Aktualitet

‘Hipopotamët e kokainës’ së Pablo Escobar njihen ligjërisht si njerëz nga gjykata amerikane

Published

on

Pas vdekjes së Pablo Escobar në vitin 1993, kafshët e importuara ilegalisht në fermën e tij në Kolumbi u dërguan në kopshte të tjera zoologjike, të gjithë me përjashtim të katër hipopotamëve që autoritetet i konsideruan shumë të vështirë për t’i mbledhur.

Ata u lejuan të qëndronin të lirë, por shpejt u arratisën në një zonë rreth lumit Magdelena. Që atëherë numri i tyre është rritur në rreth 100.

Si pjesë e një beteje për të shpëtuar këta të ashtuquajtur “hipopotamë kokaine” nga vrasja, kafshët janë bërë krijesat e para jo njerëzore që konsiderohen ligjërisht njerëz nga gjykatat amerikane.

Autoritetet në Kolumbi kanë diskutuar për vrasjen e hipopotamëve që nga viti 2009 me argumentin se ata janë specie pushtuese. Ata thuhet se konkurrojnë me kafshët e egra lokale për ushqim dhe ndotin ujërat me feçet e tyre.

Nga ana tjetër disa shkencëtarë thonë se gjitarët e egër në fakt mund të ndihmojnë ekosistemin duke zëvendësuar speciet e humbura nga aktiviteti njerëzor. Një studim vitin e kaluar zbuloi se dieta dhe përmasat e tyre ishin të ngjashme me lamat gjigante të zhdukura dhe zakoni i tyre për të kryer nevojat fiziologjike në ujë ishte i krahasueshëm me atë të një gjitari tjetër po të zhdukur.

Por, si u njohën ligjërisht këta hipopotamë si njerëz?

Avokati kolumbian Luis Domingo Gómez Maldonado ngriti një padi në emër të kafshëve në korrik të këtij viti. Ai synon të parandalojë vrasjen e tyre.

Në Kolumbi, kafshët kanë të drejtë të ngrenë padi që mbrojnë interesat e tyre dhe të kërkojnë informacione, por askush në SHBA nuk mund të detyrohet të paraqesë dokumente për t’i mbështetur.

Megjithatë, palët e interesuara për të mbrojtur kafshët në Kolumbi lejohen të shkojnë në një gjykatë federale të SHBA-së për të marrë dokumente ose dëshmi. Animal Defense League Fund (ADLF), një grup mbrojtës i ligjit të kafshëve, aplikoi në emër të hipopotamëve për dy ekspertë të kafshëve të egra nga Ohio në mënyrë që të ndanin ekspertizën e tyre në lidhje me sterilizimin jokirurgjikal.

Ata pranuan kërkesën, që do të thotë se Gjykata e Qarkut njohu ligjërisht këto kafshë si njerëz për herë të parë në historinë e SHBA-së.

Është një hap i vogël në çështjen ligjore për kafshët shtëpiake të pazakonta të Pablo Escobar, por një hap që mund të ketë ndikime të mëdha për rastet e të drejtave të kafshëve në të gjithë SHBA-në.

Siç tha avokati drejtues i ADLF të enjten, ky është “shembulli i parë konkret” i një gjykate amerikane që autorizon kafshët të ushtrojnë të drejtat ligjore në emrin e tyre.

Continue Reading

Vendi

Kuvendi miraton buxhetin e Kosovës për vitin 2026

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës ka miratuar buxhetin për vitin 2026 me 62 vota për, 36 kundër dhe asnjë abstenim.

Buxheti i paraparë për këtë vit është 4 miliardë euro.

Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka theksuar se ky është një buxhet i përkohshëm emergjent, ndërsa procesi i miratimit ka qenë i shpejtë për të garantuar funksionimin normal të institucioneve.

Ai ka sqaruar se për shkak të kohës së kufizuar, nuk është dhënë hapësirë për ndryshime, madje as ministrave që menaxhojnë dikasteret e tyre, duke u fokusuar në sigurimin e një baze që komunat dhe institucionet qendrore të mund të funksionojnë pa probleme. Murati po ashtu ka kërkuar që të mos ketë amandamente me implikime financiare.

Shefi i grupit parlamentar të AAK-së, Besnik Tahiri, ka kritikuar mënyrën se si janë trajtuar amandamentet e partisë së tij gjatë seancës plenare, duke thënë se nuk është lënë hapësirë reale për ndryshime.

“Asnjë amandament i AAK-së nuk kaloi, dhe i gjithë procesi duket si një mashtrim optik,” ka thënë Tahiri.

Shefja e grupit parlamentar të LDK-së, Jehona Lushaku Sadriu, ka deklaruar se Lidhja Demokratike ka paraqitur 21 amandamente që nuk janë shqyrtuar nga komisionet përkatëse.

Ajo ka paralajmëruar se pa vënien e këtyre amandamenteve në votim, LDK nuk do ta mbështesë buxhetin, duke argumentuar se ato adresojnë probleme reale të qytetarëve, përfshirë arsimin, shëndetësinë dhe investimet kapitale.

Gjithashtu, shefi i grupit parlamentar të PDK-së, Arian Tahiri, ka njoftuar se partia e tij nuk e mbështet buxhetin dhe tërheq të gjitha amandamentet.

Ai ka thënë se vërejtjet e PDK-së, që lidhen me aspektet profesionale, teknike dhe nevojat reale që buxheti duhet të adresojë, nuk kanë marrë vëmendje, duke përfshirë edhe kërkesat për rritje të mbështetjes financiare për të akuzuarit dhe çlirimtarët në Hagë.

 

Continue Reading

Aktualitet

Profesorët e UBT-së publikojnë studim në revistën ndërkombëtare Aquatic Ecology

Published

on

By

Profesorët e UBT-së: Pajtim Bytyqi, Hazir S. Çadraku dhe Osman Fetoshi, në bashkëpunim me studiues nga universitete të vendit, rajonit, Evropës dhe më gjerë, kanë publikuar një artikull shkencor në revistën ndërkombëtare Aquatic Ecology (Springer).

Studimi me titull “Assessment of macrophytes biological indexes for Mirusha River and evaluation of physicochemical parameters in the Republic of Kosovo” është botuar më 13 shkurt 2026 (Volume 60, Article 25).

Hulumtimi, i zhvilluar gjatë viteve 2022–2023, analizon gjendjen ekologjike të Lumit Mirusha duke përdorur makrofitet si bioindikatorë dhe duke matur parametrat fiziko-kimikë në gjashtë pika monitorimi.

Rezultatet identifikuan 53 specie makrofitesh nga 25 familje, ndërsa analizat laboratorike treguan nivele të larta ndotjeje organike dhe ngarkesë të konsiderueshme me lëndë ushqyese, përfshirë BOD, COD, nitrite, nitrate, azot total, amoniak dhe fosfor total.

Studimi evidenton se segmentet e sipërme të lumit (SP1–SP3) janë më të ndotura nga aktivitetet industriale dhe banesore, ndërsa segmentet e poshtme (SP4–SP6) ndikohen nga gastronomia dhe infrastruktura lokale. Gjetjet tregojnë qartë ndikimin e aktivitetit antropogjen në komunitetet bimore ujore dhe nevojën për masa të synuara restauruese për përmirësimin e shëndetit të lumenjve dhe ruajtjen e biodiversitetit.

Ky publikim thekson angazhimin e UBT në kërkime mjedisore dhe bashkëpunime ndërkombëtare, duke kontribuar në zhvillimin e politikave të qëndrueshme për menaxhimin e ujërave dhe mbrojtjen e ekosistemeve ujore në Kosovë.

Artikulli i plotë mund të gjendet këtu: Springer Link

Continue Reading

Rajoni

Dështon rezoluta në Komision për krerët e UÇK-së, deputetët maqedonas bojkotuan mbledhjen

Published

on

By

Komisioni për Politikë të Jashtme i Kuvendit të RMV-së nuk e miratoi projektrezolutën për respektimin e standardeve në procedurat penale kundër ish-udhëheqësve të UÇK-së, pasi nuk u sigurua kuorumi i nevojshëm për vendimmarrje, raporton Zhurnal.

Deputetët maqedonas bojkotuan mbledhjen, duke penguar kështu shqyrtimin dhe miratimin përfundimtar të Rezolutës. Në seancë morën pjesë vetëm deputetët e Frontit Evropian, VLEN-it, Aleancës për Shqiptarët dhe deputeti Rexhep Ismail nga “E Majta”, përcjell “Alsat”.

Sipas përfaqësuesve të partive politike shqiptare, mungesa e deputetëve maqedonas ishte e qëllimshme. Debati për këtë çështje është shtyrë për një kohë të pacaktuar.

Kujtojmë se anëtar shqiptar me të drejtë vote në këtë komision janë deputetët Merita Koxhaxhiku dhe Skender Rexhepi. Ilire Dauti është zv. anëtare që sot ishte si një nga propozuesit e rezolutës. /Zhurnal MK/

Continue Reading

Lajmet

LDK kundër refuzimit të 21 amandamenteve të propozuara në buxhet

Published

on

By

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka shprehur indinjatën e saj për refuzimin e 21 amandamenteve që kishte propozuar për buxhetin, gjatë një konference për media.

Shefja e Grupit Parlamentar, Jehona Lushaku, tha se projekti i buxhetit nuk përkrah arsimin, shëndetësinë dhe projektet kapitale si Unaza e Kryeqytetit, ndërtimi i Spitalit të Kryeqytetit dhe digjitalizimi i sistemeve arsimore e shëndetësore. Ajo shtoi se LDK do të insistojë që këto projekte të futen në buxhet.

Deputeti Besian Mustafa vuri në dukje se asnjë nga amandamentet e komunave, përveç buxhetit të Kryeqytetit, nuk janë miratuar, ndërsa deputeti Fadil Hadergjonaj kritikoi moskalimin e amandamentit të tij për punimet në Kompleksin Memorial të Betejës së Kosharës.

LDK deklaron se nuk do të mbështesë buxhetin përderisa nuk përfshin këto projekte kapitale dhe reformuese.

Continue Reading

Të kërkuara