Ndërtimi në Ikizdere, vendin piktoresk, ka zemëruar fshatarët të cilët pretendojnë se është e paligjshme dhe e rrezikshme për shëndetin dhe prosperitetin e tyre.
Pervin Baş tha se jetesa e saj tani kërcënohet nga një gurore masive që po ndërtohet në luginën më poshtë.
Hyrja në rrugën që shpie atje ku do të ndërtohet gurorja ruhet nga policia që kufizon hyrjen për banorët.
Që kur u zhvendos në rajonin jashtëzakonisht piktoresk të provincës Rize në bregdetin e Detit të Zi të Turqisë 30 vjet më parë pasi u martua me një vendas, Baş, 50 vjeç, ka rritur çaj, patate, misër dhe fasule jeshile, si dhe ka rritur lopë, në malet e gjelbra që arrijnë ‘retë’.
Zogjtë dhe rryma drejtuese nën plantacionin e saj të çajit tani janë mbytur me ardhjen dhe shkuarjen e vazhdueshme të kamionëve që mbajnë ngarkesa guri, dhe ekskavatorët që gërmojnë në luginë, duke bërë rrugën që të ndërtohet një gurore guri për të mbështetur ndërtimin e Rize Port.
Kamionët vazhdimisht mbajnë materiale të gërmuara brenda dhe jashtë zonës së ndërtimit për ti hedhur në bregdet pranë Rizës në mënyrë që të ndërtohet një port i ri.
“Askush, përfshirë qeverinë, nuk na foli para se të filloni punën. Gjatë natës ata sollën makina të mëdha dhe sapo filluan”, tha Baş për ndërsa po pushonte nga të korrat.
“Nëse ata vazhdojnë këtë gurore ata do të shkatërrojnë jetën tonë. Kjo luginë është burimi i jetës sonë“, tha Ali Akyildiz, duke iu referuar mjaltit dhe çajit që ai prodhon.
Fshatarët kanë filluar protesta dhe përpjekje për të ndaluar ndërtimin kur ajo filloi në prill. Por qeveria ka vendosur gjoba të rënda për ata që janë përfshirë dhe ka filluar çështje ligjore kundër tyre.
Porta e gurores në Ikizdere që është përballur me protesta nga banorët që nga 21 prilli.
Gurorja do të mbështesë ndërtimin e një porti të ri që do të ndërtohet në bregdetin e Rizës, qyteti i lindjes së Presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan. Ndërtimi i gurores, si dhe porti i Rizës, iu dha Cengiz Holding, një grup me lidhje të ngushta me qeverinë dhe partinë në pushtet.
Rreth 16 milion ton gur do të hiqen për të ndihmuar në ndërtimin e portit detar.
Okumuşoğlu shpjegoi se sipas ligjit turk ka një “metodë urgjente shpronësimi”, e cila mund të zbatohet vetëm në raste lufte ose në raste emergjence.
“A ka luftë por nuk kemi dëgjuar për të, apo ka gjendje të jashtëzakonshme dhe nuk e kemi parë?” u shpreh Okumuşoğlu. “Për fat të keq, në vitet e fundit, kjo metodë urgjente e shpronësimit përdoret shpesh … bëhet një praktikë normale”.
Në një deklaratë në prill, kompania tha se vendimi për të nisur guroren u bazua në vlerësime nga ministritë qeveritare të përfshira.
Shumica e njerëzve që protestojnë kundër gurores jetojnë në misër, bishtaja, mjaltë dhe çaj që prodhojnë në male.
“Ne do të dëshironim të theksonim se kompania jonë nuk ka ndonjë autoritet përcaktimi ose gjendje për sa i përket zgjedhjes së gurores nga e cila lënda e parë do të merret legalisht … Ne duam që ju të dini se kompania jonë vlerëson mendimet e të gjithë që jetojnë në atë rajon me ndjeshmëri dhe seriozitet”, tha kompania.
Tetë familje janë shkëputur nga furnizimi komunal me ujë për shkak të ndërtimit të rrugës së guroreve.
“Qeveria pushtoi zonën. Ne kemi tokën tonë private këtu që ata e kanë marrë përsipër. Unë nuk kam para për të ushqyer kafshët e mia dhe tani ato nuk mund të kullotin”, tha Baş.
Baş gjithashtu përmendi se ajo nuk ndihet mirë duke punuar në fushat e saj për shkak të pranisë së ushtarëve që vazhdimisht shkojnë në tokën e saj.
Meqenëse makineritë hynë pa njoftuar në Ikizdere për të ndërtuar rrugën për guroren, fshatarët, veçanërisht nga Ceviler dhe Gürdere, janë përpjekur të ndalojnë shkatërrimin e luginës së tyre. Ditën e parë, siç e përshkroi Akyildiz, të paktën 50 banorë, përfshirë gra të moshuara, u ulën përpara makinerisë së rëndë, dhe më pas më shumë se 100 policë dhe ushtarë u sollën për t’i hequr ato.
Ali Akyildiz, 62 vjeç, ka protestuar kundër ndërtimit të gurores pranë tokës së tij në fshatin Gürdere, në rajonin e Detit të Zi të Turqisë, që nga fundi i prillit.
Gjatë javëve të para, Akyildiz së bashku me dy persona të tjerë u ngjitën në pemë në mënyrë që të detyronin punëtorët e ndërtimit të ndalnin prerjen e tyre.
“I detyruam ata të ndërpresin punën për tetë orë, por më pas xhandarmëria më mori” tha Akyildiz, duke shtuar se ekziston një çështje gjyqësore kundër tij për pengimin e punës.
Që nga fundi i prillit, 36 fshatarëve u është dhënë gjobë midis 80,000 lira (9,400 $) dhe 100,000 lira (11,700 $) secili për rezistencën e tyre.
Por banorët e luginës nuk kanë pranuar të dorëzohen.
“Ne do të vazhdojmë të rezistojmë dhe kështu ata do të vazhdojnë të bllokojnë protestat tona”, tha Akyildiz.
Ambasadori i Bashkimit Evropian në Kosovë, Dirk Schuebel, ka uruar Justina Shiroka-Pulën për zgjedhjen e saj në postin e Presidentes së Republikës së Kosovës.
Schuebel ka shprehur shpresën për rikthimin e stabilitetit politik dhe institucional në vend, duke theksuar gatishmërinë për të bashkëpunuar me presidenten e re, institucionet e Kosovës dhe spektrin politik.
“Me shpresën për ripërtëritjen e stabilitetit politik dhe institucional, pres me kënaqësi të punoj me Presidenten Shiroka-Pula, institucionet e Kosovës dhe spektrin e gjerë politik për ta afruar vendin më pranë Bashkimit Evropian”, ka deklaruar Schuebel.
Ai ka theksuar gjithashtu se mbështetja e Bashkimit Evropian për Kosovën do të vazhdojë të jetë e palëkundur.
Justina Shiroka-Pula u zgjodh Presidente e Kosovës në raundin e parë të votimit, duke marrë 81 vota në seancën e Kuvendit që kishte nisur më 6 tetor. Votimi përfundoi pak pas mesnate, ndërsa numërimi i votave përfundoi rreth 15 minuta më vonë.
Me zgjedhjen e Shiroka-Pulës, Kosova tashmë ka presidenten e re, ndërsa mesazhi i BE-së vjen me theks të veçantë te stabiliteti institucional dhe vazhdimi i rrugëtimit të vendit drejt Bashkimit Evropian.
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka uruar znj. Justina Shiroka-Pula për zgjedhjen në detyrën e Presidentes së Republikës së Kosovës, duke i dëshiruar suksese në përgjegjësinë e re institucionale dhe në angazhimin e saj për të ardhmen e vendit.
Në urimin e tij, Prof. Dr. Hajrizi ka vlerësuar rëndësinë që institucionet e Kosovës të vazhdojnë të ndërtojnë një kulturë të bashkëpunimit, dialogut dhe partneritetit, duke bashkuar potencialin e institucioneve publike, akademisë, sektorit privat dhe shoqërisë civile.
Sipas tij, zhvillimi i Kosovës kërkon angazhim të përbashkët dhe një vizion të qartë për të ardhmen, veçanërisht në fusha si arsimi, shkenca, inovacioni, teknologjia dhe zhvillimi i kapitalit njerëzor, të cilat përbëjnë bazën e një shoqërie konkurruese dhe të orientuar drejt së ardhmes.
“Institucionet e Republikës së Kosovës, akademia dhe të gjithë akterët e shoqërisë duhet të vazhdojnë të punojnë së bashku për të krijuar më shumë mundësi për të rinjtë, për të fuqizuar dijen dhe inovacionin dhe për të ndërtuar ura të reja bashkëpunimi me partnerët ndërkombëtarë. Vetëm përmes një angazhimi të përbashkët mund të ndërtojmë një të ardhme më të mirë dhe më të qëndrueshme për vendin”, ka theksuar Prof. Dr. Edmond Hajrizi.
Në këtë drejtim, ai ka shprehur gatishmërinë e UBT-së për të vazhduar kontributin në zhvillimin e vendit dhe për të thelluar bashkëpunimin me institucionet e Republikës së Kosovës, duke vënë në funksion ekspertizën akademike, kapacitetet kërkimore-shkencore dhe potencialin inovativ të UBT-së.
Ekipi i Kosovës, First Kosova, i përfaqësuar nga UBT, ka mbërritur në Incheon të Koresë së Jugut, ku nga 7 deri më 10 tetor do të marrë pjesë në FIRST Global Challenge 2026, një prej garave më prestigjioze ndërkombëtare të robotikës për të rinj.
Në mesin e ekipeve nga mbi 190 vende të botës, gjashtë të rinjtë që përfaqësojnë Kosovën janë tashmë të gatshëm për sfidën e madhe ndërkombëtare, e cila këtë vit zhvillohet me temën “Igniting Innovation” dhe fokusohet në përdorimin e teknologjisë dhe inxhinierisë për parandalimin, menaxhimin dhe rimëkëmbjen nga zjarret e egra.
Ekipi kosovar përbëhet nga Klea Hajrizi, Amar Rama, Melos Grainca, Jon Thaçi, Marta Çerkini dhe Ylli Osmani, nën udhëheqjen e mentoreve Elita Hajrizi dhe Leona Hajrizi.
Justina Shiroka-Pula është zgjedhur presidente e Republikës së Kosovës.
Në votimin e zhvilluar në Kuvendin e Kosovës, për Shiroka-Pulën kanë votuar 81 deputetë, ndërsa dy fletëvotime janë shpallur të pavlefshme. Një votë i është dhënë deputetes Eliza Hoxha.
Pas zgjedhjes në këtë pozitë, presidentja e re ka mbajtur fjalimin e saj para deputetëve të Kuvendit, duke thënë se e pranon detyrën me nder dhe përgjegjësi.
“Sot e pranoj me nder të madh dhe me përgjegjësi të plotë detyrën e presidentes së Republikës së Kosovës. Ky mandat nuk i përket vetëm një personi; ai i përket qytetarëve tanë, institucioneve tona dhe shtetit për të cilin shumë breza sakrifikuan”, tha Shiroka-Pula.
Ajo u zotua se do të jetë presidente e të gjithë qytetarëve, pavarësisht përkatësisë politike, etnike apo shoqërore.
“Do të jem presidente e të gjithë qytetarëve, do të dal pa dallim politik, etnik apo shoqëror. Do të punoj për unitet, drejtësi, zhvillim dhe përforcimin e institucioneve tona”, u shpreh ajo.
Në fjalimin e saj, Shiroka-Pula theksoi edhe orientimin euroatlantik të Kosovës dhe rëndësinë e marrëdhënieve me aleatët.
“Do ta mbroj Kushtetutën, interesin e Republikës dhe dinjitetin e qytetarëve tanë. Besoj në Kosovën, besoj në njerëzit e saj dhe besoj se së bashku mund të ndërtojmë një të ardhme më të mirë për brezat që vijnë”, tha presidentja e re./A.K/