Aktualitet

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në fokus në fjalimin e Trump

Published

on

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në fokus në fjalimin e Trump

Në fjalimin e Donald Trump për Gjendjen e Kombit, gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në qendër të vëmendjes

Presidenti Donald Trump, i cili ka kritikuar ashpër vendimin e Gjykatës Supreme të SHBA-së që rrëzoi tarifat e tij të gjera doganore, u përball drejtpërdrejt me disa prej gjyqtarëve kur mbajti fjalimin e tij për Gjendjen e Kombit të martën në mbrëmje.

Fjalimi vjetor nxori në pah zhgënjimin e Trump ndaj tre gjyqtarëve konservatorë që iu bashkuan tre anëtarëve liberalë në vendimin 6–3 të së premtes: Kryetari i Gjykatës, John Roberts, si dhe Neil Gorsuch dhe Amy Coney Barrett.

Roberts dhe Barrett morën pjesë, së bashku me kolegët e tyre Brett Kavanaugh dhe Elena Kagan. Trump i përshëndeti dhe u shtrëngoi duart të katërve me të mbërritur. Gorsuch ishte mes pesë gjyqtarëve që munguan në fjalimin e këtij viti.

Gjatë fjalimit, Trump e quajti vendimin e Gjykatës së Lartë “shumë të pafat” dhe “zhgënjyes”, por ritheksoi qëndrimin e administratës së tij se ekzistojnë mekanizma të tjerë ligjorë për të vendosur tarifa të ngjashme.

“Këto dispozita alternative ligjore janë testuar prej kohësh,” tha Trump. “Janë pak më komplekse, por në fakt ndoshta janë edhe më të mira.”

Presidenti republikan emëroi Gorsuch në vitin 2017 dhe Barrett në vitin 2020 gjatë mandatit të tij të parë. Roberts shërben si kryetar i Gjykatës prej më shumë se dy dekadash, që nga emërimi i tij në vitin 2005 nga ish-presidenti republikan George W. Bush.

Pas shpalljes së vendimit të premten, Trump dënoi gjykatën dhe gjashtë gjyqtarët që votuan kundër tij. Gjykata arriti në përfundimin se ai kishte tejkaluar kompetencat e tij duke anashkaluar Kongresin dhe duke vendosur tarifat në bazë të një ligji amerikan të parashikuar për emergjenca kombëtare.

“Një turp”

Trump tha se ishte “i turpëruar” nga tre gjyqtarët konservatorë që votuan kundër tij, duke i quajtur “budallenj dhe vegla të RINO-ve dhe demokratëve të majtë radikalë”. Termi RINO (“Republican in Name Only” – republikan vetëm në emër) përdoret shpesh nga republikanët konservatorë për të fyer anëtarë të partisë që konsiderohen jo besnikë.

Sipas Trump, Gorsuch dhe Barrett ishin “turp për familjet e tyre” për vendimin mbi tarifat. Ai gjithashtu pretendoi, pa ofruar prova, se gjykata ishte “ndikuar nga interesa të huaja”.

Megjithatë, Trump lavdëroi tre gjyqtarët që votuan në favor të tij, duke vlerësuar veçanërisht emërimin e tij të vitit 2018, Kavanaugh.

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë shpesh marrin pjesë në fjalimin për Gjendjen e Kombit, që mbahet në një seancë të përbashkët të Kongresit në sallën e Dhomës së Përfaqësuesve. Tradicionalisht, ata veshin rrobat gjyqësore dhe qëndrojnë të palëvizshëm e pa shprehur emocione.

Pjesëmarrja e tyre “dërgon një mesazh stabiliteti” dhe “tregon se këto nuk janë institucione armiqësore,” tha profesori i shkencave politike në Universitetin Brown, Corey Brettschneider.

Në një fjalim para Kongresit vitin e kaluar, Trump i shtrëngoi dorën Roberts, e preku në shpatull dhe i tha: “Faleminderit edhe një herë. Nuk do ta harroj.”

Kjo deklaratë erdhi pas një vendimi të vitit 2024 të Gjykatës së Lartë, të hartuar nga Roberts, që i dha Trump – i cili ishte përballur me akuza penale jashtë detyrës – imunitet të gjerë nga ndjekja penale për veprime zyrtare si president. Më vonë, Trump tha se po e falënderonte Roberts për betimin në ceremoninë e inaugurimit.

Katër gjyqtarë morën pjesë në fjalimin e fundit formal për Gjendjen e Kombit të Trump në vitin 2020.

“Shumë shqetësuese”

Roberts ka marrë pjesë në çdo fjalim për Gjendjen e Kombit që nga anëtarësimi i tij në Gjykatë, megjithëse publikisht ka vënë në pikëpyetje arsyen e pjesëmarrjes.

“Imazhi i anëtarëve të një dege të qeverisë që ngrihen në këmbë, duke rrethuar fjalë për fjalë Gjykatën e Lartë, duke brohoritur, ndërsa gjykata, sipas protokollit, duhet të qëndrojë pa shprehje, mendoj se është shumë shqetësues,” tha Roberts në një fjalim në vitin 2010 në Universitetin e Alabamës.

“Në masën që Gjendja e Kombit është shndërruar në një miting politik,” shtoi ai, “nuk jam i sigurt pse jemi aty.”

Roberts i bëri këto komente pasi presidenti demokrat Barack Obama, gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit, kritikoi një vendim të Gjykatës së Lartë që rrëzoi disa kufizime për financimin e fushatave, duke thënë se do të “hapte dyert” për para të pakufizuara nga korporata dhe potencialisht nga jashtë në zgjedhjet amerikane.

Gjyqtari konservator Samuel Alito, i pranishëm në atë fjalim, reagoi duke tundur kokën dhe duke artikuluar me buzë “nuk është e vërtetë”, një devijim nga qëndrimi tradicionalisht i paanshëm i gjyqtarëve.

Alito e ka shmangur fjalimin për Gjendjen e Kombit që atëherë, duke e quajtur atë një traditë “shumë të sikletshme”. Në një intervistë të vitit 2015 për median konservatore American Spectator, ai tha se gjyqtarët vendosen shpesh në një pozitë të vështirë gjatë këtyre fjalimeve.

I ndjeri gjyqtar konservator Antonin Scalia gjithashtu kishte si praktikë të mungonte në këtë fjalim, të cilin njëherë e quajti “spektakël fëminor”.

Presidenti demokrat Joe Biden, gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit në vitin 2024, iu drejtua drejtpërdrejt gjyqtarëve të pranishëm dhe i qortoi për vendimin e vitit 2022 që kufizoi të drejtat për abort.

“Me gjithë respektin, gjyqtarë, gratë nuk janë pa … fuqi elektorale apo politike,” tha Biden.

Herën e fundit që të nëntë anëtarët e gjykatës munguan në një fjalim për Gjendjen e Kombit ishte në vitin 2000, pranë fundit të mandatit të dytë të presidentit demokrat Bill Clinton. Gjykata, në një deklaratë publike në atë kohë, i atribuoi mungesat “ndryshimeve në udhëtime dhe sëmundjeve të lehta.”

/Reuters/

Continue Reading

Vendi

REL: BE-ja kërkon pezullimin e rrënimit të shtëpive buzë Ujmanit

Published

on

By

Zyra e Bashkimit Evropian ka kërkuar që të ndërpritet rrënimi i shtëpive buzë Liqenit të Ujmanit, teksa shprehu keqardhje për aksionin e një dite më parë të ndërmarrë nga autoritetet e Kosovës.

Sipas BE-së, me rrënimin e shtëpive në Ujman nuk u respektuan “procedurat e rregullta ligjore”.

Blloku evropian tha se aksioni i së martës i autoriteteve të Kosovës u ndërmor në kohën kur banorët kishin nisur procedura gjyqësore brenda afatit 15-ditor, të përcaktuar në njoftimet e ndërmarrjes publike “Ibër-Lepenc”.

“BE-ja është e shqetësuar për mungesën e respektimit të procedurës së rregullt ligjore në këtë dhe në disa raste të tjera të kohëve të fundit në veri të Kosovës që nga shkurti i këtij viti”, thuhet në reagim.

Ndërmarrja Publike Hidroekonomike “Ibër-Lepenc” tha se 11 shtëpitë e rrënuara ndodheshin ilegalisht në pronën e saj.

Kryeshefi i kësaj ndërmarrjeje, Faruk Mujka, tha se pronarëve u ishte kërkuar më 3 korrik që t’i lironin shtëpitë, por pas moszbatimit të kërkesës, Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, nisën zbatimin e vendimit për rrënimin e tyre më 21 korrik.

Ndërkaq, BE-ja kërkoi që të ndërpriten menjëherë të gjitha rrënimet, largimet e detyruara apo marrjet në posedim të pronave, derisa të adresohen shqetësimet lidhur “me procedurën e rregullt ligjore”, duke kërkuar që autoritetet të bashkëpunojnë me banorët dhe komunat e prekura dhe të gjejnë zgjidhje ligjore.

“Masat e pakthyeshme të zbatimit në kontekstin e procedurave në zhvillim dhe pretendimeve të kontestuara pronësore ngrenë shqetësime serioze për sundimin e ligjit”, tha BE-ja, duke shtuar se pret nga Kosova që në përputhje me rrugën evropiane, të adresojë këto shqetësime me urgjencë dhe “veprime të ngjashme të mos përsëriten”.

Ndërkaq, Ambasada gjermane në Prishtinë tha se ndan shqetësimet e shprehura nga BE-ja.

“Jemi thellësisht të shqetësuar lidhur me rrëzimin e shtëpive në Ujman”, tha Ambasada gjermane, duke kërkuar që të ketë procese të rregullta ligjore.

“Ne bëjmë thirrje që veprime të tilla të ndalen menjëherë dhe bëjmë thirrje për transparencë dhe zgjidhje të ligjshme”.

Branimir Mihajlloviq, banor i Mitrovicës së Veriut dhe pronar i një shtëpie në Ujman, i tha Radios Evropa e Lirë se vitin e kaluar kishte paraqitur kërkesë për legalizimin e pronës në sistemin e Kosovës dhe ishte i gatshëm të paguante qiranë ndaj institucioneve të Kosovës.

“Unë i kam të gjitha dokumentet. Papritur si pronar u paraqit ‘Ibër-Lepenci’. Ne nuk ndodhemi fare në brezin ujor. Edhe nëse do të ishim, do të paguaja qira dhe tatime. Kam paguar edhe energjinë elektrike. Sipas ligjit, toka mund të jepet me qira dhe pikërisht këtë kemi kërkuar”, tha Mihajlloviq më 21 korrik.

Rrënohen shtëpi buzë Liqenit të Ujmanit

Ai tregoi se, së bashku me pronarët e tjerë të shtëpive, kryesisht serbë nga veriu i Kosovës, kanë paraqitur ankesë tek Avokati i Popullit dhe në Gjykatën Themelore në Mitrovicë.

“S’është mbajtur asnjë seancë. Kërkuam pezullim të përkohshëm të rrënimit, por ende nuk ka vendim”, deklaroi ai.

Liqeni i Ujmanit ndodhet në komunën e Zubin Potokut, në veriun e Kosovës, të banuar me shumicë serbe. Ai konsiderohet infrastrukturë strategjike për Kosovën, pasi shërben për furnizimin me ujë, prodhimin e energjisë elektrike dhe ujitjen.

Ndryshe, që nga viti 2024, autoritetet në Kosovë kanë nisur mbylljen e institucioneve serbe, duke i cilësuar ato si paralele dhe të paligjshme. Veprimet e Qeverisë së Kosovës në veri shpesh janë përballur me kritika nga faktori ndërkombëtar.  /REL/

Continue Reading

Lajmet

Inspektohen 26 auto-parkingje në Prizren e Suharekë, konstatohen shkelje të shumta

Published

on

By

Inspektorati Qendror i Punës, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës dhe institucione të tjera hetimore e kontrolluese, ka ndërmarrë një aksion të përbashkët inspektues në komunën e Prizrenit dhe atë të Suharekës.

Aksioni, i cili është koordinuar me Prokurorinë Themelore në Prizren, ka përfshirë kontrolle të detajuara në gjithsej 26 auto-parkingje për të verifikuar zbatimin e legjislacionit në fuqi.

Në këtë aksion, përveç Inspektoratit të Punës dhe Policisë së Kosovës (Drejtorisë për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit), kanë marrë pjesë edhe Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) si dhe Inspektorati Qendror nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (IQMINT).

Gjatë inspektimeve në terren, zyrtarët kanë konstatuar shkelje të ndryshme ligjore, me ç’rast secili nga institucionet pjesëmarrëse ka ndërmarrë masat dhe veprimet përkatëse sipas kompetencave të veta ligjore.

Nga Inspektorati Qendror i Punës kanë bërë të ditur se mbeten të përkushtuar për të vazhduar bashkëpunimin ndërinstitucional me qëllim forcimin e zbatimit të ligjit, mbrojtjen e të drejtave të punëtorëve si dhe krijimin e një mjedisi të sigurt e të ligjshëm pune. /E.A/

Continue Reading

Live

SHBA-ja dhe Ukraina arrijnë një marrëveshje të rëndësishme për dronët

Published

on

By

Ukraina dhe Shtetet e Bashkuara kanë nënshkruar një letër dypalëshe të qëllimit që shtron rrugën për një partneritet në fushën e mbrojtjes, duke lejuar eksportimin e dronëve luftarakë ukrainas në SHBA për testime.

Kështu thanë për Radion Evropa e Lirë (REL) dy burime që kanë njohuri për këtë çështje.

“Marrëveshja është arritur”, tha një zyrtar për REL-in, teksa burimi i dytë konfirmoi se dokumenti është “nënshkruar nga të dyja palët”.

Letra e qëllimit krijon kornizën për bashkëpunimin në të ardhmen në fushën e dronëve dhe paraqet marrëveshjen e parë të këtij lloji mes dy vendeve, thanë burimet që folën në kushte anonimiteti.

Ky zhvillim shënon një përparim të rëndësishëm pas muajsh negociatash për një bashkëpunim më të thellë në industrinë e mbrojtjes, teksa Pentagoni kërkon qasje të shpejtë në inovacionet ukrainase të fushëbetejës të zhvilluara gjatë më shumë se katër vjetëve të luftës në shkallë të plotë me Rusinë.

Marrëveshja pritet të krijojë një rrugë zyrtare për eksportimin e dronëve tokësorë, ajrorë dhe detarë të Ukrainës në Shtetet e Bashkuara për testime dhe vlerësime ushtarake, duke ndikuar potencialisht në kërkesat e ardhshme të Pentagonit për blerje.

Edhe pse letra e qëllimit nuk është kontratë për prodhim, ajo shihet si hapi i parë konkret drejt një bashkëpunimi më të gjerë, i cili në të ardhmen mund të përfshijë prodhimin e përbashkët të dronëve luftarakë, të projektuar nga Ukraina në territorin amerikan.

Kjo marrëveshje vjen në një kohë kur Pentagoni po intensifikon përpjekjet për të forcuar kapacitetet e tij pa pilot, në kuadër të nismës së re të quajtur Dominimi me Dronë.

Sipas informacioneve të siguruara nga REL-i, korniza e planifikuar do t’i mundësonte ushtrisë amerikane të kërkojë platforma të caktuara ukrainase të dronëve për testime dhe vlerësime, dhe jo për përdorim gjatë operacioneve.

 

“Një hap gjigant”

Kjo nismë vjen pas më shumë se katër vjetësh novacion të shpejtë gjatë luftës, i cili e ka shndërruar Ukrainën në një nga zhvillueset kryesore në botë të sistemeve pa pilot, me kosto të ulët dhe të testuara në fushëbetejë, përfshirë dronë pengues, pajisje elektronike për pengimin e dronëve dhe dronë detarë sulmues.

Analistët thanë se marrëveshja mund të zgjerojë lidhjet në industrinë ushtarake mes dy vendeve.

“Ky është një hap gjigant përpara për mbrojtjen amerikane”, tha për Radion Evropa e Lirë Dan Rice, president i Universitetit Amerikan të Kievit, i cili njëherësh është ish-këshilltar i posaçëm i komandantit të përgjithshëm të ushtrisë ukrainase.

“Për pesë vjet kam thënë se SHBA-ja duhet të bëjë një ndryshim kulturor për të mësuar nga Ukraina. Ky është hapi i parë”.

Daniel Balson, drejtor në organizatën jofitimprurëse Razom for Ukraine, tha se teknologjia ukrainase e dronëve është bërë një nga eksportet më të vlefshme ushtarake të shtetit.

“Dronët ukrainas janë ndër më të mirët në botë. Ata janë testuar në fushëbetejë, janë të dëshmuar në luftime dhe janë produkt i disa prej mendjeve më novatore në luftën moderne”, tha ai për REL-in.

 

Prodhuesi ukrainas i dronëve detarë, edhe në SHBA

Nënshkrimi i letrës së qëllimit vjen në një kohë kur bashkëpunimi në fushën e industrisë së mbrojtjes mes SHBA-së dhe Ukrainës po merr hov.

Më 21 korrik, Ambasada e Ukrainës në Uashington njoftoi për nënshkrimin e një memorandumi mirëkuptimi mes zhvilluesit ukrainas të sistemeve autonome, UFORCE, dhe prodhuesit amerikan të anijeve, ReconCraft.

Marrëveshja do të sjellë në SHBA dronët autonomë detarë, MAGURA, që janë të testuar në fushëbetejë, teksa do të zgjerojë bashkëpunimin në sistemet pa pilot, detare dhe tokësore.

Ambasadorja e Ukrainës në SHBA, Olha Stefanishyna, tha se ishte e bindur se marrëveshja do të “inkurajojë shumë kompani të tjera që të ndjekin këtë shembull dhe të thellojnë bashkëpunimin mes SHBA-së dhe Ukrainës në industrinë e mbrojtjes”.

Partneriteti mes UFORCE dhe ReconCraft vjen pasi forcat amerikane përdorën mjete detare pa pilot në luftime për herë të parë në fillim të këtij muaji, gjatë sulmeve ndaj caqeve detare iraniane.

Sipas marrëveshjes, kompania ReconCraft, me bazë në Oregon, do të bashkëpunojë me UFORCE për prodhimin në SHBA të dronëve detarë MAGURA.

Prodhimi pritet që fillimisht të arrijë në qindra dhe më pas në mijëra dronë, të cilët më pas do të mund të bliheshin nga Marina amerikane.

Sean Plankey, drejtues ekzekutiv i operacioneve në SHBA të kompanisë UFORCE, e përshkroi projektin si një model që kombinon përvojën luftarake të Ukrainës me kapacitetet industriale amerikane, gjë që, sipas tij, do të “ndihmojë në sigurimin që këto kapacitete të dëshmuara autonome të bëhen të qasshme për SHBA-në”.

Për Uashingtonin, marrëveshja ofron qasje në teknologji të dronëve që po zhvillohen me shpejtësi dhe që kanë kosto të ulët, në një kohë kur Pentagoni po kërkon më shumë kapacitete pa pilot, përballë shqetësimeve në rritje lidhur me kërcënimet nga Rusia, Kina dhe Irani.

Për Ukrainën, kjo paraqet një tjetër hap drejt integrimit të industrisë së saj të mbrojtjes në rrjetet perëndimore të prokurimit dhe prodhimit, teksa hap mundësi të reja që prodhuesit ukrainas të hyjnë në zinxhirë afatgjatë të furnizimit. /REL/

 

Continue Reading

Lajmet

Apel urgjent nga institucionet: Sot priten stuhi, breshër e përmbytje lokale në Kosovë 

Published

on

By

Institucioni për Menaxhimin e Emergjencave (AME), bazuar në paralajmërimet e Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës (IHMK), u ka bërë thirrje urgjente qytetarëve për kujdes dhe gatishmëri të shtuar, pasi gjatë ditës së sotme priten zhvillime të fuqishme të motit të ligë.

Sipas njoftimit zyrtar, sot priten stuhi lokale me bubullima, reshje intensive shiu, breshër dhe erëra të fuqishme në disa pjesë të territorit të Kosovës.

Autoritetet paralajmërojnë se kjo valë e motit të ligë mund të sjellë një sërë pasojash, duke përfshirë:

  • Përmbytje të shpejta lokale në zonat me reshje më intensive;
  • Dëmtime materiale në objekte, automjete, infrastrukturë dhe kultura bujqësore nga breshëri e era;
  • Rritje të rrezikut për zjarre nga shkarkimet e shpeshta atmosferike (rrufetë);
  • Probleme në rrjetin elektrik dhe ndërprerje të furnizimit me energji;
  • Pengesa në telekomunikacion dhe rrezik të lartë nga goditjet e rrufesë për njerëzit e kafshët.

Me qëllim parandalimin e incidenteve dhe mbrojtjen e jetës e pronës, emergjencat u bëjnë thirrje qytetarëve të ndjekin këto hapa:

  1. Qëndroni brenda: Shmangni lëvizjet e panevojshme gjatë kohës që zgjat stuhia.
  2. Kujdes nga strehimi: Mos u mbroni nën pemë të larta, pranë objekteve metalike apo shtyllave elektrike.
  3. Kujdes në ngasje: Përshtatni shpejtësinë e veturës dhe shmangni rrugët apo nënkalimet e mbuluara nga uji.
  4. Siguroni pronën: Largoni ose fiksoni pajisjet e sendet në ballkone e oborre që mund të merren nga era ose dëmtohen nga breshëri.

Njësitë e Zjarrfikjes dhe Shpëtimit, si dhe Qendrat Operative Emergjente, ndodhen në mobilizim të plotë në të gjithë territorin e Kosovës për t’u përgjigjur në çdo rast nevoje.

Numrat pa pagesë për çdo rast emergjent:

  • 112 – Qendra Operative Emergjente
  • 192 – Policia e Kosovës
  • 193 – Zjarrëfikësit
  • 194 – Ndihma e Shpejtë

Continue Reading

Të kërkuara