Aktualitet

Eklipsi i Diellit 2021: ‘Unaza e zjarrit’ ofron spektakël

Koha është për “shfaqje qiellore” sot, pasi pjesa më e madhe e hemisferës veriore mund të dëshmojë një eklips diellor.

Published

on

Koha është për “shfaqje qiellore” sot, pasi pjesa më e madhe e hemisferës veriore mund të dëshmojë një eklips diellor.

Kjo ngjarje e veçantë është ajo që quhet eklips unazor. Do të shohë Hënën të lëvizë nëpër faqen e yllit tonë, por jo të bllokojë plotësisht dritën që vjen prej saj.

Në vend të kësaj, do të mbetet vetëm një copë shkëlqimi e hollë që të shkëlqejë rreth diskut të Diellit.

“Unaza e Zjarrit”

Pamja më e bukur do të jetë në Arktik, megjithatë, jo shumë njerëz jetojnë atje, por një pjesë e mirë e globit ende do të argëtohet nga një eklips i pjesshëm ku pjesa e Hënës duket se do të mbulohet nga Dielli.

Kjo do të përfshijë Shtetet e Bashkuara lindore dhe Alaskën veriore, së bashku me pjesën më të madhe të Kanadasë, Grenlandës dhe pjesë të Evropës dhe Azisë.

Në Mbretëri të Bashkuar, vendi më i favorshëm për të parë, do të jetë në Skoci – diku në Lerwick, Ishujt Shetland, ose Stornoway në Ishullin e Lewis.

Këto vende do të shohin rreth 40% të Diellit të eklipsuar.

Kur Hëna është vetëm pak më larg Tokës, ajo nuk mund të bllokojë tërësinë e Diellit

Por edhe në jug, në Londër për shembull, 20% e yllit do të mbulohet.

Si gjithmonë, këshilla është që të mos përpiqeni ta shikoni Diellin me sy të lirë. Kjo mund të shkaktojë dëme të mëdha.

Kjo është pajisja që siguron në mënyrë e sigurt shikimin e eklipsit, pa dëmtuar sytë.

Kushdo që shikon drejt qiellit duhet ta bëjë këtë vetëm me ndihmën e pajisjeve mbrojtëse të shikimit, siç janë syzet e lejuara të eklipsit ose një projektor i vrimës së vrimës.

E ashtuquajtura “rruga e unazës” – pista nëpër sipërfaqen e Tokës ku Hëna ulet tërësisht brenda diskut të Diellit për të dhënë spektaklin më të madh – fillon në lindjen e diellit në Ontario, Kanada, në 09:49 kohën lokale të Greenwich (GMT)

Më pas ajo përshkon pjesën e sipërme të globit, duke përfshirë edhe Polin e Veriut, për të arritur përfundimisht në Lindjen e Largët të Rusisë dhe për t’u ngritur nga planeti në perëndim të diellit në orën 11:33 (GMT).

Vendi që gëzon eklipsin e kohëzgjatjes më të madhe – me gati katër minuta gjatësi – është në mes të ngushticës Nares, kanali i ngushtë që ndan arkipelagun kanadez nga Greenlanda./UBTNews

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Aktualitet

Lideri i ri i Iranit kërcënon me bllokimin e Ngushticës së Hormuzit

Published

on

By

Lideri i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, përmes mesazhit të tij të parë zyrtar, ka deklaruar se Irani duhet të vazhdojë të përdorë bllokimin e Ngushticës së Hormuzit si “levë” ndaj kundërshtarëve.

Ky është fjalimi i tij i parë që prej marrjes së detyrës pas vdekjes së babait të tij, Ajatollah Ali Khamenei.

Në deklaratën e lexuar në televizionin shtetëror iranian, Khamenei theksoi se politika e Iranit me vendet fqinje mbetet “miqësore”, por u dha atyre një këshillë të prerë: mbylljen e bazave amerikane në territoret e tyre.

Ai paralajmëroi se Irani do të vazhdojë t’i shënjestrojë këto baza ushtarake.

Sipas përkthimeve të bëra nga BBC Persian, ky qëndrim i liderit të ri tregon për një vazhdimësi të politikës së ashpër të Teheranit në rajon, duke vënë në rrezik rrugët kryesore të furnizimit me naftë dhe stabilitetin e sigurisë globale./BBC/

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara