Kulturë

Guri i parë i trashëgimisë kombëtare: 10 korrik 1920, themelimi i Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë

Published

on

Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë është një nga institucionet kulturore më të rëndësishme të vendit, e cila ka një histori të gjatë dhe të pasur në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare.

 

Themelimi i Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë daton nga 10 korriku 1920, duke e bërë atë institucionin e parë shtetëror, publik dhe laik të këtij lloji në vend. Vendimi për themelimin e saj u mor në Kongresin e Lushnjës, një ndër ngjarjet më të rëndësishme në historinë kombëtare të Shqipërisë, ku u shpall edhe Tirana kryeqytet.

Koleksioni historik i Bibliotekës Kombëtare nisi të formohej që në vitin 1917, me fillimin e fondit të bibliotekës së Komisionit Letrar Shqiptar, një organizëm i përbashkët shqiptaro-austriak që kishte qëllim promovimin e kulturës dhe literaturës shqiptare. Ky fond u vendos në Ministrinë e Arsimit në Tiranë në vitin 1920 dhe më 10 dhjetor 1922, koleksioni i bibliotekës numëronte rreth 6000 vëllime. Sot, koleksioni i saj ka kaluar mbi një milion vëllime, duke e bërë atë një nga bibliotekat më të pasura dhe më të rëndësishme në rajon.

Pas Luftës së Dytë Botërore, koleksionet me karakter albanologjik të Bibliotekës Kombëtare u rritën në mënyrë të konsiderueshme, pjesërisht si rezultat i konfiskimit të disa librarive dhe koleksioneve private të personaliteteve të kulturës nga regjimi komunist i atëhershëm. Kjo periudhë shënon një fazë të rëndësishme në zhvillimin e bibliotekës, duke e pasuruar atë me dokumente dhe materiale të rëndësishme historike dhe kulturore.

Pas ndryshimeve demokratike të viteve ’90, Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë ka transformuar politikat dhe praktikat e saj në drejtim të hapjes dhe përdorimit të lirë të informacionit dhe shërbimeve për publikun e gjerë. Në mënyrë që të përmbushë rolin e saj si qendra arkivore e të gjitha botimeve, ajo mbledh, përpunon, restauron, ruajt dhe ofron për përdorim të publikut trashëgiminë e shkruar kulturore të popullit shqiptar në mënyrë të kujdesshme dhe profesionale.

Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë është një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e kulturës dhe arsimit në vend, duke luajtur një rol të rëndësishëm në mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore kombëtare dhe në shërbimin ndaj qytetarëve dhe kërkuesve të dijes./UBTNews/

Lajmet

Kosova në Cannes me filmin “Dua”: Një rrëfim për vitet ’90 dhe rezistencën përmes syve të një adoleshenteje

Published

on

By

Festivali prestigjioz i Cannes hap sot dyert për edicionin e tij të 79-të, duke rikthyer në vëmendje historinë e Kosovës. Këtë vit, shteti më i ri i Evropës përfaqësohet me filmin “Dua”, nën regjinë e Blerta Bashollit, i cili do të ketë premierën botërore në kuadër të “Javës së Kritikës” (Semaine de la Critique).

Filmi trajton dramën e një 13-vjeçareje në fundvitet ’90, një periudhë e shënuar nga tensionet etnike dhe spastrimi etnik në Evropë. Përmes syve të Duas, publiku do të përjetojë transformimin e një adoleshenteje në mes të pasigurisë, ku sporti i xhudos nuk vjen thjesht si disiplinë, por si një masë mbrojtëse ndaj represionit të asaj kohe.

“Pritjet janë shumë të mira dhe jemi shumë të lumtur që do të jemi pjesë e Cannes. Ky është një moment i rëndësishëm për ne dhe për të gjithë ekipin,” u shpreh producenti i filmit, Valon Bajgora, pak para nisjes për në Francë.

Sipas axhendës, ekipi i filmit do të ketë premierën gala të mërkurën në orën 17:30, ndjekur nga takime me profesionistë të industrisë dhe media ndërkombëtare. Bashkëprodhimi mes Kosovës, Zvicrës dhe Francës bazohet në përvojat personale të regjisores Basholli, duke sjellë një ndjeshmëri të lartë njerëzore në ekranin e madh.

Në këtë seksion të festivalit, “Dua” garon përkrah produksioneve nga Jemeni, Meksika, Kina e Irlanda. Ndërkohë, festivali i sivjetmë udhëhiqet nga juria me kryetar regjisorin koreano-jugor Park Chan-wook, ndërsa në ceremoninë hapëse do të nderohet me çmim special regjisori Peter Jackson.

Ky rrugëtim i “Duas” në Cannes nuk është vetëm një sukses kinematografik, por edhe një mundësi që historia e dëbimit dhe vrasjes së civilëve në Kosovë të dëshmohet përmes artit në një prej skenave më të rëndësishme botërore.

 

Continue Reading

Lajmet

Pianisti polak Pawel Kowalski performon në Prishtinë

Published

on

Pianisti virtuoz nga Varshava, Pawel Kowalski, ka mbajtur një koncert të veçantë në Prishtinë, duke sjellë vepra të kompozitorëve të njohur polakë, përfshirë Fryderyk Chopin, Ignacy Jan Paderewski dhe Wojciech Kilar.

Koncerti u organizua në kuadër të aktiviteteve paralajmëruese për Festivalin e Muzikës Polake në Kosovë (POMIK), që do të mbahet në nëntor në Prishtinë.

Ngjarja u zhvillua edhe gjatë vizitës së një delegacioni polak prej 10 profesionistësh nga fusha të ndryshme, duke shërbyer si një mundësi për forcimin e bashkëpunimit kulturor dhe institucional mes Kosovës dhe Polonisë.

Continue Reading

Lajmet

Baleti i Kosovës përmbyll me sukses turneun në El Salvador

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës ka përmbyllur pjesën e parë të turneut në Amerikën Qendrore dhe Latine me tri gala mbrëmje në El Salvador, së bashku me Baletin Kombëtar të El Salvadorit.

Shfaqjet në Teatro Nacional de San Salvador u mbajtën para rreth 1400 spektatorëve dhe me sallë të mbushur plot.

Institucioni falënderoi autoritetet dhe partnerët në El Salvador për mikpritjen dhe mbështetjen, duke theksuar se ky bashkëpunim shënon fillimin e një miqësie dhe bashkëpunimi afatgjatë mes dy vendeve.

Pas El Salvadorit, Baleti Kombëtar i Kosovës do të vazhdojë turneun me tri shfaqje në Kolumbi.

Continue Reading

Lajmet

Profesori i UBT-së, Liburn Jupolli, realizon muzikën dhe sound design për Pavijonin e Kosovës në Bienalen e Venecias 2026

Published

on

By

Profesori i Fakultetit të Muzikës Moderne, Prodhimit Digjital dhe Menaxhmentit në UBT, Liburn Jupolli, ka realizuar muzikën origjinale dhe sound design-in për Pavijonin e Republikës së Kosovës në edicionin e 61-të të Bienales së Artit në Venecia, një nga ngjarjet më të rëndësishme ndërkombëtare të artit bashkëkohor.

Kosova në këtë edicion të La Biennale di Venezia 2026 përfaqësohet nga artisti Brilant Milazimi me projektin “Hard Teeth / Dhëmbë të Fortë”, i cili prezantohet në kuadër të konceptit kuratorial “In Minor Keys”.

Puna artistike e profesorit Jupolli është zhvilluar në dialog të afërt me konceptin artistik të ekspozitës, materialitetin e veprave dhe përvojën hapësinore të pavijonit. Muzika dhe dizajni zanor janë konceptuar jo vetëm si element shoqërues, por si pjesë organike e narrativës artistike, duke krijuar një hapësirë të kujtesës, tensionit, transformimit dhe reflektimit emocional.

Kompozicioni ndërtohet mbi një ndërthurje mes pianos, lahutës, elektronikës dhe tingullit trupor, ku secili element trajtohet si një identitet më vete artistik dhe akustik. Pianoja shfaqet si strukturë rezonante, lahuta si prani historike dhe ekspresive, elektronika si fushë transformimi tingullor, ndërsa efekti live i “teeth grinding” trajtohet si gjest fizik dhe emocional njerëzor.

Procesi krijues ka përfshirë kompozim instrumental, trajtim elektroakustik, live-electronics për piano dhe lahutë, regjistrim, përpunim të tingullit, kompozim hapësinor dhe sound design.

Në kuadër të këtij bashkëpunimi ndërkombëtar, Jupolli ka bashkëpunuar ngushtë me artistin Brilant Milazimi, kuratorin José Esparza Chong Cuy, komisioneren Hana Halilaj, si dhe me Galeria Kombëtare e Kosovës.

Ky projekt përfaqëson një sukses të rëndësishëm profesional dhe artistik për profesorin Liburn Jupolli, por edhe një dëshmi të angazhimit të UBT-së në zhvillimin e praktikave bashkëkohore artistike dhe kreative që arrijnë prezantim në platformat më prestigjioze ndërkombëtare.

Përmes këtij projekti, UBT vazhdon të dëshmojë rolin e tij në mbështetjen e krijuesve dhe profesionistëve që kontribuojnë në afirmimin ndërkombëtar të artit dhe kulturës së Kosovës.

Continue Reading

Të kërkuara