Lajmet

Gratë e reja në Kosovë e Serbi angazhohen në ndërtimin e paqes, kërkojnë pjesëmarrje në dialog

Mostransparenca është karakteristika e dialogut dhjetë vjeçar Kosovë-Serbi.

Published

on

Gratë në Kosovë e Serbi kërkojnë të japin kontributin e tyre në dialogun bilateral, që ka nisur tash e dhjetë vjet, ashtu siç në përditshmëri kontribuojnë në komunitetet e tyre.

Një iniciativë me rëndësi të veçantë sa i përket këtij procesi ka nisur nga Qendra për Art dhe Komunitet – Artpolis nga Kosova dhe Qendra Alternative e Vajzave nga Serbia, të përkrahura nga Kvinna tillKvinna.

Këto dy qendra, që gruan e kanë kryefjalë të tyre, në disa takime online kanë bërë bashkë gra të reja nga Kosova e Serbia, për të diskutuar, propozuar e nxjerrë konkludime dhe rekomandime rreth procesit të dialogut e çfarë do të jetë roli i gruas brenda tij. Me njohuri mbi feminizmin e të gatshme për ndërtimin e paqes këto gra të reja kanë qenë pjesë e gjashtë edicioneve të Shkollës Feministe Praverore, që zë vend dy herë në vit në Kosovë e Serbi nën organizimin e Artpolis dhe Qendrës Alternative të Vajzave.

Për udhëheqësen e këtij diskutimi, Andrijana Kocić, nuk është e rëndësishme nëse je majtas a djathtas në orientimin politik, por e rëndësishme është që gratë e reja janë mbledhur për të shpalosur idetë e tyre për procesin e dialogut, për të përpiluar rekomandimet që do t’iu dorëzohen institucioneve përkatëse në Kosovë e Serbi.

“Ne si organizatë për tëdrejtat e grave ka vite që merremi me këtëçështje, por për fat të keq as Serbia as Kosova nuk kanë pasur ndonjë pikë diskutimi për këtë. Kështuqë, ne jemi mbledhur këtu të diskutojmë mbi këto tema lirshëm dhe të paraqesim gjëra që nga ju propozohen dhe të dalim me një dokument që vlen për bisedime. Ndoshta ne nuk e dimë se çkapërmbajnë saktë pikat e bisedimeve, por qëllimi ynëështë që t’iu japim propozim për sa u përket të drejtës sëgrave në Serbi dhe Kosovë”, u shpreh ajo.

Mostransparenca është karakteristika e dialogut dhjetë vjeçar, sipas pjesëmarrëses Milena Beran, e cila shprehet se ky proces është paksa mistik, pasi nuk dinë shumë gjëra rreth tij e informacionet nga mediat lënë për të dëshiruar.

E një propozim interesant për dialogun me Serbinë erdhi pikërisht nga Berani, e cila deklaroi se pjesë e delegacionit serb duhet të jenë edhe serbët që jetojnë në Kosovë, duke theksuar se aty duhet të ketë edhe gra, duke përmendur Rada Trajkoviqin si një nga opsionet.

“Besoj që edhe serbët e Kosovës të përfshihen në dialog, mendoj se kjo qeveri ka interes për atë. Pse jo të mos jetë edhe një grua e komunitetit serb që jeton në Kosovë dhe ështëaktiviste politike, siçështëRada Trajkoviq, mendoj qëështë e duhura për këtë gjë, më shumë se të tjerët”, u shpreh Milena Beran.

Kurse menaxherja e projekteve në Artpolis, Venera Ismaili, tregoi se tashmë kjo organizatë ka marrë hapa konkretë që në delegacionin e Kosovës të përfshihen edhe gratë.

Ismaili deklaroi se e kanë përkrahjen e presidentes, Vjosa Osmani, që edhe gratë të përfshihen në dialogun Kosovë-Serbi, derisa theksoi se Artpolis ka krijuar një dokument si një kërkesë në formë proteste, drejtuar Ambasadës Norvegjeze, si mbështetëse teknike e këtij procesi, me ç’rastështë kërkuar përfshirja e grave.

“Këtë letër e kemi përgatit për t’ia dërguar pastaj Ambasadës norvegjeze, si mbështetëse teknike në procesin e dialogut. Kjo letër pritet të përfshijë edhe organizata të tjera dhe do t’iu dërgohet institucioneve relevante për këtëçështje”, tha Ismaili, me ç’rast paralajmëroi se shumë shpejt do të bëhet publike e gjithë kjo.

Ndërsa, sa i përket takimeve që kanë pasur me këto tre fokus grupe në kuadër të këtij diskutimi, Ismaili u shpreh se ekziston një pajtueshmëri te vajzat nga Serbia që shteti i tyre duhet ta njohë Kosovën, sepse kjo do të lejonte zhvillimin e të dyja vendeve.

“Nga ana e Kosovës, vajzat të gjitha janë të pajtimit që Kosova e Serbia duhet të pajtohen por duke mos u anashkaluar kërkimi për drejtësi, vrasjet, zhdukjet, përdhunimet (qoftë nga të dy palët). Të dyja palët pajtohen që nuk janë të informuar nga politikanët, por vetëm nga mediat të cilat informatat i marrin vetëm nga konteksti çka paraqitet në publik. Të dyja palët pajtohen që informimi duhet të jetë i drejtëpërdrejtë, ndoshta direkt nga tavolina negociuse, sepse në këtë mënyrë mediat nuk shpërdnajnë denziformata dhe nuk manipulojnë me publikun”, deklaroi Ismaili.

Në fund fare, të gjitha pjesëmarrëset dhanë nga një mendim të tyre në lidhje me këtë diskutim.
Aty u vu re nevoja që gratë të informohen sa më shumë për dialogun dhe ato të përfshihen në proces, pasi që, gjykimi i tyre nuk përfshin aspak nacionalitetin dhe inatet politike që këto dy shtete kanëndërvite.

Këto diskutime janë realizuar në kuadër të aktivitetit “Gratë e reja për pjesëmarrje në ndërtimin e paqes”, që synon bashkimin e grave të reja të interesuara për të kontribuuar në politikat e paqes në rajon dhe krijimin e një dokumenti rekomandimesh me qëllim të kontributit në kulturën e paqes nga një perspektivë gjinore që mbështet forcimin e demokracisë në Kosovë dhe Serbi dhe ndërtimin e një dialogu përtej kufijve midis grave të reja aktiviste.

E gjithë kjo u mundësua nga Qendra Alternative e Vajzave nga Serbia dhe Qendra për Art dhe Komunitet – Artpolis, e përkrahur nga KvinnatillKvinna.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 17 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Gostivari

 17 korrik 1995

Ish-policët e Kosovës u dënuan në Prishtinë me 230 vjet e gjysmë burg

Gjykatësit e instaluar serbë në Gjykatën e Qarkut në Prishtinë e përfunduan sot procesin e madh të montuar politik kubndër ish-policëve të Kosovës duke u shqiptuar atyre dënime të rënda me shumë vite burg.

Me aktgjykimin e shpallur nga kryetari i trupit gjykues serb Dragolub Zdravkoviq sot në orën 13:00 në sallën solemne të ndërtesës së Kuvendit të pushtuar të Kosovës, u shqiptuan mbi 206 vite burg.

Me këtë aktgjykim u dënuan:

Avdi Mehmedoviqi 7,6 muaj, Jonuz Tërstena 8, (ndodhet në arrati), Sherif Krasniqi 6,6 (në arrati), Sheremet Ahmeti 6,6, Hajrullah Tërnava 6,6 (në arrati), Fadil Krasniqi 6,6 (në arrati), Blerim Olloni 6, Hizer Ahmeti 3, Ejup Kamerolli 3, Murat Sahiti 2, Afrim Karaxha 1,6, Hakif Latifi 2, Ramadan Ferizi 1,6, Hilmi Sylejmani 2, Arsim Mehmeti 2, Bajram Munishi 1,6, Destan Thaçi 5,6, Vesel Rexhepi 3, Idriz Jashari 3, Hasan Abdyli 1,6, Bejtullah Alidema 2, Haki Mehmeti (u lirua nga aktakuza), Fadil Hyseni 6, Bajram Jakaj (procedura është veçuar për shkak të gjendjes së rëndë shëndetësore), Fadil Berisha 1,6, Izet Ymeri 2,6, Isak Aliu 3, Enver Hakiu 1,6, Sylejman Berisha 1, Ramiz Hoxha 3, Fekir Tahiri 2,6 (në arrati), Reshat Maliqi 6, Adem Dylahu 5 (në arrati), Rexhep Kamenica 5 (në arrati), Kemajl Aliu 3, Bajram Berisha 3,6, Izet Azizi 5 (në arrati), Tahir Çaka, 4, Sali Bruti 3,6, Fahredin Mehmeti 2, Ilaz Gashi 1,6, Sejdi Ademi 1,6, Agim Gashi 1,6, Aqif Berisha 1,6, Muhamet Hajdari 1,6, Qazim Omura 1,6, Rexhep Aziri 1,6, Sejfullah Sahatçiu 6, Faton Zhubi 3, Fleurat Macula 3, Bedri Juniku 2, Lah Lahu 3 (në arrati), Shaban Hajredini 3 (në arrati), Shefqet Beqaj 6, Xhafit Osmani 3, Xhafer Sahatqiu 2,6, Muhamet Nimani 3, Remzi Tetrica 3,6, Zekë Bekaj 2,6, Tahir Bezhani 2, Bibë Biblekaj 2,6, Zenel Rama 1,6, Selim Çitaku 4, Zejnullah Shala 4, Enver Maxhuni 3, Afrim Olloni (u lirua nga aktakuza), Bedri Tahiri 6 (në arrati), Jonuz Loshaj 6, Hamid Peci 3, Abdyl Doroci 4, Shefqet Budakova 3 dhe Shahin Behrami 1,6 muaj.

Prej 72 të akuzuarëve, 11 ishin në arrati, ndërsa kundër Bajram Jakajt u veçua procedura gjyqësore për shkak të gjendjes së rëndë shëndetësore, ndërsa dy vetë u liruan nga aktakuza.

Me vendimin e trupit gjykues serb në paraburgim mbetën 9 ish-policë të Kosovës: Avdi Mehmedoviqi, Sheremet Ahmeti, Blerim Olloni, Destan Thaçi, Fadil Hyseni, Reshat Maliqi, Sejfulla Sahatçiu, Shefqet Beçaj dhe Jonuz Loshaj, ndërsa 49 ish-policë të Kosovës u liruan nga paraburgimi deri në vendimin e plotëfuqishëm të instancave më të larta gjyqësore serbe.

Siç dihet procesi i montuar politik në Prishtinë filloi më 29 maj të këtij viti.

Qindra ish-policë të Kosovës u arrestuan prej nëntorit të vitit të kaluar, nën akuzë se gjoja kanë formuar Ministrinë e Punëve të Brendshme të Republikës së Kosovës.

Për disa muaj, ata janë torturuar me qëllim që prej tyre të nxirren deklarata të rrejshme.

Për torturimin e ish-policëve të Kosovës janë njoftuar dhe kanë reaguar edhe shumë asociacione ndërkombëtare.

Në proceset e deritashme të montuara politike në Pejë, Gjilan, Prizren e Prishtinë, ish-policët e Kosovës hodhën poshtë aktakuzën serbe dhe rrëfyen në hollësi për torturimin e egër e sistematik që u është bërë gjatë mbajtjes nën hetuesi e paraburgim. Disa prej ish-policëve të Kosovës rrëfyen se kishin vepruar vetëm si sindikalistë.

Në proceset në Pejë e Gjilan, ish-policët e Kosovës janë dënuar me shumë vite burg.

Regjimi serb vlerëson se me shqiptimin e dënimeve të rënda mund të argumentohet gjoja fajësia e ish-policëve të Kosovës.

Pala shqiptare vlerëson se me arrestimet, torturimin dhe dënimet e rënda, regjimi serb synon të fikësojë shqiptarët, të dëmtojë deri në shkatërrim organizatat sindikale e politike shqiptare dhe të testojë qëndrimin e bashkësisë ndërkombëtare ndaj veprimeve të regjimit serb dhe ndaj politikës së udhëheqjes së Kosovës.

 

 17 korrik 1997

Policia maqedonase arreston e rrëmben shqiptarët

Pas ngjarjeve tragjike në Gostivar, dje në Gostivar sikur vërehej një gjallëri më e madhe nëpër rrugë. Policia është tërhequr në periferi, ndonjë autoblindë është postuar në afërsi të gjimnazit, kurse patrullat policore nuk bëjnë legjitimim rigoroz të qytetarëve. Kuvendi i komunës ka filluar të punojë, zyrtarët e njësive rajonale të ministrive janë të pranishëm, por Këshilli Komunal nuk punon nga shkaku se mungon kryetari, Rufi Osmani, i cili siç dihet, është në paraburgim në burgun “Shuto-Orizare” të Shkupit. Objekti i Kuvendit po riparohet pas demolimit nga forcat policore, kurse para objektit nuk ka ndonjë sforcim të pozitave policore, thuhet në fillim të raportit të “Bujkut”.

Siç merret vesh nga avokati i kryetarit Rufi Osmani, Nexhat Mehmeti, i cili dje ka kontaktuar me të parabrugosruin, organet e sigurimit kryesisht nuk e kanë maltretuar kryetarin e Gostivarit dhe ai dje është takuar edhe me bashkëshorten e tij, kur komunikimi në gjunën shqipe është bërë nëpërmjet përkthimit.

Në spitalin e Gostivarit ka ngelur një numër i vogël pacientësh që shërohen nga lëndimet, kurse merret vesh që i lënduari rëndë, shtetasi i Shqipërisë, quhet Astrit Loçi.

Parmbrëmë në Tetovë sërish u vërejtën përforcime të pjesëtarëve të njësive speciale policore në të gjitha hyrjet për në qytet, në udhëkryet më kryesore, si dhe para disa objektve më të rëndësishme shtetërore. Kthimi i këtyre forcave policore i befasoi qytearët e këtushëm, për shkak se nuk shihnin ndonjë pretekst për këtë. Mirëpo, çdo gjë ishte e qartë kur u mor njoftimi për arrestimin e pesë aktivistëve dhe funksionarëve të PDSH-së dhe të Rinisë Demokratike nga organet e sigurimit të Njësive rajonale të MPB-së, dy prej të cilëve u dërguan në drejtim të panjohur.

Përderisa para objektit të KK të Tetovës dje u hoq edhe flamuri i shtetit maqedonas, në komunën e Bogovinës, nja dhjetë kilometra larg Tetovës, edhe më tej para objektit të kësaj komune po valon flamuri shqiptar dhe atë nuk do ta heqë asnjë shqiptar. Flamuri shqiptar, sipas informacioneve të deritashme, po valon edhe para objektit të komunës së Tearcës.

Në shënjestër të policisë maqedonase janë veprimtarët e PDSH-së, të cilët rrëmbehen nga rruga ose arrestohen nga shtëpitë e tyre pa asnjë vërtetim për fletarrestim.

Pas i paraqitën sipas ftesave për të ashtuquajturat biseda informative në policinë e Tetovës, në arrest po mbahen sekretari i Degës së PDSH-së në Tetovë Zeqeria Rexhepi, nënkryetari i Rinisë Demokratike të PDSH Arsim Sinani, kryetari i nëndegës së PDSH-së në Reçicë të Vogël Servet Ceka, anëtari i Kuvendit Qendror të Rinisë Demokratike Arben Isaku dhe veprimtari i Rinisë Demokratike, Gazmend Etemi, thuhet ndër të tjera në raportin e “Bujkut”.

 

 17 korrik 1998

Ferizaj: Policia serbe vra parmbrëmë Nazmi Ukësmajlin

Parmbrëmë rreth 1, në vendin e quajtur Bashkimi i lumenjve në hyrje të fshatit Jezerc policia serbe vrau Nazmi Xhemshir Ukësmajlin (30) nga Jezerci.

KI i Degës së LDK-së në Ferizaj njofton se ai u vra në momentin kur u afrua pranë një barrikade të vendosur nga policia serbe.

 

 

Continue Reading

Lajmet

DASH për REL: Dialogu Strategjik me Kosovën kur të përmbushen kushtet dhe zotimet ndaj serbëve

Published

on

By

Shtetet e Bashkuara thanë se janë në pritje të krijimit të kushteve për nisjen e Dialogut Strategjik me Kosovën, duke theksuar se ato përfshijnë edhe përmbushjen e zotimeve të Prishtinës ndaj pakicës serbe.

Në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, një zëdhënës i Departamentit amerikan të Shtetit rikujtoi se Dialogu Strategjik u pezullua në shtator të vitit 2025, “për një periudhë të pacaktuar”, për shkak të shqetësimeve lidhur me veprimet e Qeverisë në detyrë të Kosovës.

“Ne mbetemi të përkushtuar për avancimin e interesave të përbashkëta të Shteteve të Bashkuara dhe popullit të Kosovës. Presim me padurim të zhvillojmë një Dialog Strategjik me Kosovën kur të krijohen kushtet e duhura, përfshirë përmbushjen nga Kosova të zotimeve të saj në raport me serbët e Kosovës”, thuhet në përgjigje.

Departamenti i Shtetit nuk dha një afat se kur mund të nisë Dialogu Strategjik dhe nuk i specifikoi më shumë hapat që i pret nga autoritetet e Kosovës.

Përgjigjja vjen në ditën kur Uashingtoni nis rundin e parë të Dialogut Strategjik me Serbinë – një proces që synon thellimin e bashkëpunimit dypalësh në fusha si: siguria, ekonomia dhe politika e jashtme.

“Nëpërmjet këtij dialogu, SHBA-ja dhe Serbia do të punojnë për arritjen e objektivave të përbashkëta, përfshirë paqen dhe stabilitetin rajonal, zgjerimin e lidhjeve në fushën e biznesit dhe arsimit, si dhe ndërtimin e një të ardhmeje më të begatë”, tha zëdhënësi i Departamentit të Shtetit për Radion Evropa e Lirë.

 

Kur dhe pse u pezullua Dialogu Strategjik me Kosovën?

Ambasada amerikane në Prishtinë njoftoi më 12 shtator 2025 se Shtetet e Bashkuara e kishin pezulluar për një periudhë të pacaktuar Dialogun Strategjik me Kosovën.

Në atë kohë, Ambasada tha se vendimi është marrë për shkak të “shqetësimeve lidhur me veprimet e Qeverisë në detyrë”, të cilat, sipas saj, “kanë rritur tensionet dhe paqëndrueshmërinë” dhe kanë kufizuar aftësinë e Shteteve të Bashkuara për të punuar në mënyrë produktive me Kosovën për prioritetet e përbashkëta.

Vendimi erdhi pasi autoritetet e Kosovës ndërmorën veprime ndaj institucioneve serbe që funksiononin në Kosovë.

Ato, po ashtu, kritikuan publikisht Gjykatën Kushtetuese të vendit për një vendim lidhur me mandatin e deputetëve.

Uashingtoni i cilësoi këto zhvillime si faktorë që rritën tensionet politike dhe vështirësuan bashkëpunimin, ndërsa Qeveria në detyrë tha se ato ishin “të ligjshme dhe kushtetuese”.

 

Çfarë pritet nga Kosova në raport me serbët?

Prej vitesh, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian i kërkojnë Kosovës të zbatojë marrëveshjet e arritura në dialogun me Serbinë, të ndërmjetësuar nga BE-ja.

Ato përfshijnë, mbi të gjitha, themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe dhe sigurimin e një niveli të vetëmenaxhimit për komunitetin serb në Kosovë, në përputhje me Marrëveshjen Bazë të vitit 2023 dhe Aneksin e Ohrit.

Po ashtu, Perëndimi kërkon që Kosova t’i zgjidhë kontestet me Kishën Ortodokse Serbe, të mbrojë liritë fetare dhe të shmangë veprime të njëanshme në veriun e vendit, të cilat, sipas Uashingtonit, kanë rritur tensionet me komunitetin serb.

Kosova argumenton se zbatimi i obligimeve nga dialogu duhet të jetë i ndërsjellë, ndërsa veprimet e saj në veri – nga heqja e dinarit serb nga përdorimi deri te mbyllja e shumicës së institucioneve paralele serbe – kanë pasur për qëllim shtrirjen e sundimit të ligjit. /REL/

Foto: Getty images

 

Continue Reading

Lajmet

Arrestohet në Prizren i dyshuari për keqpërdorim të të dhënave bankare të shtetasve amerikanë

Published

on

Policia e Kosovës, në bashkëpunim me Prokurorinë Speciale të Republikës së Kosovës dhe autoritetet e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ka arrestuar një person në rajonin e Prizrenit, i dyshuar për keqpërdorim të të dhënave bankare dhe personale.

Sipas komunikatës së përbashkët, i dyshuari kishte siguruar në mënyrë të paautorizuar të dhëna të kartelave bankare dhe të dhëna personale, kryesisht të shtetasve amerikanë, të cilat më pas i kishte vënë në dispozicion për keqpërdorim përmes platformave të ndryshme online, me qëllim përfitimi të kundërligjshëm.

Gjatë aksionit, të realizuar me urdhër të gjykatës, janë sekuestruar edhe prova relevante për rastin.

Me vendim të prokurorit, i dyshuari është ndaluar për 48 orë, ndërsa hetimet do të vazhdojnë në koordinim me autoritetet amerikane./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Tërmet 5.9 ballë godet Zelandën e Re

Published

on

Një tërmet me magnitudë 5.9 ka goditur qytetin Te Anau në Ishullin Jugor të Zelandës së Re, duke shkaktuar lëkundje të forta, por pa raportime të menjëhershme për të lënduar apo dëme materiale.

Epiqendra ishte rreth 40 kilometra në veri të Te Anaut, pranë rajonit turistik Fiordland.

Fillimisht autoritetet vlerësuan magnitudën në 6.3 dhe lëshuan paralajmërim për cunami, duke u bërë thirrje banorëve të zonave bregdetare të zhvendoseshin në vende më të sigurta.

Pas rishikimit të të dhënave, magnituda u ul në 5.9, paralajmërimi u zbut dhe më pas u anulua plotësisht./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara