Ndërtimi në Ikizdere, vendin piktoresk, ka zemëruar fshatarët të cilët pretendojnë se është e paligjshme dhe e rrezikshme për shëndetin dhe prosperitetin e tyre.
Pervin Baş tha se jetesa e saj tani kërcënohet nga një gurore masive që po ndërtohet në luginën më poshtë.
Hyrja në rrugën që shpie atje ku do të ndërtohet gurorja ruhet nga policia që kufizon hyrjen për banorët.
Që kur u zhvendos në rajonin jashtëzakonisht piktoresk të provincës Rize në bregdetin e Detit të Zi të Turqisë 30 vjet më parë pasi u martua me një vendas, Baş, 50 vjeç, ka rritur çaj, patate, misër dhe fasule jeshile, si dhe ka rritur lopë, në malet e gjelbra që arrijnë ‘retë’.
Zogjtë dhe rryma drejtuese nën plantacionin e saj të çajit tani janë mbytur me ardhjen dhe shkuarjen e vazhdueshme të kamionëve që mbajnë ngarkesa guri, dhe ekskavatorët që gërmojnë në luginë, duke bërë rrugën që të ndërtohet një gurore guri për të mbështetur ndërtimin e Rize Port.
Kamionët vazhdimisht mbajnë materiale të gërmuara brenda dhe jashtë zonës së ndërtimit për ti hedhur në bregdet pranë Rizës në mënyrë që të ndërtohet një port i ri.
“Askush, përfshirë qeverinë, nuk na foli para se të filloni punën. Gjatë natës ata sollën makina të mëdha dhe sapo filluan”, tha Baş për ndërsa po pushonte nga të korrat.
“Nëse ata vazhdojnë këtë gurore ata do të shkatërrojnë jetën tonë. Kjo luginë është burimi i jetës sonë“, tha Ali Akyildiz, duke iu referuar mjaltit dhe çajit që ai prodhon.
Fshatarët kanë filluar protesta dhe përpjekje për të ndaluar ndërtimin kur ajo filloi në prill. Por qeveria ka vendosur gjoba të rënda për ata që janë përfshirë dhe ka filluar çështje ligjore kundër tyre.
Porta e gurores në Ikizdere që është përballur me protesta nga banorët që nga 21 prilli.
Gurorja do të mbështesë ndërtimin e një porti të ri që do të ndërtohet në bregdetin e Rizës, qyteti i lindjes së Presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan. Ndërtimi i gurores, si dhe porti i Rizës, iu dha Cengiz Holding, një grup me lidhje të ngushta me qeverinë dhe partinë në pushtet.
Rreth 16 milion ton gur do të hiqen për të ndihmuar në ndërtimin e portit detar.
Okumuşoğlu shpjegoi se sipas ligjit turk ka një “metodë urgjente shpronësimi”, e cila mund të zbatohet vetëm në raste lufte ose në raste emergjence.
“A ka luftë por nuk kemi dëgjuar për të, apo ka gjendje të jashtëzakonshme dhe nuk e kemi parë?” u shpreh Okumuşoğlu. “Për fat të keq, në vitet e fundit, kjo metodë urgjente e shpronësimit përdoret shpesh … bëhet një praktikë normale”.
Në një deklaratë në prill, kompania tha se vendimi për të nisur guroren u bazua në vlerësime nga ministritë qeveritare të përfshira.
Shumica e njerëzve që protestojnë kundër gurores jetojnë në misër, bishtaja, mjaltë dhe çaj që prodhojnë në male.
“Ne do të dëshironim të theksonim se kompania jonë nuk ka ndonjë autoritet përcaktimi ose gjendje për sa i përket zgjedhjes së gurores nga e cila lënda e parë do të merret legalisht … Ne duam që ju të dini se kompania jonë vlerëson mendimet e të gjithë që jetojnë në atë rajon me ndjeshmëri dhe seriozitet”, tha kompania.
Tetë familje janë shkëputur nga furnizimi komunal me ujë për shkak të ndërtimit të rrugës së guroreve.
“Qeveria pushtoi zonën. Ne kemi tokën tonë private këtu që ata e kanë marrë përsipër. Unë nuk kam para për të ushqyer kafshët e mia dhe tani ato nuk mund të kullotin”, tha Baş.
Baş gjithashtu përmendi se ajo nuk ndihet mirë duke punuar në fushat e saj për shkak të pranisë së ushtarëve që vazhdimisht shkojnë në tokën e saj.
Meqenëse makineritë hynë pa njoftuar në Ikizdere për të ndërtuar rrugën për guroren, fshatarët, veçanërisht nga Ceviler dhe Gürdere, janë përpjekur të ndalojnë shkatërrimin e luginës së tyre. Ditën e parë, siç e përshkroi Akyildiz, të paktën 50 banorë, përfshirë gra të moshuara, u ulën përpara makinerisë së rëndë, dhe më pas më shumë se 100 policë dhe ushtarë u sollën për t’i hequr ato.
Ali Akyildiz, 62 vjeç, ka protestuar kundër ndërtimit të gurores pranë tokës së tij në fshatin Gürdere, në rajonin e Detit të Zi të Turqisë, që nga fundi i prillit.
Gjatë javëve të para, Akyildiz së bashku me dy persona të tjerë u ngjitën në pemë në mënyrë që të detyronin punëtorët e ndërtimit të ndalnin prerjen e tyre.
“I detyruam ata të ndërpresin punën për tetë orë, por më pas xhandarmëria më mori” tha Akyildiz, duke shtuar se ekziston një çështje gjyqësore kundër tij për pengimin e punës.
Që nga fundi i prillit, 36 fshatarëve u është dhënë gjobë midis 80,000 lira (9,400 $) dhe 100,000 lira (11,700 $) secili për rezistencën e tyre.
Por banorët e luginës nuk kanë pranuar të dorëzohen.
“Ne do të vazhdojmë të rezistojmë dhe kështu ata do të vazhdojnë të bllokojnë protestat tona”, tha Akyildiz.
Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka miratuar Katalogun Zyrtar të Teksteve Shkollore dhe ka njoftuar se janë ekzekutuar mjetet financiare në llogaritë e prindërve përfitues për subvencionimin e teksteve për nxënësit e klasave 1–9, për vitin shkollor 2026/2027.
Sipas MASh-it, aplikimi për subvencionim ka nisur më 27 korrik përmes platformës eKosova. Aplikimet janë verifikuar fillimisht nga koordinatorët e autorizuar nëpër shkolla dhe më pas nga komisioni përkatës i ministrisë, ndërsa lista përfundimtare e përfituesve i është përcjellë Ministrisë së Financave për realizimin e pagesave.
Pas negociatave me shtëpitë botuese, ministria ka përcaktuar edhe çmimet finale të teksteve shkollore. Këto çmime janë të përfshira në katalogun zyrtar dhe janë të detyrueshme për të gjitha pikat e shitjes.
Vlera e subvencionimit për tekstet shkollore në gjuhën shqipe është:
Klasat 1 dhe 2 – 60 euro
Klasa 3 – 65 euro
Klasa 4 – 70 euro
Klasa 5 – 80 euro
Klasat 6 dhe 7 – 90 euro
Klasat 8 dhe 9 – 100 euro
Me miratimin e katalogut, prindërit dhe kujdestarët ligjorë mund të nisin blerjen e teksteve shkollore.
MASh u ka bërë thirrje prindërve që gjatë blerjes të kontrollojnë nëse tekstet po shiten me çmimet e përcaktuara në katalogun zyrtar.
Ndërkohë, Inspektorati i Arsimit ka nisur monitorimin e pikave të shitjes për të verifikuar respektimin e çmimeve, ndërsa pas fillimit të vitit shkollor do të kryhen kontrolle edhe në shkolla për të parë nëse nxënësit janë pajisur me tekstet shkollore.
Prindërit që hasin mospërputhje mes çmimeve të katalogut dhe atyre në pikat e shitjes mund ta raportojnë rastin në numrat zyrtarë të MASh-it: +383 (0) 38 200 65 144 dhe +383 (0) 38 200 65 005.
Ministria ka bërë të ditur se sistemi në eKosova mbetet i hapur edhe për fëmijët që ende nuk janë regjistruar në klasën e parë dhe do të regjistrohen në afatin e dytë, si dhe për prindërit e nxënësve të niveleve të tjera që ende nuk kanë aplikuar për subvencionimin e teksteve dhe materialeve shkollore./A.K/
Profesori i UBT-së, Jon Doone, së bashku me mësimdhënësit e UBT International Smart Schools, Ganimete Marmullaku, Ibrahim Nici dhe Vjollca Baxhaku, morën pjesë në trajnimin ndërkombëtar SHIELD Cybersecurity Training, të zhvilluar në Riga.
Pjesëmarrja e përfaqësuesve të UBT-së dhe UBT International Smart Schools në këtë ngjarje ndërkombëtare dëshmon përkushtimin e institucionit për avancimin e vazhdueshëm të njohurive dhe praktikave profesionale në fushën e sigurisë kibernetike, veçanërisht në mjediset arsimore.
Trajnimi ofroi njohuri bashkëkohore dhe praktika konkrete për forcimin e sigurisë kibernetike, mbrojtjen e të dhënave dhe rritjen e ndërgjegjësimit për rreziqet digjitale në institucionet arsimore. Përmes sesioneve trajnuese dhe shkëmbimit të përvojave ndërkombëtare, pjesëmarrësit patën mundësi të njihen me qasje dhe praktika të reja për adresimin e sfidave që lidhen me sigurinë digjitale në shkolla.
Programi Bachelor në Inxhinieri të Energjisë në UBT është një studim unik që të përgatit për një nga profesionet më të kërkuara dhe më mirë të paguara në treg. Ky program është krijuar posaçërisht për t’iu përgjigjur nevojës urgjente për eksperte të rinj.
Po ashtu, me Strategjinë e Energjisë së Kosovës 2022-2031 dhe direktivat e BE-së, investimet private e publike po fokusohen masivisht në këtë sektor, çka e bën këtë diplomë një garanci për një karrierë të sigurt.
Për t’ju përgjigjur kërkesave specifike të industrisë, programi ofron orientime të specializuara në fushat më inovative. Studentët trajnohen në mënyrë të thelluar në teknologjitë e energjisë së rinovueshme, si ajo solare, e erës, gjeotermale dhe biomasa. Një drejtim tjetër kyç është specializimi në ruajtjen e energjisë me bateri dhe menaxhimin e rrjeteve inteligjente (Smart Grid). Programi mbulon gjithashtu konvertimin e energjisë, termodinamikën, makinat elektrike, si dhe teknologjitë tradicionale që përfshijnë mirëmbajtjen dhe rivitalizimin e blloqeve të termocentraleve Kosova B.
Përmes një qasjeje praktike dhe interaktive, gjatë studimeve do të zhvillosh aftësi në projektimin, analizën dhe optimizimin e sistemeve energjetike. Do të mësosh të përdorësh metoda simulimi, të vlerësosh ndikimet mjedisore dhe të zbatosh zgjidhje efikase energjetike. Gjatë periudhës së stazhit, studentët ekzekutojnë projekte të pavarura kërkimore dhe trajnohen për udhëheqjen e projekteve teknike, duke u përgatitur plotësisht për të hyrë me sukses në tregun e punës.
Nëse dëshiron të kesh një profesion me ndikim real dhe të jesh pjesë e tranzicionit energjetik në Kosovë e më gjerë, zgjidh Inxhinierinë e Energjisë në UBT dhe shndërro pasionin tënd për teknologjinë në një karrierë premtuese!