Kulturë

Guri i parë i trashëgimisë kombëtare: 10 korrik 1920, themelimi i Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë

Published

on

Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë është një nga institucionet kulturore më të rëndësishme të vendit, e cila ka një histori të gjatë dhe të pasur në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare.

 

Themelimi i Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë daton nga 10 korriku 1920, duke e bërë atë institucionin e parë shtetëror, publik dhe laik të këtij lloji në vend. Vendimi për themelimin e saj u mor në Kongresin e Lushnjës, një ndër ngjarjet më të rëndësishme në historinë kombëtare të Shqipërisë, ku u shpall edhe Tirana kryeqytet.

Koleksioni historik i Bibliotekës Kombëtare nisi të formohej që në vitin 1917, me fillimin e fondit të bibliotekës së Komisionit Letrar Shqiptar, një organizëm i përbashkët shqiptaro-austriak që kishte qëllim promovimin e kulturës dhe literaturës shqiptare. Ky fond u vendos në Ministrinë e Arsimit në Tiranë në vitin 1920 dhe më 10 dhjetor 1922, koleksioni i bibliotekës numëronte rreth 6000 vëllime. Sot, koleksioni i saj ka kaluar mbi një milion vëllime, duke e bërë atë një nga bibliotekat më të pasura dhe më të rëndësishme në rajon.

Pas Luftës së Dytë Botërore, koleksionet me karakter albanologjik të Bibliotekës Kombëtare u rritën në mënyrë të konsiderueshme, pjesërisht si rezultat i konfiskimit të disa librarive dhe koleksioneve private të personaliteteve të kulturës nga regjimi komunist i atëhershëm. Kjo periudhë shënon një fazë të rëndësishme në zhvillimin e bibliotekës, duke e pasuruar atë me dokumente dhe materiale të rëndësishme historike dhe kulturore.

Pas ndryshimeve demokratike të viteve ’90, Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë ka transformuar politikat dhe praktikat e saj në drejtim të hapjes dhe përdorimit të lirë të informacionit dhe shërbimeve për publikun e gjerë. Në mënyrë që të përmbushë rolin e saj si qendra arkivore e të gjitha botimeve, ajo mbledh, përpunon, restauron, ruajt dhe ofron për përdorim të publikut trashëgiminë e shkruar kulturore të popullit shqiptar në mënyrë të kujdesshme dhe profesionale.

Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë është një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e kulturës dhe arsimit në vend, duke luajtur një rol të rëndësishëm në mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore kombëtare dhe në shërbimin ndaj qytetarëve dhe kërkuesve të dijes./UBTNews/

Lajmet

Rama: Liqeni i Shkodrës pjesë e UNESCO-s, thesar natyror me biodiversitet të jashtëzakonshëm

Published

on

Liqeni i Shkodrës është më i madhi në gadishullin e Ballkanit cilësohet si një nga qendrat turistike më të rëndësishme të rajonit.

Në qershor të Liqeni i Shkodrës është shpallur Rezervë Ndërkufitare e Biosferës nga UNESCO, duke u përfshirë në Rrjetin Botëror të Rezervave të Biosferës.

Kryeministri Edi Rama, ndau në rrjetet sociale pamje nga ky liqen, i cili është ndër më të pasurit në Evropë për biodiversitetin, me larmishmëri peshqish dhe shpendësh ujorë.

“Liqeni më i madh në Ballkan, pjesë e Rrjetit Botëror të Rezervave të Biosferës të UNESCO-s, është një thesar natyror me biodiversitet të jashtëzakonshëm, ku peizazhet magjepsëse dhe pasuria e florës e faunës e bëjnë një nga destinacionet më të veçanta të Shqipërisë”, shkruan Rama.

Fauna e liqenit është e shumëllojshme dhe e pasur me 45 lloje peshqish e 270 lloje shpendësh. Këto shpendë përbëjnë 87% të gjithë ornitofaunës të Shqipërisë.

Një perlë e kësaj pasurie është pa dyshim pelikani, zogu më i madh në Europë. Pika më e thellë e liqenit është rreth 45 metra. Në skajin juglindor shtrihet qyteti i Shkodrës, nga i cili ka marrë edhe emrin.

/Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

UNESCO shpall malin Olimp Trashëgimi Botërore

Published

on

UNESCO vendosi këtë të diel, 26 korrik, në Korenë e Jugut, që mali ikonik grek, ai i Olimpit, të shtohet në Listën e Trashëgimisë Botërore

UNESCO vendosi këtë të diel, 26 korrik, në Korenë e Jugut, që mali ikonik grek, ai i Olimpit, të shtohet në Listën e Trashëgimisë Botërore.

Pjesë e kësaj liste u bënë gjithashtu kryeqytetet e lashta japoneze, Asuka dhe Fujiwara, Peizazhi Migrator Boma-Badingilo i Sudanit Jugor, si dhe plazhet e zbarkimit të Luftës së Dytë Botërore në Francën Veriore.

Përpjekjet e Greqisë për Olimpin që prej vitit 2014

Me një lartësi prej 2.918 metrash, Olimpi konsiderohet në mitologjinë greke si froni i Zeusit, mbretit të perëndive, teksa njëkohësisht është një nga zonat me biodiversitetin më të pasur në Evropë.

Prej vitesh, Greqia i ka kërkuar UNESCO-s përfshirjen e Malit të Olimpit në Listën e Trashëgimisë Botërore. Aplikimi i parë u dorëzua në vitin 2014, duke u mbështetur si në rëndësinë e tij kulturore dhe mitologjike, ashtu edhe në vlerat e jashtëzakonshme natyrore.

Zona u shpall Parku i parë Kombëtar i Greqisë në vitin 1938, për shkak të peizazhit unik, që përfshin pyje të dendura, livadhe alpine, gryka, kanione dhe burime ujore, të gjitha shumë pranë bregdetit. Sipas Homerit, maja e Olimpit ishte “selia e të pavdekshmëve”, vendi ku Zeusi ushtronte pushtetin e tij.

Qyteti më i afërt me malin është Litochoro, vetëm pesë kilometra larg plazheve të Egjeut. Në vitin 1981, UNESCO e shpalli Olimpin Rezervë të Biosferës, ndërsa në vitin 2021 zona fitoi mbrojtje shtesë, duke u shpallur park kombëtar.

Vetëm vitin e kaluar, zona u vizitua nga rreth 500 mijë turistë, e tashmë autoritetet greke presin rritje të numrit të vizitorëve. Shkak për këtë rritje, nuk është vetëm futja e malit në Listën e Trashëgimisë Botërore, por dhe nga filmi “The Odyssey”, i regjisorit Christopher Nolan, një pjesë e së cilit u xhirua në shtetin fqinj.

Autoritetet greke kanë theksuar rëndësinë fetare të kësaj zone, për shkak të një shenjtëroreje në një nga majat më të ulëta të malit. Besohet se kjo është shenjtërorja e përshkruar nga Plutarku në shekullin II pas Krishtit, ku kryheshin flijime në nder të Zeusit.

Në malin Olimp ndodhet edhe kapela ortodokse e krishterë në lartësinë më të madhe në botë, ndërsa në shpatet e tij gjenden manastire bizantine dhe objekte të tjera kulti./ RTM//A.K/

Continue Reading

Lajmet

Posta e Kosovës përkujton Adem Demaçin me pullë postare kushtuar jetës dhe veprës së tij

Published

on

Filatelia e Postës së Kosovës ka nderuar figurën emblematike të historisë së Kosovës, Adem Demaçin, përmes një pulle postare të veçantë kushtuar jetës, veprës dhe idealit të tij.

Në njoftimin e saj, Filatelia e Postës së Kosovës ka bërë të ditur se kjo pullë simbolizon kontributin e Demaçit për lirinë, drejtësinë dhe dinjitetin kombëtar.

Adem Demaçi, i lindur më 26 shkurt të vitit 1936 në Prishtinë, ndërroi jetë më 26 korrik 2018. Ai u bë një nga figurat më të njohura të rezistencës politike shqiptare në Kosovë, duke kaluar 28 vjet në burgjet e ish-Jugosllavisë për shkak të veprimtarisë së tij.

Për qëndresën dhe angazhimin e tij, Demaçi është cilësuar edhe si “Nelson Mandela i Evropës”, ndërsa në vitin 1991 u nderua me Çmimin Saharov nga Parlamenti Evropian.

Gjatë viteve 1998-1999, ai ishte zëdhënës politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ndërsa më herët dhe më vonë mbajti edhe role të rëndësishme në jetën publike dhe kulturore të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Edicioni i gjashtë i “Porto Palermo Festival” me mesazhe të forta për mbrojtjen e mjedisit

Published

on

Ashtu si edhe vitet e tjera, edhe edicioni i gjashtë i Porto Palermo Festival nisi përtej skenës artistike, me një mesazh të fortë në mbrojtje të mjedisit.

Mbi 150 vullnetarë dhe zhytës të përkushtuar iu bashkuan një aksioni për pastrimin e zonës përreth Kalasë së Porto Palermos dhe të detit, duke dhënë një shembull konkret të përgjegjësisë qytetare dhe kujdesit për natyrën.

I mbështetur si projekt edhe nga Bashkia e Himarës, aktiviteti sensibilizues, që i parapriu hapjes së festivalit, kishte në qendër edhe ndërgjegjësimin për ruajtjen e mjedisit dhe promovimin e turizmit të qëndrueshëm.

“Ne e titulluam aktivitetin le te shpëtojmë detin. Kështu që ta prezervojmë, te mirëkujdesemi për detin. Nga aty pastaj, nga deti kalon te toka, kodrat e plazhet. Ato mbrëmjet janë magneti që thithin njerëzit, populli”, tha violinisti dhe organizatori i Porto Palermo Festival, Olen Çesari.

“Ne me kënaqësi, që nga momenti parë, do të vazhdojmë të mbështesim Olenin, e jo vetëm aktivitetin e Porto Palermos”, tha kryetari i bashkisë Himarë, Vangjel Tavo.

“Janë festivale që ndiqen jo vetëm nga vendasit, nga pushuesit shqiptarë, por edhe nga të huajt kështu që janë aktraksione shumë të mira për të gjithë turistët që vijnë”, tha Zv.Ministrja e Turizmit dhe Mjedisit, Marinela Prifti.

Aksionit për pastrimin e detit iu bashkuan edhe zhytës profesionistë, që kontribuuan në largimin e mbetjeve nga fundi i detit, duke përcjellë një mesazh të qartë për mbrojtjen e ekosistemit detar.

“Një iniciativë për të sensibilizuar njerëzit për ndotjen që ndodhet poshtë detit”, tha zhytësi, Igli Pustina.

“Është viti i katërt që ne angazhohemi. Marrim pjesë çdo vit në bashkëpunim edhe me federatat që janë për pastrimin e zonës, gjithashtu forcat lokale dhe grupet e zhytjes”, tha komandanti i grupit në qendrën e zhytjes në Pashaliman, Edison Pelivanaj.

Organizatorët theksojnë se Porto Palermo Festival nuk synon vetëm të sjellë art dhe kulturë në një nga destinacionet më të veçanta të Rivierës Shqiptare, por edhe të promovojë turizmin kulturor të qëndrueshëm.

Edicioni i gjashtë hap siparin më 30 korrik me Ansamblin Folklorik Shqiptar, që do të sjellë një udhëtim në rrënjët e traditës shqiptare përmes këngës, valles dhe kostumeve popullore, në një skenë ku historia dhe muzika ndërthuren natyrshëm.

Për të dhuruar netë magjike të mbushura me muzikë, emocione dhe performanca artistike në skenën e Kalasë së Porto Palermos.

Më 2 gusht, violinisti me famë ndërkombëtare Olen Çesari rikthehet në Porto Palermo Festival me një koncert që bashkon elegancën e muzikës klasike me energjinë e improvizimit dhe tingujt bashkëkohorë.

Me ndërthurjen e kulturës, mbrojtjes së mjedisit dhe promovimit të trashëgimisë, Porto Palermo Festival synon të forcojë identitetin e kësaj zone, duke e kthyer atë në një pikë referimi për turizmin në Shqipëri.

Ndërkohë, numri i turistëve që vizitojnë Porto Palermon po vijon të rritet, duke e kthyer zonën në një prej destinacioneve më të frekuentuara të sezonit veror./TemA//A.K/

Continue Reading

Të kërkuara