Lajmet

Frika virtuale e “mini-Schengenit” real

Nuk ka vend për frikë.

Published

on

Nga Vitjon Nina

Bashkë sërish, këtë herë për të nënshkruar edhe më shumë memorandume dhe marrëveshje mbi bashkëpunimin rajonal.

E enjtja e 29 korrikut sheh në tryezë tre liderë të vendeve të Ballkanit Perëndimor në tavolinë. Tre të tjerë, nuk do të jenë të pranishëm në tryezë.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev dhe Presidenti i Serbisë, Alexandar Vuçiç, do të mblidhen në Shkup për Forumin Ekonomik Rajonal të Bashkëpunimit, i njohur edhe me terminologjinë e Schengen-it Rajonal apo Mini Schengen.

331 pjesëmarrës do të marrin pjesë në 156 takime. Por kulmimi, do të jetë firmosja e marrëveshjeve të tre kokave të qeverive nga tre shtetet e Ballkanit Perëndimor.

Projekti i Schengen-it Rajonal, është një ide aspak utopike tashmë, e kahershme në gjenezë, e cila po gjen konkretizim të vazhdueshëm hap pas hapi.

Dhomat e Tregtisë të tre vendeve, do të jenë në kapacitetin e plotë të punës për një qëllim madhor. Atë të garantimit të katër lirive themelore të Bashkimit Evropian brenda një kornize ballkanike.

Mirëpo palët, janë të ndara në këtë projekt. Gjashtë brinjët përbërëse të Ballkanit Perëndimor, deri tani arrijnë të formojnë vetëm një trekëndësh.

Por, ky trekëndësh duket i vendosur që të bashkohet dhe të formësojë një hekzagon të ardhshëm dhe stabël – pa kufij – ballkanik.

Ulja e gjakrave

“Krijimi i një zone të Schengen-it Rajonal është e ngjashme me zonën reale Schengen. Ajo qetëson edhe ide të tilla si shkëmbimi i territoreve apo ndërrimi i kufijve”.

Kështu mendon gazetari italian i RAI-t me përvojë shumëvjeçare në gjeopolitikën ballkanike, Stefano Marcelli, i pyetur nga Albanian Post mbi çështjen.

Kjo sipas tij, mund të zhdukë edhe teoritë që qarkullojnë mbi frikën e një shkëmbimi të mundshëm. Vetë fakti i lehtësimit të qarkullimit për secilin shtet, e fakton këtë gjë.

Madje, Marcelli arrin deri aty sa të pretendojë se Schengeni Rajonal mund të zbusë edhe percepsionet dhe armiqësitë për çështjen e ndarjes. Ideja është e një qetësimi tërësor të gjakrave të nxehtë pas luftërave mbi humbjen e territorit.

Thuajse në të njëjtën linjë me Marcellin, ndan edhe Germano Dottori, profesor pranë universitetit LUISS Guido Carli në Romë dhe studiues i gjeopolitikave rajonale.

Sipas Dottori-t, krijimi i Schengenit Rajonal, do të mundësonte arkivimin e luftërave dhjetëvjeçare jugosllave. Në njëfarë mënyre, do të zhbënte një tension të pranishëm në rajon prej tre dekadash.

Kur pyetet nga Albanian Post mbi dinamikat që mund të krijohen, ai sjell në sipërfaqe edhe Kinën.

“Ajo çfarë do të arrihej më tej, do të ishte edhe një ulje e penetrimit kinez në Ballkanin Perëndimor”, shton Dottori. Kjo, duke atashuar më shumë Serbinë me Perëndimin.

Nga ana tjetër, tre vende të rajonit, të cilat nuk pranojnë konceptin, kanë frikën e një rimishërimi të ish-Jugosllavisë plus Shqipërinë në Ballkan. Të treja – Kosova, Bosnjë dhe Hercegovina dhe Mali i Zi – vende me konflikte të fuqishme ndaj Serbisë.

Nuk ka vend për frikë

Të tre liderët ballkanikë e kanë theksuar më shumë se një herë thirrjen për tre vendet e tjera, që t’i bashkohen nismës. Por, ende nuk është gjetur një gjuhë e përbashkët.

Apeli më i madh, nga ardhur nga kryeministri Rama. Ai ka theksuar tekstualisht faktin se “Projekti nuk është një Jugosllavi i re plus Shqipërinë”.

Përkundrazi, sipas Ramës, koncepti është edhe më i hapur se vetë ai i Schengenit. Kjo, pasi nuk do të ketë as detyrim bashkëpunimi ndërmjet të gjitha shteteve, as veto. Do të ketë nga ana tjetër, të drejta individuale të çdo shteti, për të vendosur se çfarë marrëveshjes nënshkruan me një shtet tjetër.

Me pak fjalë, nëse dëshira e Kosovës është ajo që të zhvillojë marrëveshje vetëm me një, dy, tre apo katër nga pesë shtetet e tjera, është e lirë ta bëjë. E vlefshme kjo për çdo shtet.

Në rikujtuesë është sjellë edhe vetoja e Bullgarisë mbi Maqedoninë e Veriut. Veto, e cila e ndëshkoi edhe Shqipërinë në hapjen e negociatave.

Pikërisht veto të tilla do të evitohen në Schengenin Rajonal.

Një ide që është e mbështetur gjerësisht edhe nga Bashkimi Evropian.

Mbi frikën e një anashkalimi të BE-së nëse projekti arrihet, qasja jo vetëm e liderëve pjesëmarrës në marrëveshje, por edhe e studiuesve të jashtëm, është konceptualisht e qartë. Projekti veçse e forcon qasjen evropiane dhe nuk e zbeh.

Se çfarë marrëveshjesh do të nënshkruhen sot, kjo ende nuk është bërë e ditur. Herën e fundit që tresha e “mini-Schengenit” u takua, e cilësoi këtë të 29 korrikut, si një takim shumë të rëndësishëm.

Tashmë, mbetet për t’u parë efektiviteti i bisedimeve virtuale dhe konkretizimi i projekteve reale. /Albanianpost.com

Continue Reading

Vendi

Fatlume Bunjaku nderohet me çmimin “European Shooting Star” në Berlinale

Published

on

By

Aktorja shqiptare nga Kosova, Fatlume Bunjaku, është shpallur fituese e çmimit prestigjioz European Shooting Stars në kuadër të Berlinale, duke shënuar një arritje të jashtëzakonshme për kinematografinë shqiptare dhe atë ballkanike në skenën ndërkombëtare. Ky program, i organizuar çdo vit nga European Film Promotion në bashkëpunim me Berlinalen, konsiderohet një nga platformat më prestigjioze për promovimin e aktorëve evropianë me potencial për një karrierë ndërkombëtare të suksesshme.

Juria e këtij edicioni përbëhej nga emra të njohur të botës së filmit, përfshirë regjisorin fitues të Oscar-it, Danis Tanović, aktoren Danica Ćurčić, kritiken e filmit Leila Latif, regjisoren Jo Monteiro dhe producentin Jacques-Henri Bronckart. Sipas vlerësimit të tyre, Bunjaku lë një gjurmë të pashlyeshme te shikuesi, duke shfaqur një prezencë të fuqishme në ekran dhe një thellësi emocionale mbresëlënëse. Juria theksoi se talenti dhe angazhimi i saj e bëjnë atë një aktore me potencial të jashtëzakonshëm.

Përveç suksesit në film, Fatlume Bunjaku njihet edhe si profesoreshë në Fakultetin e Arteve Dramatike në UBT, ku ndan eksperiencën dhe pasionin e saj me studentët, duke i frymëzuar ata drejt karrierave në art dhe aktrim. Prania e saj si “Shooting Star” në Berlinale u cilësua si një moment historik jo vetëm për Kosovën dhe Shqipërinë, por për të gjithë rajonin e Ballkanit.

Gjatë ceremonisë, Bunjaku tërhoqi vëmendjen e agjentëve dhe regjisorëve ndërkombëtarë, jo vetëm për interpretimin e saj bindës, por edhe për qasjen modeste dhe të ngrohtë. Në fjalimin e saj, ajo bëri thirrje që industria globale e filmit të vlerësojë kineastët e Ballkanit, duke theksuar potencialin e madh të rajonit dhe nevojën për më shumë mundësi dhe bashkëpunime ndërkombëtare.

Aktorja u nominua në këtë program për filmin Hana, me regji nga Ujkan Hysaj, ku interpreton rolin suportues të Mrikës. Ky vlerësim i hap rrugë prezantimit të saj në një nga skenat më të rëndësishme të kinematografisë botërore dhe shënon një kapitull të ri krenarie për artin shqiptar në nivel evropian dhe global.

Continue Reading

Aktualitet

Studentja dhe kampionia olimpike Nora Gjakova publikon studimin shkencor mbi rikuperimin e shpejtë pas lëndimit të hamstringut

Published

on

By

Studentja e Fakultetit Shkencat e Sportit dhe të Lëvizjes në UBT dhe kampionia olimpike Nora Gjakova, së bashku me profesorin Milaim Berisha dhe bashkëautorë ndërkombëtarë, ka publikuar një punim shkencor të rëndësishëm mbi rikuperimin e lëndimeve komplekse të pjesës proksimale të hamstringut në sportistët elitarë.

Studimi është botuar në revistën prestigjioze evropiane Retos (Q2) dhe mund të gjendet këtu: Retos – Article Punimi trajton rastin unik të rikuperimit 5-mujor të Nora Gjakovës pas këputjes së pjesshme të hamstringut, një periudhë që konsiderohet shumë e shkurtër për rikuperim të plotë, sidomos kur objektivi ishte pjesëmarrja në Lojërat Olimpike të Parisit 2024. Ky studim sjell një kontribut të rëndësishëm në literaturën shkencore, duke analizuar kufijtë klinikë që ndajnë rastet që kërkojnë ndërhyrje kirurgjike nga ato që mund të menaxhohen me trajtim konservativ.

Rezultatet tregojnë se një qasje e strukturuar, e bazuar në terapi fizike, stërvitje progresive dhe drill-e specifike për sportin e xhudos, mund të mundësojë rikuperim të shpejtë dhe kthim në garë pa ndërhyrje kirurgjike.

Rasti i Nora Gjakovës demonstron se sportistët elitarë jo vetëm që arrijnë rezultate të jashtëzakonshme në garë, por edhe mund të kontribuojnë në avancimin e praktikave rehabilituese dhe të njohurive shkencore në fushën e Shkencave të Sportit dhe të Lëvizjes, një program i zhvilluar fuqishëm në UBT, që ofron mundësi të avancuara për studentët dhe sportistët e rinj për t’u trajnuar dhe për të mësuar mbi bazat shkencore të performancës dhe rikuperimit.

Ky rast është një shembull i qartë se si bashkëpunimi ndërkombëtar mes sportistëve dhe akademikëve mund të sjellë njohuri të reja, duke rritur standardet e rehabilitimit sportiv dhe duke fuqizuar studentët e UBT që të jenë pjesë e projekteve shkencore me ndikim global.

Continue Reading

Vendi

Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasadës Gjermane dhe OEGJK vizitojnë Qytetin e Mençur të UBT-së

Published

on

By

Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasada Gjermane në Kosovë, Christian Böttcher, vizitoi Qytetin e Mençur të UBT-së, ku u mirëprit nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi.

Gjatë takimit u theksua roli i UBT-së si institucion i arsimit të lartë që po vendos standarde të reja në ndërlidhjen e arsimit me sipërmarrjen dhe industrinë. Modeli i zhvillimit të UBT-së, i bazuar në integrimin strategjik të arsimit, kërkimit shkencor, inovacionit dhe zhvillimit të biznesit, u vlerësua si një qasje vizionare që sjell rezultate të matshme.

Rektori Hajrizi prezantoi para delegacionit ekosistemin unik të UBT-së, ku përmes Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik në Lipjan ndërthuren laboratorët e avancuar, teknologjitë e sofistikuara dhe bashkëpunimi i drejtpërdrejtë me industrinë. Ky mjedis krijon ura konkrete mes akademisë dhe sektorit privat, duke përgatitur studentët për tregun global të punës.

U theksua se UBT, si anëtar Premium i OEGJK-së, luan rol kyç në lidhjen e Kosovës me universitete dhe institucione të arsimit të lartë në Gjermani, Austri dhe më gjerë. Partneritetet e forta ndërkombëtare dhe orientimi praktik e bëjnë UBT-në një pikë natyrore takimi ndërmjet dijes akademike dhe zhvillimit ekonomik.

Diskutimet u përqendruan në zgjerimin e mëtejmë të bashkëpunimit, me theks në zhvillimin e qëndrueshëm, fuqizimin e inovacionit dhe thellimin e bashkëpunimit akademik ndërkufitar. Shkalla e zhvillimit të UBT-së, qartësia strategjike dhe fryma sipërmarrëse lanë përshtypje të veçantë te përfaqësuesit gjermanë, të cilët shprehën gatishmërinë për ta ndërtuar këtë momentum të përbashkët edhe në të ardhmen.

Continue Reading

Lajmet

Siemens Healthineers viziton UBT-në, theksohet potenciali për bashkëpunim në mjekësinë digjitale

Published

on

By

Një delegacion nga kompania globale Siemens Healthineers, e njohur për lidershipin në teknologjitë mjekësore, digjitalizimin klinik dhe zgjidhjet e avancuara të e-Health, ka vizituar Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT në Lipjan.

Delegacioni i Siemens Healthineers u mirëprit nga Rektori, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, së bashku me stafin akademik. Me këtë rast, Rektori Hajrizi prezantoi zhvillimin strategjik të UBT-së, programet në shkencat shëndetësore, teknologji dhe inxhinieri, si dhe kapacitetet infrastrukturore që ofron Parku Shkencor për kërkim, inovacion dhe ndërlidhje të drejtpërdrejtë me industrinë.

Gjatë vizitës në laboratorë, qendra simulimi dhe hapësira kërkimore, u diskutua konkretisht mbi rëndësinë e sistemeve të menaxhimit spitalor dhe ndërtimit të një sistemi të integruar shëndetësor.

Në këtë kontekst, ekosistemi i Qytetit të Mençur të UBT-së u vlerësua si hapësira e përshtatshme për zhvillimin e projekteve pilot në shëndetësi digjitale, trajnime profesionale për stafin mjekësor, si dhe partneritete strategjike që mund të kontribuojnë në modernizimin e sistemit shëndetësor në Kosovë.

Continue Reading

Të kërkuara