Lajmet

Historia e pemës më të vetmuar në botë

Published

5 years ago

on

Ne të gjithë jemi të njohur me skenat e pemëve të vetme afrikane në savanë. Deri vonë, kishte një pemë në Niger që u bë simbol i atij rajoni: aq sa dukej e vetmuar, ishte edhe mrekulli, duke pasur parasysh se nuk kishte asgjë për kilometra përreth saj.

Pema më e vetmuar në botë u quajt Tenere, sipas rajonit nigerian në të cilin ndodhej. Për 300 vjet, besohej se kjo ishte pema e vetme në një rreth prej 400 kilometrash. Më vonë u zbulua se 150 kilometra larg, në fshatin Timia, një e ashtuquajtur “pemë e humbur” po rritej.

Por kjo ende nuk e zvogëlon rëndësinë e saj, dhe veçanërisht pamjen prekëse të kësaj forme jete. Ky ishte anëtari i fundit i një grupi pemësh që dikur u rritën në këtë pjesë të shkretëtirës. Rrënjët e saj arritën të arrijnë në një burim uji 36 metra larg.

Pemë të tilla janë të zakonshme në Afrikë, veçanërisht në savanat afrikane edhe pse ato mund të gjenden edhe në Lindjen e Mesme. Ato mund të rriten rreth 20 metra në lartësi dhe janë mjaft të qëndrueshme kur bëhet fjalë për periudha të thata, por edhe shumë të ftohta, terren ranor dhe tokë të varfër.

Pema Tenere u zbulua në vitin 1939 nga oficeri i armatës franceze Michel Lesourd, i cili nuk mund të mos mrekullohej nga kjo pamje.

Përveç që ishte mahnitës në vetvete, ai u mahnit nga fakti se shumë karvanë që kalonin aty nuk e përdornin: devetë nuk e mbulonin atë, dhe banorët vendës nuk i përdornin degët e tij për të ngrohur netët e ftohta të shkretëtirës ose për të përgatitur zjarre për gatim. Me sa duket, ata gjithashtu e respektuan atë në atë masë saqë çdo ndërhyrje në mrekullinë e Nënës Natyrë ishte e ndaluar.

Njëzet vjet më vonë, eksploruesi francez Henri Lhote erdhi në Tenere për të parë pemën dhe u mahnit nga pamja: pema e gjelbër që dikur lulëzonte tani dukej se ishte tharë dhe tharë, dhe dëmtimi i saj ishte i dukshëm. Ndërsa nomadët e konsideruan atë pothuajse të shenjtë, gjithçka që mbeti ishte të arrinim në përfundimin se dikush keqdashës e kishte dëmtuar atë.

Më në fund, në vitin 1973, kjo pemë u rrëzua nga një shofer kamioni. Lajmi pothuajse i pabesueshëm tronditi të gjithë ata që kaluan këto rrugë në karvanët e tyre, ose erdhën si eksplorues profesionistë për ta admiruar. Së shpejti u përhap një thashetheme se shoferi i panjohur libian ishte padyshim i dehur – sepse si tjetër ai mund të përplaset me pengesën e vetme në këtë shkretim?

Pema u transferua në Muzeun Kombëtar të Nigerit dhe një skulpturë metalike u vendos në vendin e saj për ta nderuar atë.

Titulli i saj “Pema më e vetmuar në botë” tani mbahet nga një bredh në ishullin Campbell të Zelandës së Re, e cila ishte mbjellë nga një burrë njëqind vjet më parë. Fqinji i tij i parë është 222 kilometra larg.

Related Topics:
Continue Reading

Vendi

PDK kërkon vazhdimin e seancës konstituive të Kuvendit sot në orën 11:00

Published

6 minutes ago

on

August 12, 2026

By

Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike të Kosovës i ka dërguar kërkesë zyrtare kryesuesit të Kuvendit, Avni Dehari, për thirrjen e menjëhershme të vazhdimit të seancës konstituive sot, më 12 gusht 2026.

Sipas PDK-së, moskonstituimi i Kuvendit brenda afateve ka krijuar një situatë të rëndë kushtetuese, mirëpo kjo nuk e shuan detyrimin për përmbushjen e këtij procesi pa vonesa të mëtejshme. Partia kërkon që deputetëve të zgjedhur t’u mundësohet ushtrimi i mandatit të marrë nga besimi i qytetarëve.

Pavarësisht nëse kryesuesi do ta thërrasë zyrtarisht seancën apo jo, deputetët e PDK-së kanë paralajmëruar se do të jenë të pranishëm në sallën e Kuvendit sot në orën 11:00, kohë kur plotësohet afati 48-orësh sipas rregullores. Me këtë rast, PDK u ka bërë thirrje edhe grupeve të tjera parlamentare dhe deputetëve që t’i bashkohen seancës për të dëshmuar gatishmërinë politike për përmbushjen e obligimeve kushtetuese.

Kjo kërkesë vjen pasi vazhdimi i fundit i seancës konstituive, i mbajtur të shtunën, u ndërpre dhe u shty me kërkesë të kryetarit të LVV-së, Albin Kurti, pas tensioneve në sallë ku deputetja Time Kadrijaj hodhi vezë në drejtim të tij. /E.A/

foto: Koha.net

Continue Reading

Lajmet

Spektakli qiellor i 12 gushtit: Si do të përjetohet eklipsi i Diellit në Evropë dhe Kosovë

Published

23 minutes ago

on

August 12, 2026

By

Miliona evropianë do të kenë mundësinë të ndjekin të mërkurën mbrëma eklipsin e parë të plotë diellor në Evropën kontinentale pas dy dekadash. Fenomeni astronomik do të jetë plotësisht i dukshëm në Spanjë, Portugali, Grenlandë dhe Islandë, ndërsa pjesa më e madhe e Evropës Perëndimore do të përjetojë një eklips të pjesshëm.

Sipas platformës astronomike TimeandDate, qytetarët në Kosovë do të mund të vëzhgojnë fazën e pjesshme të këtij fenomeni, i cili do të nisë në orën 19:29. Kulmi do të arrihet në orën 19:38, moment kur Hëna do të mbulojë pjesën më të madhe të dukshme të Diellit. Vetëm tre minuta më vonë, në orën 19:41, Dielli do të perëndojë, ndërsa e gjithë faza e pjesshme do të përfundojë përfundimisht në orën 21:07. Sipas raportimeve të The Guardian, kulmi i eklipsit në Spanjë pritet mes orës 20:26 dhe 20:33, ndërsa në Londër do të regjistrohet në orën 19:13.

Për shkak se ky fenomen do të ndodhë shumë pranë horizontit, ekspertët sugjerojnë që vëzhgimi të bëhet nga pika të larta dhe zona pa pengesa, me pamje të hapur drejt perëndimit dhe veriperëndimit. Njëkohësisht, ata paralajmërojnë se shikimi i Diellit me sy të lirë është i dëmshëm. Në mungesë të syzeve mbrojtëse speciale, qytetarët mund të përdorin një kullesë kuzhine si projektor alternativ, duke reflektuar dritën dhe hijen e eklipsit mbi një sipërfaqe të letrës. /E.A/

 

Continue Reading

Vendi

Arrestohen pesë persona pas një përleshjeje fizike në Ferizaj, një i lënduar dërgohet në QKUK

Published

16 hours ago

on

August 11, 2026

By

Pesë persona janë arrestuar dhe janë ndaluar për 48 orë pas një përleshjeje fizike që ka ndodhur pas mesnatës në rrugën “12 Qershori” në Ferizaj, në afërsi të dy lokaleve.

Si pasojë e incidentit, tre persona kanë pësuar lëndime trupore. Njëri prej tyre, 33-vjeçari me inicialet SH.A., për shkak të natyrës së lëndimeve është transferuar për trajtim të mëtejmë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK) në Prishtinë, ku do të intervistohet nga policia posa t’i stabilizohet gjendja shëndetësore.

Sipas Policisë së Kosovës, gjatë intervistimit njëri nga të dyshuarit ka pranuar se ka përdorur një kaçavidë gjatë përleshjes, me të cilën dyshohet se e ka goditur viktimën. Policia ka sekuestruar kaçavidën në cilësinë e provës materiale, si dhe ka siguruar një incizim të ngjarjes që do t’i dorëzohet prokurorisë.

Të arrestuarit për këtë rast janë: D.A. (21 vjeç), E.A. (22 vjeç), A.N. (39 vjeç), O.A. (18 vjeç), A.A. (22 vjeç)

Me udhëzim të Prokurorit të Shtetit, ndaj të dyshuarve janë iniciuar raste për veprat penale “Vrasje e mbetur në tentativë” dhe “Pjesëmarrje në rrahje”. Hetimet po vazhdojnë për të identifikuar persona të tjerë të mundshëm të përfshirë në këtë incident. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Përfshihet nga zjarri një deponi me goma të vjetra në Sllatinë

Published

16 hours ago

on

August 11, 2026

By

Një deponi për grumbullimin e gomave të vjetra në Sllatinë është përfshirë nga zjarri, duke shkaktuar tym të zi dhe të dendur që është përhapur në zonën përreth. Deponia ndodhet në afërsi të rrugës kryesore.

Komandanti i Brigadës së Zjarrfikësve për zonën e Prishtinës, Abdusamed Shkodra, ka konfirmuar për mediat se ekipet janë nisur menjëherë drejt vendit të ngjarjes për të lokalizuar dhe shuar flakët.

Deri më tani nuk raportohet për persona të lënduar apo dëme të tjera materiale, ndërsa zjarrfikësit po vazhdojnë punën në terren. /Ekonomia online/

Continue Reading

Të kërkuara