Aktualitet

Gërmimet në Tiranë po nxjerrin në dritë vilën romake të kryeqytetit shqiptar

Published

on

Ministrja e Kulturës në Shqipëri, Elva Margariti bëri të ditur sot se po del në dritë e plotë vila romake e Tiranës, apo e njohur ndryshe si Mozaiku i Tiranës.

Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore, në bashkëpunim me Drejtorinë e Trashëgimisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore të Tiranës dhe Universitetin e Tiranës kanë rinisur gërmimet në këtë zonë, e cila është zbuluar në vitet ’70 gjatë punimeve për ndërtimin e disa blloqe pallatesh, në lagjen “21 Dhjetori”.

Ministrja thekson se ky projekt, që ka për qëllim jo vetëm zbulimin e plotë të vilës, që daton në shek. II-III pas Krishtit, por edhe promovimin e saj si një nga hapësirat më tërheqëse për turistët vendës e të huaj, po ndjek rrugën e mjeshtrave të arkeologjisë dhe trashëgimisë kulturore si prof. Skënder Anamali, prof. Aleksandër Meksi e prof. Skënder Muçaj.

Studentët pjesëmarrës do të pajisen me një certifikatë trajnimi dhe kualifikimi për gërmimin arkeologjik.

Mozaiku i Tiranës është një pikë shumë e rëndësishme referimi në Shqipëri dhe mendohet të ketë qenë pjesë e një banese të tipit rural (vila rustica) të ndërtuar në shekullin I pas Krishtit.

Në shek. III pas Krishtit vendbanimi mendohet se u zëvendësua nga një kompleks godinash, të ndara në dy pjesë në pars urbana (pjesa për banim e vilës) dhe në pars rusticae (pjesa prodhuese e vilës) të cilat po ashtu kishin funksion bujqësor.

Më vonë në shek. IV-V pas Krishtit vendin e vilës romane duhet ta ketë zënë një kishë paleokristiane. Kisha është ndërtuar në sallën qendrore të banesës rurale. Si të gjitha kishat e kësaj periudhe (gjysma e dytë e shek. IV pas Krishtit) edhe këtu kemi një riorganizim të ambienteve të brendshme. Brendësia ka tashmë një aks gjatësor dinamik pikërisht si rezultat i hyrjes përballë altarit, që theksohet nga ritmi i arkadave. Arkitektura e kishës është e thjeshtë.

Gjatë transformimit të banesës në objekt kulti janë përdorur tulla, me simbole kryqesh, të datuara këto në periudhën e Perandorit Kostandin I (306-337). Ambientet ndihmëse në anën veriore të ndërtesës janë përshtatur nga ato të banesës.

Mozaiku përmban motive gjeometrike e floreale por edhe motive tipike të Krishtërimit të hershëm, si gërsheti i stilizuar, rozetat e peshqit.

Vila Rustica dhe kisha paleokristiane të njohura ndryshe si Mozaiku i Tiranës, janë një shembull shumë domethënës i lashtësisë së këtij territori që u zbulua rastësisht në vitin 1972, gjatë ndërtimit të një blloku pallatesh. /atsh

Lajmet

Filmi “Dua” i Blerta Bashollit triumfon në Kanë me çmimin “SACD”

Published

on

By

Filmi “Dua”, me regji dhe skenar nga Blerta Basholli, ka shënuar një sukses të madh ndërkombëtar duke fituar çmimin “SACD” në kuadër të programit prestigjioz “Semaine de la Critique” në Festivalin e Filmit në Kanë.

Ky çmim ndahet nga Shoqata e Autorëve dhe Kompozitorëve Dramaturgjikë në Francë dhe vlerëson veprat me skenar origjinal, vizion autorial dhe qasje të veçantë artistike. Me këtë nderim, “Dua” renditet ndër produksionet më të spikatura të këtij edicioni në një nga festivalet më të rëndësishme të filmit në botë.

Vlerësimi për filmin e Bashollit konsiderohet një tjetër dëshmi e fuqisë krijuese dhe ngritjes së vazhdueshme të kinematografisë kosovare në arenën ndërkombëtare. Suksesi i “Dua” vjen pas rrugëtimit të suksesshëm të regjisores kosovare, e cila tashmë është bërë një nga emrat më të njohur të filmit nga Kosova në skenën botërore.

Ky çmim pritet të rrisë edhe më tej vëmendjen ndërkombëtare ndaj filmit dhe industrisë së filmit në Kosovë, duke konfirmuar potencialin e artistëve kosovarë për të konkurruar në platformat më prestigjioze globale.

Continue Reading

Lajmet

Pesë shtete të BE-së me plan për integrim gradual të Ballkanit Perëndimor

Published

on

By

Pesë shtete anëtare të Bashkimit Evropian kanë propozuar një model të ri të integrimit gradual për vendet e Ballkanit Perëndimor, me synimin që ato të afrohen më shpejt me tregun e përbashkët evropian dhe të kufizohet ndikimi rus në rajon.

Sipas një dokumenti konfidencial të siguruar nga mediumi “Euractiv”, Austria, Çekia, Italia, Sllovakia dhe Sllovenia i kanë kërkuar Komisionit Evropian të rishqyrtojë mënyrën se si vendet kandidate përfshihen në tregun unik të BE-së.

Në dokument thuhet se për të ruajtur ritmin e zgjerimit dhe për të avancuar integrimin evropian, nevojiten “stimuj të fortë dhe tërheqës” për vendet aspirante. Propozimi parasheh që qasja në tregun e përbashkët të bëhet gradualisht dhe në bazë të meritës, sektor pas sektori.

Modeli, i quajtur “integrim sistematik sektorial”, synon që vendet e Ballkanit Perëndimor – përfshirë Shqipërinë, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë – të përfshihen në më shumë programe të BE-së, paralelisht me harmonizimin e legjislacionit të tyre me atë evropian.

Sipas dokumentit, integrimi gradual duhet të nisë sapo një vend kandidat të arrijë nivel të lartë përafrimi me rregullat e BE-së në sektorin përkatës. Po ashtu, propozohet krijimi i mekanizmave mbrojtës për rastet kur një shtet që ka fituar qasje të veçantë në tregun evropian bën hapa prapa në reforma.

Ndër sektorët që mund të përfshihen në këtë model janë transporti, energjia, tregu i energjisë elektrike, tregu digjital, konkurrenca dhe politikat për lëndët e para. Dokumenti përmend edhe marrëveshjen për lëvizjen e të rinjve ndërmjet Mbretërisë së Bashkuar dhe BE-së si një model që mund të aplikohet për Ballkanin Perëndimor.

Megjithatë, propozimi nuk përfshin disa ide të ngritura nga Shqipëria. Ministri i Jashtëm shqiptar, Ferit Hoxha, kishte sugjeruar javën e kaluar që vendet kandidate të fitojnë status vëzhguesi në institucionet e BE-së gjatë procesit të mbylljes së kapitujve negociues.

Ndërkohë, analistë të çështjeve evropiane vlerësojnë se dokumenti nuk sjell risi të mëdha krahasuar me idetë e mëhershme për integrim gradual. Studiuesi i Këshillit Gjerman për Marrëdhënie me Jashtë, Milan Niq, ka deklaruar se propozimi duket si një version më i avancuar i koncepteve ekzistuese për integrim të pjesshëm.

Autorët e dokumentit i kanë bërë thirrje komisioneres për Zgjerim, Marta Kos, që të hartojë ide të reja për këtë qasje, duke argumentuar se ajo do ta forconte tregun unik evropian dhe do t’i afronte më shumë vendet kandidate me BE-në.

Kosova mbetet vendi më pak i avancuar në procesin e integrimit evropian në rajon. Edhe pse aplikoi për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022, aplikimi i saj ende nuk ka marrë statusin e vendit kandidat dhe nuk përmendet në diskutimet aktuale për zgjerimin.

Në anën tjetër, Mali i Zi dhe Shqipëria konsiderohen më të avancuara në negociatat me BE-në, pasi kanë hapur të gjithë kapitujt negociues. Maqedonia e Veriut ka nisur zyrtarisht negociatat, ndërsa Serbia vazhdon procesin prej vitesh, megjithëse ai është ngadalësuar për shkak të kritikave lidhur me sundimin e ligjit dhe raportet me Rusinë.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Panairi i Ushqimit në UBT Prizren bashkon akademinë, industrinë dhe inovacionin ushqimor

Published

on

By

Në një atmosferë që ndërthurte traditën, inovacionin dhe bashkëpunimin profesional, në ambientet e Parkut të Inovacionit dhe Trajnimeve (ITP) në Prizren u mbajt edicioni i radhës i “Panairit të Ushqimit”, organizuar nga Fakulteti i Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë në UBT. Ky aktivitet, që tashmë është shndërruar në një platformë të rëndësishme akademike dhe profesionale, mblodhi studentë, profesorë, ekspertë të industrisë ushqimore, përfaqësues institucionesh dhe biznese vendore e ndërkombëtare.

Në prani të Rektorit të UBT-së, Edmond Hajrizi, nënkryetarit të Komunës së Prizrenit, Furkan Bytyç, kryetarit të Shoqatës ESNAF, Varis Xhejlani, dekanit të Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT, Fidan Feka, përfaqësuesve të industrisë dhe stafit akademik, panairi dëshmoi edhe një herë rolin që UBT po luan në ndërlidhjen e dijes me praktikën dhe tregun e punës.

Studentët prezantuan produkte ushqimore tradicionale dhe inovative, të realizuara përmes punës praktike në laboratorët modernë të UBT-së, duke demonstruar njohuritë profesionale dhe kreativitetin e tyre në fushën e teknologjisë ushqimore dhe bioteknologjisë. Vizitorët patën mundësi të shijojnë produkte të ndryshme, të njihen me teknikat moderne të përpunimit ushqimor dhe të shohin nga afër standardet profesionale që po ndërtohen në këtë program studimi.

Në fjalën e tij, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, e cilësoi këtë aktivitet si një organizim natyrshëm të ndërtuar mes universitetit, komunës dhe industrisë.

“Ky është një organizim organik. Edhe komuna, edhe industria, edhe ne po bashkohemi natyrshëm sepse e dimë rëndësinë që ka zhvillimi i kësaj fushe. Është krijuar një format shumë i mirë, sidomos me ardhjen e kompanive të ndryshme këtu. Ia vlen të kemi një momentum të tillë dhe shpresoj që në vitet e ardhshme të na bashkëngjiten edhe më shumë qytetarë. Prizreni dhe i gjithë rajoni janë konfirmim i traditës dhe zhvillimit në industrinë ushqimore”, tha ai.

Ndërkaq, drejtori i Qendrës së UBT-së në Prizren, Vehbi Sofiu, theksoi se panairi tashmë është bërë pjesë tradicionale e aktiviteteve akademike në këtë qendër.

“Ky është viti i katërt që ky panair organizohet dhe tashmë është shndërruar në një ngjarje tradicionale, e cila po merr përmasa gjithnjë e më të mëdha në lidhjen e shkencës, njohurive profesionale dhe industrisë”, u shpreh ai.

Drejtori i Institutit të Forenzikës në UBT, profesori Cengiz Cesko, vlerësoi zhvillimin që ka marrë aktiviteti ndër vite.

“Sot po dëshmojmë rritjen e një ideje dhe të një emri. Kur kemi filluar, gjithçka ishte më e thjeshtë dhe më modeste. Tash ky është një aktivitet gjithnjë në rritje falë punës dhe angazhimit të secilit student. Është një aktivitet ku bashkohen shkenca, dija, praktika dhe teoria”, deklaroi ai.

Panairi përfshiu gjithashtu prezantime nga kompani të industrisë ushqimore, takime networking ndërmjet studentëve dhe sektorit privat, shpërndarje të certifikatave dhe diskutime mbi trendet moderne në teknologjinë ushqimore, sigurinë ushqimore dhe ushqyerjen e shëndetshme.

 

 

Continue Reading

Sport

Freiburg dhe Aston Villa përballen sonte në finalen e Ligës së Evropës

Published

on

By

Sonte do të luhet finalja e madhe e Ligës së Evropës, ku Freiburg dhe Aston Villa do të përballen për trofeun e dytë më të rëndësishëm të futbollit evropian për klube.

Të dy ekipet vijnë në këtë finale pas një sezoni të suksesshëm në garë, duke treguar formë të lartë dhe duke eliminuar rivalë të fortë në fazat eliminatore.

Ndeshja finale do të zhvillohet në orën 21:00, në stadiumin “Beşiktaş Park”, dhe pritet të sjellë një duel të fortë mes përfaqësuesit gjerman dhe atij anglez.

Si Freiburg ashtu edhe Aston Villa synojnë ta mbyllin sezonin evropian me trofe, në një finale që pritet të jetë e luftuar deri në minutat e fundit.

Continue Reading

Të kërkuara