Aktualitet

Eklipsi i Diellit 2021: ‘Unaza e zjarrit’ ofron spektakël

Koha është për “shfaqje qiellore” sot, pasi pjesa më e madhe e hemisferës veriore mund të dëshmojë një eklips diellor.

Published

on

Koha është për “shfaqje qiellore” sot, pasi pjesa më e madhe e hemisferës veriore mund të dëshmojë një eklips diellor.

Kjo ngjarje e veçantë është ajo që quhet eklips unazor. Do të shohë Hënën të lëvizë nëpër faqen e yllit tonë, por jo të bllokojë plotësisht dritën që vjen prej saj.

Në vend të kësaj, do të mbetet vetëm një copë shkëlqimi e hollë që të shkëlqejë rreth diskut të Diellit.

“Unaza e Zjarrit”

Pamja më e bukur do të jetë në Arktik, megjithatë, jo shumë njerëz jetojnë atje, por një pjesë e mirë e globit ende do të argëtohet nga një eklips i pjesshëm ku pjesa e Hënës duket se do të mbulohet nga Dielli.

Kjo do të përfshijë Shtetet e Bashkuara lindore dhe Alaskën veriore, së bashku me pjesën më të madhe të Kanadasë, Grenlandës dhe pjesë të Evropës dhe Azisë.

Në Mbretëri të Bashkuar, vendi më i favorshëm për të parë, do të jetë në Skoci – diku në Lerwick, Ishujt Shetland, ose Stornoway në Ishullin e Lewis.

Këto vende do të shohin rreth 40% të Diellit të eklipsuar.

Kur Hëna është vetëm pak më larg Tokës, ajo nuk mund të bllokojë tërësinë e Diellit

Por edhe në jug, në Londër për shembull, 20% e yllit do të mbulohet.

Si gjithmonë, këshilla është që të mos përpiqeni ta shikoni Diellin me sy të lirë. Kjo mund të shkaktojë dëme të mëdha.

Kjo është pajisja që siguron në mënyrë e sigurt shikimin e eklipsit, pa dëmtuar sytë.

Kushdo që shikon drejt qiellit duhet ta bëjë këtë vetëm me ndihmën e pajisjeve mbrojtëse të shikimit, siç janë syzet e lejuara të eklipsit ose një projektor i vrimës së vrimës.

E ashtuquajtura “rruga e unazës” – pista nëpër sipërfaqen e Tokës ku Hëna ulet tërësisht brenda diskut të Diellit për të dhënë spektaklin më të madh – fillon në lindjen e diellit në Ontario, Kanada, në 09:49 kohën lokale të Greenwich (GMT)

Më pas ajo përshkon pjesën e sipërme të globit, duke përfshirë edhe Polin e Veriut, për të arritur përfundimisht në Lindjen e Largët të Rusisë dhe për t’u ngritur nga planeti në perëndim të diellit në orën 11:33 (GMT).

Vendi që gëzon eklipsin e kohëzgjatjes më të madhe – me gati katër minuta gjatësi – është në mes të ngushticës Nares, kanali i ngushtë që ndan arkipelagun kanadez nga Greenlanda./UBTNews

Lajmet

REL: Kosova në valën e shtrenjtimit global të karburanteve

Published

on

By

Brenda vetëm 24 orësh, çmimi i derivateve në Kosovë u rrit për së paku 14 centë.

Më 3 mars, një litër naftë në disa pika karburanti arriti në 1.39 euro, ndërsa benzina në 1.38 euro.

Një ditë më parë, çmimet ishin deri në 1.25 euro për naftë dhe 1.24 euro për benzinë.

Lëvizja e shpejtë e tregut vendor nuk është rastësi – ajo pasqyron përshkallëzimin e tensioneve në Lindjen e Mesme dhe tronditjen e zinxhirit global të furnizimit me energji.

Tensionet gjeopolitike dhe efekti domino

Rritja u nxit nga tensionet mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, që shtynë çmimin e naftës Brent – standardi global i referencës – të rritet deri në 10 për qind më 1 mars.

Pasiguria për ndërprerje të furnizimeve u shtua veçanërisht pas pezullimit të një pjese të dërgesave përmes Ngushticës së Hormuzit.

Kjo ngushticë, përmes së cilës kalon mbi një e pesta e furnizimeve ditore globale me naftë, shërben si arterie eksporti për vende si Irani, Arabia Saudite, Kuvajti dhe Iraku.

Çdo rrezik për bllokim apo kufizim të qarkullimit përkthehet menjëherë në rritje të kostove të sigurimit dhe transportit dhe, për rrjedhojë, në çmime më të larta në tregjet botërore.

Kosova, plotësisht e varur nga importi

Kosova nuk ka rafineri të saj dhe furnizohet tërësisht nga importet.

Vetëm gjatë vitit të kaluar, vendi importoi mbi 478 milionë euro naftë dhe më shumë se 51 milionë euro benzinë.

Furnizimet kryesore vijnë nga Gjermania, Hungaria, Greqia, Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa një pjesë e konsiderueshme hyn përmes terminalit të Porto Romanos në Durrës.

Kjo varësi strukturore e bën tregun vendor jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj lëkundjeve globale.

Kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani, thotë për Radion Evropa e Lirë se çmimet mund të vazhdojnë të lëvizin, pasi kompanitë furnizohen sipas çmimeve aktuale të bursës dhe nuk mbajnë rezerva të mëdha.

Ai shton se nuk ka vend për panik dhe se nuk priten mungesa në treg, por thekson se dinamika e çmimeve mbetet e varur nga zhvillimet ndërkombëtare.

Institucionet mes paralajmërimeve dhe masave të përkohshme

Përballë rritjes së shpejtë të çmimeve, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT) e Kosovës njoftoi për një intensifikim të inspektimeve dhe përgatitje të raporteve ditore mbi çmimet.

Sipas ministrisë, në rast të rritjeve të pajustifikuara mund të aplikohen masa mbrojtëse dhe rregullim i përkohshëm i çmimeve, me mbikëqyrje nga Dogana e Kosovës dhe Administrata Tatimore.

Një vendim i ngjashëm u mor më 16 dhjetor 2025 nga ministrja e atëhershme Rozeta Hajdari, duke përcaktuar marzhë maksimale tregtare prej 2 centësh për litër në shitje me shumicë dhe prej 12 centësh për litër në shitje me pakicë. Ky vendim qëndroi në fuqi vetëm 30 ditë. /REL/

 

 

Continue Reading

Aktualitet

Irani kërcënon Evropën: “Çdo ndërhyrje do të jetë akt lufte” 

Published

on

By

Tensionet mes Iranit dhe vendeve evropiane kanë hyrë në një fazë alarmante, pasi Teherani ka paralajmëruar se çdo përfshirje e Evropës në konflikt do të konsiderohet “akt lufte” dhe mund të pasohet me sulme hakmarrëse ndaj qyteteve evropiane.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, deklaroi se çdo veprim i ashtuquajtur “mbrojtës” kundër kapaciteteve raketore të Iranit do të përbënte bashkëpunim të drejtpërdrejtë me armiqtë e vendit. “A duan ta privojnë Iranin nga aftësia dhe kapaciteti për t’u kundërpërgjigjur ndaj agresorëve?” – pyeti ai gjatë një konference për shtyp me agjencitë shtetërore të lajmeve.

Baghaei shtoi se do të ishte “turp” nëse vendet evropiane mbajnë anën e agresorëve, duke theksuar se sipas tij ato tashmë kanë bërë mjaft kundër Iranit.

Paralajmërimi vjen në një kohë kur Gjermania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar po përpiqen të forcojnë mbrojtjen, nga frika se përshkallëzimi i konfliktit mund të shtrihet përtej Lindjes së Mesme dhe të paraqesë kërcënim të drejtpërdrejtë për sigurinë e kontinentit.

Situata u tensionua edhe më shumë pasi dronë sulmues të prodhuar nga Irani shënjestruan të hënën bazën ajrore britanike RAF Akrotiri në Qipro, një shtet anëtar i Bashkimit Evropian, duke rritur shqetësimet për një zgjerim të konfliktit drejt territorit evropian. /Euronews/

 

Continue Reading

Lajmet

Fillon dëshmia e dytë në gjykimin e Thaçit dhe të tjerëve në Hagë

Published

on

By

Në Dhomat e Specializuara të Kosovës (DhSK) në Hagë ka nisur dëshmia e dytë e Prokurorisë në rastin ndaj Hashim Thaçit, Bashkim Smakajt, Isni Kilajt, Fadil Fazliut dhe Hajredin Kuçit për vepra penale kundër administrimit të drejtësisë.

Dëshmitari i dytë, Koen Herlaar nga Instituti i Kriminalistikës së Holandës (IKH), ka treguar se punon aty që prej vitit 2009 si ekspert i kriminalistikës dhe se roli i tij është të ekzaminojë prova dhe gjurmë që lidhen me dokumentet dhe objektet e të dyshuarve. Ai tha:

“Ne bëjmë gjurmimet e materialeve, instrumenteve dhe mjeteve të ndryshme, ekzaminojmë objekte dhe lidhim gjurmët me dokumente ose persona të dyshuar. Mund të analizojmë edhe vendngjarjet dhe objektet e përfshira aty.”

Gjatë seancës, Bashkim Smakaj, Isni Kilaj dhe Fadil Fazliu kërkuan ndryshimin e kushteve të lirimit me kusht, por Prokuroria kundërshtoi dhe u obligua të zgjerojë parashtrimet më vonë. Ndërkaq, Hashim Thaçi, i pranishëm përmes video-lidhjes, u ankua për mungesë përkthimi gjatë procedurës.

Continue Reading

Lajmet

Kurti dhe Abdixhiku sërish takohen për zgjedhjen e presidentit

Published

on

By

Kryeministri Albin Kurti dhe kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku janë takuar edhe sot për të diskutuar mbi zgjedhjen e presidentit të Kosovës. Kjo ndoshta është edhe përpjekja e tyre e fundit, pasi afati për votim po shkon drejt fundit.

Ende nuk është propozuar asnjë kandidat dhe nuk është arritur ndonjë marrëveshje mes partive. Abdixhiku në takimin e djeshëm  ka theksuar se LDK nuk ka qëndrime përjashtuese ndaj asnjë kandidati, përfshirë edhe presidenten aktuale Vjosa Osmani, dhe se deri tani nuk është paraqitur asnjë emër konkret për mbështetje.

Ai gjithashtu ka shtuar se arritja e një konsensusi politik duket sfiduese dhe se një garë mes partive mund ta çojë vendin drejt krizës ose zgjedhjeve të reja.

Continue Reading

Të kërkuara