Për herë të parë një film nga Kosova fiton në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Sarajevë Filmi ‘Exil’ nga Visar Morina është shpallur fitues në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Sarajevë. Filmi rrëfen tregimin e Xhaferit, një inxhinier i kimisë me origjinë nga Kosova, i cili ndjehet i diskriminuar dhe i ngacmuar në vendin e punës, për shkak të prejardhjes së tij etnike gjë që e zhytë atë në krizë të identitetit.
Gruaja e tij gjermane Nora është e lodhur prej tij duke luajtur kartën e garës gjatë gjithë kohës. A nuk e pëlqejnë kolegët e tij? Apo ka më shumë armiqësi të tyre? A është e gjitha kjo në mendjen e tij apo është realiteti aktual? Ndërsa Xhaferi humbet punën, gruan dhe familjen e tij, ai ecën në një shtrëngim delikate midis jetës së tij si një burrë i integruar i familjes së klasës së mesme dhe i huaj në vendin e tij të adoptuar.
“Exil” është bashkëprodhim në mes të Komplizen Film Gjermani, Ikonë Studio (Yll Uka, Valon Bajgora) Kosovëdhe Frakas nga Belgjika,dhe i financuar nga: Ministri për Kulturë dhe Media, Film- und Medienstiftung NRË, German Federal Film Fund, Belgium Film Tax Shelter, Medienboard Berlin Brandenburg, Qendra Kinematografike e Kosovës, Eurimages, German Federal Film Board.
Filmi sjell një kastë briliante të aktorëve, si: Sanrda Hüller, Mišel Matieviq,Astrit Kabashi,Valentina Dubovci, FlonjaKodheli, Getuart Hajrizaj, Ameli Kabashi.Ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Vlora Dumoshi u shpreh e lumtur për këtë çmim në këtë Festival të rëndësishëm të filmit.
“Më gëzoi lajmi që filmi ‘Exil’ nga Visar Morina, fitoi çmimin kryesor në Festivalin Ndërkombëtar të filmit në Sarajevë. Uroj nga zemra regjisorin kosovar Visar Morina si dhe ekipin realizues të filmit për këtë arritje të rëndësishme për kulturën e Kosovës në përgjithësi.Suksesi i filmit shënon dhe dëshmon cilësinë dhe avancimin që ka arritur kinematografia e Kosovës ” tha ministrja Dumoshi.
Nga pozita e ministres dhe nga pozita ime personale gëzohem që filmi i cili është financuar nga MKRS përmes QKK-së ka arritur sukses në kinematografinë evropiane. MKRS do të përkrahë gjithmonë iniciativa dhe projekte filmike që kanë kualitet të nivelit evropian dhe me anë të të cilave prezantohet shtetin dhe kultura jonë në arenën ndërkombëtare” u shpreh ministrja Dumoshi./UBT-NEWS
Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, ka vlerësuar aktoren dhe profesoreshën në Fakultetin e Arteve në UBT, Fatlume Bunjaku, për suksesin e saj ndërkombëtar, pasi është përzgjedhur “European Shooting Stars 2026” në kuadër të Berlinale, një nga platformat më prestigjioze evropiane për promovimin e aktorëve me potencial.
Në një takim të veçantë, Rama e nderoi aktoren për këtë arritje të rëndësishme, duke theksuar kontributin e saj në përfaqësimin dinjitoz të Kosovës në arenën ndërkombëtare.
Filmi i ri artistik i regjisores Kaltrina Krasniqi, “Zbardhje”, është përzgjedhur për mbështetje nga Fondi Hubert Bals i Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Roterdam përmes skemës HBF+EU Minority Co-Production. Filmi trajton mënyrat se si gjinia, klasa dhe vetëdija për trupin formësojnë marrëdhëniet e përditshme mes grave që jetojnë në Prishtinë, në rrethana të ndryshme sociale dhe ekonomike.
Skenari është nga Doruntina Basha, ndërsa prodhimi bëhet nga Ares Shporta për Vera Films, në bashkëprodhim me Portokal (Bullgari), Papadhimitri Productions (Shqipëri) dhe Code Blue Production (Mali i Zi). Xhirimet fillojnë këtë javë në Prishtinë.
Fondi Hubert Bals ka mbështetur mbi 1,400 projekte filmike ndër vite, shumë prej të cilave janë shfaqur në Festivalet e Kanës, Venecias dhe Berlinale. Skema HBF+EU Minority Co-Production ka për qëllim të tërheqë bashkëprodhues evropianë dhe të lidhë projekte me kinemanë arthouse ndërkombëtare.
Pas shumë përpjekjeve dhe angazhimit të vazhdueshëm, në kryeqytet nisën punimet për restaurimin dhe konservimin e Shtëpisë-Shkollë të familjes Hertica. Ky projekt jo vetëm që rikthen një objekt historik, por përçon edhe mesazhin e rezistencës qytetare përmes arsimit gjatë kohës kur mësimi në Kosovë ishte i ndaluar.
Shtëpia-shkollë e familjes Hertica ka qenë një hapësirë ku dija ruhej dhe transmetohej si formë mbijetese dhe dinjiteti. Muzeu synon të ruajë këtë trashëgimi të jashtëzakonshme dhe ta bëjë të njohur tek brezat e rinj dhe komuniteti ndërkombëtar.
Ky projekt është një dëshmi për guximin dhe sakrificën e atyre që e kuptuan arsimin jo vetëm si proces mësimor, por si akt politik, shoqëror dhe ekzistencial.
Siç u theksua, “aty ku dija mbrohet edhe në kushte të pamundura, aty fillon liria”.