Lajmet

Evropa ende nuk ka vendosur nëse dëshiron të ndëshkojë rusët për luftën e Putinit

Ky propozim u bë fillimisht nga presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky.

Published

on

Nga Luke McGeeCNN

Finlanda, një vend që ndan një kufi 830 milje të gjatë me Rusinë, njoftoi këtë javë se do të përgjysmojë në kufirin e saj numrin e aplikimeve për viza nga qytetarët rusë.

Aktualisht, 1,000 rusë mund të aplikojnë për viza finlandeze çdo ditë, por që nga 1 shtatori ky numër do të bjerë në 500. Jussi Tanner, drejtor i përgjithshëm për shërbimet konsullore në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Finlandës, i tha CNN-it se maksimumi 20% e këtyre vendeve do të ndahen për viza turistike, domethënë – jo më shumë se 100 viza turistike do të jenë në dispozicion në ditë.

Masa vjen pasi Estonia, një tjetër vend i Bashkimit Evropian që kufizohet me Rusinë, ndaloi edhe rusët që kishin tashmë viza të hynin në vend. Sipas Reuters, shifra arrin në 50,000 njerëz.

Republika Çeke dhe Letonia kanë qenë gjithashtu mbështetëse për ndalimin e vizave dhe kanë marrë masa për të kufizuar rusët që të udhëtojnë në BE.

Propozimi u bë fillimisht nga presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, por jo të gjithë janë dakord.

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, thotë se ndërsa është e rëndësishme të sanksionohen ata në rrethin e ngushtë të presidentit rus, Vladimir Putin, evropianët duhet “të kuptojnë gjithashtu se ka shumë njerëz që ikin nga Rusia sepse nuk pajtohen me regjimin rus”.

Një diplomat i lartë gjerman i tha CNN-it se argumenti i Scholz nuk bazohet në fakt, “pasi çdokush mund të aplikojë për një vizë humanitare”. Diplomati beson se Scholz më së shumti po përpiqet të “balancojë partinë e tij, e cila është e ndarë midis atyre që duan dialogun me Rusinë dhe atyre që duan të duken të ashpër”.

Mbrojtësit e kufizimit të vizave ruse besojnë se argumenti është mjaft i qartë.

Alexander Stubb, një ish-kryeministër finlandez dhe ministër i jashtëm, i cili më parë kishte mbrojtur liberalizimin e vizave me Rusinë, tha për CNN: “Është një gjendje e trishtuar, por çmimi i luftës duhet të ndihet nga qytetarët rusë”. Sipas tij, “e vetmja mënyrë në të cilën zemrat dhe mendjet e popullit rus mund të ndryshohen është që ata të kuptojnë se çfarë po bën Putini është një shkelje e hapur e ligjit ndërkombëtar. Kjo do të thotë një ndalim total i vizave për rusët“.

Rasa Juknevičienė, ish-ministre e mbrojtjes e Lituanisë dhe anëtare aktuale e Parlamentit Evropian, thotë se “para së gjithash, kjo është një çështje sigurie”.

“Qytetarët rusë udhëtojnë në BE kryesisht nëpërmjet Finlandës dhe Estonisë. Shërbimet zyrtare të vendeve janë nën presion të madh. Rusia kontrollohet nga strukturat e trashëgimisë së KGB-së, të cilat shfrytëzojnë hapjen e vendeve të Shengenit për operacione të ndryshme”, tha Juknevičienė.

Nuk ka gjasa që liderët evropianë të arrijnë një marrëveshje të plotë për këtë çështje. Ndërsa BE-ja ka qenë kryesisht e bashkuar që nga fillimi i luftës dhe është bashkuar për të vendosur sanksione serioze ekonomike ndaj Rusisë, ekziston një realitet gjeografik që ndërlikon çdo konsensus midis 27 vendeve me prioritete shumë të ndryshme ekonomike dhe politike.

Vendet në perëndim dhe jug të BE-së, të cilat janë disi të mbrojtura nga agresioni i Kremlinit për shkak të distancës së madhe, janë të shpejtë për t’u kujtuar “skifterëve” se Rusia është një pjesë shumë e madhe e rajonit më të gjerë të Evropës. Prandaj është jo vetëm jashtëzakonisht e vështirë, por ndoshta jo veçanërisht produktive, thjesht të injorosh Rusinë.

Pasi të përfundojë lufta, ekonomitë evropiane do të duan të rivendosin lidhjet me Rusinë. Kjo jo vetëm që është e dobishme për ato vende, por mund të jetë gjithashtu e vlefshme në një luftë propagandistike pas konfliktit, për të bindur rusët e zakonshëm për përfitimet e vlerave evropiane.

Strategjikisht, figurat më serioze pajtohen gjithashtu se çdo plan i sigurisë evropiane i pasluftës do të duhet të përfshijë Rusinë dhe është shumë më mirë që Moska të përfshihet në mënyrë proaktive dhe të punojë me fqinjët e saj evropianë.

Në anën tjetër të spektrit, ka nga ato vende si Polonia, Estonia, Lituania dhe Letonia që tashmë kanë vuajtur mjaft nga duart e Rusisë, si nga duart e diktaturës shtypëse të Bashkimit Sovjetik dhe së fundmi nga kërcënimi i Kremlinit të Putinit.

Këta janë faktorët konkurrues që e bëjnë kaq të komplikuar trajtimin e Putinit dhe Rusisë.

A do të punojë BE-ja me Putinin nëse ai mbetet në pushtet pas luftës? Nëse jo, sa i ndryshëm duhet të jetë regjimi që pason nga ai i Putinit për të kënaqur bllokun? Çfarë do të duhej të përfshihej në një traktat hipotetik për të siguruar liderët e ndryshëm evropianë se Rusia nuk do të provokojë konflikt të mëtejshëm? Çfarë mund të jetë e gatshme të pranojë BE-ja për të ndërmjetësuar një paqe? Vlen të kujtohet gjatë gjithë kësaj se Ukraina është tani një kandidate për anëtarësim në BE.

Të gjitha këto pyetje të mëdha krijojnë pyetje më të vogla, përfshirë ato që duhet bërë gjatë konfliktit për vizat. Dhe sa më gjatë të vazhdojë lufta, teksa opsionet e Perëndimit për sanksione dhe hakmarrje bëhen gjithnjë e më të kufizuara, aq më shumë pyetje të tilla do të lindin.

Realiteti i vështirë është se këto pyetje më të vogla, dhimbje koke në vetvete, duhet të balancohen kundër çfarëdo që është rezultati më i mirë dhe afatgjatë i kësaj periudhe të zymtë.

E vërteta e hapur se një gjë nuk do të ndryshojë kurrë: Evropa nuk mund thjesht, të injorojë Rusinë!/UBTNews/

Vendi

Kurti: Sot u nis ftesë partive opozitare, duhet marrëveshje për Presidentin

Published

on

By

Institucionet e Kosovës janë aktualisht në pritje të aktgjykimit nga Gjykata Kushtetuese lidhur me dekretin e Presidentes për shpërndarjen e Kuvendit. Ndërsa vendi pret këtë vendim që do të përcaktojë fatin e legjislaturës, Kryeministri Albin Kurti ka bërë thirrje për stabilitet, duke kërkuar një marrëveshje politike me partitë opozitare për zgjedhjen e kreut të ri të shtetit.

Kurti theksoi para mediave se Kosova nuk mund t’i lejojë vetes një tjetër cikël zgjedhor të dendur, duke kujtuar se gjatë vitit të kaluar vendi kaloi nëpër katër palë zgjedhje.

“Kemi një çështje tani që ndodhet në Gjykatën Kushtetuese, ndërkaq theksi duhet të vije në faktin që në vitin e kaluar kemi pasur 4 palë zgjedhje dhe unë jam i bindur që nuk kemi nevojë që ta përsërisim vitin 2025. Është e domosdoshme që të kemi marrëveshje me partitë opozitare për zgjedhjen e presidentit”, deklaroi Kurti.

Për të shmangur zgjedhjet e sërishme dhe për të siguruar funksionimin e Kuvendit pas vendimit të Gjykatës, Kryeministri njoftoi se ftesat për liderët e opozitës do të dërgohen menjëherë.

“Me krerët e partive opozitare duhet të takohemi dhe unë qysh sot do t’ju dërgoj ftesa për t’u takuar në fillim të javës së ardhshme”, shtoi ai, duke insistuar se zgjidhja duhet të gjendet përmes dialogut brenda spektrit politik.

 

Continue Reading

Vendi

Arian Gashi zgjidhet kryesues i ri i KPK-së

Published

on

By

Këshilli Prokurorial i Kosovës (KPK) ka zgjedhur sot udhëheqjen e tij të re. Pas përfundimit të procesit të votimit, ushtruesi i detyrës së Kryeprokurorit, Agron Qalaj, njoftoi se Arian Gashi ka marrë besimin e 4 anëtarëve, ndërsa kundërkandidati i tij, Milot Krasniqi, siguroi 2 vota.

Me këtë rezultat, Gashi do të jetë në krye të këtij institucioni të rëndësishëm, duke pasuar udhëheqjen e deritanishme.

Mandati i tij si kryesues i KPK-së nis zyrtarisht këtë të premte, më 13 mars 2026, dhe do të zgjasë deri në përfundim të funksionit të tij si anëtar i Këshillit.

Në fjalimin e tij të parë pas marrjes së detyrës, kryesuesi i sapozgjedhur theksoi rëndësinë e kësaj pozite si një mision për forcimin e ligjit:

“Këtë besim nuk do ta marr si privilegj por si përgjegjësi, andaj me besim në Zot dhe dashuri ndaj atdheut, do të realizojmë çdo plan të përbashkët”, deklaroi Gashi.

Menjëherë pas emërimit, ai ka bërë të ditur dorëheqjen nga pozita e tij e mëparshme si kryetar i Komisionit për Çështje Normative, për t’u fokusuar plotësisht në drejtimin e KPK-së.

Krahas tij, Këshilli ka zgjedhur edhe Dardan Vunqin në pozitën e zëvendëskryesuesit, duke kompletuar kështu ekipin drejtues të këtij institucioni.

 

Continue Reading

Rajoni

Maqedonci: Raketat kineze, kërcënim i Serbisë ndaj fqinjëve

Published

on

By

Blerja e fundit e raketave balistike supersonike CM-400 nga Kina ka nxitur reagimin e Ministrit të Mbrojtjes të Kosovës, Ejup Maqedonci.

Në një prononcim për Radio Evropa e Lirë, Maqedonci ka hedhur poshtë pretendimet e autoriteteve serbe se ky armatim shërben për mbrojtje, duke i cilësuar lëvizjet e Beogradit si një shpërfaqje të hapur të tendencave hegjemoniste ndaj vendeve fqinje.

Sipas ministrit, asnjë shtet fqinj i Serbisë nuk ka shfaqur qëllime agresive, ndërkohë që është vetë Serbia ajo që mban pretendime territoriale ndaj Kosovës. Ai vuri në dukje se furnizimi me sisteme raketore kundër-ajrore si FK3, HQ-17 dhe radarë të ndryshëm nga Kina është vazhdimësi e politikës së Aleksandar Vuçiqit për të sfiduar sigurinë në rajon përmes bashkëpunimit me vende joanëtare të NATO-s.

“Blerjet nga Rusia dhe Kina janë bërë që disa vite dhe vazhdojnë të bëhen, pra nuk lidhet me ndonjë kërcënim aktual për Serbinë…asnjë shtet fqinj i Serbisë në asnjë rast nuk ka shfaqur ndonjë qëllim agresiv apo sulmues në raport me Serbinë”, ka deklaruar Maqedonci.

Në anën tjetër, presidenti serb Aleksandar Vuçiq njoftoi se këto raketa “tmerrësisht të shtrenjta” janë integruar me sukses në avionët ushtarakë rusë MiG-29. Ai e arsyetoi këtë blerje si një përgatitje ndaj asaj që ai e quajti “aleanca e Prishtinës, Tiranës dhe Zagrebit”, duke iu referuar deklaratës për bashkëpunim në mbrojtje që këto tri vende nënshkruan në mars të vitit 2025.

Lajmi për armatimin e ri ka alarmuar edhe fqinjët e tjerë. Kryeministri i Kroacisë, Andrej Pllenkoviq, ka paralajmëruar se do ta adresojë këtë çështje direkt në strukturat e NATO-s. Ndërkohë, të dhënat e fundit nga instituti SIPRI konfirmojnë se Kina është bërë partneri kryesor ushtarak i Serbisë, duke mbuluar 57% të importeve të armëve, e ndjekur nga Rusia me 20%. /REL/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Uashingtoni tërhiqet përkohësisht nga sanksionet ndaj Moskës për të ulur çmimet

Published

on

By

Uashingtoni ka marrë këtë vendim emergjent për të stabilizuar tregjet globale të energjisë, të cilat janë tronditur rëndë nga lufta me Iranin.

Shtetet e Bashkuara kanë lëshuar një leje të posaçme 30-ditore, e cila u mundëson vendeve të blejnë naftë dhe produkte të naftës ruse që aktualisht kanë mbetur të bllokuara në det për shkak të sanksioneve. Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi se ky hap është i domosdoshëm për të stabilizuar tregun energjetik, i cili po përballet me pasiguri të mëdha pas shpërthimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, siç raporton Reuters.

Pas këtij njoftimi, çmimet e naftës pësuan një rënie të lehtë mëngjesin e së premtes në tregjet aziatike. Sipas përfaqësuesit rus, Kirill Dmitriev, ky vendim do të lirojë rreth 100 milionë fuçi naftë bruto ruse, sasi kjo që barazohet pothuajse me prodhimin ditor global.

Kjo është hera e dytë brenda pak më shumë se një jave që administrata e Presidentit Donald Trump tërhiqet nga sanksionet e lidhura me luftën në Ukrainë. Ky veprim shihet si një përpjekje për të zbutur çmimet e energjisë, pasi sulmet amerikano-izraelite ndaj Iranit kanë paralizuar transportin përmes Ngushticës së Hormuzit. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) deklaroi të enjten se kjo është ndërprerja më e madhe e furnizimit me naftë në histori.

Leja vlen deri më 11 prill

Dokumenti i lëshuar nga Uashingtoni autorizon shitjen dhe dërgesat e naftës ruse që është ngarkuar në anije para datës 12 mars dhe vlen deri në mesnatën e 11 prillit 2026. Ky vendim pasqyron shqetësimet e Shtëpisë së Bardhë se rritja e çmimeve (mbi 100 dollarë për fuçi) do të dëmtojë bizneset dhe konsumatorët amerikanë përpara zgjedhjeve të nëntorit.

Sekretari Bessent u shpreh se masa është “afatshkurtër” dhe nuk do t’i sjellë përfitime të mëdha financiare qeverisë ruse. “Rritja e çmimeve është një ndërprerje e përkohshme, por veprimet tona do të sjellin përfitime masive për ekonominë tonë në afatgjatë,” tha ai, duke përsëritur qëndrimin e Presidentit Trump.

Përplasje me aleatët evropianë

Ndryshe nga Uashingtoni, aleatët evropianë janë shprehur kundër zbutjes së sanksioneve. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se “tani nuk është koha për të liruar presionin ndaj Rusisë”. Po ashtu, qeveria britanike konfirmoi se nuk do të ndryshojë qëndrimin e saj, duke e quajtur këtë një “moment kritik në agresionin rus kundër Ukrainës”.

Pezullimi i sanksioneve vjen pas një bisede telefonike mes Trumpit dhe Putinit më 9 mars, dhe një vizite të mëvonshme të delegacionit rus në SHBA, ku morën pjesë edhe emisarët e afërt të Trumpit, Steve Witkoff dhe Jared Kushner. /Reuters/

 

Continue Reading

Të kërkuara