Aktualitet

Emigrantët: Zvicra, shtëpia jonë

Ndonjëherë integrimi i komplikuar.

Published

on

Shumica e emigrantëve që jetojnë në Zvicër, me disa paralajmërime, thonë se ata ndihen si në shtëpinë e tyre në vendin e tyre të adoptuar dhe nuk do të kishin dashur të ishin askund tjetër gjatë pandemisë Covid-19, sipas një studimi nga Qendrat Kombëtare të Kompetencës në Kërkime.

Me imponimin e mbylljeve të kufijve, karantinës së detyrueshme dhe testeve PCR për të luftuar koronavirusin, riatdhesimi ka marrë një kuptim krejt të ri që nga Marsi i vitit 2020. Por edhe të privuar nga udhëtimet ndërkombëtare dhe ribashkimet me të dashurit e tyre në shtëpi, shumica e emigrantëve nuk janë penduar në lidhje me zgjedhjen për ta bërë Zvicrën shtëpi, shkruan swissinfo.ch.

Më shumë se tre të katërtat e të huajve të anketuar për studimin “Migration-Mobility”, i cili u krye midis tetorit 2020 dhe janarit 2021, thanë se ata ndienin se ishin “në vendin e duhur” në Zvicër gjatë pandemisë; vetëm një pakicë e vogël raportoi se ndjehej i mallëngjyer. Mostra prej 7,400 personash është përfaqësuese e popullatës së huaj të rritur që jeton dhe punon në Zvicër.

Është interesante të vërehet se në kontekstin e paparë të pandemisë Covid-19, dhe përkundër vështirësive, “Zvicra është vendi ku këta njerëz ndihen më mirë”, përmbledh Philippe Wanner, demograf dhe nën drejtor i Qendrave Kombëtare të Kompetencës në Kërkime (NCCR – Në lëvizje), i cili mbikëqyri studimin. Këto rezultate ndryshojnë disi në varësi të kombësisë dhe kritereve të tjera socio-demografike.

Ndonjëherë integrimi i komplikuar

Për një grup të vogël të të anketuarve, integrimi shoqëror dhe kontaktet me popullatën zvicerane nuk janë të dukshme. Wanner zbulon vështirësi në komunikimin dhe në krijimin e miqve zviceranë, për arsye kulturore dhe gjuhësore (vetëm gjysma e të pyeturve ishin rrjedhshëm në gjuhën e vendit ku jetonin).

“Studimi zbulon gjithashtu një nivel mjaft të lartë të diskriminimit të perceptuar, veçanërisht në nëngrupet Aziatike dhe Afrikane,” shton Wanner. Rreth një e katërta e njerëzve raportuan se kishin përjetuar paragjykime ose diskriminim gjatë dy viteve të fundit.

Më shumë se dy të tretat vlerësuan kënaqësinë e tyre për të emigruar në Zvicër në nëntë ose dhjetë nga dhjetë. Ky rezultat është rritur lehtë krahasuar me studimet e mëparshme, të cilat janë kryer çdo dy vjet që nga viti 2016.

Sidoqoftë, duhet pranuar që paneli përfshin kryesisht njerëz që kanë pasur sukses në integrimin, paralajmëron Wanner.

“Shumica e të anketuarve janë njerëz të lëvizshëm, të cilët erdhën me dëshirën e tyre pasi kishin negociuar një punë para se të migronin,” thotë ai, përcjell tutje albinfo.ch.

Në fakt, tetë në dhjetë persona thonë se situata e tyre profesionale është përmirësuar përmes emigrimit.

E ekspozuar ndaj papunësisë

Në terma profesionalë, gjysmë bllokimi i pranverës 2020 globalisht kishte pak ndikim në shumicën e të huajve të pyetur për studimin – një rezultat i cili është shumë afër me atë që shihet në mesin e zviceranëve në një sondazh tjetër.

Kjo shpjegohet me nivelin e mirë të përgjithshëm të trajnimit të popullsisë imigruese të Zvicrës – njerëzit shumë të kualifikuar përfaqësojnë pothuajse 60% të panelit (një rritje prej nëntë pikësh që nga viti 2016). Humbjet e vendeve të punës ndikuan kryesisht në klasat më të ulëta të arsimuara dhe ato më të ulëta sociale.

“Këto kritere ishin më përcaktuese sesa kombësia”, thotë Wanner.

Ankesa për pasaportë në rritje

Në disa raste pandemia ka shkaktuar pasiguri në lidhje me statusin e qëndrimit. Një në dhjetë njerëz thanë se kishin frikë të humbnin të drejtën për të qëndruar në Zvicër dhe përqindja ishte më e lartë midis më pak të kualifikuarve.

Këto shqetësime nuk ishin gjithmonë të justifikuara, sepse shumë pak (më pak se 1%) në të vërtetë kanë humbur lejen e tyre të qëndrimit, por ato shkojnë krah për krah me një interes të shtuar për natyralizimin krahasuar me vitet e mëparshme. Më shumë se gjysma e njerëzve të anketuar thanë se kishin ndërmend të aplikonin për një pasaportë zvicerane një ditë. Kjo përqindje është rritur me 13 pikë që nga viti 2016.

Sipas ekipit hulumtues, disa faktorë të tjerë përveç pandemisë mund ta shpjegojnë këtë: rritja e numrit të viteve të kaluara në Zvicër (për disa në panel), debatet që i paraprinë rishikimit të Aktit Federal për Shtetësinë Zvicerane apo edhe Brexit për britanikët.

Por Covid-19 përmendet gjithashtu si shkas për një grup të vogël të të anketuarve, të cilët e shohin marrjen e kombësisë zvicerane si një mjet për të ankoruar veten në vendin e tyre të adoptuar. Dhe sigurisht për të forcuar ndjenjën e përkatësisë: tre të katërtat e pjesëmarrësve në sondazh deklaruan një lidhje të fortë me Zvicrën dhe e konsideronin veten anëtarë të plotë të shoqërisë zvicerane.

Lajmet

Haxhiu fton partitë politike për caktimin e datës së zgjedhjeve, LDK konfirmon pjesëmarrjen

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka ndërmarrë hapat e radhës për procesin elektoral duke ftuar partitë politike në një takim konsultativ nesër në orën 15:00, me qëllim caktimin e datës së zgjedhjeve të parakohshme parlamentare.

Kjo është konfirmuar nga zëdhënësi i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Besian Mustafa, i cili bëri të ditur se në emër të këtij subjekti politik në takim do të marrë pjesë Jehona Lushaku, siç njofton Koha.net.

Ky zhvillim vjen menjëherë pas takimit që Haxhiu zhvilloi sot me kryesuesin e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Kreshnik Radoniqi.

Gjatë asaj bisede, Radoniqi deklaroi zyrtarisht se KQZ-ja ka kërkuar që 7 qershori të jetë data e organizimit të procesit zgjedhor, për të siguruar kohën e mjaftueshme për të gjitha përgatitjet teknike. Takimi i nesërm në Kuvend pritet të qartësojë vullnetin e subjekteve politike dhe të çojë drejt dekretimit final të datës së votimeve.

Continue Reading

Lajmet

SHBA-ja e zgjeron praninë ushtarake në Lindjen e Mesme teksa armëpushimi me Iranin po lëkundet

Published

on

By

Derisa armëpushimi i saj me Iranin po dobësohet, Shtetet e Bashkuara po e zgjerojnë dukshëm praninë e tyre ushtarake në Lindjen e Mesme, duke i dhënë vetes mundësinë për ta përshkallëzuar konfliktin dymujor.

Ushtria amerikane e dërgoi më 24 prill në rajon aeroplanmbajtësen e tretë sulmuese, së bashku me mijëra trupa elitare.

Ky është grumbullimi më i madh ushtarak amerikan në rajon që nga pushtimi i Irakut në vitin 2003.

Armëpushimi, pasi hyri në fuqi më 8 prill, e ndali një luftë të kushtueshme që ka tronditur tregjet ndërkombëtare të energjisë dhe ka përmbysur ekonominë globale.

Por, Uashingtoni dhe Teherani e kanë akuzuar njëri-tjetrin për shkelje të armëpushimit, ndërsa përpjekjet për të arritur marrëveshje për përfundimin e luftës kanë ngecur.

Presidenti amerikan, Donald Trump, tha se Shtetet e Bashkuara e kanë përdorur ndërprerjen e luftimeve për t’u “rifurnizuar” dhe paralajmëroi se ushtria amerikane është “e gatshme për të vepruar”, nëse përpjekjet për paqe dështojnë.

Trump më parë ka kërcënuar se do ta shkatërrojë infrastrukturën civile të Iranit, nëse nuk arrihet një marrëveshje.

Ekspertët thonë se zgjerimi i pranisë ushtarake amerikane ka dy qëllime: t’i dërgojë mesazh politik Teheranit dhe t’i japë Trumpit mundësi për ta zgjeruar shkallën e veprimeve ushtarake kundër republikës islamike.

“Synimi është të rritet besueshmëria e kërcënimeve amerikane dhe, rrjedhimisht, ndikimi i saj në bisedime”, tha Farzan Sabet, ekspert për Iranin në Institutin e Studimeve të Avancuara në Gjenevë.

“Gjithashtu, synimi është që SHBA-ja të jetë e pozicionuar më mirë, nëse rifillojnë luftimet, për ta dobësuar më tej Iranin dhe për ta rihapur Ngushticën e Hormuzit”, tha ai.

Fushata e bombardimeve SHBA-Izrael, që nisi më 28 shkurt, e ka shkatërruar shumë ushtrinë iraniane, ka shfarosur një pjesë të madhe të udhëheqjes së Iranit dhe e ka rrënuar infrastrukturën jetike.

Megjithatë, Teherani ende beson se po e fiton luftën. Teokracia iraniane ka mbijetuar dhe ka fituar një kartë të re të fuqishme: kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, rrugës jetike për furnizimin global me naftë dhe gaz.

Në përgjigje të mbylljes efektive të Ngushticës së Hormuzit nga Irani, Shtetet e Bashkuara kanë vendosur një bllokadë detare ndaj porteve dhe anijeve të këtij vendi që nga 13 prilli.

Derisa ky vendim e ka rritur trysninë mbi ekonominë tashmë të goditur të Iranit, bllokada ende nuk e ka detyruar Teheranin ta pranojë një marrëveshje paqeje sipas kushteve amerikane.

“Shqetësimi i madh”

Duke bartur mbi 5.000 trupa elitare, aeroplanmbajtësja USS George H.W. Bush i rrit ndjeshëm kapacitetet ushtarake amerikane në rajon. E aftë të mbështesë mbi 80 avionë, kjo aeroplanmbajtëse furnizohet nga reaktorë bërthamorë.

Ajo u bashkohet dy aeroplanmbajtëseve të tjera: USS Abraham Lincoln, e vendosur në Detin Arabik në jug të Iranit që nga fillimi i luftës, dhe USS Gerald R. Ford, anija më e fuqishme transportuese e marinës amerikane.

Përveç dërgimit të aeroplanmbajtëses së tretë në Lindjen e Mesme, ushtria amerikane ka zhvendosur edhe mijëra trupa shtesë në rajon në javët e fundit.

Mijëra marinsa, parashutistë dhe marinarë të tjerë pritet të mbërrijnë deri në fund të muajit.

Zyrtarët iranianë nuk kanë komentuar publikisht për zgjerimin e pranisë ushtarake amerikane. Por, ekspertët thonë se Teherani beson se Shtetet e Bashkuara po përgatiten për rifillimin e luftimeve.

“Regjimi iranian është shumë i shqetësuar me zhvendosjen e vazhdueshme ushtarake amerikane në rajon”, tha Farzin Nadimi, ekspert për mbrojtjen e Iranit në Institutin e Uashingtonit.

“Vetë fakti që iranianët u pajtuan për të zhvilluar bisedime me amerikanët, pavarësisht rritjes së pranisë ushtarake, tregon se sa të cenueshëm ndihen tani”, theksoi ai.

Ai shtoi se, megjithatë, Irani “po vazhdon të përgatitet për betejën e radhës dhe vështirë se do të befasohet” nëse Shtetet e Bashkuara e rifillojnë luftën.

Edhe Teherani ka lënë të kuptohet se mund të përdorë veprime ushtarake për t’i dhënë fund bllokadës detare amerikane, e cila ka ndërprerë eksportet jetike të Iranit.

Shtabi Qendror Khatam al-Anbiya, që shërben si komanda e përbashkët ushtarake e Iranit, më 25 prill paralajmëroi se do të përgjigjet nëse Shtetet e Bashkuara e vazhdojnë bllokadën.

Marina amerikane ka kapur një anije mallrash iraniane dhe një cisternë të dyshuar për kontrabandë nafte iraniane në javët e fundit.

Më 22 prill, Teherani u përgjigj duke qëlluar mbi tri anije dhe duke kapur dy prej tyre në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës zakonisht kalon 20 për qind e naftës botërore.

Frenimi i huthëve

Nëse luftimet shpërthejnë sërish, rebelët huthi në Jemen mund të përpiqen ta mbyllin Ngushticën Bab al-Mandab, një tjetër rrugë thelbësore detare në Lindjen e Mesme.

Bab al-Mandab, nëpër të cilën kalon rreth 6 për qind e naftës botërore e transportuar me anije, është një kalim i ngushtë për anijet që hyjnë ose dalin nga Deti i Kuq.

Bregdeti jemenas i kësaj ngushtice kontrollohet kryesisht nga rebelët huthi, organizata e mbështetur nga Irani, të cilën SHBA-ja e ka shpallur terroriste.

Në një deklaratë më 18 prill, huthët kërcënuan se do ta mbyllin ngushticën dhe i kërkuan Trumpit të ndalojë “të gjitha praktikat dhe politikat që pengojnë paqen”.

Nëse huthët e mbyllin këtë ngushticë, ekspertët thonë se tregjet globale të energjisë do të përjetojnë tronditje edhe më të mëdha. Grupi militant hyri në luftë muajin e kaluar kur lëshoi raketa drejt Izraelit.

Sipas ekspertëve, zhvendosja e USS George H.W. Bush synon të mos i lejojë huthët ta mbyllin këtë rrugë strategjike ujore.

“Me ardhjen e aeroplanmbajtësit të tretë, SHBA-ja synon ta sigurojë transportin global detar ndërsa ruan një forcë me dy aeroplanmbajtëse të gatshme për t’u përballur me Iranin nëse është e nevojshme”, tha Sascha Bruchmann, analist i çështjeve ushtarake dhe të sigurisë në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike në Londër.

Për të anashkaluar Ngushticën e Hormuzit, Arabia Saudite, eksportuesi më i madh i naftës në botë, ka ridrejtuar miliona fuçi nafte nga Gjiri Persik drejt Detit të Kuq përmes tubacionit të saj Lindje-Perëndim.

Emiratet e Bashkuara Arabe, një tjetër eksportues i madh, kanë transportuar naftë përmes portit të tyre Fujairah, i vendosur në Detin Arabik.

“USS George H.W. Bush duket e pozicionuar për të bërë të qartë se sulmet ndaj infrastrukturës së naftës në Arabinë Saudite perëndimore dhe mbyllja e Bab al-Mandab do të kenë pasoja”, shtoi Bruchmann./REL/

 

Continue Reading

Lajmet

KQZ propozon 7 qershorin si datën më të përshtatshme për zgjedhjet e jashtëzakonshme

Published

on

By

Kryesuesi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Kreshnik Radoniqi, ka bërë të ditur se pas takimit me ushtruesen e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, kanë kërkuar që 7 qershori të jetë data për organizimin e zgjedhjeve të jashtëzakonshme parlamentare.

Radoniqi sqaroi se kjo kërkesë vjen me qëllim që institucioni të ketë mjaftueshëm kohë për të bërë përgatitjet e duhura teknike, duke pasur parasysh kompleksitetin e procesit.

Ai vuri në dukje se ndonëse Gjykata Kushtetuese ka lënë si opsione 31 majin ose 7 qershorin, ky i fundit mbetet afati i fundit i mundshëm dhe më i favorizuari nga KQZ-ja.

“Sa i përket datës, kemi kërkuar që të kemi sa më shumë kohë, na duhen përgatitje sepse nuk është proces i lehtë. I mbetet presidentes. Gjykata Kushtetuese e ka caktu, 31 maji ose 7 qershori. Për ne është 7 qershori, tash i mbetet presidentes me vendos”, tha Radoniqi.

Sa i përket kostos së zgjedhjeve, ndonëse buxheti ende nuk është diskutuar zyrtarisht, besohet se shifra do të jetë e përafërt me proceset e kaluara, duke kapur vlerën e rreth 10 milionë eurove. Tashmë vendimi final për dekretimin e datës i mbetet presidencës.

Zgjedhjet e parakohshme, Haxhiu pret në takim kryetarin e KQZ-së

Pas skadimit të afatit kushtetues për zgjedhjen e kreut të shtetit, Kosova po përgatitet zyrtarisht për zgjedhje të parakohshme. Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka nisur sot konsultimet me kryetarin e KQZ-së, Kreshnik Radoniqin, për të koordinuar procesin elektoral që pritet të mbahet së shpejti.

Takimi ka nisur nën interesin e lartë të mediave, të cilat u lejuan të marrin pamje vetëm në nisje të bisedimeve. Ky zhvillim vjen menjëherë pas dështimit të djeshëm (28 prill) për të zgjedhur presidentin e ri, datë kjo që shënonte edhe afatin e fundit të përcaktuar nga Gjykata Kushtetuese.

Situata është rezultat i mungesës së një marrëveshjeje politike mes Lëvizjes Vetëvendosje të Albin Kurtit dhe partive opozitare.

Pa një konsensus për emrin e presidentit, vendi mbetet pa udhëheqës të rregullt, duke e çuar automatikisht popullin sërish drejt kutive të votimit. /Ekonomia online/

Continue Reading

Sport

Gjysmëfinalja e Champions League: Atletico Madrid pret Arsenalin në orën 21:00

Published

on

By

Sonte në orën 21:00, Madridi do të jetë qendra e futbollit evropian, ku Atletico Madrid do të kërkojë finalen e madhe të Champions League në një përballje jetike kundër Arsenalit.

Si e vetmja skuadër spanjolle që ka arritur deri në këtë fazë, “Colchoneros” mbajnë mbi supe peshën e një kombi të tërë, duke u mbështetur te një seri mbresëlënëse fitoresh dhe te një mbrojtje e çeliktë.

Stadiumi pritet të jetë i stërmbushur dhe me një atmosferë elektrizuese, ku tifozët do të jenë “lojtari i 12-të” për të ndalur hovin e “Topçinjve” të Londrës.

Kjo gjysmëfinale premton një luftë të vërtetë taktike dhe emocionale, ku pasioni madrilen do të ndeshet me ambicien e madhe angleze për lavdi.

Continue Reading

Të kërkuara