Kulturë

Fotot më të fuqishme të vitit 2025

Published

on

Nga parashutistë që sfidojnë Diellin deri te refugjatë që luhaten mes shpresës dhe mbijetesës, disa prej fotografive më të fuqishme të këtij viti që kanë bërë më shumë sesa të dokumentojnë ngjarje, ato kanë ringjallur shekuj të tërë historie arti, simbolike dhe mitologjie.

Parashutizëm, Arizona

Një fotografi mahnitëse e kapur nga astrofotografi Andrew McCarthy tregoi një parashutist të siluetuar përballë Diellit me teksturë të dendur, në agimin e 8 nëntorit në Arizona. Sinkronizimi i përsosur i kohës, dritës dhe lëvizjes nuk linte vend për gabime. Imazhi u pagëzua shpejt si “Rënia e Ikarit”, duke ringjallur mitin grek të të riut që fluturoi shumë afër Diellit. Ashtu si në veprat e Bruegelit, Rubensit apo Matisse, fotografia flet për guximin, ambicien dhe rrezikun e tejkalimit të kufijve njerëzorë

Alpinist, Nepal

Një alpinist francez, duke u ngjitur drejt majës Jannu East (7,468 m), u bë simbol i njeriut të vogël përballë natyrës së pamëshirshme. I zbehur nga akulli dhe shkëmbinjtë monumentalë, figura njerëzore duket pothuajse e gëlltitur nga peizazhi – një pamje që kujton akuarelet dramatike të JMW Turner, ku madhështia e natyrës e shtyp pa mëshirë praninë njerëzore.

Pagoda e shkatërruar, Myanmar

Një statujë gjigante budiste e rrëzuar, pas tërmetit shkatërrues të 28 marsit në Mandalay, mbart peshën e mbi 3,000 jetëve të humbura. Kontrasti mes arkitekturës së copëzuar dhe figurës kolosale të shembur krijon një ndjenjë apokaliptike, që sjell ndër mend përpjekjet e piktorit João Glama Ströberle për të përjetësuar traumën e tërmetit të Lisbonës të vitit 1755.

Protestues, Stamboll

Imazhi i një protestuesi në Stamboll i veshur me veshje tradicionale dervishi, që përballej me një batalion oficerësh policie të pajisur rëndë që përdornin sprej me piper, u bë viral në mars. Trazirat e përhapura politike, më të nxehtat në më shumë se një dekadë në Turqi, u shkaktuan nga arrestimi dhe burgosja e kryetarit të bashkisë së Stambollit. Një figurë e vetmuar, e veshur si dervish sufi, përballë policisë së armatosur gjatë protestave në Stamboll, u shndërrua në imazh simbol të vitit. Stoicizmi shpirtëror përballë forcës shtetërore i dha skenës një dimension mitik, duke e ngritur protestën nga realiteti politik në alegori vizuale.

Anije turistike e braktisur, Gjiri i Elefsinës

As nga deti dhe as pa det, lëvozhga e ndryshkur e anijes së braktisur turistike, MS Mediterranean Sky, e cila u përmbys në Gjirin e Elefsinës, në perëndim të Athinës, në vitin 2003, u fotografua në gusht në gjendjen e saj të përhershme gjysmë të zhytur. Për më shumë se 20 vjet, anija ka mbetur gjysmë e zhytur, duke u zhytur ngadalë në harresë.t. Profili i saj i ndryshkur mbi blu të thellë sjell ndër mend imazhe të lashta fenikase të anijeve funerale, udhëtime pa destinacion, mes harresës dhe kujtesës.

Murgjit duke u lutur, Tajlandë

Një foto e murgjve që luten nën kupolën e madhe të artë të Wat Phra Dhammakaya gjatë ceremonisë vjetore të Makha Bucha në shkurt është marramendëse në shkëlqimin e saj eterik. Dhjetëra mijëra murgj të mbledhur nën kupolën e artë të Wat Phra Dhammakaya gjatë ceremonisë Makha Bucha krijuan një skenë eterike. Drita e fenerëve dhe përkushtimi kolektiv evokojnë dorëshkrime budiste të shekullit XIX, ku komuniteti shndërrohet në një trup të vetëm shpirtëror.

Varri i Papa Françeskut, Romë 

Një pllakë e thjeshtë guri dhe një trëndafil i bardhë, fotografia e varrit të Papa Françeskut ishte e fuqishme në heshtjen e saj. Ashtu si vizatimet funerale të Turnerit, imazhi sugjeron se vdekja nuk është fund, por një hapësirë e ndërmjetme, e depërtueshme.

Punëtor migrant, Chandigarh, Indi 

Një punëtor që ndalet për të pirë ujë gjatë korrjes së grurit në periferi të Chandigarh mishëron arketipin e korrësit të vetmuar. Imazhi rezonon me veprën e Winslow Homer, duke e vendosur punën fizike në kufirin mes realitetit dhe alegorisë.

Studentë të baletit, Tembisa, Afrika e Jugut 

Dy vajza pesëvjeçare me fustane baleti, të fotografuara mbi një tokë të thatë në Tembisa, krijojnë një kontrast prekës. Ashtu si balerinat e Degas, ato duken të shkëputura nga koha,  delikatesë përballë një realiteti të ashpër.

Qendra e tranzitit, Buganda

Një grua kongoleze në një qendër tranziti, e ulur mbi një lëkundëse të ndryshkur, rrezaton gëzim përtej rrethanave të vështira. Imazhi rimerr simbolikën e lëkundëses nga piktura rokoko e Fragonard, duke e kthyer atë në një metaforë të qëndrueshmërisë njerëzore.

Fëmijë i dobësuar, Qyteti i Gazës

Fotografitë e fëmijëve të kequshqyer në Qytetin e Gazës tronditën ndërgjegjen globale. Ndryshe nga çdo përfaqësim artistik historik i vuajtjes, këto imazhe dokumentare tejkalojnë artin: ato nuk interpretojnë dhimbjen, por e dëshmojnë atë drejtpërdrejt, pa filtra dhe pa paralelizma të mjaftueshëm estetikë.

Kulturë

Ura historike që sfidoi kohën dhe ndryshoi inxhinierinë

Published

on

By

Një nga veprat më të guximshme të inxhinierisë në botë, ura mbi ngushticën Menai Strait në veri të Wales, vazhdon të jetë në përdorim edhe pas më shumë se dy shekujsh. E ndërtuar në vitin 1826 për të lidhur territorin e Uellsit me ishullin Anglesey, kjo urë konsiderohet një nga projektet më revolucionare të kohës së saj.

Ura u projektua nga inxhinieri i njohur skocez Thomas Telford dhe ishte ura e parë rrugore e tipit pezull që u ndërtua në botë. Me një hapësirë prej rreth 1,368 këmbësh dhe e vendosur mbi ujë në një lartësi prej 102 këmbësh, ajo ishte ura më e gjatë në botë në kohën e hapjes së saj, duke mbajtur këtë rekord deri në përfundimin e Brooklyn Bridge në vitin 1883.

Ndërtimi i saj kishte një rëndësi të madhe për lidhjet mes London dhe Dublin, pasi ishte pjesë e rrugës që lidhte kryeqytetin britanik me portin e Holyhead, nga ku niseshin tragetet drejt Irlandës. Para ndërtimit të urës, kalimi i ngushticës bëhej me tragete dhe shpesh ishte i rrezikshëm për shkak të rrymave të forta dhe motit të paqëndrueshëm.

Në kohën kur u ndërtua, projekti u konsiderua jashtëzakonisht i guximshëm për standardet e inxhinierisë së shekullit XIX. Struktura e saj mbahej nga zinxhirë të mëdhenj prej hekuri të farkëtuar dhe u ndërtua duke përdorur metoda që sot konsiderohen si pararendëse të prodhimit në masë.

Edhe pse gjatë viteve janë bërë renovime dhe përmirësime, shumë nga elementet origjinale të urës, përfshirë shtyllat prej guri gëlqeror, vazhdojnë të qëndrojnë edhe sot. Aktualisht, ura ka kufizime për trafikun modern, por mbetet një lidhje e rëndësishme për komunitetin lokal dhe një atraksion i njohur turistik.

Pas më shumë se 200 vjetësh, kjo urë jo vetëm që vazhdon të përdoret çdo ditë, por edhe konsiderohet një simbol i rëndësishëm i historisë së inxhinierisë dhe i zhvillimit të transportit në Britani.

 Marrë dhe përshtatur nga CNN.

Continue Reading

Kulturë

Shfaqja me kukulla “Libri shumëngjyrësh”

Published

on

Në Teatri Dodona do të mbahet shfaqja me kukulla për fëmijë “Libri shumëngjyrësh”, një shfaqje edukative dhe argëtuese që prezanton botën e ngjyrave dhe natyrës përmes muzikës dhe lojës.

“Libri shumëngjyrësh” paraqet një panoramë të ngjyrave që lidhen me elemente të ndryshme të jetës dhe natyrës. Ngjyra e gjelbër simbolizon natyrën dhe jetën, ngjyra e kaltër lidhet me detin, qiellin dhe ujin, ndërsa ngjyra e bardhë përfaqëson pastërtinë dhe bukurinë. Ndërkaq, ngjyra e verdhë paraqet shkëlqimin e artë të Saharës.

Në fund, fletët e librit mbyllen me ngjyrën e errët që simbolizon qetësinë dhe gjumin. Përmes muzikës dhe lojës në skenë, fëmijët do të kenë mundësi të njihen me ngjyrat dhe me natyrën që na rrethon.

Shfaqja është realizuar sipas vargjeve te Samuil Yakovleivich Marshak, ndërsa dramatizimi dhe regjia janë bërë nga Melihate Qena.

Kukullat janë realizuar nga Antigona Qena dhe Valdet Rama, ndërsa kënga “Kuq-kuq-kuq” është krijuar nga Bahri Zariqi.

Në shfaqje luajnë Roza Berisha, Avni Hoti, Avdi Azemi dhe Melihate Qena.

Ndërsa në realizimin teknik në skenë ndihmojnë Bedri Maloku, Fadil Bekteshi dhe Albert Gashi.

Shfaqja është e dedikuar për fëmijët mbi 3 vjeç.

 

Continue Reading

Kulturë

“Prishtina, vrasja e paralajmëruar e një ëndrre” shfaqet sonte në Teatrin Kombëtar të Kosovës

Published

on

Shfaqja “Prishtina, vrasja e paralajmëruar e një ëndrre” do të prezantohet si shfaqje mysafire më sot, duke filluar nga ora 20:00, në Teatrin Kombëtar të Kosovës.

Teksti i shfaqjes është shkruar nga Jeton Neziraj, ndërsa regjinë e ka realizuar Blerta Neziraj.

Në këtë produksion interpretojnë aktorët Armend Smajli, Verona Koxha, Shpëtim Selmani, Kushtrim Qerimi dhe Afrim Muçaj.

Publiku i interesuar mund të rezervojë biletat duke dërguar SMS.

Continue Reading

Lajmet

Në UBT inaugurohet “Italian Corner” dhe Qendra e Certifikimeve CELI, me përkrahjen e Ambasadës së Italisë në Kosovë

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan u inaugurua “Italian Corner” dhe Qendra e Certifikimeve CELI, një hap i rëndësishëm në forcimin e bashkëpunimit akademik dhe kulturor ndërmjet UBT-së dhe Ambasadës së Italisë në Kosovë. Në këtë ngjarje morën pjesë Ambasadori i Italisë në Kosovë, Maurizio Antonini, Rektori i UBT-së Prof. Dr. Edmond Hajrizi, profesorë dhe studentë.

Përveç inaugurimit të këndit të librave, ku UBT ka përfituar donacione të literaturës bashkëkohore, gjatë ceremonisë u bë edhe certifikimi i pjesëmarrësve të kursit të gjuhës italiane në UBT, si dhe ndarja e certifikatave për studentët që përfunduan me sukses certifikimin ndërkombëtar të gjuhës italiane CELI.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, theksoi se krijimi i këtij këndi është një hap i rëndësishëm drejt zgjerimit të bashkëpunimit ndërkombëtar dhe ofrimit të mundësive të reja për studentët.

“UBT ka ndërtuar ndër vite një rrjet të gjerë bashkëpunimi me institucione dhe projekte evropiane. Kjo iniciativë është pjesë e përpjekjeve tona për të krijuar më shumë mundësi për studentët dhe studiuesit tanë. ‘Italian Corner’ do të shërbejë si një hapësirë e rëndësishme për ata që dëshirojnë të thellojnë njohuritë e tyre në gjuhën dhe kulturën italiane, duke hapur rrugë për bashkëpunime të reja akademike dhe projekte të përbashkëta në të ardhmen”, u shpreh Rektori Hajrizi.

Ai shtoi se UBT synon të vazhdojë të zhvillojë projekte të përbashkëta me institucione italiane, duke e konsideruar këtë bashkëpunim një mundësi të rëndësishme për zhvillimin akademik dhe profesional të studentëve.

Nga ana tjetër, Ambasadori i Italisë në Kosovë, Maurizio Antonini, vlerësoi bashkëpunimin e ngushtë me UBT-në dhe rëndësinë që ka promovimi i gjuhës dhe kulturës italiane në Kosovë.

“Jam shumë i lumtur dhe krenar që jam sot këtu në UBT. Bashkëpunimi ndërmjet Ambasadës së Italisë dhe UBT-së është shumë i mirë dhe ky projekt është një dëshmi konkrete e kësaj marrëdhënieje. Përmes këtij këndi të librave synojmë të promovojmë gjuhën italiane, kulturën dhe lidhjet akademike ndërmjet Italisë dhe Kosovës”, tha Ambasadori Antonini.

Ai shtoi se iniciativa të tilla krijojnë mundësi të reja për studentët kosovarë që të njihen më nga afër me kulturën italiane dhe të ndërtojnë ura bashkëpunimi në fushën e arsimit, shkencës dhe inovacionit.

Inaugurimi i ‘Italian Corner’ shënon një hap të rëndësishëm në forcimin e marrëdhënieve akademike, kulturore dhe institucionale ndërmjet UBT-së dhe Italisë, duke krijuar hapësira të reja për shkëmbim njohurish, bashkëpunim ndërkombëtar dhe angazhim të studentëve.

Në përmbyllje të aktivitetit, pjesëmarrësit patën mundësinë të vizitojnë nga afër këndin e librave në Bibliotekën e UBT-së, i cili do të shërbejë si një burim i rëndësishëm për studentët dhe studiuesit që duan të mësojnë dhe të hulumtojnë më shumë rreth gjuhës, letërsisë dhe kulturës italiane.

Continue Reading

Të kërkuara