Lajmet nga UBT

Faktorët e sigurisë në komunikacionin rrugor

Published

on

Nga prof.dr Nol Deda – Komunikacioni është një fenomen i komplikuar në të cilin krijohen shumë situata të konfliktit. Për t`u rritur siguria në komunikacion, është e nevojshme të merren një numër masash, qëllimi i të cilave është të largohet apo minimizohet rrezikun në rrugë. Rreziku nga aksidentet e komunikacionit, të cilat rrjedhin nga lëvizja e automjeteve dhe këmbësorëve, mund të tregohet në gjendjen e sistemit të faktorëve të cilët paraqiten në moment. Duke analizuar faktorët e mundshëm, komunikacioni rrugor thjesht mund të shikohet përmes tre faktorëve kryesorë: Njeri, Automjet dhe Rrugë.

Në strukturën e komunikacionit rrugore mund të vërehet sistemi mekanik, i cili përbëhet prej lidhjes “Automjet-Rrugë”, dhe sistemit biomekanik, i cili përbëhet prej lidhjes “Njeri-Automjet” dhe “Njeri-Rrugë”.

Ndikimi i këtyre tre faktorëve në sigurinë e komunikacionit rrugor mund të paraqitet përmes diagramit të VENOVIT fig. 1.

Në fig.1 shihet lidhshmëria ndërmjet faktorëve Njeri (NJ)-Automjet(A)-Rrugë (RR). Rrethina, gjithashtu, është faktor i sigurisë së komunikacionit. Çdo gjë që gjendet rreth nesh ndikon në sjelljet tona në komunikacion. Për sigurinë e komunikacionit domethënie të veçantë ka hapësira ku përputhen që të tre faktorët. Disa autorë, në vend të faktorit Rrugë, e marrin faktorin Rrethinë. Nëse shqyrtohet sistemi kibernetik, i cili përbëhet prej tre faktorëve “Automjet”, “Rrugë” dhe “Rrethin”, vërejmë se funksionin e drejtimit e ka ngasësi, objekt i ngasjes është automjeti, derisa rrethina është burim i informatave në bazë të të cilave definohet gjendja e sistemit. Në fig.2 është paraqitur lidhja elementare ndërmjet elementeve të sistemit Njeri – Automjet – Rrethinë.

Nga fig.2 shihet qartë se ekziston ndërrimi i informacioneve dyfish në relacionin rrethinë-ngasës dhe ngasës-automjet, si dhe ndërrimi i informacioneve njëfish, rrethinë-ngasës. Në faktorin rrethinë, si element sigurie dhe bartës i informacioneve është rruga (elementet teknike të rrugës të papërputhshme, gjendja e rrugës e dobët, kushtet atmosferike të dobëta, ndryshime të ndryshme gjatë qarkullimit të automjeteve, etj.). Në bazë të informacioneve të marra në rrugë dhe përcaktimeve subjektive të rrethinës, ngasësi drejton automjetin motorik. 

Sipas disa autorëve, faktori “rrethinë” ka një kuptim shumë më të gjerë dhe  jo të precizuar, sepse krijon shumë paqartësi (p.sh. si hapësirë mund të merret edhe vendi ku gjendet ngasësi, temperatura dhe atmosfera ku ngasësi qëndron, etj.), ndërsa si faktor i tretë merret “Rruga”.

Faktori “Njeri”, “Automjet” dhe “Rrugë”, nuk i përfshinë të gjitha elementet të cilët mund të ndikojnë në siguri, si p.sh. rregullat e qarkullimit në komunikacion rrugor, drejtimi dhe kontrolli në komunikacion, etj. Pra, është e nevojshme që të ndahet edhe faktori i katërt me emrin “Komunikacioni në rrugë”.

Faktorët e sigurisë “Njeriu”, “Rrugë”, “Automjet” dhe “komunikacioni në rrugë” gjithnjë paraqiten, gjegjësisht, janë prezentë në rrugë gjatë lëvizjes së automjeteve në komunikacion. Këta faktorë i nënshtrohen rregullave të caktuara, por nuk i përfshijnë elementet tjera, të cilat paraqiten papritmas (befasishëm), të pasistemuar, por të cilët ndikojnë gjendjen e sigurisë.

Këtu kryesisht mendohet në kushtet atmosferike ose elementet tjera, si p.sh. Gurët në rrugë, vaji dhe balta në rrugë, etj. Për këtë paraqitet nevoja që të caktohet edhe një faktor që do t`i përfshinte të gjitha elementet e cekura. Ky faktor mund të quhet “Faktori incident”, që të përkufizohet dhe sistemohet në sistemin e faktorëve të sigurisë me mënyrën e paraqitjes se tij në komunikacion (befasishëm). Prandaj, mënyra e paraqitjes së rrezikut (aksidenteve) në komunikacion mund të jetë i shtyrë, gjegjësisht, në funksion nga pesë faktorë të cilët përbëjnë sistemin.

 E këta janë:

  1. Faktori  “Njeri”
  2. Faktori  “Automjet”
  3. Faktori  “Rrugë”
  4. Faktori  “Komunikacioni në rrugë”
  5. Faktori  “Incident”

Sot në botë ekzistojnë mendime të ndryshme lidhur me përqindjen e ndikimit të faktorëve të sigurisë në aksidente të komunikacionit rrugor.

Në bazë të analizës së statistikave të të dhënave të aksidenteve të komunikacionit rrugor të vendeve të ndryshme, mund të vihet në përfundim se tre faktorët kryesorë të aksidenteve të komunikacionit rrugor: “Njeriu” (rreth 88%), “Automjet” (rreth 3-4%) dhe “Rrugë” (rreth 7-9%).

Sipas të dhënave të disa autorëve, faktori “rrugë“, si shkaktar i aksidenteve të komunikacionit rrugor, paraqitet me një përqindje të gjerë prej 0,5-35 %.

Në shumë shtete të Evropës merret se faktori “rrugë” është shkaktar i aksidenteve të komunikacionit rrugorë prej 20-30% të rasteve. Duke pasur parasysh se rrjeti rrugor i Evropës është shumë më kualitativ se i yni, në bazë të kritereve të njëjta, duhet të parashikojmë se faktori “Rrugë” ndikon në aksidente të komunikacionit me një përqindje më të madhe. Diferenca në përqindje të ndikimit të faktorit rrugë në aksidente të komunikacionit është mënyra e trajtimit të ekspertëve gjatë zgjidhjeve të aksidenteve të komunikacionit rrugor.

Shumica e autorëve janë të mendimit se faktori:

  1. “Njeri” është 85% shkaktar i të gjitha aksidenteve të komunikacionit rrugor;
  2. Faktori rrugë është shkaktar i aksidenteve të komunikacionit rrugor me 8-10%;
  3. Faktori “Automjet” është shkaktar i aksidenteve me 3-5% te rasteve;
  4. Faktori “Komunikacioni në rrugë” është shkaktar i aksidenteve me 1-2% të rasteve;
  5. Faktori “Incident” është shkaktar i aksidenteve me 1-2% të rasteve.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Rektori Hajrizi diskuton për të ardhmen e arsimit dual në konferencën EU4DUAL në Spanjë

Published

on

Në kuadër të angazhimeve ndërkombëtare për avancimin e arsimit dhe inovacionit, Rektori i UBT-se, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mori pjesë në Konferencën Vjetore të Aleancës Evropiane për Edukimin Dual, EU4DUAL, e cila u zhvillua në San Sebastian të Spanjës.

Kjo ngjarje prestigjioze mblodhi përfaqësues të institucioneve akademike dhe kërkimore nga universitetet më të njohura të Evropës, si dhe përfaqësues të industrisë, të cilët diskutuan për avancimin e arsimit dual dhe ndikimin e tij në tregun e punës dhe zhvillimin e inovacionit në shkallë globale.

 

Gjatë konferencës, Rektori Hajrizi mori pjesë në diskutime thelbësore për çështje si ekonomia e gjelbër, e ardhmja e punës, shëndeti, prodhimtarinë e qëndrueshme, si dhe integrimin e inteligjencës artificiale (AI) në fushat kyçe të zhvillimit të shoqërisë moderne. Ai u angazhua në takime dhe biseda të rëndësishme me përfaqësues të universiteteve dhe institucioneve të tjera për të ndarë përvojën dhe praktikat më të mira të UBT-së në lidhje me edukimin dual, inovacionin dhe bashkëpunimin e ngushtë mes akademisë dhe industrisë.

Në këtë ngjarje ndërkombëtare, Rektori Hajrizi theksoi arritjet e rëndësishme të UBT-së, duke përmendur renditjen e Universitetit të Biznesit dhe Teknologjisë në pozita të larta në fusha të ndryshme, përfshirë Teknologjinë e Inteligjencës Artificiale, ku UBT është renditur në vendin e 26 nga WURI. Po ashtu, ai theksoi përkushtimin e universitetit për qëndrueshmërinë klimatike dhe inovacionin, duke e pozicionuar UBT-në si një nga universitetet kryesore në rajon për mjedisin dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Këto rezultate u diskutuan gjerësisht në takimet e konferencës, duke u ndarë përvojat dhe praktikat më të mira për integrimin e teknologjive të avancuara në arsimin dhe kërkimin shkencor.

UBT është e angazhuar në integrimin e modeleve moderne të edukimit dual, për të përgatitur studentët për sfidat dhe mundësitë e një bote gjithnjë e më të digjitalizuar dhe të ndryshuar. Përmes bashkëpunimeve të tilla ndërkombëtare, UBT vazhdon të kontribuoj në forcimin e lidhjeve mes akademisë dhe industrisë, duke ofruar mundësi për zhvillimin e një gjenerate të përgatitur dhe të aftë për të përballuar nevojat e tregut të punës në një periudhë të transformimit digjital dhe inovativ./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Austria dhe UBT forcojnë bashkëpunimin për zhvillimin digjital në Kosovë

Published

on

Në kuadër të DigiDay Prishtina, Parku Shkencor Inovativ i UBT-së në Lipjan ishte nikoqir i një ngjarjeje të rëndësishme, e organizuar nga Advantage Austria Kosovo, ku u mblodhën përfaqësues nga sektori akademik dhe industrisë për të diskutuar mbi digjitalizimin dhe e-government. Ky aktivitet, i cili bashkoi ekspertë nga fusha të ndryshme të teknologjisë dhe inovacionit, ishte një mundësi e shkëlqyer për krijimin e lidhjeve ndërkombëtare dhe për thellimin e bashkëpunimeve mes Kosovës dhe Austrisë në fushën e zhvillimit digjital.

Gjatë ngjarjes, përfaqësues të Advantage Austria dhe kompanive austriake, të udhëhequr nga Wilhelm Nest, Drejtor i Advantage Austria për Slloveni dhe Kosovë, shprehën mirënjohjen për mikpritjen e bërë nga UBT dhe theksuan rëndësinë e shkëmbimit të njohurive dhe përvojave në fushën e digjitalizimit dhe transformimit digjital. Nest theksoi se ky takim është një mundësi për të diskutuar zhvillimet e fundit në fushën e administratës digjitale dhe e-government, duke nxitur një ndërveprim të frytshëm mes kompanive të njohura austriake dhe ekspertëve të fushës në Kosovë.

“Ne jemi këtu për të diskutuar digjitalizimin dhe e-government, duke sjellë përvojën dhe ekspertizën e Austrisë në këto fusha, dhe po ashtu për të promovuar bashkëpunimin mes kompanive austriake dhe atyre nga Kosova. Ky është një hap i rëndësishëm për të dyja palët, pasi ne mund të shkëmbejmë njohuri dhe të krijojmë mundësi të reja për rritje”, tha Nest.

Në fjalën e tij, profesori Besnik Skenderi, njëkohësisht Drejtor i Departamentit për Edukim dhe Zhvillim Profesional në UBT, e vlerësoi rëndësinë e këtij takimi për ndihmën që mund të ofrojë për forcimin e rrjeteve të bashkëpunimit dhe zhvillimin e aktiviteteve të përbashkëta mes industrisë dhe institucioneve akademike. Ai theksoi se digjitalizimi është një proces në vazhdim, dhe është thelbësore që bizneset dhe universitetet të punojnë së bashku për të zhvilluar teknologji të reja dhe për të promovuar inovacionin.

Në këtë ngjarje, u prezantuan gjithashtu disa nga kompani austriake që janë të angazhuara në ofrimin e zgjidhjeve inovative për administratën publike, sigurinë kibernetike, dhe transformimin digjital të sektorëve të ndryshme. Christian Rupp, një nga partnerët kryesorë të ngjarjes, prezantoi disa nga aktivitetet dhe projekte të suksesshme që Austria ka realizuar në fushën e digjitalizimit, duke përfshirë zhvillimin e ID Austria, një sistem të avancuar për identifikim elektronik, dhe krijimin e smart governments.

Rupp tha: “Rëndësia e digjitalizimit është që të lejojmë qytetarët dhe bizneset të kenë qasje në shërbime publike në mënyrë efikase dhe të sigurt. Ne shpresojmë që këto modele të mund të adaptohen edhe në rajon për të përmirësuar cilësinë e shërbimeve dhe të proceseve administrative”.

Ngjarja, që gjithashtu ofroi mundësinë për shkëmbimin e përvojave ndërmjet ekspertëve të IT-së dhe sigurisë kibernetike, vuri theksin te rëndësia e bashkëpunimit të ngushtë ndërkombëtar dhe mundësive që teknologjia ofron për zhvillimin e rajonit.

Pjesëmarrësit e ngjarjes gjithashtu u angazhuan në diskutime të thella mbi ndikimin e teknologjive të reja si Inteligjenca Artificiale (AI), Machine Learning, Blockchain, dhe 5G në mënyrën sesi funksionojnë institucionet dhe bizneset, si dhe në mënyrën sesi do të zhvillohen profesione të reja për të përballuar nevojat e një bote gjithnjë e më të digjitalizuar.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Fakulteti i Mekatronikës në UBT përcakton standardet e inovacionit

Published

on

Fakulteti i Mekatronikës në UBT është një qendër e fuqishme inovacioni dhe zhvillimi, e cila ndihmon studentët të përgatiten për të udhëhequr ndryshimet teknologjike dhe industrinë e të ardhmes. Ky fakultet ofron një program studimi që ndërthur teknologjinë më të avancuar me njohuri të thella teorike dhe praktike, duke krijuar profesionistë të aftë për të sfiduar dhe transformuar botën e teknologjisë.

Përmes një qasjeje gjithëpërfshirëse, që mbulon aspekte teknike, menaxheriale, ekonomike dhe etike, Fakulteti i Mekatronikës në UBT i mundëson studentëve të zhvillojnë aftësi për të adresuar sfidat komplekse dhe për të qenë liderë të inovacionit në një treg global që ndryshon çdo ditë. Kjo përgatitje e thelluar i bën ata të gatshëm për të kontribuar në transformimin e industrive, nga automatizimi deri te zhvillimi i produkteve të reja dhe zgjidhjeve teknologjike.

Krijimi i inxhinierëve të aftë për të zgjidhur sfida komplekse
Ky program është i orientuar në zhvillimin e profesionistëve të rinj dhe inovativ, të cilët janë të aftë të aplikojnë një qasje kreative dhe imagjinative në zgjidhjen e problemeve inxhinierike. Me një theks të veçantë në fushat e automatizimit dhe integrimit të sistemeve mekatronike, studentët janë të aftë të zhvillojnë zgjidhje të avancuara për sfidat që paraqiten në industrinë moderne. Programi siguron një balancim të shkëlqyer ndërmjet teorisë dhe praktikës, duke krijuar mundësi për zhvillimin e aftësive të avancuara analitike dhe teknike.
Kurrikulumi i këtij programi është i strukturuar për të ofruar një bazë të fortë akademike, e cila përfshin lëndë të avancuara si matematika, mekanika, termodinamika dhe shkencat inxhinierike, dhe i integron ato me teknologjinë e informacionit dhe menaxhimin e biznesit. Ky integrim mundëson që studentët të zhvillojnë aftësitë e nevojshme për të udhëhequr projekte komplekse, duke bashkëpunuar në grupe multidisiplinare dhe duke implementuar zgjidhje inxhinierike që kërkojnë njohuri të gjerë.

Specializimi dhe zhvillimi i aftësive për menaxhimin e proceseve inxhinierike
Një nga aspektet më të rëndësishme të programit është mundësia që ofrohet për studentët të specializohen në menaxhimin e proceseve inxhinierike. Ata zhvillojnë aftësitë e nevojshme për të përballuar kërkesat e industrisë, duke u përqendruar në zgjidhjen e problemeve teknike dhe organizative. Ky aspekt është i domosdoshëm për t’u siguruar që inxhinierët e diplomuar jo vetëm që janë të aftë për të projektuar dhe zhvilluar sisteme, por gjithashtu të jenë udhëheqës dhe menaxherë të suksesshëm të projekteve në nivele të larta.

Laboratorët dhe mundësitë praktike
Një nga karakteristikat më tërheqëse të këtij programi është mundësia për zhvillimin e aftësive praktike, përmes përdorimit të laboratorëve të avancuar dhe sistemeve të sofistikuara. Ky program ofron mundësi të shumta për studentët që të punojnë me sisteme modulare dhe fleksibile të prodhimit, të zhvillojnë aftësi në pneumatikë dhe elektropneumatikë, dhe të shfrytëzojnë mundësitë që ofrojnë robotika dhe automatizimi industrial. Në këta laboratorë, studentët mund të zhvillojnë dhe testojnë zgjidhje teknologjike që mund të ndikojnë drejtpërdrejt në industrinë e mekatronikës.

Përvoja praktike dhe bashkëpunimi me industrinë
UBT ka krijuar një rrjet të gjerë bashkëpunimesh me sektorin e industrisë, duke siguruar mundësi për praktikë dhe punësim pas diplomimit. Programi i studimit ofron mundësi për studentët që të zhvillojnë aftësitë dhe njohuritë e nevojshme për të përballuar sfidat reale të industrisë dhe për të kontribuar në zhvillimin e projekteve që kërkojnë teknologji të avancuar. Përmes praktikës dhe mentorimit të vazhdueshëm, studentët përgatiten të jenë liderë të ardhshëm në fushën e mekatronikës dhe automatizimit.

Përgatitja për karrierë të suksesshme në Mekatronikë
Programi ofron një mundësi të shkëlqyer për ata që duan të zhvillojnë karrierën e tyre në një fushë që është në rritje të vazhdueshme. Studentët do të fitojnë njohuri të thella në fusha kyçe të inxhinierisë, përfshirë përdorimin e teknologjisë së informacionit për simulimin dhe projektimin e sistemeve mekatronike, menaxhimin e projekteve, dhe integrimin e sistemeve mekanike dhe elektronike. Me një kurrikulum të pasur dhe mundësi të shumta për përvojë praktike, ky program do t’i përgatisë ata për të udhëhequr zhvillimin e teknologjive inovative dhe të aplikojnë njohuritë e fituara në projekte komplekse të industrisë.

Programi i Mekatronikës në UBT është një mundësi e shkëlqyer për ata që kërkojnë të zhvillojnë një karrierë në një fushë teknologjike të avancuar. Me një qasje të thellë dhe të balancuar, që lidh teorinë me praktikën, dhe me mbështetje të fortë nga industria, ky program përgatit studentët të udhëhoqen dhe të kontribuojnë në zhvillimin e teknologjisë globale të mekatronikës. Ky është një hap i rëndësishëm për ata që duan të lënë një ndikim të thellë në botën e inovacionit dhe automatizimit.

 

“Si një komb që synon avancimin në çdo fushë, ne në Fakultetin tonë jemi të përkushtuar të formojmë inxhinierë dhe profesionistë që do të udhëheqin transformimin e Kosovës përmes inovacionit dhe teknologjisë. Të ardhmen e zhvillimit ekonomik dhe industrial të vendit e shohim në duar të rinjve të arsimuar, të cilët, përmes dijes dhe kreativitetit, do të krijojnë një Kosovë më të fuqishme dhe konkurruese në botën globale”.
– Prof. Ass. Dr. Xhemajl Mehmeti, Dekan i Fakultetit të Mekatronikës, UBT

 

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Aleanca EU4DUAL mbledh liderët e arsimit dhe industrisë në Francë, Rektori Hajrizi pjesëmarrës si anëtar i Bordit

Published

on

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, në cilësinë e anëtarit të Bordit Këshillëdhënës Industrial, mori pjesë në takimin vjetor të Aleancës më të madhe të Universiteteve Evropiane për Edukimin Dual, EU4DUAL, i cili u zhvillua në Institutin e Teknologjisë ESTIA në Francë. Ky takim, që mblodhi përfaqësues nga institucione akademike, sektori industrial dhe ai i inovacionit, kishte si qëllim kryesor avancimin dhe përmirësimin e arsimit dual në nivel evropian.

Në cilësinë e anëtarit të Bordit Këshillëdhënës Industrial të EU4DUAL, Rektori Hajrizi ka prezantuar modelin e edukimit dual të UBT-së, duke theksuar karakteristikat e veçanta dhe arritjet e kësaj institucioni të njohur. Në fjalën e tij, Rektori Hajrizi ka vënë në dukje rëndësinë e një bashkëpunimi të ngushtë dhe të qëndrueshëm mes universiteteve dhe industrisë, si dhe rolin e UBT-së në përgatitjen e studentëve për tregun e punës dhe përmbushjen e kërkesave të një tregu gjithnjë e më të zhvilluar dhe të ndryshueshëm.

Gjatë prezantimit të tij, Rektori ka shpjeguar me detaje se si UBT implementon strategji të fokusuara për krijimin e mundësive për studentët e saj, duke i pajisur ata me aftësi dhe kompetenca të nevojshme për një karrierë të suksesshme në sektorët kyç të industrisë dhe teknologjisë. Ky model edukativ, sipas tij, jo vetëm që ofron mundësi për studentët të integrohen në tregun e punës gjatë periudhës së studimeve, por gjithashtu siguron një lidhje të drejtpërdrejtë dhe të qëndrueshme midis teorisë dhe praktikës profesionale.

Takimet e partnerëve të Aleancës EU4DUAL, të cilat vazhduan për disa ditë, kanë ofruar një mundësi të shkëlqyer për shkëmbimin e eksperiencave dhe për diskutimin e mundësive dhe sfidave që paraqiten në fushën e arsimit dual. Këto diskutime kanë qenë të fokusuara në përshtatjen e edukimit dual me kërkesat e ndryshueshme të tregut global të punës, duke u mundësuar institucioneve akademike dhe kompanive të krijojnë partneritete të frytshme dhe të qëndrueshme.

Gjatë qëndrimit të tij në Francë, Rektori Hajrizi ka zhvilluar një seri takimesh dhe vizitash me përfaqësues të universiteteve pjesëmarrëse në këtë ngjarje, duke promovuar modelin e edukimit dual të UBT-së dhe duke diskutuar mundësi bashkëpunimi për avancimin e këtij lloj edukimi. Këto diskutime janë përqendruar në krijimin e mundësive të reja për zhvillimin e kompetencave dhe aftësive të studentëve, për t’u përgatitur ata më mirë për sfidat e tregut të punës në nivel global.

Takimi i cili u shqua për shkëmbimin e ideve inovative dhe përkushtimin për përmirësimin e arsimit dual, ka treguar angazhimin e institucioneve evropiane për të siguruar një edukim cilësor dhe të përshtatur me kërkesat e një ekonomie gjithnjë e më të lidhur dhe të globalizuar./UBTNews/

Continue Reading

Të kërkuara