Lajmet

GAP: Në Kosovë mungon një institucion i pavarur për vlerësimin e shpenzimeve buxhetore

Published

on

Në Kosovë mungon një institucion i pavarur për vlerësimin dhe monitorim e çështjeve fiskale, kështu është theksuar në tryezën e diskutimit me temën “Nevoja për themelimin e një Institucioni të Pavarur Fiskal në Kosovë”, e organizuar nga Instituti GAP, në të cilën është kërkuar nga institucionet përgjegjëse të merren më shumë me menaxhimin e financave publike.

Blendi Hasaj, Drejtor Ekzekutiv në Institutin GAP ka theksuar se nga qeveria ka një mosbashkërendim të dokumenteve vjetore, sikurse ai i buxhetit dhe disa dokumenteve tjera afatmesme strategjike që do të ndihmonin në zhvillimin ekonomik të vendit.

Në Kosovë tek pjesa e financave publike në vijimësi vërehet se mungon një vlerësim i pavarur institucional dhe disa nismave qe prekin ndjeshëm pjesët fiskale të shpenzimeve të buxhetit dhe menaxhimin me paranë publike. Pra, është vërejtur se nga qeveria kemi një mos bashkërendim të dokumenteve vjetore, sikurse ai i buxhetit dhe disa dokumente tjera afatmesme strategjike që ndihmojnë në zhvillimin ekonomik në vend, mirëpo gjithmonë ka munguar pastaj një reagim institucional qe e ve në pah këtë gjë. Ose kemi pas ndër vite disa tentime nga qeveritë dhe ministritë e ndryshme të cilat kanë përbë ndër vete vendime ad-hoc që kanë tronditur pjesën e financave publike, sikurse në vitin 2010 që ishte një rritje ad-hoc e pagave, dhe ka interpretime që është dashtë të merren me pjesën e menaxhimit me disa finance publike“, tha Hasaj.

Ndërsa, koordinatorja e Hulumtimeve në Institutin GAP, Rrona Zhuri e cila ka bërë prezantimin e raportit dhe ka renditur sfidat që po përballet vendi në këtë drejtim, ka thënë se është vërejtur se në raste të fushatave zgjedhore janë propozuar ndryshime legjislative ad-hoc vetëm për qëllime politike.

Një ndër sfidat kryesore është mos-përputhja e planeve strategjike me buxhetin afatmesëm. Gjithashtu është edhe mos-përputhshmëria të dokumenteve afatmesme buxhetore me buxhetin vjetor. Një sfidë tjetër që është vërejtur ndër vite është vlerësimi buxhetor i politikave të reja ose legjislacionit. Kemi vërejtur që në raste të fushatave zgjedhore janë propozuar ndryshime legjislative ad-hoc vetëm për qëllime politike. Lidhur me këto sfida në Kosovë nuk ka pasur një institucion të pavarur që monitorues i cili ka bërë mbikëqyrjen e qeverisë…Duke, marrë parasysh gjitha këto është vërejtur nevoja për themelimin e një institucioni të pavarur fiskal. Mandati i këtij institucioni duhet të jetë i fokusuar në vlerësime të pavarura të parashikimeve fiskale dhe makro ekonomike, vlerësime të respektimit të rregullave fiskale dhe vlerësime buxhetore dhe kostim të politikave“, tha ajo.

Ndërsa Zhuri pas prezantimit ka ofruar disa opsione që mund të përshtaten në rastin e Kosovës në krijimin e këtij institucioni.

Në aspekt të modelit institucional, janë disa opsione që mund të përshtaten në rastin e Kosovës. I pari është institucioni fiskal i pavarur si institucion i ndarë, i dyti është zyre parlamentare në kuadër të Kuvendit, dhe i treti është institucion fiskal në kuadër të Zyrës Kombëtare të Auditimit. Ne kemi ofruar edhe disa Rekomandimet për Kosovën rekomandimi i parë është që të themelohet një institucion i pavarur fiskal sipas kërkesave minimale të caktuara nga direktivat e Komisionit Evropian, si dhe parimeve kyçe të caktuara nga OECD. Të sigurohet që institucioni fiskal i themeluar, qoftë në formë të ndarë nga institucionet tjera, ose si pjesë e ZKA ose Kuvendit, të ketë pavarësi të plotë“, tha ajo.

Në anën tjetër, ekonomistja e lartë për Ballkanin Perëndimor në Bankën Botërore, Sanja Madzarevic-Sunster ka thënë se është nevojë urgjente krijimi dhe menaxhimi i krizave fiskale pas konflikteve që po ndodhin në botë.

Jetojmë në Evropë që është e ekspozuar për fat të keq ndaj konfliktit ushtarak, zinxhirit furnizues që po shkurtohen, rikontrukturohet, dhe kjo pasiguri sjell ndikim tek cikli ekonomik…Një lloj rilindje të këshillave fiskale kanë ndodhur pas krizave fiskale globale, dhe nevoja urgjente për krijimin e këtyre është më urgjente se ajo 2008…Pra, të kemi një mbulueshmëri financiare të qëndrueshme“, tha ajo.

Ndërkaq, kryetarja e Komisionit për Mbikëqyrjen e Financave Publike në Kuvendin e Kosovës, Hykmete Bajrami ka thënë se të pakta janë ato institucione të pavarura edhe në praktikë sa i përkët monitorimit të financave publike. Ndërsa, ka shtuar se themelimi i një institucioni të tillë do e bënte punën shumë më të lehtë.

A kemi ne institucione të pavarura realisht dhe në praktikë, dhe prej kësaj duhet të fillojë diskutimi se a duhet të krijojmë tjera institucione të pavarura, sepse këtu qëndron gjithë problemi. Ekzistenca e një institucioni tillë do e bënte punën shumë më të lehtë, në qoftë se t kisha pasur analizat e sakta, të dhëna të sakta, nuk ish dashtë të shpenzoj orë e ditë të tëra që me analizua tabela, shifra dhe të vijë tek disa analiza çfarë i kemi…Atë që thash a kemi institucion të pavarur, kam frikë se praktika në këto 25 vite na ka treguar qe ne kemi krijuar zyre, kemi adaptuar edhe ligje, shpeshherë duke mos marrë kontekstin aktual dhe duke dashur të dalim më mirë me një raport, të zbatojmë një rekomandim, mirëpo kur kemi analizuar kontributin e saj në praktikë, diskrepanca ka qenë shumë e madhe“, tha ajo.

Auditorja e Përgjithshme në Zyrën Kombëtare të Auditimit në Kosovë, Vlora Spanca ka thënë se ZKA prin për nga pavarësia në nivel rajonal, dhe për besueshmëri që qytetarët kanë në raport me këtë institucion.

Keni nxjerrë në pah që fjala kyçe e një institucioni është pavarësia. Edhe në ZKA do të thotë fjala kyçe është pavarësia, parimi i pavarësisë… Në këtë aspekt janë bërë vlerësime edhe në nivel rajonal edhe në nivel kombëtar, ku ZKA-në e kanë vlerësuar si institucionin suprem i auditimit me pavarësinë më të lartë në nivel rajonal. Ne prijmë për nga pavarësia në nivel rajonal, ne prijmë nga besueshmëria që qytetarët kanë në raport me ZKA edhe prijmë në atë aspektin se sa e mbajmë qeverinë llogaridhënës për mënyrën e ekzekutimit dhe përdorimit të buxhetit”, ka thënë ajo.

Ndërsa, Abdylmenaf Bexheti, anëtar i Këshillit Fiskal të Maqedonisë së Veriut ka thënë se Kosova ka avantazh të madh ta bëjë sa më shpejtë një institucion të pavarur.

Lajmet

Tragjedi në Podgoricë: Tre të vrarë, dyshohet për shqiptarë nga Rozhaja

Published

on

By

Një ngjarje e rëndë ka tronditur Podgoricën, ku tre persona janë gjetur të vrarë në një apartament të marrë me qira. Sipas Policisë së Malit të Zi dhe raportimeve nga mediumi “Vijesti”, viktimat dyshohet se janë shqiptarë nga Rozhaja, përfshirë dy vëllezër me mbiemrin Hoti.

Autoritetet kanë shpallur në kërkim personin e dyshuar, Vehid Muriq, po ashtu nga Rozhaja, i cili besohet se ka kryer vrasjen e trefishtë me armë të ftohtë. Dyshohet se motivi i krimit ishte një mosmarrëveshje e çastit mes të dyshuarit dhe viktimave, të cilët ishin miq dhe punonin së bashku në ndërtim.

Krimi u zbulua në mënyrë të tërthortë pasi i dyshuari, pasi kreu vrasjet në Podgoricë, u kthye në qytetin e tij të lindjes ku ushtroi dhunë ndaj familjarëve të tij. Ishte pikërisht denoncimi i familjes në polici për dhunë që çoi hetuesit drejt zbulimit të tmerrshëm në kryeqytetin malazez. Policia po vazhdon operacionin për kapjen e autorit të dyshuar.

Continue Reading

Lajmet

Programi Art dhe Media Digjitale në UBT sjell ekspertë të industrisë për përvojë praktike të studentëve

Published

on

By

Në kuadër të qasjes së tij inovative dhe të orientuar drejt praktikës, programi Art dhe Media Digjitale në UBT po vazhdon të krijojë ura të forta lidhëse ndërmjet akademisë dhe industrisë kreative. Në këtë frymë, në lëndën “Praktika në Studio 3”, studentët patën mundësinë të marrin pjesë në një ligjëratë të veçantë nga ekspertja e dizajnit grafik, Jetë Dobranja.

Ky aktivitet solli një perspektivë të drejtpërdrejtë nga industria, duke i njohur studentët me procesin e plotë të dizajnimit të librave dhe katalogëve të ekspozitave – nga hulumtimi fillestar dhe zhvillimi i konceptit vizual, deri te bashkëpunimi profesional me kuratorë, artistë dhe shtypshkronja, si dhe përgatitja e publikimeve për shtyp sipas standardeve bashkëkohore.

Përmes shembujve konkretë dhe përvojës së saj profesionale, Dobranja ndau praktika reale të punës në dizajnin grafik, duke u mundësuar studentëve të kuptojnë më qartë sfidat, kërkesat dhe dinamikën e industrisë kreative. Ky bashkëbisedim interaktiv shërbeu si një platformë frymëzuese për studentët, duke i inkurajuar ata të zhvillojnë qasje kreative dhe profesionale në projektet e tyre.

Ligjërata vuri në pah rëndësinë e komunikimit vizual dhe bashkëpunimit ndërdisiplinor në art dhe dizajn – elemente kyçe që programi Art dhe Media Digjitale në UBT i integron në mënyrë të vazhdueshme në kurrikulë, për të përgatitur studentët për tregun e punës dhe industrinë globale kreative.

Aktivitete të tilla dëshmojnë përkushtimin e UBT-së për të ofruar një edukim bashkëkohor, ku teoria dhe praktika ndërthuren në mënyrë të natyrshme, duke u mundësuar studentëve të ndërtojnë kompetenca të qëndrueshme dhe të aplikueshme në karrierën e tyre.

UBT mbetet një nga institucionet lider në zhvillimin e talenteve të rinj në fushën e artit dhe medias digjitale, duke sjellë vazhdimisht profesionistë të industrisë për të ndarë njohuri, përvoja dhe inspirim me gjeneratat e reja.

Në përfundim, studentët dhe stafi akademik shprehën mirënjohje për Jetë Dobranjën për kontributin, përkushtimin dhe gatishmërinë për të ndarë përvojën e saj me studentët e UBT-së.

Continue Reading

Lajmet

Burgim i përjetshëm për Naim Murselin dhe Granit Plavën, 30 vite burg për Kushtrim Kokallën

Published

on

By

Lajm në zhvillim

Familja Ademaj flet pas dënimeve të përjetshme: “Ky është një mësim për të gjithë”

Gjykata Themelore në Prishtinë ka shqiptuar sot burgim të përjetshëm për Naim Murselin dhe Granit Plavën, ndërsa Kushtrim Kokalla është dënuar me 30 vite burgim për vrasjen e Liridona Ademajt. Menjëherë pas përfundimit të seancës, vëllai i viktimës, Leonard Ademaj, u deklarua para mediave duke shprehur lehtësimin e familjes për vendimin e drejtësisë.

“Ajo që u vërtetua sot është ajo që e kemi thënë ne nga fillimi, se Naimi së bashku me Kushtrimin, duke e zgjedhur Granitin si vrasës, e kanë organizuar këtë krim,” tha ai para gazetarëve.

Ademaj theksoi se pesha e këtij vendimi tejkalon dhimbjen e tyre familjare, duke u fokusuar te fëmijët që mbetën pa nënë. “Ky vendim nuk shkon vetëm për ne, shkon edhe për Liridonën dhe për gjithë fëmijët e Liridonës, të cilët nuk do ta shohin më nënën e tyre përjetësisht,” shtoi ai me emocione.

Në fund, ai bëri thirrje që kjo dritë e drejtësisë të shërbejë si parandalim për shoqërinë. “Andaj ky dënim duhet të jetë edhe një mësim për të gjithë të tjerët që mundohen apo krijojnë mundësi që ta bëjnë një krim të tillë,” përfundoi Leonard Ademaj.

Ky vendim vjen pas një procesi të gjatë ku u vërtetua se Naim Murseli e kishte porositur vrasjen e bashkëshortes së tij, duke inskenuar një grabitje të rreme në fshatin Bërnicë në nëntor të vitit 2023.

Burgim i përjetshëm për Naim Murselin dhe Granit Plavën, 30 vite burg për Kushtrim Kokallën

Gjykata Themelore në Prishtinë ka shpallur sot aktgjykimin dënues për vrasjen makabre të Liridona Ademajt, duke shqiptuar dënime maksimale për protagonistët e këtij krimi.

Naim Murseli, bashkëshorti i viktimës i cili u vërtetua se ishte organizatori i vrasjes, dhe Granit Plava, në cilësinë e ekzekutorit, janë dënuar me burgim të përjetshëm.

Ndërkaq, i akuzuari i tretë, Kushtrim Kokalla, është dënuar me 30 vite burgim për bashkëpunim në kryerjen e kësaj vrasjeje të rëndë. Ky vendim vjen pas një procesi gjyqësor maratonë që zgjati mbi një vit, gjatë të cilit u zbardh skenari gjakftohtë i inskenuar si grabitje e armatosur.

Sfondi i kësaj tragjedie daton më 29 nëntor 2023, kur Liridona Ademaj u vra në fshatin Bërnicë të Prishtinës. Sipas aktakuzës së përfaqësuar nga prokurorja Javorka Perlinçeviq, Naim Murseli e kishte planifikuar vrasjen e bashkëshortes së tij për shkak të raporteve të prishura dhe me qëllim përfitimin financiar nga një polisë e sigurimit jetësor në vlerë prej 3 milionë kruna suedeze.

Për ta jetësuar planin, ai kishte bashkëpunuar me familjarin e tij, Kushtrim Kokallën, i cili e kishte njoftuar me Granit Plavën, personin që pranoi ta kryente vrasjen për një shumë prej 30 mijë eurosh.

Në ditën kritike, Murseli dhe Plava blenë armën nga Tom Dodaj (i dënuar më parë me 3 vite burgim), dhe inskenuan ngjarjen në atë mënyrë që të dukej si sulm nga grabitësit.

Dosja e prokurorisë përshkruan një moment rrëqethës ku thuhet se Murseli e kishte mbajtur Liridonën për dore që ajo të mos u shmangej plumbave të shkrepur nga Plava, para se ai të largohej nga vendi i ngjarjes me fëmijët. Megjithëse të akuzuarit refuzuan të ishin prezentë në sallë për shpalljen e vendimit, ky aktgjykim i shkallës së parë shënon epilogun e një prej rasteve më tronditëse në historinë e drejtësisë kosovare.

 

Continue Reading

Lajmet

Kurti pranon raportin e BE-së për zgjedhjet: Kërkon që suksesi i Kosovës të pasqyrohet në Raportin e Vendit

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka pritur sot në takim Shefen në Detyrë të Zyrës së Bashkimit Evropian në Kosovë, Eva Palatova, e cila i dorëzoi raportin përfundimtar të Misionit të Ekspertëve Zgjedhorë mbi zgjedhjet e fundit lokale dhe parlamentare.

Gjatë këtij takimi, të dy bashkëbiseduesit vlerësuan lart procesin zgjedhor të 28 dhjetorit, duke konfirmuar se Kosova ka dëshmuar pjekuri demokratike duke organizuar zgjedhje të lira, të drejta dhe sipas standardeve evropiane.

Kryeministri Kurti shprehu mirënjohjen e tij për angazhimin e misionit vëzhgues dhe konfirmoi gatishmërinë e plotë të Qeverisë për të adresuar dhe zbatuar rekomandimet e dala nga ky raport.

Një vëmendje e veçantë gjatë bisedës iu kushtua sfidave të dezinformimit dhe ndërhyrjeve të huaja në informacion, të cilat u shfaqën përmes lajmeve të rreme, sondazheve të fabrikuara dhe materialeve të manipuluara vizualisht.

Kurti theksoi se këto forma të manipulimit kanë për qëllim ndikimin në perceptimin publik dhe dëmtimin e besimit në proceset zgjedhore, andaj kërkoi një qasje më proaktive për t’i luftuar këto dukuri.

Ai po ashtu rikujtoi se zgjedhjet e ndershme janë shtylla kryesore e kritereve të Kopenhagës, të cilat Kosova i ka përmbushur në mënyrë të vazhdueshme.

Në përfundim të takimit, kryeministri kërkoi që këto gjetje pozitive të pasqyrohen qartë edhe në Raportin e Vendit të Komisionit Evropian për vitin 2026, si dëshmi e progresit demokratik të vendit.

Continue Reading

Të kërkuara