Lajmet

Estonia planifikon të ndërtojë 600 bunkerë në kufirin me Rusinë

Zyrtarët e atij vendi po planifikojnë të ndërtojnë rreth 600 bunkerë.

Published

on

Ministrat e Mbrojtjes të Letonisë, Lituanisë dhe Estonisë u pajtuan në muajin janar për një plan të ri për të ndërtuar një rrjet të madh mbrojtjeje për të penguar dhe mposhtur ushtrinë ruse në rast sulmi.

Duke qenë se kufiri midis Estonisë dhe Rusisë shtrihet për 338 kilometra, pjesa më e madhe e të cilave është pothuajse e pakalueshme për shkak se është një zonë moçalore dhe e pyllëzuar, zyrtarët e atij vendi po planifikojnë të ndërtojnë rreth 600 bunkerë.

“Lufta në Ukrainë ka treguar se është shumë e vështirë të ktheheni territoret e pushtuara, me një kosto të vështirë dhe të lartë të jetëve njerëzore, kohës dhe burimeve materiale”, tha Susan Lillevali nga Ministria e Mbrojtjes e Estonisë në një konferencë për shtyp, ku foli për projektin me vlerë 60 milionë euro.

“Për mbrojtjen e vendit tonë, përveç pajisjeve, municioneve dhe fuqisë punëtore, na duhen edhe objekte fizike për qëllime të veçanta”, tha Lillevali, raporton Newsweek.

Shtetet e vogla baltike janë parë për disa kohë si objektivi më i mundshëm i Rusisë nëse Vladimir Putin fillon një sulm ndaj NATO-s. Në fakt, shumë besojnë se ushtria ruse mund t’i mposht këto tre kombe të vogla brenda disa ditësh.

Pas aneksimit të Krimesë nga Putin në vitin 2014, NATO filloi të bëjë rotacionin e forcave ndërkombëtare në Poloni dhe shtetet baltike – Estonia, Letonia dhe Lituania – në një marrëveshje të quajtur “Prania e Përparuar e Përmirësuar” (eFP).

Deri kohët e fundit, këto grupe luftarake shumëkombëshe të dislokuara me rotacion në shtetet baltike konsideroheshin forca simbolike që, në rast sulmi, vetëm do ta dobësonin ose do ta bënin më të vështirë pushtimin, në vend që ta ndalonin atë.

Kryeministrja e Estonisë Kaja Kallas tha në vitin 2022 se me një mbrojtje të tillë të NATO-s në rast të një pushtimi rus, vendi i saj do të fshihej nga harta.

Ndërsa Lillevali tha se linja e re e mbrojtjes së Baltikut është në linjë me qëndrimin e përditësuar mbrojtës të NATO-s dhe qasjen parandaluese për të mbrojtur çdo centimetër të territorit aleat.

“Qëllimi i këtyre objekteve është shmangia e një konflikti ushtarak në rajon, sepse ato mund të ndryshojnë potencialisht llogaritjet e armikut. Masat e vendosmërisë dhe shtypjes së lëvizshmërisë kanë luajtur historikisht një rol të rëndësishëm në luftërat në këto zona, për shembull në Finlandë. Lufta në Ukrainë ka treguar se ato janë plotësisht të vlefshme edhe në këtë shekull. Objektet duhet të parandalojnë përparimin e shpejtë të armikut në territorin e vendeve baltike dhe në rast të inkursioneve ushtarake, të ndalojnë avancimin e armikut në vetë kufijtë”, tha Lillevali, duke shtuar se koordinimi me Letoninë dhe Lituaninë është i nevojshëm.

Lituania duhet të fokusohet veçanërisht në Istmusin Suwałki, një rrip i hollë territori që shtrihet midis Bjellorusisë dhe enklavës ruse Kaliningrad, pushtimi i së cilës do të izolonte shtetet baltike nga Polonia dhe aleatët e tjerë evropianë në perëndim.

Fortesat e Estonisë do të grupohen rreth pikave kufitare Narva në veri dhe Voru në jug. Liqeni Chudsko, i cili përbën një pjesë të madhe të kufirit me Rusinë, u siguron estonezëve një pengesë të fuqishme mbrojtëse. Qëllimi kryesor i këtij rrjeti fortifikimesh, thotë Lillevali, është të sigurojë mundësinë e luftimit të armikut që në orën e parë dhe metër të parë të sulmuar.

Forcat tokësore ruse tashmë kanë pësuar dëme të mëdha gjatë sulmit në Ukrainë, andaj njësitë që mund të sulmojnë potencialisht shtetet baltike nuk janë në fuqinë e plotë, duke qenë se pësuan humbje të mëdha. Ushtria ruse mund të jetë e dobësuar, por në të njëjtën kohë është më me përvojë, shkruan Newsweek.

Udhëheqësit e NATO-s kanë paralajmëruar vazhdimisht se Moska ende përbën një kërcënim të madh, megjithëse do të duhet pak kohë për të rindërtuar veten.

“Pasi analizuam vlerësime të ndryshme se sa shpejt Rusia mund të rindërtojë ushtrinë e saj, ne arritëm në përfundimin se tani është koha e duhur për të filluar përgatitjet”, tha Lillevali.

Për momentin, zyrtarët estonezë po planifikojnë 600 bunkerë që do të furnizohen nga magazinat pranë me pajisje dhe municione. Shumica e tyre do të jenë ndërtesa betoni në formë kubi në tokë me një llogore të mbuluar pjesërisht në hyrje. Prototipat janë tashmë në ndërtim e sipër dhe testimi duhet të fillojë këtë vit. Estonia dëshiron të instalojë bunkerët e parë që në fillim të vitit 2025.

“Është në fakt një bodrum nën tokë”, shpjegoi koloneli Kaido Tiitus, këshilltari i Lillevali.

Bunkerët do të jenë rreth 35 metra katrorë. 10 ushtarë do të mund të qëndrojnë në to për një kohë të gjatë.

“Kushtet do të përbëhen nga disa bunkerë më të vegjël të grupuar së bashku. Në rast lufte, ne do të përdorim pajisje shpërthyese, pengesa të tjera dhe sensorë elektronikë si mbështetje. Ne duhet të gjejmë një mënyrë për ta ndaluar avancimin, sepse nëse i lëmë të përhapen në të gjithë territorin, mund të jetë tepër vonë. Prandaj duhet të fillojmë nga fillimi, nga skaji i kufijve tanë”, tha Tiitus.

“Nëse i lëmë të shkojnë shumë larg, atëherë duhet të merremi me linjat e tyre mbrojtëse. Municioni i tyre i zakonshëm i artilerisë është ose mortaja 120 milimetra, 122 milimetra ose 152 milimetra. Kjo do të thotë se nëse ne mund t’i mbrojmë forcat tona nga topat 152 milimetra do të jetë mjaft i mirë. Ne mund të marrim shanset me kalibra, raketa ose artileri më të mëdha. Ata nuk gjuajnë në mënyrë aq precize”, shtoi Tiitus.

Lajmet

Rutte nga Shkupi: KFOR-i mbetet garantues i fuqishëm i sigurisë në Kosovë

Published

on

By

Gjatë një vizite zyrtare në Maqedoninë e Veriut, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka rikonfirmuar se misioni i KFOR-it do të mbetet i fuqishëm dhe plotësisht i aftë për të përmbushur detyrat e tij në Kosovë.

Rutte vlerësoi lart partneritetin me Shkupin, duke theksuar se ky shtet ka qenë një mbështetës i kahershëm i forcave paqeruajtëse.

“Maqedonia e Veriut e ka mbështetur prej kohësh misionin tonë paqeruajtës të KFOR-it dhe për këtë ju falënderoj. KFOR-i vazhdon të luajë rol të rëndësishëm në mbështetje të sigurisë së qëndrueshme, për të mirën e të gjithë njerëzve që jetojnë në Kosovë. Ne do të vazhdojmë të sigurohemi që KFOR-i të mbetet i fuqishëm dhe i aftë për qëllimin e tij”, deklaoroi Rutte.

Nga ana tjetër, vetë misioni i KFOR-it ka sqaruar se për momentin nuk ka ndryshime rrënjësore në strukturën apo numrin e forcave të saj, por aleanca rishikon dhe përshtat periodikisht praninë e saj në varësi të zhvillimeve në terren.

Për momentin, në Kosovë shërbejnë mbi 4,600 trupa të KFOR-it, ku Italia prin me mbi 900 ushtarë, ndërsa Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të kenë një rol kyç me rreth 600 trupa të dislokuara.

Continue Reading

Lajmet

UBT sjell në Kaçanik një reflektim akademik mbi trashëgiminë moderne përmes ekspozitës ‘Modernizmi në Kaçanik 1945–1990’

Published

on

By

Në praninë e përfaqësuesve të institucioneve lokale nga Komuna e Kaçanikut dhe Komuna e Hanit të Elezit, stafit akademik dhe studentëve të interesuar nga Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, u bë hapja solemne e ekspozitës “Modernizmi në Kaçanik 1945–1990”, një projekt hulumtues dhe prezantues i kushtuar zhvillimit arkitektonik, urban dhe kulturor të periudhës së modernizmit në qytetin e Kaçanikut.

Ekspozita, e organizuar, punuar dhe kuruar nga profesori Kujtim Elezi në bashkëpunim me një grup studentësh të Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, përfaqëson një angazhim të drejtpërdrejtë akademik dhe praktik të studentëve në dokumentimin, analizimin dhe interpretimin e trashëgimisë moderne arkitektonike.

Përmes hulumtimeve në terren, mbledhjes së materialeve arkivore, analizave grafike dhe prezantimeve vizuale, studentët kanë sjellë një pasqyrë të strukturuar të transformimeve urbane dhe arkitektonike që kanë shënuar Kaçanikun në periudhën 1945–1990.

Ky projekt dëshmon qasjen bashkëkohore të Departamentit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, i cili integron mësimdhënien teorike me punën kërkimore dhe angazhimin praktik në komunitet.

Përmes kësaj ekspozite, studentët jo vetëm që kanë zhvilluar aftësitë e tyre profesionale në analizë urbane dhe interpretim arkitektonik, por kanë kontribuar edhe në ngritjen e vetëdijes mbi rëndësinë e ruajtjes dhe rivlerësimit të trashëgimisë moderne. Ekspozita synon të nxisë reflektim akademik dhe diskutim profesional mbi vlerat e modernizmit dhe ndikimin e tij në formësimin e identitetit arkitektonik bashkëkohor, duke e vendosur dialogun mbi trashëgiminë në një kontekst aktual të zhvillimit urban.

Continue Reading

Lajmet

REL: Kosova në valën e shtrenjtimit global të karburanteve

Published

on

By

Brenda vetëm 24 orësh, çmimi i derivateve në Kosovë u rrit për së paku 14 centë.

Më 3 mars, një litër naftë në disa pika karburanti arriti në 1.39 euro, ndërsa benzina në 1.38 euro.

Një ditë më parë, çmimet ishin deri në 1.25 euro për naftë dhe 1.24 euro për benzinë.

Lëvizja e shpejtë e tregut vendor nuk është rastësi – ajo pasqyron përshkallëzimin e tensioneve në Lindjen e Mesme dhe tronditjen e zinxhirit global të furnizimit me energji.

Tensionet gjeopolitike dhe efekti domino

Rritja u nxit nga tensionet mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, që shtynë çmimin e naftës Brent – standardi global i referencës – të rritet deri në 10 për qind më 1 mars.

Pasiguria për ndërprerje të furnizimeve u shtua veçanërisht pas pezullimit të një pjese të dërgesave përmes Ngushticës së Hormuzit.

Kjo ngushticë, përmes së cilës kalon mbi një e pesta e furnizimeve ditore globale me naftë, shërben si arterie eksporti për vende si Irani, Arabia Saudite, Kuvajti dhe Iraku.

Çdo rrezik për bllokim apo kufizim të qarkullimit përkthehet menjëherë në rritje të kostove të sigurimit dhe transportit dhe, për rrjedhojë, në çmime më të larta në tregjet botërore.

Kosova, plotësisht e varur nga importi

Kosova nuk ka rafineri të saj dhe furnizohet tërësisht nga importet.

Vetëm gjatë vitit të kaluar, vendi importoi mbi 478 milionë euro naftë dhe më shumë se 51 milionë euro benzinë.

Furnizimet kryesore vijnë nga Gjermania, Hungaria, Greqia, Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa një pjesë e konsiderueshme hyn përmes terminalit të Porto Romanos në Durrës.

Kjo varësi strukturore e bën tregun vendor jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj lëkundjeve globale.

Kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani, thotë për Radion Evropa e Lirë se çmimet mund të vazhdojnë të lëvizin, pasi kompanitë furnizohen sipas çmimeve aktuale të bursës dhe nuk mbajnë rezerva të mëdha.

Ai shton se nuk ka vend për panik dhe se nuk priten mungesa në treg, por thekson se dinamika e çmimeve mbetet e varur nga zhvillimet ndërkombëtare.

Institucionet mes paralajmërimeve dhe masave të përkohshme

Përballë rritjes së shpejtë të çmimeve, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT) e Kosovës njoftoi për një intensifikim të inspektimeve dhe përgatitje të raporteve ditore mbi çmimet.

Sipas ministrisë, në rast të rritjeve të pajustifikuara mund të aplikohen masa mbrojtëse dhe rregullim i përkohshëm i çmimeve, me mbikëqyrje nga Dogana e Kosovës dhe Administrata Tatimore.

Një vendim i ngjashëm u mor më 16 dhjetor 2025 nga ministrja e atëhershme Rozeta Hajdari, duke përcaktuar marzhë maksimale tregtare prej 2 centësh për litër në shitje me shumicë dhe prej 12 centësh për litër në shitje me pakicë. Ky vendim qëndroi në fuqi vetëm 30 ditë. /REL/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Mbishkrime nacionaliste serbe në Ambasadën e Kosovës në Berlin

Published

on

By

Mbishkrime me përmbajtje fyese dhe shoviniste në gjuhën serbe janë vendosur në objektin e Ambasadës së Republikës së Kosovës në Berlin.

Për këto veprime ka reaguar Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës.

“Mbishkrimet e vendosura përmbajnë slogane nacionaliste dhe nxitëse, përfshirë mesazhe si ‘Nuk ka dorëzim’, ‘Kosova është Serbi’ dhe thirrje të tjera me konotacion propagandistik dhe përçarës”, thuhet në njoftimin e MPJD-së.

MPJD njofton se, pas identifikimit të këtij akti, janë informuar autoritetet gjermane.

“Policia gjermane është informuar dhe pritet të ndërmarrë veprimet përkatëse në vendngjarje, përfshirë hetimin e plotë të rrethanave dhe identifikimin e përgjegjësve”, bën të ditur Ministria.

Gjithashtu, MPJD ka dënuar këtë akt vandalizmi dhe çdo përpjekje tjetër për të cenuar përfaqësitë diplomatike të Republikës së Kosovës.

“Veprime të tilla janë të papranueshme dhe bien ndesh me normat dhe konventat ndërkombëtare që garantojnë paprekshmërinë e misioneve diplomatike, si dhe dëmtojnë frymën e bashkëjetesës dhe respektit ndërmjet shteteve”, thuhet në njoftim.

Continue Reading

Të kërkuara