Lajmet

Gratë e reja në Kosovë e Serbi angazhohen në ndërtimin e paqes, kërkojnë pjesëmarrje në dialog

Mostransparenca është karakteristika e dialogut dhjetë vjeçar Kosovë-Serbi.

Published

on

Gratë në Kosovë e Serbi kërkojnë të japin kontributin e tyre në dialogun bilateral, që ka nisur tash e dhjetë vjet, ashtu siç në përditshmëri kontribuojnë në komunitetet e tyre.

Një iniciativë me rëndësi të veçantë sa i përket këtij procesi ka nisur nga Qendra për Art dhe Komunitet – Artpolis nga Kosova dhe Qendra Alternative e Vajzave nga Serbia, të përkrahura nga Kvinna tillKvinna.

Këto dy qendra, që gruan e kanë kryefjalë të tyre, në disa takime online kanë bërë bashkë gra të reja nga Kosova e Serbia, për të diskutuar, propozuar e nxjerrë konkludime dhe rekomandime rreth procesit të dialogut e çfarë do të jetë roli i gruas brenda tij. Me njohuri mbi feminizmin e të gatshme për ndërtimin e paqes këto gra të reja kanë qenë pjesë e gjashtë edicioneve të Shkollës Feministe Praverore, që zë vend dy herë në vit në Kosovë e Serbi nën organizimin e Artpolis dhe Qendrës Alternative të Vajzave.

Për udhëheqësen e këtij diskutimi, Andrijana Kocić, nuk është e rëndësishme nëse je majtas a djathtas në orientimin politik, por e rëndësishme është që gratë e reja janë mbledhur për të shpalosur idetë e tyre për procesin e dialogut, për të përpiluar rekomandimet që do t’iu dorëzohen institucioneve përkatëse në Kosovë e Serbi.

“Ne si organizatë për tëdrejtat e grave ka vite që merremi me këtëçështje, por për fat të keq as Serbia as Kosova nuk kanë pasur ndonjë pikë diskutimi për këtë. Kështuqë, ne jemi mbledhur këtu të diskutojmë mbi këto tema lirshëm dhe të paraqesim gjëra që nga ju propozohen dhe të dalim me një dokument që vlen për bisedime. Ndoshta ne nuk e dimë se çkapërmbajnë saktë pikat e bisedimeve, por qëllimi ynëështë që t’iu japim propozim për sa u përket të drejtës sëgrave në Serbi dhe Kosovë”, u shpreh ajo.

Mostransparenca është karakteristika e dialogut dhjetë vjeçar, sipas pjesëmarrëses Milena Beran, e cila shprehet se ky proces është paksa mistik, pasi nuk dinë shumë gjëra rreth tij e informacionet nga mediat lënë për të dëshiruar.

E një propozim interesant për dialogun me Serbinë erdhi pikërisht nga Berani, e cila deklaroi se pjesë e delegacionit serb duhet të jenë edhe serbët që jetojnë në Kosovë, duke theksuar se aty duhet të ketë edhe gra, duke përmendur Rada Trajkoviqin si një nga opsionet.

“Besoj që edhe serbët e Kosovës të përfshihen në dialog, mendoj se kjo qeveri ka interes për atë. Pse jo të mos jetë edhe një grua e komunitetit serb që jeton në Kosovë dhe ështëaktiviste politike, siçështëRada Trajkoviq, mendoj qëështë e duhura për këtë gjë, më shumë se të tjerët”, u shpreh Milena Beran.

Kurse menaxherja e projekteve në Artpolis, Venera Ismaili, tregoi se tashmë kjo organizatë ka marrë hapa konkretë që në delegacionin e Kosovës të përfshihen edhe gratë.

Ismaili deklaroi se e kanë përkrahjen e presidentes, Vjosa Osmani, që edhe gratë të përfshihen në dialogun Kosovë-Serbi, derisa theksoi se Artpolis ka krijuar një dokument si një kërkesë në formë proteste, drejtuar Ambasadës Norvegjeze, si mbështetëse teknike e këtij procesi, me ç’rastështë kërkuar përfshirja e grave.

“Këtë letër e kemi përgatit për t’ia dërguar pastaj Ambasadës norvegjeze, si mbështetëse teknike në procesin e dialogut. Kjo letër pritet të përfshijë edhe organizata të tjera dhe do t’iu dërgohet institucioneve relevante për këtëçështje”, tha Ismaili, me ç’rast paralajmëroi se shumë shpejt do të bëhet publike e gjithë kjo.

Ndërsa, sa i përket takimeve që kanë pasur me këto tre fokus grupe në kuadër të këtij diskutimi, Ismaili u shpreh se ekziston një pajtueshmëri te vajzat nga Serbia që shteti i tyre duhet ta njohë Kosovën, sepse kjo do të lejonte zhvillimin e të dyja vendeve.

“Nga ana e Kosovës, vajzat të gjitha janë të pajtimit që Kosova e Serbia duhet të pajtohen por duke mos u anashkaluar kërkimi për drejtësi, vrasjet, zhdukjet, përdhunimet (qoftë nga të dy palët). Të dyja palët pajtohen që nuk janë të informuar nga politikanët, por vetëm nga mediat të cilat informatat i marrin vetëm nga konteksti çka paraqitet në publik. Të dyja palët pajtohen që informimi duhet të jetë i drejtëpërdrejtë, ndoshta direkt nga tavolina negociuse, sepse në këtë mënyrë mediat nuk shpërdnajnë denziformata dhe nuk manipulojnë me publikun”, deklaroi Ismaili.

Në fund fare, të gjitha pjesëmarrëset dhanë nga një mendim të tyre në lidhje me këtë diskutim.
Aty u vu re nevoja që gratë të informohen sa më shumë për dialogun dhe ato të përfshihen në proces, pasi që, gjykimi i tyre nuk përfshin aspak nacionalitetin dhe inatet politike që këto dy shtete kanëndërvite.

Këto diskutime janë realizuar në kuadër të aktivitetit “Gratë e reja për pjesëmarrje në ndërtimin e paqes”, që synon bashkimin e grave të reja të interesuara për të kontribuuar në politikat e paqes në rajon dhe krijimin e një dokumenti rekomandimesh me qëllim të kontributit në kulturën e paqes nga një perspektivë gjinore që mbështet forcimin e demokracisë në Kosovë dhe Serbi dhe ndërtimin e një dialogu përtej kufijve midis grave të reja aktiviste.

E gjithë kjo u mundësua nga Qendra Alternative e Vajzave nga Serbia dhe Qendra për Art dhe Komunitet – Artpolis, e përkrahur nga KvinnatillKvinna.

Continue Reading

Lajmet

REL: Kongresisti Wilson i kërkon Serbisë t’i ndalë kërcënimet ndaj Kosovës dhe të shkëputet nga Rusia, Kina e Irani

Published

on

By

Kongresisti amerikan Joe Wilson thotë se Serbia duhet t’i japë fund varësisë nga energjia ruse, të distancohet nga Moska, Pekini dhe Teherani, si dhe të veprojë plotësisht në linjë me institucionet perëndimore.

Në një intervistë për Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë, Wilson rikonfirmoi gjithashtu mbështetjen e tij për pavarësinë e Kosovës dhe e kritikoi Serbinë për, siç tha, kërcënime të vazhdueshme.

Ai tha se Beogradi duhet përfundimisht t’i bashkohet Bashkimit Evropian dhe NATO-s, por argumentoi se kjo do të kërkonte një shkëputje të qartë nga pushtetet autoritare.

Wilson ka sponsorizuar një rezolutë në Kongresin amerikan që kërkon që Sesioni Vjetor i vitit 2027 i Asamblesë Parlamentare të OSBE-së të mbahet në Çarlston të Karolinës së Jugut, e jo në Beograd.

Derisa tha se synimi kryesor është të mbahet ky takim në Shtetet e Bashkuara, ai përmendi marrëdhëniet e Serbisë me Rusinë, Kinën dhe Iranin, si dhe qasjen e saj ndaj Kosovës, si disa nga shqetësimet e tij lidhur me Beogradin si nikoqir i këtij takimi.

Asambleja Parlamentare e OSBE-së thotë se delegacioni amerikan më herët e kishte njoftuar atë se Çarlston nuk mund të organizonte sesionin, dhe se pas kësaj Beogradi u përzgjodh në bazë të procedurave të përcaktuara.

Wilson tha se shqetësimet logjistike që lidhen me ushqimin, stafin dhe përkthimin janë zgjidhur ndërkohë, dhe sugjeroi se Beogradi mund ta organizojë këtë takim në vitin 2028.

Radio Evropa e Lirë: Kongresist Wilson, cili është sipas jush argumenti më i fortë që Beogradi nuk duhet të jetë nikoqir i takimit të Asamblesë Parlamentare të OSBE-së në vitin 2027?

Joe Wilson: Një shqetësim që do të kisha për mbajtjen e tij në Beograd, Serbi, është ajo që – për mua, termi që përdor është – ndikimi i tepruar i kriminelit të luftës [presidenti rus Vladimir] Putin në Serbi, gjë që e them me keqardhje. Nuk më gëzon kjo, por në të vërtetë Serbia ende blen naftë dhe gaz nga krimineli i luftës Putin. Kompania shtetërore e naftës, për fat të keq, NIS, është blerë nga krimineli i luftës Putin.

Për më tepër, ekziston një ndikim i tepruar i Partisë Komuniste Kineze sa i përket komunikimeve dhe investimeve të tjera. Dhe pastaj, për ta bërë edhe më të papranueshme, sipas meje, është lidhja me diktaturën në Teheran.

Prandaj, vazhdimisht, Serbia prej vitesh ka treguar një afërsi me diktaturën e Khameinit. Serbia është veçanërisht një vend që duhet të jetë i madh dhe duhet të jetë pjesë e BE-së, duhet të jetë në të vërtetë pjesë e NATO-s.

Sapo jam kthyer nga Sllovenia. Sa emocionuese është të shohësh ish-republikat jugosllave që po ecin kaq mirë. Jam shumë mirënjohës. E di suksesin e Kroacisë dhe me të vërtetë shpresoj për Malin e Zi dhe gjithashtu për Maqedoninë e Veriut. Dhe Kosovën – kam qenë në Prishtinë – dhe pavarësia e saj, për mua, është shumë e rëndësishme. Dhe, për fat të keq, kërcënimet nga Serbia thjesht – në shekullin XXI – nuk duhet të ndodhin.

Një mënyrë për ta bërë këtë është shkëputja e marrëdhënieve dhe ndikimit të kriminelit të luftës Putin në Serbi, shkëputja e ndikimit të Partisë Komuniste Kineze, i cili është kaq tinëzar, dhe ndalimi i çdo lidhjeje me diktaturën në Teheran, synimi i së cilës është vetëm vdekja e Amerikës.

Radio Evropa e Lirë: A keni mbështetje të mjaftueshme në Kongres ose në administratën e Trumpit për ta ndryshuar vendimin për Beogradin dhe samitin e OSBE-së? Por, bazuar në përgjigjen tuaj të mëparshme, duhet t’ju pyes: A keni mbështetje të mjaftueshme për ndryshimin e qasjes amerikane ndaj Serbisë? Dhe duhet të përmend gjithashtu se, 10 ditë më parë, Uashingtoni dhe Beogradi nisën një dialog strategjik.

Joe Wilson: Pikëpamja ime është se ajo që po bëj, para së gjithash, është në favor të mbajtjes së Asamblesë Parlamentare të vitit 2027 në Amerikë. Ky është 98 për qind interesi im.

Por, në të njëjtën kohë, jam i shqetësuar për ndikimin e tepruar të kriminelit të luftës Putin në Serbi. Beogradi duhet të jetë pjesë e qytetërimit modern perëndimor, siç e shohim, siç e pashë unë në Lubjanë.

Radio Evropa e Lirë: A po bëni thirrje jo vetëm për zhvendosjen e takimit të OSBE-së nga Beogradi, por edhe që SHBA-ja të rishqyrtojë marrëdhënien e saj më të gjerë politike, ushtarake ose ekonomike me Serbinë?

Joe Wilson: Serbia, ne e dimë se çfarë vendi historik është dhe sa pozitiv mund të jetë dhe duhet të jetë.

Edhe gjatë Luftës së Ftohtë, atje ekzistonte një nivel pavarësie nga Moska. Kjo pavarësi duhet të forcohet, jo të lejohet të vazhdojë kjo gjendje, në mënyrë që, sido që të jetë e mundur, të arrihet. Duhet të ketë afrim të plotë me Bashkimin Evropian dhe me NATO-n.

Është koha për t’i ndërprerë marrëdhëniet me diktaturat e Pekinit, Moskës dhe Teheranit. Bota po ndryshon. Ne e shohim këtë. Diktatorët janë në arrati. Assadi është zhvendosur nga Siria në Moskë. Maduro është në burg në Nju Jork. Khameini ka vdekur. Ai është me 40 mijë njerëzit që vrau më herët këtë vit.

Tani është koha që Serbia të jetë pjesë e qytetërimit perëndimor, sepse qytetërimi perëndimor do të triumfojë.

Radio Evropa e Lirë: Por, Beogradi ka ndërmarrë disa hapa – Serbia është në proces negociatash me Rusinë për ndalimin e importit të naftës ruse dhe gjithashtu Beogradi është në komunikim me Uashingtonin për këtë çështje. A mendoni se kjo është shenjë e mirë? A është e mjaftueshme?

Joe Wilson: Jo, jo, jo. Negociatat nuk mjaftojnë. Ata mund të veprojnë në mënyrë të njëanshme. Nuk kanë nevojë të marrin leje nga Donald Trump.

Në të vërtetë, Hungaria po ndërmerr çdo hap për të ndaluar blerjen e naftës dhe gazit. Falë Zotit. E dimë se Bullgaria në fakt po heq ndikimin e kompanive ruse të naftës atje – Lukoil.

Dhe kështu, vazhdimisht, vendet po tregojnë mospajtimin e tyre ndaj vrasjeve masive që po kryhen nga krimineli i luftës Putin. Dhe mënyra për ta ndalur këtë është të mos financohet krimineli i luftës Putin.

Dhe kjo nuk vlen vetëm për Serbinë, por edhe për Indinë. Jam shumë mirënjohës që presidenti Trump po punon me Indinë për të ndryshuar blerjet e saj nga Rusia.

Kjo është një përpjekje globale dhe Serbia nuk duhet të negociojë. Serbia thjesht duhet ta bëjë këtë, sepse është gjëja e duhur për të promovuar lirinë dhe demokracinë në botë.

Radio Evropa e Lirë: A besoni se rezoluta e propozuar nga 41 kolegë tuaj mund të jetë arsye për ndryshimin e vendimit, ose për një qasje tjetër të Departamentit të Shtetit ndaj Serbisë? Çfarë mund të presim më pas dhe çfarë nëse rezoluta nuk ka sukses?

Joe Wilson: Po theksoj përsëri se sa e rëndësishme do të ishte që Asambleja Parlamentare të mbahej në Shtetet e Bashkuara.

Gjithashtu, sa e rëndësishme do të ishte kjo si një nderim për senatorin e ndjerë Lindsey Graham, i cili ishte një mbështetës i madh i popullit të Ukrainës, një mbështetës i madh i popullit të Izraelit dhe, vazhdimisht, një mbështetës i madh i popullit të Tajvanit dhe pavarësisë së tij.

Prandaj, ajo që duhet të bëjmë është që unë do të vazhdoj të përpiqem t’i promovoj Shtetet e Bashkuara si vendin e duhur për Asamblenë Parlamentare të OSBE-së në vitin 2027.

Unë nuk jam kundër asnjë vendi tjetër, por shpresoj që çdo vend që do të jetë nikoqir të jetë një vend që do të zvogëlojë çdo ndikim të kriminelit të luftës Putin, çdo ndikim të Partisë Komuniste Kineze dhe çdo ndikim të mullave në Teheran, të cilët kanë planifikuar vdekjen e Amerikës.

Radio Evropa e Lirë: REL kërkoi një koment nga Asambleja Parlamentare e OSBE-së. Ata thanë se delegacioni amerikan i kishte informuar në korrik se Çarlston nuk mund ta organizonte më sesionin e vitit 2027 dhe se më pas Beogradi u zgjodh sipas procedurave të përcaktuara. Çfarë ka ndryshuar që nga ai vendim?

Joe Wilson: Lajmi i mirë është se kishte shqetësime për kapacitetet e furnizimit me ushqim në Çarlston. Në rregull. Por ne jemi një nga liderët e kuzhinës në Amerikën e Veriut. Ne kemi shpikur karkaleca me miell misri, dhe kështu kemi shërbime ushqimi të nivelit botëror.

Dhe kështu, ne arritëm ta zgjidhim këtë çështje. Pastaj u ngrit, në mënyrë legjitime, çështja e stafit. Dhe më pas zbulova – dhe isha shumë mirënjohës që mësova në Hagë – se stafi përbëhet nga vullnetarë të papaguar.

Në Çarlston ka shumë, shumë vullnetarë që do të donin të merrnin pjesë. Shumë prej tyre janë studentë në Citadel, Kolegjin Ushtarak të Karolinës së Jugut. Ka gjithashtu një numër studentësh ndërkombëtarë atje që do të mund të punonin si vullnetarë.

Dhe pranë qendrës së kongreseve ndodhet Kolegji i Çarlstonit, me 11 mijë studentë. Pastaj më thanë se kishim problem me sigurimin e përkthyesve. Por natyrisht, Çarlston është një qytet ndërkombëtar dhe përkthyesit mund të sigurohen lehtësisht.

Dhe më pas mësova se, në fakt, OSBE-ja siguron përkthyesit. Pra, çdo çështje që është ngritur në mënyrë legjitime – jam shumë mirënjohës që çdo çështje mund të adresohet – tregon se, në të vërtetë, Shtetet e Bashkuara janë vendi i duhur për Asamblenë Parlamentare të OSBE-së në vitin 2027.

Radio Evropa e Lirë: Pozita ndërkombëtare e Beogradit përcaktohet nga “politika e balancimit” e Aleksandar Vuçiqit. Nëse përgjigjja për takimin e OSBE-së vitin e ardhshëm në Beograd është në fakt “jo”, çfarë mendoni? A keni frikë nga reagimi i ardhshëm i Beogradit, duke pasur parasysh se në Ballkan gjithçka është e lidhur dhe gjithçka mund të shkaktojë dëme në marrëdhëniet rajonale?

Joe Wilson: Në të vërtetë, unë do ta shihja këtë si adresim të çështjeve brenda Shteteve të Bashkuara që janë zgjidhur, dhe më pas Beogradi mund të jetë nikoqir në vitin 2028.

Por, thelbi është se Shtetet e Bashkuara janë plotësisht të përgatitura për të qenë nikoqire. I jap shumë merita presidentit Donald Trump. Ai vërtet e ka bashkuar Evropën për t’iu kundërvënë kriminelit të luftës Putin dhe për të mbështetur Ukrainën.

Jam shumë mirënjohës që një ditë të ketë zgjedhje të drejta dhe të lira në Republikën e Gjeorgjisë, sepse ne e dimë që presidenti, duke punuar me Putinin, i manipuloi zgjedhjet në Tbilisi.

Nuk është diçka unike që puna me Putinin po përpiqet të zhbëjë ndikimin. Ne e dimë se kishte ndikim të tepruar në Moldavi, por, falë Zotit, populli i Moldavisë u ngrit; ndikim të tepruar në Rumani dhe, përsëri, populli i Rumanisë veproi për të ruajtur pavarësinë e tij.

Por kjo varet nga populli i Serbisë që të përcaktojë qeverinë e vet, në mënyrë të drejtë dhe të lirë. Por unë dua që ata të jenë në anën fituese të historisë, që është liria dhe demokracia, jo totalitarizmi, siç dëshmohet nga krimineli i luftës Putin ose Partia Komuniste Kineze.

 

Burimi: Radio “Evropa e lirë”

Continue Reading

Lajmet

Parlamenti Evropian: Kosova të përshpejtojë reformat dhe normalizimin me Serbinë

Published

on

Parlamenti Evropian ka kërkuar nga Kosova që të përshpejtojë reformat që lidhen me integrimin evropian dhe të punojë në normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë.

Përmes një publikimi në rrjetin social “X”, Parlamenti Evropian ka bërë të ditur se Kosova ka nevojë për një legjislaturë dhe qeveri funksionale, në mënyrë që të avancojë reformat e kërkuara nga Bashkimi Evropian dhe të mbështesë rrugën e saj drejt anëtarësimit.

Continue Reading

Lajmet

Merz: Mali i Zi duhet të anëtarësohet në BE deri në fund të dekadës

Published

on

Kancelari gjerman, Friedrich Merz, ka deklaruar se Mali i Zi duhet të bëhet anëtar i Bashkimit Evropian deri në fund të kësaj dekade, duke vlerësuar se vendi ka përmbushur pothuajse të gjitha kriteret për anëtarësim.

Gjatë një vizite në Dublin, Merz tha se procesi i zgjerimit të BE-së duhet të mbetet i besueshëm dhe se vendet që i plotësojnë kushtet nuk duhet të pengohen nga zhvillimet në shtetet e tjera kandidate.

Ai theksoi se Mali i Zi ka bërë përparim të konsiderueshëm në zbatimin e reformave dhe mbetet vendi më i avancuar i Ballkanit Perëndimor në negociatat për anëtarësim.

“Mali i Zi duhet të bëhet anëtar i Bashkimit Evropian deri në fund të dekadës. Vendi është gati për anëtarësim dhe ka përmbushur në masë të madhe të gjitha kërkesat”, deklaroi Merz.

Kancelari gjerman rikujtoi se Kroacia ishte shteti i fundit që iu bashkua BE-së në vitin 2013 dhe theksoi se Bashkimi Evropian duhet të mbajë premtimet ndaj vendeve që përmbushin Kriteret e Kopenhagës.

Sipas tij, deklarata përbën një sinjal të fortë mbështetjeje për integrimin evropian të Malit të Zi, i cili synon të përfundojë negociatat dhe të anëtarësohet në BE para fundit të dekadës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zelensky kërkon 300 raketa Patriot deri në dimër

Published

on

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar se i ka kërkuar presidentit amerikan Donald Trump një paketë urgjente me interceptorë Patriot për të mbrojtur infrastrukturën energjetike të vendit nga sulmet ruse gjatë dimrit.

Në një intervistë për Axios, Zelensky tha se rezervat ukrainase të raketave Patriot janë pothuajse të shteruara, duke paralajmëruar se pa to Rusia mund të godasë termocentralet dhe të shkaktojë një krizë humanitare.

Ai bëri të ditur se Trump ka shprehur gatishmëri për të mbështetur Ukrainën edhe me licenca për prodhimin e raketave Patriot, por theksoi se prodhimi do të kërkojë kohë.

“Ne kemi nevojë për raketat Patriot dje”, u shpreh Zelensky, duke shtuar se Ukraina synon të sigurojë 300 interceptorë deri në dimër.

Presidenti ukrainas tha se vendi është i gatshëm të ndajë teknologji dhe ekspertizë ushtarake me SHBA-në në këmbim të mbështetjes, ndërsa njoftoi se po shqyrtohet edhe mundësia e prodhimit të interceptorëve në bashkëpunim me kompanitë amerikane të mbrojtjes.

Zelensky theksoi se mbetet i interesuar për rifillimin e bisedimeve të paqes me Rusinë, por shtoi se nuk beson se presidenti rus Vladimir Putin është i gatshëm të ndalë luftën./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara