Aktualisht, mediat gjenden në një udhëkryq dy kahësh: nga njëra anë, për shkak të internetit dhe teknologjisë, janë më të lira se kurrë, e që u japin zë individëve dhe mediave alternative; nga ana tjetër, ato janë edhe më të ekspozuara ndaj kontrollit politik, ekonomik dhe algoritmik.

Shkruan: Dr. Ferid Selimi

Në shumë vende, presioni mbi gazetarët dhe ndërhyrjet në politikat editoriale, janë në rritje, ndërsa platformat digjitale ndikojnë fort në atë, që shihet dhe shpërndahet.

Duke konsideruar Lirinë e shtypit si një nga shtyllat kryesore të një shoqërie demokratike, dilema, nëse ajo duhet të ketë kufij mbetet e debatueshme. Në parim, liria e shprehjes dhe e informimit duhet të jetë sa më e gjerë, por kufijtë bëhen të nevojshëm kur cenohen të drejtat e të tjerëve, si privatësia, siguria kombëtare apo nxitja e urrejtjes dhe e dhunës. Pra, nuk bëhet fjalë për censurë arbitrare, por për balancim të përgjegjshëm në mes të lirisë dhe përgjegjësisë publike.

Aktualisht, mediat gjenden në një udhëkryq dy kahësh: nga njëra anë, për shkak të internetit dhe teknologjisë, janë më të lira se kurrë, e që u japin zë individëve dhe mediave alternative; nga ana tjetër, ato janë edhe më të ekspozuara ndaj kontrollit politik, ekonomik dhe algoritmik.

Dezinformimi është shndërruar në një nga kërcënimet më serioze ndaj lirisë së shtypit, sepse minon besimin e publikut tek informacioni i saktë.

Kur lajmet e rreme përhapen më shpejt se faktet, publiku bëhet më skeptik ndaj mediave në përgjithësi, duke i vendosur edhe mediat profesionale në një pozitë të vështirë. Dhe, kështu, vetvetiu krijohet një mjedis ku e vërteta relativizohet dhe manipulimi bëhet më i lehtë.
Konsumi i informacionit të shpejtë, mungesa e verifikimit të burimeve dhe përhapja e lajmeve pa kontroll, kontribuojnë në dobësimin e standardeve mediatike.

Për më tepër, presioni i opinionit publik në rrjetet sociale shpesh çon në autocensurë të gazetarëve, të cilët shmangin tema të ndjeshme për të mos u përballur me reagime të ashpra.
Gazetaria e pavarur përballet me sfida të mëdha ekonomike, pasi modeli tradicional i financimit është dobësuar nga konkurrenca e platformave digjitale.
Megjithatë, forma të reja si abonimet, donacionet dhe gazetaria jofitimprurëse ofrojnë shpresë për ruajtjen e pavarësisë editoriale.
Sa i përket rregullimit të rrjeteve sociale, debati është kompleks. Nga njëra anë, këto platforma kanë ndikim të madh në shpërndarjen e informacionit dhe për këtë arsye duhet të mbajnë një nivel përgjegjësie të ngjashëm me mediat tradicionale. Nga ana tjetër, rregullimi i tepërt mund të rrezikojë lirinë e shprehjes dhe të krijojë forma të reja kontrolli.
Sfida qëndron në gjetjen e një ekuilibri, që mbron publikun pa kufizuar zërat e lirë.

(Paraqitur gjatë shënimit të Ditës Botërore të Lirisë së Shtypit, në UBT)

Shkruan: Musa Sabedini

3 Maji – Dita Botërore e Lirisë së Medias, nuk duhet të reduktohet në një shënim simbolik kalendarik, por të shërbejë si moment reflektimi profesional dhe etik për rolin thelbësor të gazetarisë në shoqëritë demokratike. 

Kjo ditë rikujton se liria e medias është e pandashme nga përgjegjësia për saktësi, paanësi dhe integritet, duke kërkuar nga gazetarët një angazhim të vazhdueshëm për profesionalizim dhe respektim të standardeve më të larta të raportimit. 

Gazetaria, si shërbim ndaj interesit publik, mbetet një mekanizëm i domosdoshëm për llogaridhënie dhe transparencë, sidomos përballë tendencave që cenojnë vlerat demokratike. Në këtë kontekst, një urim i veçantë u takon të gjithë gazetarëve që qëndrojnë në vijën e parë të mbrojtjes së vërtetës, shpesh përballë presioneve dhe rreziqeve. 

Sulmet ndaj gazetarëve janë të papranueshme dhe përbëjnë cenim të drejtpërdrejtë të lirisë së shprehjes; përkundrazi, ata duhet të mbrohen dhe të mbështeten në misionin e tyre për të nxjerrë në dritë të vërtetat dhe për të kontribuar në një shoqëri më të drejtë e më të informuar.

Nuk zgjidhet problemi duke etiketuar apo përjashtuar, por duke ngritur standardin profesional që i detyron të gjithë të reflektojnë. 

Këshilla ime për çdo gazetar është e thjeshtë dhe e panegociueshme, besnikëria juaj duhet të jetë ndaj publikut dhe së vërtetës, jo ndaj pushtetit. Gazetaria humb kuptimin në momentin që zëvendëson rolin mbikëqyrës me rolin mbrojtës të institucioneve. Solidariteti profesional nuk është luks, por detyrim, mbrojtja e kolegëve kur cenohen është mbrojtje e vetë lirisë së medias. 

Prandaj, çdo gazetar duhet të rikthehet te parimet themelore: pavarësi editoriale, integritet, verifikim faktesh dhe guxim për të kërkuar llogari.

Vetëm kështu mund të ndërtohet një kulturë mediatike që nuk i shërben pushtetit, por qytetarit.

Gjermania e ka cilësuar si të “parashikueshëm” vendimin e Donald Trump për të tërhequr rreth 5.000 trupa amerikane nga territori i saj, ndërsa NATO ka kërkuar sqarime shtesë nga Washingtoni lidhur me këtë veprim.

Në një deklaratë për agjencinë DPA, ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, theksoi se prania e forcave amerikane në Evropë – veçanërisht në Gjermani – mbetet në interes të ndërsjellë si për Berlinin ashtu edhe për Shtetet e Bashkuara.

Nga ana tjetër, zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, bëri të ditur se aleanca është duke punuar me SHBA-në për të kuptuar më mirë detajet e vendimit.

I pyetur për këtë çështje, Trump deklaroi se reduktimi i trupave do të jetë edhe më i thellë se sa 5.000, pa dhënë detaje të mëtejshme.

Vendimi i Washingtonit vjen pas kritikave të Trump ndaj kancelarit gjerman, Friedrich Merz, lidhur me deklaratat e tij për rolin e SHBA-së në raport me Iranin.

Aktualisht, SHBA-ja ka mbi 36.000 trupa të stacionuara në Gjermani – prania më e madhe në Evropë – krahasuar me rreth 12.000 në Itali dhe 10.000 në Mbretërinë e Bashkuar. Trump ka sugjeruar gjithashtu mundësinë e tërheqjes së trupave edhe nga këto vende.

Ky veprim është pjesë e një strategjie më të gjerë për të zhvendosur fokusin ushtarak amerikan nga Evropa drejt rajonit Indo-Paqësor. Megjithatë, zhvillimet e fundit kanë rritur shqetësimet brenda aleancës 32-anëtare të NATO-s se një reduktim i tillë mund të ndikojë në forcën dhe kohezionin e saj.

Dekani i Fakultetit të Shkencave të Sportit në UBT, Assoc. Prof. Dr. Agron Thaqi, po merr pjesë në konferencën shkencore të organizuar nga Universiteti “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan.

Gjatë kësaj vizite, ai zhvilloi një takim me rektoren e universitetit, ku u diskutuan mundësitë e zgjerimit të bashkëpunimit ndërinstitucional në të ardhmen, me fokus në projekte të përbashkëta, shkëmbime akademike dhe organizimin e aktiviteteve shkencore.

Me këtë rast, u bë edhe një ftesë zyrtare për pjesëmarrje në konferencën vjetore të UBT-së, ndërsa u theksua bashkëpunimi ekzistues në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE, ku të dy institucionet janë partnere.

Ky angazhim përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të lidhjeve akademike dhe avancimit të arsimit të lartë në nivel rajonal.