saeid, e bëri të qartë se negociatat do të ndodhnin vetëm nëse SHBA-ja jepte shenja konkrete për përfundimin e bllokadës së porteve iraniane.

Pavarësisht këtij kushtëzimi, Presidenti Trump deklaroi për CNBC se Irani “nuk ka zgjidhje tjetër” përveçse të ulet në tryezën e bisedimeve, duke përsëritur se opsioni i bombardimeve mbetet mbi tavolinë nëse nuk arrihet përparim.

Tensioni u rrit kur u raportua se Vance kishte pezulluar udhëtimin e tij drejt Islamabadit, ndërkohë që zyrtarët e lartë amerikanë ishin mbledhur në Shtëpinë e Bardhë për të përcaktuar hapat e radhës.

Në fund, Trump njoftoi zgjatjen e armëpushimit, por konfirmoi se bllokada e marinës amerikane mbi portet iraniane do të mbetet në fuqi. Ai theksoi se ky vendim u mor me kërkesë të Pakistanit, veprim për të cilin u falënderua nga kryeministri pakistanez.

Ndërkohë, Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, nënvizoi se vazhdimi i bllokadës detare synon të dobësojë sistematikisht aftësinë e Teheranit për të qarkulluar dhe riatdhesuar fonde. Deri më tani, përveç disa reagimeve jozyrtare në rrjetet sociale, Teherani nuk ka dhënë ende një përgjigje zyrtare ndaj këtyre zhvillimeve.

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka bërë të ditur se nuk ka ndërmend të zgjasë afatin e armëpushimit me Iranin, duke argumentuar se koha në dispozicion është e kufizuar.

Gjatë një interviste për CNBC këtë të martë, Trump theksoi se Shtetet e Bashkuara ndodhen në një pozicion mjaft të fortë negociues, gjë që sipas tij do të çojë drejt arritjes së një marrëveshjeje tejet të favorshme.

Pavarësisht këtij qëndrimi të prerë të presidentit, zyrtarë në Uashington mbeten optimistë se bisedimet do të vijojnë në Pakistan.

Nga ana tjetër, burime nga Teherani konfirmojnë se autoritetet iraniane po shqyrtojnë mundësinë për t’u bërë pjesë e raundit të ardhshëm të negociatave.

Në një postim jashtëzakonisht të shkurtër në Truth Social, presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka thënë se “Irani e ka shkelur armëpushimin shumë herë”, pa specifikuar se cilat ishin këto shkelje.

Komentet e tij vijnë mes pasigurisë së vazhdueshme nëse raundi i dytë i bisedimeve të paqes midis Iranit dhe SHBA-së do të zhvillohet sot në Pakistan.

Të dielën, Trump akuzoi Iranin për gjuajtje ndaj anijeve që kalonin nëpër Ngushticën e Hormuzit, veprim ky që sipas tij përbënte shkelje të marrëveshjes së armëpushimit, e cila pritet të skadojë nesër.

Sidoqoftë, një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme të Iranit tha se ishte bllokada e Uashingtonit në këtë rrugë ujore ajo që përbënte shkelje të marrëveshjes. Trump deklaroi të premten se bllokada detare e porteve iraniane do të vazhdojë derisa të arrihet një marrëveshje. /The Guardian/