Aktualitet

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në fokus në fjalimin e Trump

Published

on

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në fokus në fjalimin e Trump

Në fjalimin e Donald Trump për Gjendjen e Kombit, gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në qendër të vëmendjes

Presidenti Donald Trump, i cili ka kritikuar ashpër vendimin e Gjykatës Supreme të SHBA-së që rrëzoi tarifat e tij të gjera doganore, u përball drejtpërdrejt me disa prej gjyqtarëve kur mbajti fjalimin e tij për Gjendjen e Kombit të martën në mbrëmje.

Fjalimi vjetor nxori në pah zhgënjimin e Trump ndaj tre gjyqtarëve konservatorë që iu bashkuan tre anëtarëve liberalë në vendimin 6–3 të së premtes: Kryetari i Gjykatës, John Roberts, si dhe Neil Gorsuch dhe Amy Coney Barrett.

Roberts dhe Barrett morën pjesë, së bashku me kolegët e tyre Brett Kavanaugh dhe Elena Kagan. Trump i përshëndeti dhe u shtrëngoi duart të katërve me të mbërritur. Gorsuch ishte mes pesë gjyqtarëve që munguan në fjalimin e këtij viti.

Gjatë fjalimit, Trump e quajti vendimin e Gjykatës së Lartë “shumë të pafat” dhe “zhgënjyes”, por ritheksoi qëndrimin e administratës së tij se ekzistojnë mekanizma të tjerë ligjorë për të vendosur tarifa të ngjashme.

“Këto dispozita alternative ligjore janë testuar prej kohësh,” tha Trump. “Janë pak më komplekse, por në fakt ndoshta janë edhe më të mira.”

Presidenti republikan emëroi Gorsuch në vitin 2017 dhe Barrett në vitin 2020 gjatë mandatit të tij të parë. Roberts shërben si kryetar i Gjykatës prej më shumë se dy dekadash, që nga emërimi i tij në vitin 2005 nga ish-presidenti republikan George W. Bush.

Pas shpalljes së vendimit të premten, Trump dënoi gjykatën dhe gjashtë gjyqtarët që votuan kundër tij. Gjykata arriti në përfundimin se ai kishte tejkaluar kompetencat e tij duke anashkaluar Kongresin dhe duke vendosur tarifat në bazë të një ligji amerikan të parashikuar për emergjenca kombëtare.

“Një turp”

Trump tha se ishte “i turpëruar” nga tre gjyqtarët konservatorë që votuan kundër tij, duke i quajtur “budallenj dhe vegla të RINO-ve dhe demokratëve të majtë radikalë”. Termi RINO (“Republican in Name Only” – republikan vetëm në emër) përdoret shpesh nga republikanët konservatorë për të fyer anëtarë të partisë që konsiderohen jo besnikë.

Sipas Trump, Gorsuch dhe Barrett ishin “turp për familjet e tyre” për vendimin mbi tarifat. Ai gjithashtu pretendoi, pa ofruar prova, se gjykata ishte “ndikuar nga interesa të huaja”.

Megjithatë, Trump lavdëroi tre gjyqtarët që votuan në favor të tij, duke vlerësuar veçanërisht emërimin e tij të vitit 2018, Kavanaugh.

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë shpesh marrin pjesë në fjalimin për Gjendjen e Kombit, që mbahet në një seancë të përbashkët të Kongresit në sallën e Dhomës së Përfaqësuesve. Tradicionalisht, ata veshin rrobat gjyqësore dhe qëndrojnë të palëvizshëm e pa shprehur emocione.

Pjesëmarrja e tyre “dërgon një mesazh stabiliteti” dhe “tregon se këto nuk janë institucione armiqësore,” tha profesori i shkencave politike në Universitetin Brown, Corey Brettschneider.

Në një fjalim para Kongresit vitin e kaluar, Trump i shtrëngoi dorën Roberts, e preku në shpatull dhe i tha: “Faleminderit edhe një herë. Nuk do ta harroj.”

Kjo deklaratë erdhi pas një vendimi të vitit 2024 të Gjykatës së Lartë, të hartuar nga Roberts, që i dha Trump – i cili ishte përballur me akuza penale jashtë detyrës – imunitet të gjerë nga ndjekja penale për veprime zyrtare si president. Më vonë, Trump tha se po e falënderonte Roberts për betimin në ceremoninë e inaugurimit.

Katër gjyqtarë morën pjesë në fjalimin e fundit formal për Gjendjen e Kombit të Trump në vitin 2020.

“Shumë shqetësuese”

Roberts ka marrë pjesë në çdo fjalim për Gjendjen e Kombit që nga anëtarësimi i tij në Gjykatë, megjithëse publikisht ka vënë në pikëpyetje arsyen e pjesëmarrjes.

“Imazhi i anëtarëve të një dege të qeverisë që ngrihen në këmbë, duke rrethuar fjalë për fjalë Gjykatën e Lartë, duke brohoritur, ndërsa gjykata, sipas protokollit, duhet të qëndrojë pa shprehje, mendoj se është shumë shqetësues,” tha Roberts në një fjalim në vitin 2010 në Universitetin e Alabamës.

“Në masën që Gjendja e Kombit është shndërruar në një miting politik,” shtoi ai, “nuk jam i sigurt pse jemi aty.”

Roberts i bëri këto komente pasi presidenti demokrat Barack Obama, gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit, kritikoi një vendim të Gjykatës së Lartë që rrëzoi disa kufizime për financimin e fushatave, duke thënë se do të “hapte dyert” për para të pakufizuara nga korporata dhe potencialisht nga jashtë në zgjedhjet amerikane.

Gjyqtari konservator Samuel Alito, i pranishëm në atë fjalim, reagoi duke tundur kokën dhe duke artikuluar me buzë “nuk është e vërtetë”, një devijim nga qëndrimi tradicionalisht i paanshëm i gjyqtarëve.

Alito e ka shmangur fjalimin për Gjendjen e Kombit që atëherë, duke e quajtur atë një traditë “shumë të sikletshme”. Në një intervistë të vitit 2015 për median konservatore American Spectator, ai tha se gjyqtarët vendosen shpesh në një pozitë të vështirë gjatë këtyre fjalimeve.

I ndjeri gjyqtar konservator Antonin Scalia gjithashtu kishte si praktikë të mungonte në këtë fjalim, të cilin njëherë e quajti “spektakël fëminor”.

Presidenti demokrat Joe Biden, gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit në vitin 2024, iu drejtua drejtpërdrejt gjyqtarëve të pranishëm dhe i qortoi për vendimin e vitit 2022 që kufizoi të drejtat për abort.

“Me gjithë respektin, gjyqtarë, gratë nuk janë pa … fuqi elektorale apo politike,” tha Biden.

Herën e fundit që të nëntë anëtarët e gjykatës munguan në një fjalim për Gjendjen e Kombit ishte në vitin 2000, pranë fundit të mandatit të dytë të presidentit demokrat Bill Clinton. Gjykata, në një deklaratë publike në atë kohë, i atribuoi mungesat “ndryshimeve në udhëtime dhe sëmundjeve të lehta.”

/Reuters/

Continue Reading

Vendi

Dështon zgjedhja e presidentit, vendi shkon në zgjedhje të parakohshme

Published

on

By

Qytetarët e Kosovës pritet t’u drejtohen sërish kutive të votimit, për herë të pestë brenda 16 muajve të fundit, nëse përfshihen edhe dy rundet e zgjedhjeve lokale.

Të martën, në ditën e fundit të afatit kushtetues, partitë e përfaqësuara në Kuvend nuk arritën të zgjedhin presidentin. Si pasojë, bazuar në aktgjykimin e fundit të Gjykatës Kushtetuese, vendi do të shkojë në zgjedhje të parakohshme, të cilat duhet të mbahen brenda 45 ditëve.

Gjatë së martës u bënë katër tentativa për zgjedhjen e presidentit. Përpjekja e parë nisi në orën 10:00 si vazhdim i seancës së një dite më parë, ndërsa seancat vijuan në orët 14:30, 19:30 dhe në fund në 23:00. Megjithatë, në asnjërën prej tyre nuk u sigurua kuorumi i nevojshëm për të proceduar me votim.

Deputetët e koalicionit qeverisës, të udhëhequr nga Lëvizja Vetëvendosje, ishin të pranishëm në sallë, ndryshe nga ata të opozitës. Këta të fundit kishin paralajmëruar paraprakisht se nuk do të merrnin pjesë në votim pa një marrëveshje politike.

Kandidate për presidente ishin Feride Rushiti dhe Hatixhe Hoxha, të propozuara nga Lëvizja Vetëvendosje pas tërheqjes, të hënën në mbrëmje, të Glauk Konjufcës dhe Fatmire Mulhaxha-Kollçakut. Ndryshe nga seanca e së hënës, kur pati votim për zgjedhjen e pasardhësit të Vjosa Osmanit, gjatë katër tentativave të së martës nuk u zhvillua fare proces votimi.

Në seancën e fundit, kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, u bëri thirrje deputetëve të opozitës të rikthehen në sallë dhe të marrin pjesë në votim.

“Po presim nëse deputetët e opozitës do të vijnë dhe do të heqin dorë nga barrikadimet. Kjo është arsyeja pse vazhdimisht kam bërë thirrje që ata të jenë këtu. Këto janë minutat e fundit të kësaj legjislature dhe kjo rrugë e nisur mbarë nuk meritonte të ndërpritej”, tha Haxhiu.

Gjatë kohës së pritjes nga deputetët e shumicës, fjalën e mori ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati. Ai u bëri thirrje qytetarëve që në zgjedhjet e ardhshme të mos votojnë partitë opozitare, duke i akuzuar ato për bojkotim të Kuvendit dhe sabotim të shtetit.

“Kur këta përfaqësues të opozitës të kërkojnë vota, qytetarët duhet të pyesin veten pse t’i votojnë. Ata janë zgjedhur nga populli, por në këtë rast nuk po e përfaqësojnë atë”, deklaroi Murati.

Ai gjithashtu paralajmëroi për humbjet financiare që mund të sjellin zgjedhjet e reja.

“Përveç rreth 10 milionë eurove që kushton organizimi i zgjedhjeve, vendi rrezikon të humbasë edhe dhjetëra milionë të tjera. Kosova pritet të përfitojë 882 milionë euro nga Plani i Rritjes i BE-së, por kjo kërkon miratimin e reformave. Pa Kuvend funksional, kjo nuk është e mundur”, shtoi ai.

Pas tij, para deputetëve foli edhe kryeministri Albin Kurti, i cili u shpreh se në zgjedhjet e ardhshme partia e tij do të rrisë mbështetjen.

“Ata e dinë që zgjedhjet nuk janë zgjidhje. Nuk duan përgjegjësi e as pushtet, por synojnë që këtë të mos e kemi as ne. Megjithatë, vendimin e merr populli i Kosovës, i cili vazhdimisht na ka mbështetur për realizimin e zotimeve dhe përmirësimin e gjendjes socio-ekonomike dhe të sigurisë. Pas një qeverisjeje pesëvjeçare, mbështetja për ne është rritur dhe kështu do të vazhdojë”, tha Kurti.

Pas përfundimit të seancës, Kurti mbajti një konferencë për media së bashku me kandidaten për presidente, Feride Rushiti.

“E ndërmora këtë hap vetëm që vendi të dalë nga ngërçi politik. Udhëtimi im do të vazhdojë me organizatën joqeveritare që përfaqësoj”, deklaroi Rushiti.

Continue Reading

Aktualitet

PDK: Përpjekjet për zgjedhjen e presidentit në mënyrë jokushtetuese janë shqetësuese

Published

on

By

Shefi i Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike të Kosovës, Arian Tahiri, ka deklaruar se përpjekjet për vazhdimin e procesit të zgjedhjes së presidentit në mënyrë jokushtetuese janë shqetësuese për opozitën, përfshirë edhe PDK-në, si dhe për përfaqësues të shoqërisë civile.

Sipas tij, zgjedhja e presidentit është çështje me interes të përgjithshëm dhe nuk është dashur të trajtohet në mënyrë të njëanshme.

“Tendenca që kemi parë për të vazhduar zgjedhjen e presidentit në mënyrë jokushtetuese ka qenë shqetësuese jo vetëm për ne si PDK, por edhe për të gjitha subjektet opozitare, përfaqësuesit e shoqërisë civile dhe qytetarët”, deklaroi Tahiri.

Ai theksoi se opozita ka pasur një qasje konstruktive gjatë gjithë procesit, duke filluar nga konstituimi i institucioneve deri te votimi i marrëveshjeve ndërkombëtare.

“Nuk kemi dashur të jemi sonte në konferencë për këtë temë, por kjo ka qenë një situatë e imponuar, për të cilën kemi alarmuar vazhdimisht”, shtoi ai.

Continue Reading

Vendi

Berisha: Bashkimi i opozitës do të zgjidhte krizën politike

Published

on

By

Shefi i Grupit Parlamentar të AAK-së, Besnik Tahiri, ka deklaruar në një konferencë për media se partia e tij nuk do të bëhet pjesë e, siç e quajti ai, një procesi që po dëmton rendin kushtetues dhe po shndërrohet në një spektakël politik që ka zgjatur tash e katër muaj.

Sipas Tahirit, ky proces nuk përfaqëson një procedurë të mirëfilltë demokratike për zgjedhjen e presidentit, por një përpjekje për manipulim të opinionit publik. Ai theksoi se AAK-ja nuk do të marrë pjesë në atë që e cilësoi si “komplot ndaj shtetit”, në asnjë rrethanë.

Ndërkohë, deputeti i AAK-së, Bekë Berisha, u shpreh se nëse partia e tij do të kishte një rol më të madh në këtë proces, çështja do të mund të zgjidhej brenda një kohe shumë të shkurtër.

Berisha gjithashtu theksoi se bashkimi i opozitës do të ishte çelësi për tejkalimin e situatës aktuale. Sipas tij, kryeministri Albin Kurti po kontribuon në përçarje, ndërsa shtoi se ndalimi i kësaj përçarjeje do t’i hapte rrugë zhvillimit dhe përparimit të vendit.

Continue Reading

Aktualitet

Lushaku-Sadriu: Propozimi i Kurtit synon ta çojë kandidaten e VV-së në presidencë

Published

on

By

Shefja e Grupit Parlamentar të LDK-së, Jehona Lushaku-Sadriu, ka deklaruar se oferta e fundit e kryeministrit Albin Kurti do të çonte në zgjedhjen e kandidates së Vetëvendosjes, Feride Rushiti, në postin e presidentes.

Pak më herët, Kurti ishte shprehur i gatshëm që t’i japë edhe 15 nënshkrime LDK-së, nëse kjo parti propozon cilindo kandidat, duke hapur kështu rrugë për një garë mes Feride Rushitit dhe një kandidati të LDK-së.

Megjithatë, Lushaku-Sadriu e ka kundërshtuar këtë propozim, duke theksuar se nuk mund t’i japin Kurtit atë që, sipas saj, nuk ia ka dhënë vota e qytetarëve. Ajo ka thënë se një veprim i tillë do të nënkuptonte mbështetje për përqendrimin e pushtetit në duart e një kryeministri.

Sipas saj, kjo ofertë kishte për qëllim krijimin e një kandidature të dytë vetëm për t’i hapur rrugë zgjedhjes së kandidates së VV-së si presidente.

Continue Reading

Të kërkuara