Opinion: Jonathan Liew, kolumnist i Guardian.

Transmetimet live ende vazhdojnë, duke i drejtuar kamerat drejt plazhit në Ceuta, ku nuk po ndodh asgjë. Gazetarët qytetarë të vetëshpallur akoma enden rrugëve, duke regjistruar pamjet e tyre të dridhura me telefonat intelegjentë. Zia Yusuf nga Reform UK ishte atje gjatë fundjavës, i veshur në një këmishë të bardhë të pastër dhe pantallona elegante të qepura mirë, që askush të mos e ngatërronte me njerëzit e tjerë me ngjyrë që ndodheshin aty. Me njerëzit e këqij me ngjyrë.

Pse u bë hyrja e migrantëve në Ceuta, në kufirin spanjollo-maroken, një histori kaq e madhe në mbarë botën? Si arriti të tërhiqte vëmendjen e Donald Trumpit dhe Elon Muskut, të shfaqej në edicionin e lajmeve të mbrëmjes të NBC-së – një program që, le ta themi, nuk njihet si veçanërisht i prirur për të nxjerrë në pah histori nga Afrika kontinentale? Çfarë e bëri atë një çështje kaq shqetësuese për udhëheqësit evropianë? Çfarë e ktheu në një histori të parezistueshme për faqet e para të Daily Mail, Daily Express dhe Daily Telegraph?

Sigurisht, jo ndonjë lloj kërcënimi urgjent apo i afërt për kufijtë tanë, aq më pak për kufijtë e Shteteve të Bashkuara. Enklavat spanjolle të Ceutës dhe Meliljes funksionojnë nën përjashtime të veçanta nga zona Shengen, duke e bërë pothuajse të pamundur që një migrant pa dokumente të arrijë në Spanjën kontinentale, rreth 12 milje larg përtej Mesdheut. Sapo shumë prej migrantëve e kuptuan këtë, ata u larguan.

As nuk ishte ndonjë shqetësim humanitar për ata që u mbytën ose u vranë në përplasjen e turmës. “Rreth 48 mijë nga deri në 60 mijë njerëzit që hynë në Ceuta nga Maroku u kthyen brenda një dite. Megjithatë, fluksi i papritur krijoi një krizë për qeverinë pro-imigracionit të Spanjës. Gati tre duzina njerëz vdiqën.” Kështu shkruante një nëntitull i New York Times të premten. Dhe sapo të kalosh përtej sintaksës së ndërlikuar, a vure re diçka të pazakontë aty? Së pari integriteti i kufirit, pastaj pasojat politike dhe më pas njerëzit që vdiqën: hierarkia e diskursit të djathtë mbi emigracionin e shprehur në tri fjali perfekte. Numri i të vdekurve që atëherë është rritur në 72 ose 88 – autoritetet nuk bien dakord për shifrën – dhe askush nuk duket veçanërisht i shqetësuar.

Përkundrazi, Ceuta funksionon si një lloj “pornografie kufitare” për të djathtën ekstreme globale: një pikë ku projektohen fantazitë e tyre më të gjalla dhe apokaliptike. Nëse historiani Mike Davis dikur e përshkroi murin kufitar SHBA-Meksikë si “një skenografi politike”, atëherë në epokën e deepfake-ve dhe fermave të trollëve, Ceuta ka rezultuar po aq pjellore për prodhimin e përmbajtjes: kufiri i riformuar si teatër digjital, migrimi masiv si televizion në orarin kryesor.

Ironia e madhe këtu është se, nga këndvështrimi i sigurisë, Ceuta funksionon pothuajse saktësisht ashtu siç ishte projektuar. Një gardh gjashtë metra i lartë me tela me gjemba, i përforcuar me kulla vrojtimi dhe një rrjet kamerash vëzhgimi, e ndan atë nga Maroku. Nga Ceuta, një pikë kontrolli e brendshme ruan të vetmen linjë trageti drejt Spanjës kontinentale. Bashkimi Evropian ka shpenzuar vite dhe qindra miliona euro për zhvillimin e partneriteteve me Marokun për menaxhimin e kufirit.

Asnjëra prej këtyre nuk dukej se kishte rëndësi, ndërsa liderët evropianë rreshtoheshin për t’i dhënë qeverisë së Pedro Sánchez një goditje publike. Italia riktheu kontrollet kufitare ajrore dhe detare me Spanjën. Emmanuel Macron dërgoi njësi të lëvizshme në kufirin spanjoll për të forcuar kontrollet. Giorgia Meloni – e mbështetur nga Finlanda, Danimarka dhe Çekia – ka argumentuar se anëtarësimi i Spanjës në zonën Shengen duhet të pezullohet.

Dhe sigurisht, këta janë kryesisht politikanë vendas që i drejtohen një audience vendase, përpara një cikli zgjedhor ku qeveritë aktuale në Francë, Itali dhe Poloni po sfidohen nga forcat nacionaliste në të djathtë të tyre. Vetë Sánchez përballet me zgjedhjet në vitin 2027, një garë ku qeveria e tij mund të mburret me rritje të fortë ekonomike dhe ku kundërshtarët e tij të djathtë do të përpiqen dëshpërimisht ta kthejnë atë në një referendum për emigracionin.

Ky është këndvështrimi politik. Por në të vërtetë, spektakli i Ceutës përfaqëson një nevojë më primitive dhe instinktive, veçanërisht në botën anglishtfolëse, që fushata nxitëse kundër emigracionit të shihet, jo vetëm të dëgjohet. Fotografitë dhe pamjet nga enklava ditët e fundit, të gjitha të filmuara nga larg dhe pothuajse kurrë nga afër, janë të orientuara drejt një qëllimi të vetëm: ta bëjnë shikuesin t’i shohë këto trupa me ngjyrë si një masë të vetme, ku secili është i padallueshëm nga tjetri – kontabilistët dhe kirurgët nga prodhuesit e bombave dhe përdhunuesit, të gjallët nga të vdekurit.

Dhe kështu, pak nga pak, vija mes nacionalizmit dhe supremacisë së pastër të bardhë bëhet gjithnjë e më e paqartë. Në fakt, vetë ideja se një kalim kufitar, 1600 kilometra dhe dy dete larg nesh, është disi problemi ynë urgjent, ka kuptim vetëm brenda një botëkuptimi ku dallimi i vërtetë nuk është mes “Britanisë” dhe “jashtë saj”, por mes një Evrope të imagjinuar të bardhë e të krishterë dhe një tjetri barbar me ngjyrë.

Megjithatë, për gjithë këtë, e djathta nuk vepron e vetme. Lehtësimi i dukshëm në disa pjesë të së majtës, pasi shumica e 60 mijë migrantëve fillestarë u kthyen në Marok, shfaq një pranim shqetësues: një pranim të heshtur të narrativës së rrezikshme se migrimi është në vetvete një problem. Ja një mendim radikal: po sikur migrimi të jetë problem vetëm për ata që duan ta shohin si të tillë? Po sikur të fillonim ta shihnim lëvizjen masive të njerëzve më pak si një kërcënim ekzistencial dhe më shumë si një pashmangshmëri të thjeshtë të ekzistencës njerëzore?

Nëntë vjet më parë, Gary Younge paraqiti në Guardian një vizion utopik për kufij të hapur dhe pa kontrolle migrimi. Çfarë ndodhi me atë ndjenjë vizioni dhe idealizmi? Kur u bë diskutimi për kufijtë – biseda mbi arsyet dhe mënyrën se si lëvizim – diçka që duhet të frikësohet dhe jo të përqafohet?

Nëse Ceuta ishte një dështim aksidental i sigurisë apo një ngjarje e organizuar qëllimisht, në fakt është dytësore. Thelbi është se, ndërsa e djathta globale rrit besimin e saj dhe industria e migrimit kërkon përmbajtje të re, “pornografi” të re kufitare, do të ketë më shumë Ceuta në të ardhmen. Njerëzit do të vazhdojnë të migrojnë dhe të vdesin duke u përpjekur, dhe sepse kjo është televizion i mirë, kjo do të vazhdojë të ndodhë.

“Sot më shumë se kurrë,” shkruan sociologia Mimi Sheller në librin e saj Mobility Justice, “këto zona kufitare janë të lagura me gjakun e nacionalizmit të bardhë, profilizimit etnik dhe vdekjes së imponuar në tokën pa zot.”

Fundi i kësaj rruge janë masakrat, dhuna nga turmat, jo më “ndaloni varkat”, por “qëlloni varkat”; kufiri i imagjinuar si një zonë lufte në një lojë kompjuterike. Fundi është ajo që njerëz si Musk dhe mbështetësit e tij të ekstremit të djathtë po paraqesin tashmë: një botë ku ushtri “meshkujsh në moshë ushtarake” pushtojnë tokën tonë të pastër dhe problemi nuk janë forcat që i dëbuan nga shtëpitë e tyre, por “empatia juaj vetëvrasëse”, sepse këta nuk janë njerëz të barabartë që meritojnë trajtim të barabartë.

Këto janë pasojat. Dhe sinqerisht, kur të ndodhë Ceuta e radhës, e majta duhet të gjejë një përgjigje më të mirë sesa thjesht të jetë mirënjohëse që ata u kthyen përsëri në shtëpi.

Jonathan Liew, kolumnist i Guardian.

Shiko: https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/aug/04/ceuta-carnival-anti-migrant-content-opportunists-on-right-lesson-for-left

Ministria e Punëve të Jashtme e Malit të Zi që drejtohet nga Emrin Ibrahimovci kanë thënë se vendimet e disa komunave malazeze për “çnjohjen” e pavarësisë së Republikës së Kosovës s’përfaqësojnë asgjë dhe s’kanë kurrfarë efekti.

“Sa i përket vendimeve të miratuara nga disa kuvende komunale lidhur me njohjen e Republikës së Kosovës, dëshirojmë të theksojmë se njësitë e vetëqeverisjes lokale nuk kanë as kompetencë kushtetuese dhe as ligjore në fushën e politikës së jashtme, e po ashtu nuk janë të autorizuara të miratojnë akte që prodhojnë çfarëdo efekti sipas së drejtës ndërkombëtare” kanë thënë në një përgjigje për Express.

Podgorica zyrtare ka sqaruar se politika e jashtme dhe aspektet që kanë të bëjnë me njohjen e shteteve dhe vendosjen e raporteve diplomatike është kompetencë ekskluzive e autoriteteve shtetërore të Malit të Zi, në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Malit të Zi.

MPJ e Malit të Zi ka kërkuar nga bartës të funksioneve publike respektim të rendit kushtetues të Malit të Zi dhe që të njëjtit të sigurohen që nuk e prishin imazhin e vendit dhe që s’krijojnë tensione të panevojshme.

“Ministria e Punëve të Jashtme pret që të gjithë bartësit e funksioneve publike ta respektojnë rendin kushtetues, kompetencat e institucioneve shtetërore dhe kredibilitetin ndërkombëtar të Malit të Zi, si dhe të sigurojnë që veprimet e tyre të kontribuojnë në ruajtjen e reputacionit të vendit dhe avancimin e rrugës së tij evropiane, e jo në krijimin e tensioneve të panevojshme politike dhe konfuzionit institucional”, kanë shtuar tutje nga MPJ e Malit të Zi.

Vendime te marra nga disa Komuna, MPJ e Malit të Zi thotë se mund vetëm të krijojnë perceptim të gabuar për atë se si funksionon shteti dhe të kenë ndikim negativ ne besueshmërinë e Malit të Zi në arenën ndërkombëtare.

“Për rrjedhojë, vendimet e miratuara nga kuvende të veçanta komunale nuk mund të ndikojnë në pozitën ndërkombëtare të Malit të Zi, të ndryshojnë detyrimet e tij ndërkombëtare apo të ndryshojnë politikën e jashtme të vendosur të shtetit. Vendime të tilla përbëjnë akte politike pa efekt juridik dhe mund të kontribuojnë vetëm në krijimin e një perceptimi të gabuar për funksionimin e institucioneve shtetërore dhe besueshmërinë e Malit të Zi në arenën ndërkombëtare”, thekson përgjigja.

Sa i përket raporteve në mes të Malit të Zi dhe Kosovës, nga Ministria e Punëve të Jashtme thonë se përgjatë viteve ka pasur raporte të mira dypalëshe dhe se Podgorica zyrtare do të përkrah Kosovën për pjesëmarrje e anëtarësim në organizata e nisma ndërkombëtare e rajonale.

“Gjatë viteve, falë një dialogu intensiv politik, Mali i Zi dhe Kosova kanë zhvilluar marrëdhënie shumë të mira dypalëshe, të bazuara në besim të ndërsjellë, marrëdhënie të mira fqinjësore dhe një perspektivë të përbashkët evropiane dhe euroatlantike. Dy vendet tona vazhdojnë të forcojnë bashkëpunimin në të gjitha fushat me interes të ndërsjellë, në dobi të qytetarëve të tyre. Në këtë kontekst, Mali i Zi do të vazhdojë ta mbështesë pjesëmarrjen dhe anëtarësimin e Kosovës në organizata dhe iniciativa ndërkombëtare e rajonale”, kanë thënë për Gazetën Express në një përgjigje me shkrim nga MPJ e Malit të Zi.

Nisma kundër pavarësisë së Kosovës është nisur në maj të vitit 2026 nga Komuna e Zetës dhe pasur nga Komuna e Plevljes. /Zhurnal MK/

Ka përmbyllur punimet me sukses ngjarja më e madhe akademike e verës, “Global UBT Fest 2026”.

Përgjatë edicionit të 15-të, pothuajse në të gjitha programet studimore të UBT-së janë mbajtur akademi verore me tema specifike e bashkëkohore, duke mbledhur studentë të interesuar nga fusha të ndryshme, akademikë, si dhe ekspertë të shquar nga industria vendore e ajo ndërkombëtare.

Ndër aktivitetet qendrore që shënuan nisjen e këtij edicioni ishte Konferenca Ndërkombëtare e Lidershipit me temën “Qeverisja e Inovacionit: Lidershipi në Epokën e Inteligjencës Artificiale”.

Gjithashtu, akademitë e shumta verore të organizuara sipas departamenteve ofruan një ndërthurje të fuqishme mes teorisë dhe praktikës profesionale, ku pjesëmarrësit thelluan njohuritë në temat më aktuale të kohës.

Në fushën e Shkencave Kompjuterike u trajtuan teknologjitë e së ardhmes si përdorimi i algoritmeve të Machine Learning kundër sulmeve kibernetike, robotika, siguria kibernetike përmes garës HackBound, teknologjitë e dronëve dhe mikrorrjetet inteligjente.

Paralelisht, Fakulteti i Inxhinierisë së Energjisë i kushtoi vëmendje “Sfidave të Tranzicionit të Energjisë së Qëndrueshme”, duke mbuluar operimin e rrjetit të shpërndarjes, efiçiencën e energjisë, ndërtesat inteligjente (Smart Buildings & BMS), si dhe rolin e hidrocentraleve.

Në shkencat mjekësore, si Biokimi Mjekësore, Bioteknologji dhe Stomatologji, u adresuan biofizika e diagnostika bashkëkohore, strategjitë rigjeneruese në kirurgji, materialet moderne protetike, përdorimi i realitetit virtual në stomatologji dhe teknologjitë e avancuara si CBCT e MRI.

Nga ana tjetër, Fakulteti Juridik ndërthuri teorinë ligjore me teknologjinë, duke diskutuar mbi ndikimin e Inteligjencës Artificiale në etikë, privatësi, demokraci dhe lidership, i shoqëruar me vizita praktike mediale.

Zhvillime të rëndësishme pati edhe në fushën e Ndërmarrësisë, Inovacionit dhe Produkteve Profesionale (FMBE), ku u zhvilluan punëtori mbi marketingun e orientuar ndaj klientit, ndërmarrësinë sociale, platformat për startup-e, metodat Agile, si dhe u ndanë përvoja suksesi nga kompani si Elkos Group dhe Frutex.

Po ashtu, Fakulteti i Shkencave të Ushqimit, Agrikulturës dhe Mjedisit u përqendrua te shkenca e inovacioni në shërbim të cilësisë së ushqimit, sigurisë ushqimore dhe prodhimit të qëndrueshëm agro-bujqësor, ndërsa Fakulteti Media dhe Komunikim, në bashkëpunim ndëruniversitar, mbajti sesione të veçanta për mësuesit e diasporës mbi krijimin e podkasteve edukative, storytelling-un digjital dhe digjitalizimin e tregimeve popullore.

Një kontribut të madh këtij festi i dhanë edhe Fakulteti i Arkitekturës dhe ai i Inxhinierisë Ndërtimore. Në kuadër të Akademisë Verore me temë “NEO HABITAT: Rethinking Urban Space, Architecture & Heritage”, Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor trajtoi ndërlidhjen e njohurive teorike me praktikat bashkëkohore, ku u ligjërua mbi trashëgiminë urbane, mekanizmat perceptualë të hapësirave dhe dizajnin parametrik përmes optimizimit në Grasshopper.

Ndërkaq, Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës organizoi akademrinë verore nën moton “Green Buildings and Green Infrastructure”, duke ndërlidhur teorinë e ndërtimit të qëndrueshëm me praktikën në terren përmes vizitave studimore profesionale, si ajo në fabrikën e çimentos “Sharrcem” në Han të Elezit, ku studentët u njohën nga afër me teknologjinë, laboratorët dhe provat kimiko-fizike të prodhimit.

Përmes kësaj platforme gjithëpërfshirëse, “Global UBT Fest 2026” dëshmoi edhe një herë angazhimin e UBT-së për të lidhur studentët me fushat më aktuale të shkencës, teknologjisë e sipërmarrjes, duke forcuar urat e bashkëpunimit mes arsimit të lartë dhe tregut global të punës.

Në raportin njëditor të Policisë së Kosovës është raportuar për një sulm ndaj personit zyrtar.

Sipas raportit, i dyshuari burrë me shtetësi të huaj ishte nën ndikim të alkoolit dhe i njëjti ka sulmuar zyrtarin policor gjate kryerjes se detyrës zyrtare.

Si pasoj e sulmit, zyrtari policor ka pësuar lëndime dhe është dërguar për trajtime mjekësorë. Ndërsa, i dyshuari është dërguar ne QKUK për trajtime mjekësorë.

Me vendim te prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje. /A.M/