Aktualitet

Gjashtë vjet nga vdekja e akademik Pajazit Nushit

Published

on

Sot mbushen gjashtë vjet nga vdekja e akademik Pajazit Nushi, njeriu i cili tërë jetën ia kushtoi arsimit, edukimit, dijës dhe shkencës, por edhe çështjes kombëtare.

Ai me të drejtë është vlerësuar ‘Simboli i dijes dhe paqes’, ’profesori i respektuar’, ‘pedagogu ynë’, ‘mendjendrituri’, e me emërtime të tjera.

Akademik Pajazit Nushi ka ndërruar jetë në moshën 82-vjeçare, ndërsa ishte rektor i kolegjit universitar “Iliria”.

I lindur në Gjakovë, më 8 janar 1933, ku kreu shkollën fillore dhe të mesme, prof. dr. Pajazit Nushi, pas mësimit në Shkollën Normale të Gjakovës, i ndoqi mësimet në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Beogradit, ku u diplomua në degën e Psikologjisë më 1955.

Më 1958 ka dhënë provimin shtetëror për profesor të psikologjisë dhe psikologjisë pedagogjike pranë Ministrisë së Arsimit të Republikës së Serbisë dhe me këtë rast u shpall profesor i rendit I. Studimet e larta i kurorëzoi me mbrojtjen e tezës së disertacionit të doktoratës “Zhvillimi i terminologjisë psikologjike dhe baza semantike e përcaktimit të saj në gjuhën shqipe”.

Nga 1956-1995 punoi si profesor i psikologjisë në Shkollën Normale të Prishtinës, në Shkollën e Lartë Pedagogjike të Prishtinës dhe profesor i psikologjisë në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës.

Krahas mësimdhënies ka punuar në këto funksione administrative-profesionale: drejtor i Entit Krahinor për Përparimin e Arsimit dhe të Edukimit, ndihmës kryetar i Këshillit Federativ për Arsim e Kulturë të ish- Federatës së Jugosllavisë; nënkryetar i Këshillit Ekzekutiv të Kosovës, kryetar i Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriu dhe redaktor i Enciklopedisë së Jugosllavisë.

Ka mbajtur leksione nga psikologjia e përgjithshme në Universitetin e Tetovës në Maqedoni. Ka qenë anëtar i grupit hulumtues të RSFJ në konceptimin e projektit “Televizioni edukativ” dhe lidhur me këtë ka qenë kryesues i këtij grupi i angazhuar në udhëtimin studimor në Shtetet e Bashkuara të Amerikës gjatë muajit maj – qershor 1972. Ka marrë pjesë në konceptimin e shkollës fillore unike për RSFJ-në dhe ka studiuar zhvillimin e arsimit institucional të nivelit fillor në Norvegji.

Në vitin 2000 u zgjodh anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, ndërsa në vitin 2008 Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës e zgjodhi anëtar të rregullt. Ka qenë sekretar i Seksionit të Shkencave Shoqërore të ASHAK-së në periudhën dhjetor 2008 – 2011.

Ka botuar këto vepra nga fusha e psikologjisë: “Bazat psikologjike të kulturës së të folurit të nxënësve të shkollës fillore” 1964,”Fjalor i psikologjisë”, “Sistemi i grafisë së tingujve të shqipes dhe vetitë perceptive e përmasat e lexueshmërisë së shkronjave të alfabetit të shqipës”1987, ”Të nxënit e lëndëve mësimore dhe zotërimi i tyre” 1997, ”Orientimi profesional dhe individualiteti psikofiziologjik i zgjedhësit të profesionit 2004, ”Inteligjenca dhe masat e zhvillimit të saj ndër shqiptarët e moshës madhore” 2006, “Çështja shqiptare dhe integrimet politike ekonomike (Kërkimet teorike-empirike)” 2003, “Kujtesa dhe trajtimi i saj në literaturën shqipe nomotike” 2008, “Psikanaliza dhe mendimi psikologjik shqiptar” 2006 dhe “Fjalor shpjegues i psikanalizës” 2010.

Është autori i tekstit shkollor të psikologjisë “Psikologjia” për klasën e dytë gjimnaz – fitues i çmimit “Naim Frashëri” si libri më i mirë shkollor në vitin 1996, koautor i disa botimeve të librit “Psikologjia” për gjimnaz dhe shkolla profesionale.

Ka botuar këto tekste universitare: “Psikologjia e përgjithshme – Kaptina të zgjedhura” 1995, “Psikologjia e përgjithshme 1” 2002 dhe “Psikologjia e përgjithshme II – Njeriu dhe personaliteti i tij në psikologji”, 1999.

Ka përkthyer nga serbokroatishtja në gjuhën shqipe tekstet shkollore “Logjika” 1967 dhe “Të mësuemit dhe kujtesa”, 1964.

Aktiviteti profesional dhe shkencor i tij është shtrirë në fushat studimore të psikologjisë së përgjithshme, terminologjisë së psikologjisë, psikologjisë pedagogjike, etnopsikologjisë dhe metodologjisë hulumtuese të psikologjisë. Lista e punimeve studimore, e kumtimeve shkencore dhe e artikujve nga fusha e psikologjisë arrin në 142. Përmbajtja e këtyre punimeve ka qenë e lidhur kryesisht me paraqitjen e rezultateve të hulumtimeve empirike, të cilat janë preokupim kryesor i tij.

Më 23 shtator 1970 është shpallur qytetar nderi i shtetit Teksas me vendim të guvernatorit të këtij shteti, ndërsa më 10 tetor 1970 është shpallur qytetar nderi i shtetit Nebraska me vendim të guvernatorit të këtij shteti federal amerikan.

Më 2005 u zgjodh anëtar nderi i Institutit të Sociologjisë në Tiranë. Më 14 qershor 2011 është shpallur “Nderi i Qytetit të Gjakovës” me vendim të kryetarit të Komunës së Gjakovës. Në marsin e vitit 2011 u zgjodh këshilltar i lartë shkencor në Institutin e Hulumtimeve të Krimeve të luftës në Kosovë.

Më 1957 u shpall fitues i Çmimit të Dhjetorit – çmimit më të lartë për të arritura arsimore e shkencore në KSAK. Është bartës i disa dekoratave – dekorata e fundit është dekorata e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit e akorduar nga presidenti i Republikës së Kosovës në vitin 2001.

Aktualitet

“S’e pranova ndarjen, trupin e futa në valixhe”, dëshmia e 23-vjeçarit filipinas që vrau studenten shqiptare

Published

on

Një ngjarje tragjike ka tronditur komunitetin shqiptar dhe atë italian, pasi 23-vjeçari filipinas, Mark Samson, ka pranuar para autoriteteve se ka vrarë ish-të dashurën e tij, 22-vjeçaren shqiptare, Ilaria Sula.

Sipas dëshmisë së tij, ai nuk mund të pranonte ndarjen dhe për këtë arsye kreu aktin makabër.

Si ndodhi krimi?

Sipas hetimeve, vrasja ka ndodhur në banesën e Samsonit në Via Homs, Romë, ndërkohë që prindërit e tij ndodheshin në të njëjtën shtëpi, por nuk janë të përfshirë në hetim. Pas krimit, ai ka vendosur trupin e Ilarisë në një valixhe dhe e ka transportuar rreth 40 kilometra larg kryeqytetit, ku e ka fshehur pranë një përroi në një zonë pyjore.

Mëngjesin e sotëm, pasi u ndalua nga policia, ai pranoi krimin dhe i çoi hetuesit në vendin ku kishte fshehur trupin. Ai gjithashtu pohoi se e kishte goditur Ilarian me thikë disa herë dhe më pas e kishte futur në makinë për ta larguar nga shtëpia.

Samson ka rrëfyer se, për të humbur gjurmët, hodhi thikën në një kosh plehrash dhe celularin e viktimës në një pus në zonën e Montesacro, por deri tani këto sende nuk janë gjetur.

Pas ngjarjes, ai vazhdoi të përdorte celularin e Ilarisë për të fshirë rrjetet sociale dhe për t’u shkruar miqve të saj, duke tentuar të fshehë zhdukjen. Madje, ai shkoi në shtëpinë e një shoqeje të viktimës, duke u shfaqur i shqetësuar për zhdukjen e saj.

Gjatë marrjes në pyetje, ai refuzoi të jepte shpjegime të mëtejshme mbi detajet e krimit dhe arsyet e tij, por u shpreh: “Më vjen keq për atë që bëra.” Samson përballet me akuzat për “vrasje me dashje” dhe “fshehje të një kufome.”

Reagimi i familjes dhe hetimet e mëtejshme

Vrasja e 22-vjeçares ka shkaktuar dhimbje të thellë te familja e saj. Vëllai i Ilarias, Leon, ka mbërritur në Romë së bashku me familjen dhe është shprehur i tronditur:

“Nuk mund ta kuptojmë pse e bëri. Vetëm ai e di. Ilaria s’më tregonte për problemet, tani dyshoj që mesazhet e fundit nuk ishin nga ajo.”

Autoritetet po hetojnë për rolin e prindërve të Samsonit, të cilët ndodheshin në banesë gjatë krimit. Sipas ligjit italian, ata nuk mund të hetohen për ndihmë ndaj djalit nëse nuk ka prova të drejtpërdrejta për bashkëpunim në vrasje.

Ilaria Sula, e cila studionte Statistika në Universitetin Sapienza, ishte zhdukur që prej mbrëmjes së 25 marsit. Shokët e saj të dhomës, që banonin me të në zonën e San Lorenzos, thanë se u largua nga shtëpia pa dhënë asnjë shpjegim dhe nuk u kthye më.

Rektorja e Universitetit, Antonella Polimeni, e quajti ngjarjen “mizore dhe brutale”, duke theksuar se komuniteti akademik është tronditur nga humbja e Ilarisë. Hetimet për këtë ngjarje tragjike vazhdojnë, ndërsa pritet që Samson të dalë përpara gjykatës për t’u përballur me akuzat e rënda që i ngarkohen, raportojnë mediat italiane, njofton Telegrafi.

Continue Reading

Aktualitet

Parashikimi i motit për sot

Published

on

Sot parashikohet të jetë një mot përgjithësisht me re dhe ka mundësi që të ketë reshje shiu.

Temperaturat minimale sillen nga 5 °C deri në 13 °C.

Era NNW nga 15 deri në 30 km/o.

Continue Reading

Bota

BE gjobit prodhuesit e makinave me 458 milionë euro

Published

on

Komisioni Evropian ka gjobitur 15 prodhues kryesorë të makinave dhe Shoqatën Evropiane të Prodhuesve të Automobilave (ACEA) me një total prej 458 milionë eurosh për pjesëmarrjen e tyre në një kartel lidhur me riciklimin e automjeteve të vjetra.

Sipas një njoftimi nga Komisioni Evropian, korporatës Mercedes-Benz iu dha imuniteti i plotë nga gjoba sipas programit të lehtësimit të BE-së, pasi ishte i pari që zbuloi ekzistencën e kartelit tek rregullatorët.

“Të gjitha kompanitë pranuan përfshirjen e tyre në kartel dhe ranë dakord për të zgjidhur çështjen”, tha Komisioni Evropian.

Automjetet e konsideruara si mbetje, ato që nuk janë më të përshtatshme për përdorim për shkak të vjetërsisë së tyre, konsumimit apo dëmtimit, çmontohen dhe përpunohen për riciklim dhe rikuperim. Qëllimi është reduktimi i mbetjeve dhe rikuperimi i materialeve si metalet, plastike dhe qelqi.

Hetimi i Komisionit Evropian zbuloi se 16 prodhues të mëdhenj të automjeteve, përfshirë Mercedes-Benz, për më shumë se 15 vjet ishin përfshirë në marrëveshje antikonkurruese dhe praktika të bashkërenduara të koordinuara përmes ACEA-s.

Shoqata e industrisë ACEA lehtësoi takime dhe komunikime të shumta që mundësuan funksionimin e kartelit. Ndër kompanitë e penalizuara, Volkswagen mori gjobën më të lartë me 127.7 milionë euro, e ndjekur nga grupi Renault/Nissan me 81.4 milionë euro dhe Stellantis me 74.9 milionë euro.

Continue Reading

Bota

Autoritetet turke dënojnë thirrjen për bojkot të dyqaneve dhe shërbimeve si “sabotim”

Published

on

Qeveria turke ka dënuar thirrjet e opozitës për një bojkot të mallrave dhe shërbimeve, duke i përshkruar ato si një “përpjekje sabotimi” të ekonomisë turke. Këto thirrje u bënë nga Partia Popullore Republikane (CHP), pas arrestimit të kryebashkiakut të Stambollit, Ekrem Imamoglu, i cili është rivali kryesor politik i Presidentit Rexhep Tajip Erdogan dhe kandidati presidencial i CHP-së në zgjedhjet e ardhshme.

Në një reagim të fortë, Ministri i Tregtisë, Omer Bolat, tha se thirrjet për bojkot ishin një kërcënim për stabilitetin ekonomik të Turqisë dhe akuzoi ata që i mbështesin se po përpiqen të dëmtojnë qeverinë. “Kjo është një përpjekje për të sabotuar ekonominë dhe përfshin elementë të tregtisë dhe konkurrencës së pandershme,” shtoi Bolat.

Këto thirrje për bojkot u shfaqën pas arrestimit të Imamoglu, një ngjarje që shkaktoi protesta të shumta në Turqi. Disa dyqane mbyllën dyert në shenjë solidariteti me ata që kritikojnë arrestimet si përpjekje politike dhe antidemokratike për të dëmtuar mundësitë e opozitës për të fituar zgjedhjet.

Ministrat e qeverisë dhe disa personalitete pro-qeveritare, si ish-futbollisti Mesut Özil, përdorën hashtagun #BoykotDegilMilliZarar (“Jo një bojkot, por një dëm kombëtar”) për të kundërshtuar bojkotin e kërkuar nga opozita. Ky bojkot u shoqërua gjithashtu me thirrje për protesta masive, të cilat janë ndër më të mëdhatë që ka parë Turqia në dekadën e fundit.

Ekonomia turke është goditur rëndë nga krizën e kostos së jetesës dhe zhvlerësimin e monedhës, duke shkaktuar inflacion të lartë, që aktualisht është 39% në shkurt të këtij viti. Qeveria ka paralajmëruar se thirrjet për bojkot mund të përkeqësojnë më tej situatën ekonomike, duke theksuar se këto veprime janë të dënuara me dështim./UBTNews/

 

Continue Reading

Të kërkuara