Lajmet

Fuqia e mirënjohjes

Mirënjohja e zgjeron perspektivën tonë mbi jetën.

Published

on

Nga Ross E O’Hara

Kohët e fundit vrapova në Maratonën e Detroitit, dhe me këtë pjesëmarrje mblodha para për organizatën “Community Cat Rescue”në Detroit. Një ditë pas garës, u shkrova letra të shkurtra falënderimi të gjithë atyre që dhuruan para.

E dija që mamasë sime do t’i pëlqente si gjest, por mu duk paksa e çuditshme që po i shkruaja shokëve nga liga e basketbollit ku jam i angazhuar prej vitesh. Duke kërkuar donacione për miqtë e mirë të preferuar – kotelet – kisha zbuluar disa gjëra të reja tek vetja – ndaj shqetësohesha se mos falënderimet e shkruara me dorë do të ishin një tjetër shkelje e normave mashkullore.

Në fakt e kisha shumë gabim. Shprehja e mirënjohjes për miqtë dhe shokët e mi, dhe jo vetëm për dhurimet e tyre, por edhe për shoqërinë e tyre me mua, ishte diçka shumë e gjetur. Në fakt, studimet mbi mirënjohjen na tregojnë se të gjithë, ashtu si unë, e mbivlerësojnë vështirësinë e shprehjes së kësaj ndjenje, dhe nga ana tjetër e nënvlerësojnë befasinë dhe efektin pozitiv që do të sjellë ajo tek të tjerët. Tani unë ndihem më i lidhur me ata djem se kurrë më parë.

Teksa po i afrohemi fundit të këtij viti, një kohë kur shumë njerëz falënderojnë Zotin dhe njerëzit përreth për gjërat e mira në jetën e tyre, unë mendova se do të ishte mundësia e përsosur për të shkruar mbi mirënjohjen.

Mirënjohja është momenti kur ne vlerësojmë një person tjetër që na jep qëllimisht dhe në mënyrë altruiste diçka me një vlerë personale. Pas maratonës, unë i jam mirënjohës miqve dhe familjes, si për përfitimin e dukshëm të donacioneve në para, por edhe për mbështetjen e padukshme sociale që përfaqësonin donacionet e tyre.

Por mirënjohja është më shumë sesa një akt mirësjellje, apo një strategji e llogaritur për të marrë dhuratat. Të qenit mirënjohës lidhet me nivele më të larta të kënaqësisë nga jeta, optimizmit, vitalitetit, ndjeshmërisë, faljes dhe qasje pozitive.

Mirënjohja e zgjeron perspektivën tonë mbi jetën, duke na nxitur të jemi më kreativë dhe më reflektivë. Po ashtu mirënjohja redukton ndjenjat e zilisë, negativitetit, depresionit dhe ankthit. Disa studime kanë argumentuar se mirënjohja është thelbësore për marrëdhëniet tona me njerëzit e tjerë, dhe për përvojën njerëzore në tërësi.

Një nga këngët e famshme të Krishtlindjeve është në thelb historia e shndërrimit të dikujt nga mosmirënjohës në një person mirënjohës. Çarls Dikens kishte të drejtë kur shkroi se mirënjohja mund të mësohet, Por shumica nga ne do të zgjidhnin të mos vizitoheshin nga fantazmat gjatë gjithë natës.

Fatmirësisht, psikologët kanë shpikur disa mënyra për t’i mësuar të rinjtë të jenë më mirënjohës, dhe për t’i nxitur të rriturit që të shprehin mirënjohjen. Këto praktika përfshijnë ditarin e mirënjohjes (një formë tjetër e shkrimit shprehës), letrat e mirënjohjes, fillimin e bisedave të mirënjohjes apo thjesht adoptimin çdo ditë të një mendësie mirënjohëse.

Në një studim, mbi 200 nxënës të shkollave të mesme urbane përdorën aplikacionin “GiveThx”, që u ofroi përdoruesve një hapësirë ​​për ditarin e mirënjohjes dhe falënderimin privat ndaj nxënësve të tjerë. Krahasuar me grupin e kontrollit, përdoruesit e “GiveThx”raportuan se ishin më mirënjohës, dhe kishin një pikëpamje më pozitive për jetën dhe botën, më pak ankth dhe më shumë kënaqësi me miqësitë dhe jetën e tyre.

Po ashtu ata patën rezultate më të larta në disa teste të të mësuarit socio-emocional, përfshirë rregullimin e emocioneve, altruizmin dhe motivimin e arritjeve. Një studim tjetër përdori mesazhet për t’i inkurajuar studentët e kolegjit që të jenë mirënjohës.

Përgjatë 7 javëve, studentëve iu dërguan mesazhe përkujtuese javore për të zgjedhur një qëndrim mirënjohës, për të shprehur falënderimet ndaj bashkëmoshatarëve apo profesorëve të tyre, dhe për të reflektuar mbi 3-5 bekime nga java e kaluar.

Studentët që praktikuan mirënjohjen raportuan se ishin më të qetë, më pak të stresuar, më të fokusuar tek mësimet, më të motivuar dhe më rezistentë përballë sfidave akademike.

Këto studime tregojnë dy gjëra të rëndësishme për mirënjohjen. Së pari, studentët mund të përfitojnë nga praktikimi i mirënjohjes gjatë gjithë vitit, dhe jo vetëm gjatë një sezoni të caktuar. Së dyti, teknologjia është një mënyrë e shkëlqyer për të inkurajuar studentët të falënderojnë të tjerët dhe t’i ndajnë ato ndjenja. Në punën time në “Persistence Plus”, ne i nxisim rregullisht nxënësit të shprehin mirënjohje për ata që i ndihmojnë.  / “Psychology Today” – Bota.al

Continue Reading

Vendi

“Liria ka Emër” paralajmëron “Marshin për Liri” më 12 shtator në Prishtinë

Published

on

Platforma qytetare “Liria ka Emër” do të organizojë më 12 shtator në Prishtinë “Marshin për Liri”, nën moton “Kosova po pret”.

Marshi do të mbahet katër ditë para 16 shtatorit, datë kur pritet të zhvillohet seanca përmbyllëse e procesit në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Në një konferencë për media, përfaqësuesit e platformës, Eliza Hoxha dhe Ismail Tasholli, kanë prezantuar aktivitetet që do t’i paraprijnë dhe do ta pasojnë marshin.

Hoxha ka thënë se platforma, së bashku me qytetarët, për gjashtë vjet ka kërkuar një proces të drejtë gjyqësor për ish-krerët e UÇK-së. Ajo ka theksuar se mbështetja do të vazhdojë pa paragjykuar vendimin e drejtësisë dhe pa ndërhyrë në procesin gjyqësor.

Sipas saj, aktivitetet nisin me një numërim mbrapsht deri më 16 shtator, i cili do të vendoset në Prishtinë dhe do të shtrihet edhe në komunat e tjera të Kosovës.

Platforma ka paralajmëruar edhe aktivitetin “Netët e Lirisë”, i cili do të organizohet në shtatë zonat e UÇK-së dhe do t’i kushtohet kujtesës, historisë dhe sakrificave për liri.

Ndërkohë, Ismail Tasholli u ka bërë thirrje liderëve të katër partive kryesore shqiptare që t’i bashkohen marshit. Ai ka përmendur Albin Kurtin, Bedri Hamzën, Lumir Abdixhikun dhe Ardian Gjinin, duke kërkuar që të marrin pjesë jo në funksion të fushatës partiake, por “për Kosovën, për lirinë, për të ardhmen”.

“Liria ka Emër” ka paralajmëruar gjithashtu një aktivitet në Hagë më 16 shtator, në bashkëpunim me diasporën shqiptare.

Sipas organizatorëve, mesazhi i aktiviteteve në Prishtinë dhe Hagë do të jetë i njëjtë: “Kosova po pret”./A.K/

Continue Reading

Vendi

Përfundojnë gërmimet në Kalludër dhe Jabukë, mbetje mortore të 23 personave

Published

on

Kanë përfunduar të premten gërmimet disa javore në lokacionet Kalludër i Vogël dhe Jabukë të Zubin-Potokut, ku janë zbuluar mbetje mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur me forcë.

Kushtrim Gara nga Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur ka konfirmuar përfundimin e procesit katërjavor të gërmimeve, vlerësimit dhe zhvarrosjes së mbetjeve mortore.

Sipas të dhënave të Komisionit, në një nga lokacionet e Kalludrit të Vogël janë gjetur mbetje mortore të 13 personave, në Jabukë të 4 personave, ndërsa në një lokacion tjetër në Kalludër të Vogël janë gjetur mbetje të 6 personave.

Gara ka thënë se tash pritet që mbetjet të kalojnë në ekzaminime mjekoligjore dhe procesin e identifikimit përmes analizës së ADN-së.

Ndërkohë, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka bërë të ditur se armatimi i konfiskuar në zonën përreth Kalludrit do të ekzaminohet, për të verifikuar nëse mund të ketë lidhje me vrasjen e 23 personave, mbetjet e të cilëve janë gjetur në këto lokacione.

Gërmimet në këtë zonë paraqesin një tjetër etapë në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe identifikimin e tyre./A.K/

Continue Reading

Vendi

Tahiri: Vdekjet e punëtorëve në KEK, dëshmi e dështimit institucional

Published

on

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.

Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.

“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.

Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.

“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.

Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjermani: Mbyllja më e fortë e bizneseve në gati 20 vjet

Published

on

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

 

Continue Reading

Të kërkuara