Kulturë
Hasan Tahsini, shkencëtari dhe veprimtari i çështjes kombëtare
Published
1 year agoon
By
UBT NewsHasan Tahsini, një nga figurat më të ndritura të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, ka lënë një pasuri të jashtëzakonshme intelektuale dhe kombëtare. Lindi më 7 prill të vitit 1811, në fshatin Ninat të Konispolit, një krahinë që do t’i jepte atij ndjeshmërinë ndaj vlerave të kulturës dhe historisë shqiptare. U formua si një mendimtar i shquar dhe një figurë e rëndësishme jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për gjithë Perandorinë Osmane, në të cilën jetoi dhe veproi.
Qysh në moshë të re, Hasan Tahsini e nisi rrugën e dijes, duke ndjekur mësimet e para në vendlindje, e më pas duke vazhduar studimet në medresetë më të njohura të Stambollit. Ai u dallua si një student i shquar, me një pasion të jashtëzakonshëm për filozofinë, astronominë, matematikën dhe psikologjinë, dhe shpejt arriti të ngjitej në shkallët e dijeve të larta. Gjatë kësaj periudhe, ai filloi të zhvillonte ide të thella për përparimin e shoqërisë dhe emancipimin e individëve përmes arsimit dhe dijeve shkencore.

Në vitin 1870, Hasan Tahsini u emërua rektor i parë i Universitetit të Stambollit, një ngjarje që pasqyronte rëndësinë e tij si një nga mendimtarët më të mëdhenj të kohës. Ky universitet ishte një institucion që shënoi një hap të madh për përhapjen e dijes dhe kulturës në Perandorinë Osmane, dhe Tahsini ishte njeriu që e udhëhoqi atë drejt një rruge të re, që kishte për synim modernizimin dhe zhvillimin shkencor të shoqërisë osmane. Megjithatë, veprimtaria e tij për përhapjen e dijes, që ishte në kundërshtim me autoritetet shtetërore dhe fetare të kohës, shkaktoi mjaft tensione. Pasi u përball me kundërshtimin e fuqishëm të grupeve konservatore, ai u shkarkua nga detyra e rektorit dhe u përzunë nga universiteti.
Ndonëse iu mohua mundësia për të vazhduar punën e tij në këtë institucioni të shquar, Hasan Tahsini nuk e ndaloi kurrë angazhimin e tij për shkencën dhe përpjekjet atdhetare. Ai ishte një veprimtar i pasionuar i Rilindjes Kombëtare, duke u angazhuar në krijimin e shoqërive që kishin për qëllim përhapjen e diturisë midis shqiptarëve dhe hartimin e një alfabeti të ri të gjuhës shqipe. Kjo periudhë e veprimtarisë së tij është njëkohësisht një periudhë e luftës për identitetin dhe kulturën kombëtare të shqiptarëve, një përpjekje që ai e zhvilloi me pasion dhe guxim. Në vitin 1860, në bashkëpunim me atdhetarë të tjerë të shquar, si Kostandin Kristoforidhi, ai mori pjesë në përpjekjet për të krijuar një alfabet të njëjtë dhe të përbashkët për shqiptarët, një hap kyç për ruajtjen dhe zhvillimin e kulturës kombëtare.
Për shkak të angazhimit të tij të palodhur, Hasan Tahsini u përball me persekutime të shumta. Ai u burgos dhe u persekutua nga autoritetet osmane dhe nga ata që ishin kundër përparimit dhe lirisë intelektuale. Por, pavarësisht këtij presioni, ai nuk u dorëzua. Veprimtaria e tij intelektuale dhe atdhetare vazhdoi, duke u shndërruar në një udhërrëfyes për brezat që erdhën pas tij. Hasan Tahsini mbeti një simbol i qëndrueshmërisë dhe i forcës mendore për të ndjekur rrugën e dijes dhe të lirisë, pavarësisht pengesave që i vendosnin pushtetet e kohës.
Në pasuritë e tij intelektuale, ai la një trashëgimi të qëndrueshme për shqiptarët dhe për mbarë botën perëndimore, që sot e kësaj dite shërben si një burim frymëzimi për të rinjtë që duan të arrijnë kulmet e dijes dhe të kontribuojnë për zhvillimin e shoqërive të tyre./UBTNews/
You may like
Kulturë
Baleti Kombëtar i Kosovës do të shënojë Ditën Botërore të Vallëzimit me premierë të re
Published
12 hours agoon
April 28, 2026By
UBT News
Në kuadër të Ditës Botërore të Vallëzimit, më 29 prill, Baleti Kombëtar i Kosovës do të prezantojë premierën e parë për vitin 2026, duke sjellë një mbrëmje të veçantë artistike për publikun.
Programi do të përfshijë dy shfaqje koreografike që do të eksplorojnë tema të ndryshme përmes lëvizjes dhe muzikës. Vepra “We will never give up on love”, me koreografi nga Erion Kruja, do të vijë me muzikë nga Chase & Status dhe vetë koreografi, ndërsa asistent do të jetë Fatmir Smani.
Ndërkohë, pjesa e dytë “Bletë” do të mbajë firmën koreografike të Clébio Oliveira, me asistencë nga Lela Di Costanzo dhe muzikë nga Matresanch.
Premiera do të mbahet më 29 prill, ndërsa repriza e parë do të zhvillohet më 30 prill, duke filluar nga ora 20:00 në Amfiteatrin e Pallatit të Rinisë në Prishtinë.
Kjo mbrëmje pritet të jetë një festë e vallëzimit dhe krijimtarisë bashkëkohore, duke shënuar një fillim të rëndësishëm të sezonit artistik për vitin 2026.
Kulturë
“Misatango” magjeps Prishtinën pas suksesit në Tiranë
Published
12 hours agoon
April 28, 2026By
UBT News
Pas një pritjeje të jashtëzakonshme në Tiranë, vepra “Misa de Buenos Aires” (Misatango) nga kompozitori argjentinas Martín Palmeri është sjellë edhe para publikut në Prishtinë, ku u mirëprit me duartrokitje dhe entuziazëm të madh.
Ky produksion i veçantë artistik erdhi si rezultat i bashkëpunimit mes Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit të Shqipërisë dhe Filharmonisë së Kosovës, duke dëshmuar edhe një herë fuqinë e bashkimit të institucioneve kulturore shqiptare.
Në skenë u paraqitën Orkestra e TKOBAP-së dhe Kori i Filharmonisë së Kosovës, i përgatitur nga Hajrullah Syla, nën dirigjimin e maestros Sergio Alapont. Interpretimit i dha një dimension të veçantë edhe mexosopranoja Vikena Kamenica, e cila solli një performancë të ndjerë dhe plot emocion.
“Misatango”, e njohur për ndërthurjen unike të muzikës liturgjike me ritmet e tangos argjentinase, arriti të krijojë një atmosferë të fuqishme artistike, duke e mbajtur publikun të angazhuar gjatë gjithë mbrëmjes.
Ky projekt shënon një tjetër hap të rëndësishëm në forcimin e bashkëpunimit kulturor ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë, duke dëshmuar potencialin e përbashkët për realizime artistike të standardeve të larta ndërkombëtare.
Lajmet
Biblioteka Kombëtare e Kosovës forcon bashkëpunimin me Bibliotekën Kombëtare të Belgjikës
Published
1 day agoon
April 27, 2026By
UBT News
Një takim i rëndësishëm bashkëpunimi është zhvilluar mes drejtoreshës së Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, Blerina Rogova Gaxha, dhe drejtoreshës së Bibliotekës Kombëtare të Belgjikës, Sara Lammens.
Në takim ishte i pranishëm edhe ambasadori i Republikës së Kosovës në Belgjikë, Agron Bajrami, si dhe Kimete Mitrovica Basha nga fondacioni “Ydriz Basha” i Novosejt. Gjatë takimit u diskutuan mundësitë për thellimin e bashkëpunimit ndërinstitucional, shkëmbimin e përvojave profesionale dhe zhvillimin e projekteve të përbashkëta në fushën e bibliotekarisë dhe ruajtjes së trashëgimisë kulturore.
Në kuadër të vizitës, stafi i Bibliotekës Kombëtare të Kosovës pati mundësinë të njihet nga afër me ambientet e bibliotekës në Belgjikë, përfshirë koleksionet e veçanta, dorëshkrimet dhe librat e rrallë. Ata gjithashtu u njohën me proceset moderne të digjitalizimit dhe praktikat bashkëkohore të menaxhimit të materialeve bibliotekare.
Kjo vizitë u vlerësua si një mundësi e rëndësishme për shkëmbim përvojash dhe avancim profesional, duke hapur rrugë për bashkëpunime të reja institucionale.
Lajmet
Vizitë zyrtare në Ambasadën e Kosovës në Vjenë me rastin e shfaqjes “Vojçeku”
Published
1 day agoon
April 27, 2026By
UBT News
Me rastin e shfaqjes “Vojçeku” në Vjenë, është zhvilluar sot një vizitë zyrtare në Ambasadën e Kosovës, ku përfaqësues të institucioneve kulturore dhe artistike janë pritur nga ambasadori Albinot Bimbashi.
Në këtë takim morën pjesë shefi i kabinetit Xhavit Aliaj, drejtoresha për kulturë, rini dhe sport Adea Roka, drejtoresha e teatrit “Hadi Shehu” Albulena Bokshi, regjisorja Zana Hoxha, si dhe aktorët Vlora Dervishi dhe Bujar Ahmeti, së bashku me Ermal Vejsa nga KA Group.
Takimi u zhvillua në frymën e bashkëpunimit dhe promovimit të kulturës dhe artit kosovar në arenën ndërkombëtare.
PDK: Përpjekjet për zgjedhjen e presidentit në mënyrë jokushtetuese janë shqetësuese
Berisha: Bashkimi i opozitës do të zgjidhte krizën politike
Lushaku-Sadriu: Propozimi i Kurtit synon ta çojë kandidaten e VV-së në presidencë
Kurti fton LDK-në të propozojë kandidat, ofron mbështetje me nënshkrime; Hoxha gati të tërhiqet
Tentimi i fundit për zgjedhjen e Presidentit sonte në orën 23:00
PDK mbledh Kryesinë: Zgjedhja e njëanshme e presidentit po rrezikon rendin kushtetues
Kurti i kërkon listën e nënshkrimeve LDK-së: “Silleni emrin e kandidatit dhe Kosova bëhet me president sonte”
UBT shënon Ditën Botërore të Sigurisë dhe Shëndetit në Punë: Kërkohet vetëdijesim dhe zbatim i standardeve evropiane
Studentët e Energjisë në UBT vizitojnë parkun e erës në Kitka
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live2 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
