Formimi i një gjykata ndërkombëtare për gjenocidin që Serbia e ka kryer në Kosovë mund të ndodh vetëm nëse ofron mbështetje bashkësia ndërkombëtare, por edhe të ndryshohet Ligji aktual për Gjykatën Speciale.
Avokati Tomë Gashi në një intervistë për Ekonomia Online, se në ndryshimin e Ligjit të Speciales duhet që të përfshihen të gjitha krimet serbe që janë kryer në Kosovë.
“Unë besoj që ne e kemi humbur hapin në kohë dhe në asnjë variant nuk është dashur të lejohet formimi i Gjykatës Speciale në formën siç është formuar një gjykatë raciste dhe për Shqiptarë. Por nëse është dashur të formohet një gjykatë e tillë e cila do të ishte e ngjashme si me gjykatën me tribunalin e Hagës atëherë do të duhej të përfshiheshin të gjithë krimet e pretenduara pa marrë parasysh kush i ka kryer. Ne kemi pasur në Kosovë një luftë të përfshirë në mes dy palëve”.
“Është e mundshme që të formohet një gjykatë ndërkombëtare për krime të luftës për gjenocidin që Serbia e ka kryer në Kosovë. Mirëpo kjo përveç iniciativës fillestare të Kosovës duhet të jetë e bashkuar nga bashkësia ndërkombëtare nga shtetet e fuqishme dhe me siguri që në një presion ndërkombëtar një gjykatë e tillë mund të formohet. Por është shumë më mirë që të ndryshohet edhe Ligji për Gjykatën Speciale dhe të parashihen të gjitha krimet serbe që janë kryer në Kosovë”.
Ai thotë se gjykatën ndërkombëtare nuk mund ta formojë Kosova sepse nuk është pjesë e OKB-së, por bashkësia ndërkombëtare.
“Gjykatë ndërkombëtarë nuk mund të formojë një shtet në këtë rast Kosova. Gjykatën ndërkombëtare e formon bashkësia ndërkombëtare. Ne nuk jemi pjesë e OKB-së, kështu që do të duhej të ishte një iniciativë e Kosovës por të përkrahura nga shtete e fuqishme të tjera. Për formimin e një Gjykate Speciale për krimet e luftës të Serbisë të kryera në Kosovë mund të jenë vetëm SHBA-ja dhe askush tjetër”, tha ai.
Gashi shtoi se institucionet e Kosovës, Prokuroria e Kosovës, Policia e Kosovës dhe organet tjera që merren me hetimin e krimeve, janë të mjaftueshme që Kosova të kërkojë krijimin e një gjykatë.
“Ne jemi të sigurt që institucionet e Kosovës, Prokuroria e Kosovës, Policia e Kosovës dhe organet tjera që merren me hetimin e krimeve të Serbisë të kryera gjatë luftës në Kosovë, janë të mjaftueshme që të kërkojmë krijimin e një gjykatë ndërkombëtar për hetimin dhe akuzimin e krimeve të Serbisë. Do të duhej të bëhej një presion më i madh ndërkombëtar që të kemi një gjykatë të tillë ndërkombëtare për hetimin, gjykimin dhe dënimin e krimeve serbe në Kosovë përndryshe situata mund të mbetet kështu. Është një numër shumë i vogël i kriminelëve të Serbisë që janë gjykuar për krimet e tyre deri në gjenocid ndaj ne shqiptarëve”, shtoi Gashi.
Edhe avokati Taulant Hodaj në një intervistë për Ekonomia Online ka thënë se që të formohet një gjykatë ndërkombëtare duhet të miratohet në Këshillin e Sigurimit të OKB-së.
Hodaj theksoi se nuk është e lehtë të themelohet një gjykatë ndërkombëtare, sepse fillimisht do të duhej të ndryshohej ligji për Specialen, raporton EO.
“Për t’iu përgjigjur kësaj pyetje duhet të kuptojmë se si është baza ligjore për një gjykatë ndërkombëtare. Baza ligjore për një gjykatë ndërkombëtare është nëse miratohet me këshill të sigurimit të OKB-së siç ka qenë tribunali ndërkombëtar për ish-Jugosllavi ose nëse bëhet me një marrëveshje ndërshtetërore me një organizatë ndërkombëtare apo me shtete të ndryshme. Pak a shumë siç është modeli i Gjykatës Speciale ku edhe është bërë amendament kushtetues, por edhe ka marrëveshje ndërkombëtare me shtetin e Holandës për funksionalizimin e kësaj Gjykate Speciale. Këto janë dy baza ku mund të bëhet një lloj gjykatës penale ndërkombëtare”.
“Në rastin e Kosovës ne e kemi vetëm duhet që të specifikohet, ndoshta ligji të ndryshohej po kjo në koordinim të ngushtë me akterët që kanë formuar Gjykatën Speciale që t’i zgjerohet juridiksioni gjykatës speciale të detajizohet që ata kanë të drejtë dhe do të duhej të merret me të gjitha krimet që kanë kryer në Kosovë dhe të njëjtit kanë kapacitete të mëdha dhe të merren edhe me krimet serbe që janë kryer në Kosovë sepse është e mundimshme të themelohet një gjykatë ndërkombëtare penale por nuk është lehtë”.
Sipas tij, është mirë që të lobohet që Speciales t’i jepen atribute më të mëdha dhe të merret edhe krimet serbe ndaj Kosovës.
“Ndoshta është e udhës vetëm të lobohet në atë drejtim që Gjykata Speciale t’i jepen atribute më të mëdha dhe të merret edhe krimet serbe ndaj Kosovës. Por unë mendoj veç e ka këtë bazë ligjore sepse nuk e ka të kufizuar veç për krimet e shqiptarëve ndaj serbëve, por duhet të bisedohet me shtete mike me ShBA-në që kanë qenë shtysë për këtë Gjykatë Speciale të zgjerohet mandati i saj dhe të merret me të gjitha krimet. Është e themeluar ka kapacitete, ka prokurorë, gjyqtarë dhe është me një vend të drejtë”, shtoi Hodaj.
Është hapur aplikimi për studentët për përfitimin e shtesave në vlerë prej 100 eurosh, në kuadër të Pakos për Përballje me Inflacionin 2.0.
Lajmin e ka bërë të ditur ministri në detyrë i Financave dhe Transfereve, Hekuran Murati, i cili ka njoftuar se aplikimi bëhet përmes platformës e-Kosova, në kategorinë “Familja”.
Sipas Muratit, janë dy formularë aplikimi, një për studentët shtetas të Kosovës dhe një tjetër për studentët që studiojnë në Kosovë, por nuk janë shtetas të saj.
Ai ka bërë të ditur se afati për aplikim do të jetë i hapur deri më 5 qershor.
Ndërkohë, gjatë ditës së sotme janë ekzekutuar edhe shtesat e njëhershme prej 100 eurosh për fëmijët dhe pensionistët.
Qeveria në detyrë e kishte miratuar më 22 maj Pakon për Përballje me Inflacionin 2.0, e cila përfshin mbështetje financiare për pensionistët, fëmijët, studentët dhe punëtorët e sektorit privat me të ardhura nën 1000 euro.
Stafi i UBT-së po merr pjesë në Javën Ndërkombëtare që po organizohet nga Technical University of Sofia, në Bullgari, ku po prezantohen zhvillimet më të fundit në teknologji, inteligjencë artificiale, inovacion dhe kërkim shkencor nga universitete dhe institucione të ndryshme ndërkombëtare.
Në kuadër të këtij aktiviteti, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, prezantoi temën “UBT AI Fully Empowered Smart Sustain Society System – Case Studies from Education, Research, Innovation, Developments and Businesses”, përmes së cilës shpalosi modelin inovativ të UBT-së në integrimin e inteligjencës artificiale në arsim, kërkim shkencor, zhvillim teknologjik dhe industri.
Gjatë prezantimit, Rektori Hajrizi prezantoi vizionin strategjik të UBT-së për ndërtimin e një ekosistemi të plotë të mbështetur nga inteligjenca artificiale, duke theksuar se UBT është institucioni që ka lansuar ekosistemin e parë plotësisht AI-powered në Evropë, një model që integron proceset akademike, kërkimore, administrative dhe shërbimet për studentët në një platformë të vetme inteligjente dhe të automatizuar.
Ai potencoi se ky ekosistem u mundëson studentëve, stafit dhe partnerëve institucionalë një përvojë të personalizuar, vendimmarrje të bazuar në të dhëna, automatizim të proceseve dhe qasje të avancuar në teknologji digjitale, duke e pozicionuar UBT-në dhe Kosovën në hartën globale të inovacionit dhe zhvillimit high-tech.
Një fokus i veçantë i konferencës po i kushtohet edhe prezantimeve të stafit akademik dhe hulumtues të UBT-së, të cilët po kontribuojnë me tema të avancuara shkencore në fushën e inteligjencës artificiale, automatizimit, rrjeteve inteligjente dhe teknologjive moderne.
Në mesin e prezantimeve të stafit të UBT-së janë:
“A Hybrid Graph-Coloring and Metaheuristic Framework for Resource Allocation in Dynamic E-Health Wireless Sensor Networks” nga Besnik Qehaja;
“AI-driven personalized timetabling at UBT, a hybrid ML + CP-SAT approach for working students” nga Naim Llumnica;
“AI in Automation Industry – Automating License Plate Recognition for Kosovar Vehicles: A Robust YOLOv8 and EasyOCR Pipeline” nga Rigon Pira.
Pjesëmarrja e gjerë e stafit të UBT-së në këtë aktivitet dëshmon angazhimin e institucionit në promovimin e kërkimit shkencor, inovacionit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, si dhe fuqizimin e rolit të profesorëve dhe hulumtuesve në zhvillimin e teknologjive të së ardhmes.
Java Ndërkombëtare në Technical University of Sofia ka bërë bashkë institucione të arsimit të lartë, profesorë, studiues dhe ekspertë nga vende të ndryshme të Evropës dhe më gjerë, duke krijuar një platformë për shkëmbim përvojash, bashkëpunime akademike dhe prezantim të praktikave më inovative në arsimin e lartë dhe teknologji.
Asistent Profesori dhe arkitekti Lendi Osmani, pjesë e UBT-së, është vlerësuar me çmimin ndërkombëtar BIG SEE Awards në fushën e Arkitekturës.
Ky çmim u ndahet arkitektëve që kontribuojnë në arkitekturën bashkëkohore përmes inovacionit, dizajnit dhe ndikimit shoqëror. Ceremonia e ndarjes së çmimeve u mbajt në Slovenia, duke mbledhur arkitektë dhe profesionistë të njohur nga vende të ndryshme të botës.
BIG SEE Awards është një nga platformat më të njohura rajonale dhe ndërkombëtare në fushën e arkitekturës dhe dizajnit, që promovon kreativitetin dhe projektet me ndikim në shoqëri. Ky vlerësim konsiderohet sukses i rëndësishëm edhe për komunitetin akademik të UBT-së.
Në kuadër të aktiviteteve në Ditët e Artit dhe Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT organizoi një aktivitet të veçantë kulturor dhe akademik, i realizuar në bashkëpunim me Ambasadën e Japonisë në Kosovë dhe Asociacionin e Miqësisë Kosovaro-Japoneze.
Aktiviteti, i mbajtur në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan, bëri bashkë studentë, profesorë, artistë dhe mysafirë të shumtë të interesuar për historinë, kulturën dhe zhvillimin e Japonisë.
Ngjarja u hap me fjalën përshëndetëse të Dekanes së Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, Prof. Dr. Ariana Gjoni, e cila vlerësoi rëndësinë e aktiviteteve ndërkulturore në pasurimin e përvojës akademike të studentëve dhe në krijimin e urave të bashkëpunimit ndërkombëtar përmes artit, dizajnit dhe edukimit.
Më pas, Prof. Afërdita Statovci theksoi rëndësinë e njohjes së kulturave të ndryshme botërore si pjesë e formimit profesional dhe artistik të studentëve, duke nënvizuar se arti dhe dizajni janë gjuhë universale që lidhin popujt dhe traditat.
Në emër të Asociacionit të Miqësisë Kosovaro-Japoneze, Luljeta Arifi foli për marrëdhëniet miqësore ndërmjet Kosovës dhe Japonisë, duke vlerësuar rolin e institucioneve arsimore në promovimin e dialogut kulturor dhe shkëmbimit të përvojave mes dy vendeve.
Pika qendrore e aktivitetit ishte ligjërata e mbajtur nga Hiroyasu Tanigaki, përfaqësues i Ambasadës së Japonisë në Kosovë, me temën “Nga Samurai deri te shteti modern”. Përmes një prezantimi të pasur me informacione historike dhe kulturore, ai prezantoi transformimin e Japonisë ndër shekuj, duke filluar nga periudha e samurajve e deri te zhvillimi i saj si një nga shtetet më të avancuara teknologjikisht dhe ekonomikisht në botë.
Pjesëmarrësit patën mundësinë të njihen më nga afër me vlerat tradicionale japoneze, filozofinë e disiplinës, inovacionin, zhvillimin urban dhe ndikimin global të kulturës japoneze në art, dizajn, teknologji dhe industri kreative. Ligjërata u përcoll me interes të madh nga studentët, të cilët zhvilluan diskutime dhe shkëmbyen pyetje mbi aspektet kulturore dhe zhvillimore të Japonisë.
Aktiviteti dëshmoi edhe një herë përkushtimin e UBT-së në organizimin e ngjarjeve që ndërthurin dijen, kulturën dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, duke krijuar mundësi të reja për studentët që të mësojnë nga përvoja dhe modelet më të avancuara globale.