Aktualitet

GAP: Numri i nxënësve ka rënë për 26%

Published

on

Për dhjetë vjet në Kosovë, numri i nxënësve ka rënë për 26 përqind. Në bazë të të dhënave për 19 komuna, janë 340 klasa më pak që kanë pesë e më pak nxënës dhe 642 klasa që kanë më pak se dhjetë nxënës. Pavarësisht numrit të vogël të nxënësve, gjatë kësaj periudhe është shënuar rritje e numrit të mësimdhënësve për 2 për qind.

Kështu thuhet në raportin e Institutit GAP, me temën “Shkolla të tepërta? Ristrukturimi i rrjetit të institucioneve edukativo-arsimore para-universitare”. Është kërkuar nga Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit (MAShTI) që sa më parë të bëhet studimi i detajuar për riorganizimin e shkollave me pak nxënës, ashtu siç parashihet në memorandumin e nënshkruar me Komunën e Kamenicës.

Hulumtuesi i lartë në Institutin GAP, Bekim Salihu ka theksuar se nga viti shkollor 2008-2009 deri në vitin 2019-2020 ka pasur rënie të lartë të numrit të nxënësve. Derisa ka pasur rënie të numrit të nxënësve, Kosova ka shënuar rritje për 2 përqind të mësimdhënësve.

“Krahasuar me vitin 2010-2020, numri i nxënësve në nivel të komunave të Kosovës ka rënë për 114 mijë. Në vitin 2010 kemi pasur rreth 444 mijë nxënës, ndërkaq në vitin 2020 kemi 330 mijë nxënës. Çka flet për një rënie të numrit të nxënësve për 114 mijë. Ministria e Arsimit përveç kompetencave të bazës ligjore dhe hartimit të strategjive dhe planeve konkrete, është koncentruar gjatë këtyre ditëve edhe në ndërtimin e objekteve shkollore. Instituti GAP ka gjetur që në vitin 2015 deri në vitin 2020 ka investuar 134 milionë euro”, ka theksuar Salihu.

Salihu shton se Fushë Kosova, Zveqani dhe Novobërda ka rritje të numrit të nxënësve, por të gjitha komunat tjera kanë shënuar rënie. E rënien më të madhe e ka komuna e Kamenicës me 44 për qind.

“Shqetësuese është fakti që raporti ka gjetur që nga 19 komuna që ne i kemi marrë si target studimi në këtë raport, 340 klasë kanë më pak se 5 nxënës, ose kanë deri në 5 nxënës. Pra në 19 komuna, 340 klasë kanë më pak se 5 nxënës. Ndërkaq, 642 klasë kanë deri në 10 nxënës. Çka flet raporti që në 19 komuna janë rreth 1 mijë klasë që kanë më pak se 10 nxënës”, shton ai.

E drejtoresha e Departamentit për Arsimin Parauniversitar në MAShTI, Shqipe Bruçi shtoi se rënia e numrit të nxënësve është e koncentruar më shumë në zona rurale.

“Nuk është rasti i parë që komuna e Kamenicës mbyll shkolla, një gjë që nuk ka ndodhur në komunat tjera. Në qoftë se i referohemi statistikave, në vazhdimësi kemi paralele të ndara. Komunat kanë bërë një mbyllje te paraleleve të ndara, zvogëlim të këtyre paraleleve bazuar në numrin e nxënësve që kanë në ato paralele. Mirëpo, ndoshta mbyllja e tyre nuk ka qenë pa një diskutim paraprak… Në vitin 2018-2019, paralelet e ndara i kemi pasur 332, ndërsa në vitin 2019-2020 i kemi 309 paralele të ndara. Çka do të thotë se është zvogëluar një numër i paraleleve për 23 paralele”, tha ajo.

Kryetari i Komunës së Kamenicës, Qëndron Kastrati, i cili së fundmi kishte marrë vendim për mbylljen e disa objekteve shkollore, tha se ka pasur një rezistencë të madhe të qytetarëve për këtë reformë. Madje, sipas tij vendimi lokal është tentuar që të pengohet nga niveli qendror.

“Na doli që në komunën e Kamenicës, shtatë shkolla i kanë më pak se 5 nxënës. Njëra prej tyre, 4 nxënës, mbi 15 punëtorë arsimorë që punonin. Ishin gjithsejtë 12 shkolla që i kishin më pak se 20 nxënës. Tri prej tyre deri në 20, dhe tri tjera deri në 70. Mbi 50 për qind e objekteve shkollore në komunën e Kamenicës i kishin më pak se 70 nxënës… “25:00” Për neve kanë qenë tri sfida kryesore, është transporti, por ka dalë që gjithçka është për brenda masave, distanca më e madhe është 40 minuta edhe gjithashtu kosto që komunës i kushtonte rreth 300 mijë euro. Ndërsa, mësimdhënësit shtesë që i paguanim ishin mbi 1 milionë e 600 mijë euro”, potencoi ai.

Institucioni i Avokatit të Popullit, reformën në Kamenicë e kishte quajtur shkelje të të drejtave të fëmijëve. Avokati i Popullit, Naim Çelaj në tryezën e organizuar nga GAP u shpreh se kjo çështje duhet të trajtohet nga institucionet kompetente.

“Qasja e Avokatit të Popullit nuk ndryshon, është e njëjtë. Megjithëse faktet e reja të cilat po prezantohen çdo ditë tregojnë që të merren masa urgjente dhe për të ndërhyrë në nivel vendi. Sepse, masat selektive të komunave mund të sjellin probleme të kësaj natyre. Ku edhe trajtimi i nxënësve nuk do të jetë i barabartë”, u shpreh ai.

Në raportin e Institutit GAP theksohet se dokumentet strategjike të MAShTI, si Plani Strategjik i Arsimit në Kosovë 2017-2021 dhe strategjia e sigurimit të Cilësisë për Arsimin Para universitar 2016-2020 nuk e trajtojnë fare problemin e rënies së numrit të nxënësve, shkollat dhe klasat me pak nxënës. Po ashtu as uljen e proporcionit nxënës-mësimdhënës.

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 22 gusht 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

22 gusht 1994

U gjetën kufomat e dy fëmijëve shqiptarë në Suedi

Lajmi për gjetjen e kufomave të fëmijëve të cilët u zhdukën më 29 janar të vitit 1994 në strehimoren e Valdemarshvikut të Suedisë, i tronditi thellë bashkatdhetarët tanë në Suedi. Fëmijët Merlinda Gashi (6) dhe Jeton Gashi (10) të shtunën u gjetën 2 kilometra larg strehimores. Në kohën kur u zhdukën këta fëmijë, policia, qytetarët si dhe bashkatdhetarët tanë që gjenden në Valdemarshvik, gjurmuan pas fëmijëve të cilët në mënyrë misterioze u zhdukën pasditen e 29 janarit të këtij viti, plotë katër ditë e katër net. Mjete e informimit suedez me informimet e shpeshta i dhanë rëndësi kësaj ngjarjeje tragjike. Disa ditë pas zhdukjes së fëmijëve, televizioni dhe radio suedeze bënë me dije se në policinë rajonale të Valdemarshvikut, u lajmërua një zë femre i cili tha se fëmijët gjendeshin ke ajo dhe se babai i fëmijëve i vizitonte fëmijët dy herë në javë. Pas këtij lajmi rodhi edhe një lajm se policia i akuzon prindërit se fshehjen e fëmijëve e kishin planifikuar vetë, për çka iu ishte tërhequr vërejtja se mund të përgjigjen para ligjit. Me këtë rast u tha se policia dyshon se fëmijët gjendeshin ke një i afërm i tyre në Zvicër (lajm i TV Suedez).

Të shtunën, pas lajmit të hidhur për gjetjen e kufomave të fëmijëve, u mbajt një konferencë për shtyp me përfaqësuesin e policisë rajonale, i cili në mes të tjerash tha se fëmijët ishin gjetur të zbathur dhe të zhveshur, e kjo është shenjë se ata kanë ngrirë nga të ftohtit. Sepse njeriu nga i ftohti i madh filloka të zhvishet – tha përfaqësuesi i policisë së atjeshme. Gjithashtu u tha se fëmijët u gjetën 500 metra më larg nga kufiri i gjurmimit i cili ishte 1.500 metra. Supozohet gjithashtu se fëmijët kanë ndërruar jetë disa ditë pas zhdukjes dhe se nuk janë konstatuar lëndime trupore.

 

22 gusht 1995

Shantazhe e kërcënime ndaj refugjatëve serbë në qendrën “Boro e Ramizi” të Prishtinës

Deri më tash në qendrën sportive “Boro e Ramizi” në Prishtinë, u vendosën mbi 480 refugjatë serbë nga Kroacia.

Nga burimet e sigurta merret vesh se gjendja shpirtërore e këtyre refugjatëve është tejet e rëndë, sepse regjimi serb po manipulon me tragjedinë e tyre. Këtyre refugjatëve organet serbe u thanë se ata do të vendosen në Nish, mirëpo i mashtruan dhe me një tren të blinduar u sollën në Prishtinë dhe me dhunë policore u vendosën në hallën sportive “Boro e Ramizi”.

Dëshmitarët thonë se këta refugjatë assesi nuk dëshirojnë të jetojnë në Kosovë. Informacionet flasin se ata qe shtatë ditë në një mënyrë po mbahen peng nga afër 40 punëtorë të sigurimit të objektit. Ndaj tyre po bëhet edhe shantazh se nga këtu mund të dalin vetëm nëse nënshkruajnë një formular të veçantë me të cilin garantojnë se do të mbesin në Kosovë!

Siç po shihet, regjimi serb i mashtroi këta refugjatë me premtimet se gjoja do t’i vendosë në Nish.

Nën anën tjetër, ata kanë probleme të mëdha edhe rreth sigurimit të ushqimit, përkundër zhurmës së madhe dhe “solidaritetit gjithëserb”, siç thuhej, me vëllezërit e tyre nga Kraina.

Organet serbe “zgjidhën” problemin e sigurimit të ushqimit për refugjatët, duke i plaçkitur firmat shqiptare të vendosura pikërisht në qendrën sportive, ku janë të vendosur edhe vetë refugjatët serbë.

 

22 gusht 1997

Tiranë: U plagos gazetari Mujë Buçpapaj

Gazetari i Rilindjes Demokratike, Mujë Buçpapaj u plagos parmbrëmë, në kohën kur po po shëtiste me familjen e tij në afërsi të Shkollës së Baletit, nga një breshëri plumbash, një prej të cilëve e goditi në pjesën e sipërme të këmbës, duke përshkuar atë, njofton “Bujku”.

Plumbi ka mbetur në këmbën tjetër ndërsa gjendja e tij pas ndërhyrjes së shpejtë mjekësore është jashtë rrezikut. Sipas dëshmitarëve okularë dhe gruas së tij, plumbat kanë ardhur nga një makinë ‘Tipo” blu që dyshohet se ishte me targa policie. Ndërkohë vetë policia është në kundërshtim me këtë variant dhe thotë se plagosja e gazetarit ka ndodhur për shkak të një shkëmbimi armësh midis dy grupeve. Ora ka qenë 18. 40 mbasdite dhe thuhet se rruga ishte e mbushur plot me njerëz. Në fillim ka pasur një breshëri automatiku dhe më pas dy të shtëna të veçuara, njëra prej të cilave dyshohet se ka pasur objekt gazetarin, të cilin edhe e ka goditur. Gazeta e djeshme ku punon gazetari akuzonte për një krim politik ndaj Buçpapës, ndërsa hidhte poshtë variantet e policisë. Plumbi ka qenë i një pistolete speciale të llojit 7. 62 mm. Menjëherë në vendin e ngjarjes ka shkuar policia, ndërsa janë bllokuar kryqëzimet dhe është ushtruar kontroll i rreptë mbi makinat që qarkullonin.

Sekretari i përgjithshëm i PD-së, Genc Pollo, deklaroi dje në një konferencë shtypi se plagosja e gazetarit të “RD”, Mujë Buçpapaj është krim politik dhe i organizuar nga instancat e larta shtetërore. Ai tha se PD disponon fakte të shumta dhe dëshmi që implikojnë policinë në plagosjen e gazetarit dhe për këtë ai tregoi përpara njerëzve të medias dëshmitë e gruas së Buçpapajt si dhe të disa dëshmitarëve në vendin e ngjarjes.

Të gjitha këto dëshmi flisnin për një makinë policie nga kanë ardhur plumbat. Disa prej tyre thonë se makina e policisë kishte civilë brenda, ndërsa Pollo, tha se është e mundur që të jenë aktivizuar njerëz të bandave që kanë penetruar kohët e fundit në policinë shqiptare.

 

22 gusht 1998

Podujevë: Të shtëna në afërsi të stacionit të policisë në Lluzhan

Sot, nga ora 6 deri në orën 6. 15 në afërsi të stacionit të policisë serbe në Lluzhan u dëgjuan të shtëna armësh, njofton KI i Degës së LDK-së në Podujevë.

Nuk ka njoftime për pretekstin e këtyre të shtënave, por bëhet me dije se polcia ka arrestuar Mehdi Bicin, shtëpia e të cilit ndodhet në afërsi të këtij stacioni.

I njëjti burim bën me dije se sot në ora 12. 30 forcat policore serbe bllokuan tregun e qytezës dhe plaçkitën një sasi të konsiderueshme të mallit. Po ashtu, policët legjitimuan të gjithë qytetarët që u gjetën në treg.

Njoftohet gjithashtu se parmbrëmë rreth orës 21. 30 në vendin e quajtur Kisha e Sallabajës janë dëgjuar të shtëna armësh, ndërsa dëshmitarët kanë parë një veturë të tipit niva që ka vëzhguar terrenin.

 

U gjet dhe u varros trupi i pajetë i Miradije Tahirit nga Radisheva

Pardje në fshatin Radishevë, u gjet dhe u varros Miradije Tahiri (44), e cila u masakrua nga forcat serbe më 23 korrik të këtij viti, njofton KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë.

Të përkujtojmë se që nga 23 korriku, e ndjera Miradije Tahiri konsiderohej e zhdukur.

Njoftohet se trupi i pajetë i të ndjerës është gjetur më 20 gusht, në afërsi të pusit në oborrin e shtëpisë së saj nga Hajriz e Mursel Tahiri, të cilët kishin dalë në fshat për t’i parë dëmet e shkaktuara nga agresori serb.

Trupi i pajetë i të ndjerës është gjetur i masakruar.

Të përkujtojmë se Radisheva ka qenë nën kontroll të forcave ushtarake e paramilitare serbe deri më 20 gusht të këtij viti, me ç’rast të njëjta forca kanë masakruar edhe 12 shqiptarë të tjerë nga Radisheva e Kotorri.

 

Në fshatin Isniq qëndroi sot një delegacion i diplomatëve amerikanë e gjermanë

Një delegacion i diplomatëve amerikanë e gjermanë vizitoi sot pasdite fshatin Isniq.

Si njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Deçan, ata u takuan me përfaqësues të kësaj zone dhe u informuan për çështje të ndryshme.

Deçan: Edhe 7 vetë në listën e të zhdukurve

Numri i banorëve të Deçanit e të rrethinës që konsiderohen të zhdukur po shtohet përditë. Mësohet se familjet e të afërmit e tyre nuk dijnë asgjë për fatin e vëllezërve: Fazli, Fahredin e Faruk Mirovci nga Juniku, Avdullah Çakaj nga Grabovci, Nuredin Mustafaj nga Mazniku, Binak Sylaj nga Kodralia dhe Valon Sokol Shala nga Loxha.

 Foto: Qyteti Valdemarshvik, Suedi

Continue Reading

Live

Disa të plagosur pas një sulmi me shpatë në një shkollë në Suedi

Published

on

By

Një sulmues i armatosur me shpatë plagosi disa persona në një shkollë të mesme në Suedinë qendrore, thanë autoritetet të premten, teksa mediat kanë raportuar se autori i dyshuar i sulmit është qëlluar nga policia.

“Një sulmues i armatosur me shpatë ka hyrë në Brinellskolan dhe ka plagosur disa persona”, tha komuna e Fagerstas përmes një deklarate, duke shtuar se sulmuesi ishte arrestuar nga policia.

Gazeta Aftonbladet raportoi se një person i armatosur me një hanxhar ishte plagosur me armë zjarri në këmbë nga policia.

Komuna nuk specifikoi numrin e të plagosurve, por tha se policia po kontrollon shkollën dhe se shkollat e tjera në zonë ishin mbyllur.

Transmetuesi publik SVT tha se ambulanca, makina të policisë dhe një helikopter kanë shkuar në shkollën që gjendet në qytetin me rreth 12.000 banorë.

Suedia është përballur me disa sulme në institucione arsimore.

Në shkurt të vitit 2025, një 35-vjeçar vrau dhjetë persona në një qendër të arsimit për të rritur në Orebro. Policia tha ky sulm kishte për motiv synimin e autorit për të bërë vetëvrasje për shkak të problemeve financiare dhe psikologjike.

Në mars të vitit 2022, një nxënës 18-vjeçar vrau me thikë dy mësues në një shkollë të mesme në qytetin jugor të Malmos.

Ndërsa në tetor të vitit 2015, tre persona u vranë në një sulm me motive racore në një shkollë në qytetin perëndimor Trollhatan, nga një sulmues i armatosur me shpatë, i cili u vra nga policia./REL/

Continue Reading

Vendi

Tahiri: Vdekjet e punëtorëve në KEK, dëshmi e dështimit institucional

Published

on

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.

Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.

“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.

Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.

“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.

Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/

Continue Reading

Ekonomi

Gjermani: Mbyllja më e fortë e bizneseve në gati 20 vjet

Published

on

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

 

Continue Reading

Të kërkuara