Lajmet

​Hapet ekspozita “KFOR and Kosova +25”, vlerësohet roli i NATO-s në çlirimin e vendit

Published

on

Në prag të 25-vjetorit të çlirimit të Kosovës, në Muzeun Kombëtar është hapur ekspozita “KFOR and Kosova +25”.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti tha se kjo ekspozitë na kthen pas në muajt e parë të lirisë duke sjellë në pah një periudhë historike të rëndësishme për të gjithë ne. Ai tha se kjo ekspozitë, krahas mbajtjes gjallë të kujtimeve, është edhe informuese dhe frymëzuese për brezat e rinj.

“Kemi në ditët ku shënojmë 25-vjetorin e çlirimit dhe pa shmangshëm këtu na kthejnë një çerekshekulli më parë, kur populli i Kosovës po i përjetonte ditët e fundit të luftës…Tani janë bërë 25 vjet nga lufta e Kosovës dhe një brez i tërë i lindur pas lufte është rritur, gjeneratat e reja do të kenë mundësi të njohjes së kaluarës sonë, të dëshirës për të jetuar i lirë dhe dashurisë së pareshtur për Kosovën në kohërat më vështira e në kushtet më të rrezikshme. Kjo ekspozitë na kthen pas në muajt e parë të lirisë dhe sjell në pah një periudhë historike të rëndësishme për të gjithë ne. Na sjell kontrastin ndërmjet çnjerëzores së një regjimi dhe bukurisë së hershme të njerëzimit. Krahas mbajtjes gjallë të kujtimeve është edhe informuese dhe frymëzuese për brezat e rinj”, tha Kurti.

Ndërkaq, ish sekretari i përgjithshëm i NATO-s, George Robertson derisa e kujtoi kohën e para 25 vjetëve si shumë të vështirë, tha se kjo ekspozitë paraqet natyrën njerëzore të saj çfarë ka ndodhur më vonë. Ai potencoi se në “KFOR and Kosova +25” , ka shumë tregime që reflektojnë dhe si të tilla duhet t’i tregohen brezave të ardhshëm.

“25 vjet më parë ishte një kohë shumë e vështirë, ishim kundër një armiku të fuqishëm dhe nuk e kishim rezolutën e Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe e dinim pse duhet të hynim dhe të vepronin. Kjo ekspozitë që Sita dhe kolegët e saj e kanë përgatitur paraqet natyrën njerëzore të saj çfarë ka ndodhur më vonë dhe shërbimi që shumë persona në uniformë dhe të tjerët që i kanë mbështetur ata. Ka shumë tregime që reflektojnë dhe duhet të tregohen për brezat e ardhshëm…Prandaj, storja është këtu për të kaluarën dhe ne jemi rikujtues se e ardhmja është në duart e njerëzve të Kosovës”, theksoi Robertson.

I pranishëm në hapjen e kësaj ekspozite ishte edhe ambasadori i Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, Jonathan Hargreaves. Në fjalën e tij, ai tha se tashmë po shënohet hyrja e forcave të NATO-s në vitin 1999, që solli shpresë për katastrofën humanitare që po zhvillohej në atë kohë.

Hargreaves nënvizoi se Mbretërisë e Bashkuar dhe vetë Kosova do të jenë përherë falënderues për rolin e KFOR-it në të kaluarën por edhe tani, në sigurimin e stabilitetit dhe sigurisë.

“Ne tash po shënojmë edhe hyrjen e forcave të NATO-s në vitin 1999 që solli shpresë për katastrofën humanitare që po zhvillohej në atë kohë. Po të mos të kishim intervenuar në atë kohë, OKB-ja, NATO-ja, BE-ja dhe bashkësia ndërkombëtare mund ta kishim dënuar vetveten si dëshmitarë të asaj se çfarë ka ndodhur. Ne në Mbretëri të Bashkuar por edhe në Kosovë dhe në bashkësinë ndërkombëtare gjithmonë do të jemi falënderues për rolin që KFOR-i ka luajtur këtu dhe vazhdon të luajë për të siguruar stabilitet në Kosovë dhe në rajonin më të gjerë. Viti 1999 shënon edhe një lidhje më afatgjate me Kosovën dhe demonstron gjithashtu e di që në këtë sallë kemi shumë storje të thella që i lidhin njerëzit në Mbretëri të Bashkuar dhe në Kosovë”, potencoi Hargreaves.

Ndërkaq, drejtoresha e organizatës “Heartstone”, Sita Kumari derisa ka folur për prapaskenat e kësaj historisë së paraqitur në këtë ekspozitë tha se ndihet e privilegjuar të tregojë storje rreth këtyre ngjarjeve. Ajo tha se ndryshimet e bëra përgjatë 25 viteve pas luftës në Kosovë janë të mrekullueshme.

“A mund të iu tregoj se çfarë nderi është që të jemi ne këtu me të gjithë ju dhe të ju falënderoj që keni ardhur. Është privilegj të jem këtu sot dhe të paraqes storje. Iu kam thënë njerëzve që 25 vjet nuk është kohë e gjatë dhe ndryshimet që i kam parë në këtë periudhë kohore, janë të mrekullueshme”, tha Kumari.

Ndërkaq, online ishin të pranishëm edhe autori i fotodokumentarit Nick Sidle, Drejtori i UNA Skoci, Gari Donn, Drejtori i Interfaith Scotland, Maureen Sier.

Ekspozita “KFOR and Kosova +25” përfshin një fotodokumentar unik nga foto-gazetari skocez Nick Sidle, i realizuar në Kosovë në vitin 2000-2001, duke treguar jetën dhe punën e paqeruajtësve të KFOR-it. Kjo ekspozitë do të jetë e hapur përgjatë dhjetë ditëve të ardhshme.

Lajmet

Një i vdekur nga një aksident komunikacioni në Vranidoll të Prishtinës

Published

on

By

Një person ka humbur jetën si pasojë e një aksidenti të rëndë komunikacioni që ka ndodhur në fshatin Vranidoll të Prishtinës.

Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë së Kosovës për rajonin e Prishtinës, Enis Pllana për Kosova Press.

Sipas njoftimit, në aksident kanë qenë të përfshira dy automjete. Si pasojë e lëndimeve të marra nga përplasja, një person ka ndërruar jetë në vendngjarje, ku vdekja e tij është konstatuar nga ekipi mjekësor emergjent.

Policia ka bërë të ditur se janë duke u ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore për të sqaruar rrethanat dhe shkaqet që çuan deri te ky aksident fatal. /Kosova Press/ /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Franca regjistron natën më të nxehtë në histori, 40 viktima nga vala e të nxehtit

Published

on

Franca ka përjetuar natën më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë që nga fillimi i matjeve meteorologjike në vitin 1947, ka njoftuar agjencia kombëtare e motit.

Sipas të dhënave zyrtare, mes natës së të hënës dhe mëngjesit të së martës, temperatura mesatare e regjistruar nga 30 stacione meteorologjike në vend arriti në 21.6 gradë Celsius, duke thyer rekordin e mëparshëm prej 21.4 gradësh të shënuar më 25 korrik 2019.

Ndërkohë, kryeministri francez Sebastien Lecornu ka bërë të ditur se që nga e enjtja, 40 persona kanë humbur jetën si pasojë e valës së të nxehtit që ka përfshirë vendin.

Temperaturat ekstreme po prekin edhe vende të tjera evropiane. Në Spanjë, në disa rajone temperaturat kanë kaluar 40 gradë Celsius, ndërsa në Itali është shpallur alarmi i kuq në 15 qytete.

Edhe Gjermania po përballet me vapë të madhe, ku temperaturat kanë arritur deri në 40 gradë Celsius./A.K/

Continue Reading

Lajmet

REL: Termocentralet e vjetruara në Ballkanin Perëndimor ndotin 6.6 herë mbi limitin e lejuar

Published

on

By

Tetë vjet pas hyrjes në fuqi të standardeve për kontrollin e ndotjes së ajrit sipas Traktatit të Komunitetit të Energjisë, emetimet e ndotjes në Kosovë, Bosnje dhe Hercegovinë, Maqedoni të Veriut dhe Serbi janë 6.6 herë më të larta se niveli i lejuar, thuhet në raportin e ri të Bankwatch-it.

Bankwatch është rrjeti më i madh i organizatave mjedisore dhe shoqatave për të drejtat e njeriut në Evropën Qendrore dhe Lindore.

Raporti, i titulluar “Përputhu ose mbyll”, u publikua më 23 qershor dhe trajton moszbatimin e ligjeve për emetimet e dioksidit të squfurit (SO₂) nga termocentralet e vjetruara me qymyr në Ballkanin Perëndimor, të cilat, vitin e kaluar, i kanë tejkaluar kufijtë ligjorë.

Në të njëjtën kohë është rritur edhe ndotja nga pluhuri, duke arritur nivelin më të lartë që nga hyrja në fuqi e rregullave aktuale në vitin 2018.

Termocentralet me qymyr në Bosnje dhe Hercegovinë kanë qenë emetuesit më të mëdhenj të SO₂, me 196.940 tonë, që është 12.7 herë mbi kufirin e lejuar.

Pas saj renditet Serbia me 177.756 tonë, ose 5.1 herë mbi nivelin e lejuar.

Në të gjithë rajonin, emetimet e SO₂ janë ulur vetëm në mënyrë të lehtë që nga viti 2018.

Kufijtë e emetimeve në vitin 2025 janë bërë edhe më të rreptë se në vitet e mëparshme – gjë që ka çuar në shkelje edhe më të mëdha, thuhet në raportin e Bankwatch-it.

Ndotësi më i madh i SO₂ në vlera absolute mbetet termocentrali Uglevik në Bosnje dhe Hercegovinë, edhe pse ai ka pajisje për desulfurizim.

Emetimet në vitin 2025, me 115.079 tonë, kanë qenë më të lartat që nga hyrja në fuqi e rregullave për kontrollin e ndotjes në vitin 2018.

Ndotja nga pluhuri ka qenë 2.9 herë më e lartë se niveli i lejuar në vitin 2025, duke arritur nivelin më të lartë absolut dhe relativ që nga fillimi i zbatimit të rregullave më 2018.

Kjo është nxitur kryesisht nga një rritje e madhe në termocentralin e Manastirit në Maqedoninë e Veriut, i cili ka dyfishuar emetimet krahasuar me vitin 2024.

Vetëm ai ka emetuar më shumë se 7.094 tonë mbi kufirin e lejuar për të gjithë rajonin.

Qytetarët e Prishtinës në hall me ndotjen e ajrit

Gacko në Bosnje dhe Hercegovinë mbetet gjithashtu emetuesi më i madh relativ i pluhurit. Pavarësisht një rënieje të lehtë krahasuar me vitin 2024, ai ka emetuar 15.1 herë më shumë se niveli i lejuar.

Ashtu si në vitin 2024, emetimet totale të oksideve të azotit nga termocentralet në vitin 2025 kanë qenë 1.4 herë mbi kufirin e lejuar.

Kosova, Bosnje dhe Hercegovina dhe Serbia kanë tejkaluar kufijtë ligjorë, ndërsa emetimin më të madh e ka pasur Nikolla Teslla B në Serbi – 11.247 tonë.

Termocentrali në Plevle në Mal të Zi ka kaluar nëpër një rikonstruksion në vitet e fundit dhe pjesën më të madhe të vitit 2025 nuk ka funksionuar.

Megjithatë, nuk ka prova se ai është në përputhje me standardet e ndotjes që do t’i lejonin vazhdimin e operimit.

Sekretariati i Komunitetit të Energjisë ka hapur disa raste shkeljesh kundër vendeve të Ballkanit Perëndimor, duke konfirmuar funksionimin e paligjshëm të termocentraleve të tyre me qymyr.

Megjithatë, asnjë qeveri nuk ka vendosur gjoba ndaj këtyre termocentraleve dhe nuk ka plane të qarta, të përditësuara dhe realiste për përputhje me rregullat apo mbyllje të tyre.

Nga janari i këtij viti ka hyrë në fuqi edhe Mekanizmi i BE-së për Rregullimin e Emisioneve të Karbonit (CBAM), i cili rrit koston e eksportit të energjisë elektrike dhe e bën edhe më pak fitimprurës prodhimin nga termocentralet me qymyr. /REL/ /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Hapet festivali “Të Festojmë Ngjashmëritë Tona”, në fokus diversiteti kulturor

Published

on

Në Prishtinë është hapur festivali multikulturor “Të Festojmë Ngjashmëritë Tona”, një ngjarje që promovon kulturën, historitë dhe kontributin e komuniteteve rom, ashkali dhe egjiptian në shoqëri.

Në kuadër të festivalit u prezantua edhe Muzeu Mobil KRAH, i cili përmes rrëfimeve dhe përvojave të ndryshme krijon një hapësirë reflektimi mbi respektin, mirëkuptimin dhe bashkëjetesën.

Në aktivitet morën pjesë kryeministri në detyrë Albin Kurti, ministrja e Kulturës Saranda Bogujevci, si dhe përfaqësues institucionalë dhe të komuniteteve.

Organizatorët theksuan se diversiteti kulturor mbetet një nga vlerat kryesore që e pasuron dhe e forcon shoqërinë, duke promovuar përfshirjen dhe respektin e ndërsjellë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara