Lajmet

Edhe pas një shekulli, qentë endacakë bëhen sërish viktima të politikës në Turqi

Kohët e fundit kjo temë ka qenë një përzierje dashurie-urrejtjeje, e cila ka marrë një ngjyrë politike.

Published

on

Qentë e rrugës të Stambollit, të kudondodhur, janë përfshirë nga një stuhi politike që përfshin presidentin Rexhep Tayyip Erdogan dhe një aplikacion i cili po konsiderohet se ndihmoi në vrasjen e tyre.

Numri i madh i kafshëve endacake — qentë dhe macet — që vërtiten mes njerëzve dhe pushojnë në sheshet publike është gjë e zakonshme në Turqi. Ata bredhin edhe afër monumenteve të tilla si Aja Sofia dhe Xhamia Blu.

Kjo nuk është rastësi, sipas Ekrem Isin, një studiues që shkroi “Komuna me katër këmbë: Qentë e rrugës së Stambollit”.

“Ne jemi një shoqëri që bashkëjetojmë me kafshët. Në fakt është një traditë lindore. Çdo lagje ka qentë dhe njerëzit që kujdesen për to”, tha ai në një intervistë.

Në disa kultura islame, besimtarët i shohin qentë si krijesa të pafajshme që do të flasin në ditën e gjykimit dhe do të hapin rrugën e besimtarëve për në parajsë. Por deri atëherë, ata shihen si të papastër dhe më së miri të mbahen jashtë në rrugë!

“Pra, edhe pse njerëzit tanë i donin qentë, ata nuk i çuan në shtëpi, por i ushqyen në rrugë”, tha Isin.

Kohët e fundit kjo temë ka qenë një përzierje ndjenjash dashurie-urrejtjeje që, si shumica e gjërave në vendin e polarizuar dhimbshëm, ka marrë një ngjyrë politike më vete.

Në fund të vitit të kaluar, një vajzë katërvjeçare u sulmua dhe u plagos rëndë nga një tufë qenësh Pit bull në Gaziantep.

Qentë ishin kafshë shtëpiake dhe jo endacakë, megjithatë, Erdogan deklaroi se: “Kafshët endacake u përkasin strehimoreve, jo rrugëve”.

Komenti në dukje i padëmshëm në fakt synonte rivalin e tij të madh, kryebashkiakun e Stambollit, Ekrem Imamoglu.

Ambicioz politikisht dhe i ditur në fushën e medias, Imamoglu mundi aleatin e Erdoganit në sondazhet shumë të diskutueshme në vitin 2019.

Dy muaj përpara sulmit ndaj vajzës, Imamoglu kishte nisur një nga fushatat e tij të shumta në mediat sociale – një që shfaqte udhëtimet e një qeni endacak të quajtur Boji në trenat dhe tragetet e Stambollit.

Mesazhi i Erdoganit ishte i qartë se gjoja “qeveria po përpiqet t’i bëjë rrugët e sigurta nga qentë e lëshuar nga opozita”.

Nënkryetari i CHP-së, Ali Oztunc, i cili mbikëqyr mirëqenien e kafshëve, akuzoi qeverinë se dështoi për t’u dhënë qyteteve të udhëhequra nga opozita fonde të mjaftueshme për të kastruar dhe strehuar qentë endacakë.

Argumentet u bënë më urgjente me shfaqjen e një aplikacioni të quajtur Havrita, i cili lejoi përdoruesit të raportonin vendndodhjen e saktë të endacakëve. Qentë filluan të ngordhnin në grupe pas lansimit të këtij aplikacioni në maj.

“Ne filluam të dëgjojmë më shumë rreth rasteve të helmimit ose vrasjeve masive”, tha avokatja Gulsaniye Ekmekci, e cila kryeson komisionin që mbron të drejtat e kafshëve në Stamboll.

Këtë muaj, një gjykatë e Ankarasë mbajti anën e kritikëve të aplikacionit, duke bllokuar aksesin në uebsajtin e saj ashtu edhe në aplikacion.

“Ne nuk mund ta zgjidhim problemin duke vrarë kafshë”, tha Ekmekci.

Stambolli është përpjekur të eliminojë qentë endacakë edhe më parë.

Më 1910, osmanët internuan 80,000 qen endacakë në një ishull të shkretë në Detin Marmara si pjesë e një përpjekjeje për modernizim që synonte t’i jepte kryeqytetit të atëhershëm të perandorisë një ndjenjë më evropiane.

“Nuk kishte asnjë pikë ujë për të pirë dhe qentë vranë njëri-tjetrin nga uria dhe etja”, kishte shkruar romancieri francez dhe oficeri i marinës Pierre Loti, i cili frekuentonte Stambollin në atë kohë.

“Sa herë që një varkë kalonte pranë ishullit, të gjithë ata vraponin në breg dhe ju mund të dëgjonit vajtime që të thyenin zemrën”.

“Barking Island” i regjisorit Serge Avedikiani, i cili fitoi Palmën e Artë të Filmit të Shkurtër në 2010 në Kanë, mendon se qentë janë bërë sërish viktima të politikës.

“Një shekull më vonë, qentë po përdoren përsëri si koka turku”, tha Avedikian për AFP.

“Meqenëse nuk ka dialog në shoqëri dhe nuk ka marrëveshje për pothuajse asnjë çështje, ata i lajnë hesapet me qen”, tha ai.

Por Volkan Koc, themeluesi i strehës Patilikoy në kryeqytetin modern turk Ankara, ka një pikëpamje më optimiste.

“Evropianët e kanë zgjidhur këtë problem duke sterilizuar qentë dhe duke i ofruar për birësim”, tha ai.

“Ne mund të jemi prapa në këtë, por njerëzit tanë kanë zemra të mira. Ne kurrë nuk do të lejojmë një pakicë të dëmtojë kafshët”./UBTNews/

lajme

Në UBT nis IFSGC 2026, kongresi ndërkombëtar për ushqimin, shëndetin dhe gastronominë

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së ka nisur sot Kongresi i 2-të Ndërkombëtar i Shkencave të Ushqimit, Shëndetit dhe Gastronomisë – IFSGC 2026, një nga aktivitetet e rëndësishme ndërkombëtare akademike që po zhvillohet në Kosovë, duke mbledhur në UBT profesorë, studiues, ekspertë të industrisë dhe studentë nga Kosova, Turqia dhe vende të ndryshme të botës.

Kongresi, i cili do të mbahet nga 7 deri më 9 shtator 2026, organizohet nën temën “Innovating the Future of Food, Health & Gastronomy”, duke trajtuar zhvillimet më të reja shkencore dhe teknologjike në fushën e ushqimit, shëndetit dhe gastronomisë, si dhe ndërlidhjen e tyre me inovacionin, qëndrueshmërinë dhe transformimin digjital.

UBT është institucioni nikoqir dhe bashkëorganizatori kryesor i IFSGC 2026, në bashkëpunim me Istanbul Nişantaşı University dhe Ondokuz Mayıs University, duke e pozicionuar edhe një herë Kosovën dhe UBT-në në hartën e aktiviteteve akademike me karakter ndërkombëtar.

Në ceremoninë e hapjes, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, theksoi rëndësinë e bashkimit të disiplinave shkencore dhe të krijimit të modeleve të reja që lidhin kërkimin me zgjidhjet konkrete për shoqërinë.

Duke folur për zhvillimet e kohës dhe rëndësinë e qasjeve ndërdisiplinore, Rektori Hajrizi tha se bota po hyn në një epokë të re të konvergjencës shkencore, ku disiplinat po bashkohen për të krijuar zgjidhje të reja për sfidat globale.

“Sot po jetojmë një revolucion të konvergjencës, një epokë ku disiplinat që dikur zhvilloheshin të ndara, tashmë po bashkohen për të krijuar zgjidhje të reja për sfidat më të mëdha të shoqërisë”, u shpreh Rektori Hajrizi.

Në këtë kontekst, Rektori Hajrizi veçoi modelin e UBT Smart City, duke e cilësuar atë si një mjedis real ku teknologjia, arsimi, shëndetësia, energjia, infrastruktura, inovacioni dhe jeta e përditshme mund të studiohen dhe të zhvillohen në mënyrë të integruar.

“UBT Smart City funksionon si një Living Lab, një mjedis real në të cilin sisteme të ndryshme mund të bashkëjetojnë, të ndërveprojnë dhe të studiohen së bashku. Kjo më sjell te një koncept që është thelbësisht i rëndësishëm për këtë Kongres: integrimi i sistemit të ushqimit dhe gastronomisë përmes modelit UBT 5S. Në perspektivën e modelit 5S, ushqimi dhe gastronomia, shëndeti dhe gastronomia nuk mund të kuptohen si sektorë të izoluar, por si një ekosistem i integruar, që ndërlidh arsimin, bujqësinë, mjedisin, kërkimin shkencor, laboratorët, teknologjinë, prodhimin, sigurinë dhe cilësinë e ushqimit, nutricionin, shëndetin, gastronominë, turizmin, kulturën, industrinë”, tha Rektori Hajrizi.

Në ceremoninë e hapjes foli edhe Prof. Dr. Ece Salihoğlu, Zëvendësrektore e Istanbul Nişantaşı University, e cila vlerësoi pjesëmarrjen ndërkombëtare në kongres dhe bashkëpunimin akademik me UBT-në.

Prof. Dr. Salihoğlu u ndal edhe te rëndësia e shkencave të ushqimit, shëndetit dhe gastronomisë, duke theksuar se këto fusha lidhen drejtpërdrejt me jetën dhe mirëqenien e njeriut. Sipas saj, ushqimi nuk duhet të shihet vetëm si një nevojë ushqyese, por si një faktor që lidhet ngushtë me shëndetin, kulturën, ekonominë dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Në këtë drejtim, ajo vlerësoi bashkëpunimin ndërmjet institucioneve akademike dhe shprehu besimin se partneritetet e krijuara do të shndërrohen në projekte konkrete kërkimore.

“Bashkëpunimi ndërmjet Istanbul University, Istanbul Commerce University dhe UBT-së nuk do të kufizohet vetëm në Kongresin e sotëm. Përkundrazi, ne i kushtojmë rëndësi të madhe që, në një periudhë shumë të shkurtër, ky bashkëpunim të shndërrohet në kërkime të përbashkëta dhe studime shkencore konkrete”.

Ceremonia e hapjes së IFSGC 2026 mblodhi në UBT përfaqësues të institucioneve vendore dhe ndërkombëtare, drejtues universitarë, përfaqësues diplomatikë, profesorë, studiues, profesionistë dhe studentë.

Në këtë ngjarje mori pjesë edhe Veysel Erden, Përfaqësues i Ambasadës së Republikës së Turqisë në Kosovë, i cili përshëndeti organizimin e kongresit dhe theksoi rëndësinë e bashkëpunimit akademik ndërmjet Kosovës dhe Turqisë.

Pjesë e ceremonisë ishte edhe Fikrim Damka, Zëvendëskryeministër i Republikës së Kosovës, i cili vlerësoi rëndësinë e organizimit të aktiviteteve të tilla ndërkombëtare dhe rolin e universiteteve në forcimin e bashkëpunimit institucional dhe akademik.

Një moment i veçantë i ceremonisë ishte ndarja e “Çmimit të Nderit Akademik” për Rektorin e UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, në shenjë mirënjohjeje për kontributin e tij në krijimin e mundësive për akademikët dhe profesionistët e diplomuar, për mbështetjen e vazhdueshme ndaj tyre, si dhe për forcimin e marrëdhënieve akademike ndërmjet Kosovës dhe Turqisë.

Pas ceremonisë së hapjes, programi shkencor i kongresit vazhdoi me ligjërata dhe prezantime nga profesorë dhe studiues të njohur ndërkombëtarë.

Ndër folësit kryesorë të IFSGC 2026 janë Prof. Dr. H.P. Vasantha Rupasinghe nga Dalhousie University, Prof. Dr. Charis M. Galanakis nga Taif University dhe Prof. Dr. Muhammad Hamid Zaman nga Boston University.

Gjatë tri ditëve të kongresit, pjesëmarrësit do të prezantojnë kërkimet dhe punimet e tyre shkencore, ndërsa diskutimet do të fokusohen në tema që lidhen me sigurinë dhe cilësinë e ushqimit, teknologjitë ushqimore, nutricionin, shëndetin, gastronominë, qëndrueshmërinë, inovacionin dhe përdorimin e teknologjive të reja.

Për më shumë informata: www.ifsgc.net

Continue Reading

Lajmet

Mblidhet PDK-ja

Published

on

Grupi Parlamentar dhe Kryesia e Partisë Demokratike të Kosovës është duke mbajtur mbledhjen për zhvillimet e fundit dhe hapat e mëtutjeshëm të këtij subjekti politik.

Kjo mbledhje ka nisur rreth orës 15:00, raporton KP.

Ndërkohë, për të mërkurën, Avni Dehari në cilësinë e kryesuesit të seancës konstitutive, ka thirrur vazhdimin e seancën konstituive, ku pritet zgjidhet kryetari dhe nënkryetarët e Kuvendit të Kosovës.

Kjo seancë do të mbahet në orën 11:00, më 9 shtator.

Ndërkaq, edhe Lidhja Demokratike e Kosovës sot vendosi të marrë pjesë në seancën konstituive të Kuvendit të Kosovës. Kështu tha shefja e Grupit Parlamentar të LDK-së, Jehona Lushaku, pas mbledhjes së sotme./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nepali në ditë zie, mbi 1,300 të vdekur dhe mijëra të zhdukur nga përmbytjet

Published

on

Nepali është sot në ditë zie kombëtare, në kujtim të qindra viktimave të përmbytjeve vdekjeprurëse të 26 gushtit, ndërsa vazhdojnë kërkimet për mijëra persona të zhdukur.

Flamujt janë ulur në gjysmështizë në të gjitha ndërtesat publike në vend, në nderim të viktimave të përmbytjeve që autoritetet i kanë cilësuar si të pashembullta.

Sipas të dhënave të përkohshme, të paktën 1 mijë e 398 persona kanë humbur jetën, ndërsa më shumë se 5 mijë e 500 persona rezultojnë të zhdukur në zonën kufitare mes Nepalit dhe Kinës.

Mes të zhdukurve dyshohet se ka turistë, pelegrinë të huaj dhe qindra punëtorë që janë rrëmbyer nga ujërat.

Për të 13-tën ditë radhazi, ekipet e shpëtimit po vazhdojnë kërkimet në sipërfaqe, nga ajri dhe në tunele, me shpresën për të gjetur të mbijetuar. Autoritetet thonë se operacionet po zhvillohen me të njëjtin intensitet si në ditën e parë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Tragjedi në Poterq të Klinës: Burri i vë flakën krevatit të motrës dhe sulmon nënën, motra humb jetën

Published

on

Një grua ka humbur jetën pasi u sulmua nga vëllai i saj në fshatin Poterq të Klinës.

Sipas Policisë, ngjarja ka ndodhur më 6 shtator, kur i dyshuari, i cili dyshohet se ka probleme të shëndetit mendor, fillimisht i ka vënë flakën krevatit ku ndodhej motra e tij dhe më pas ka sulmuar nënën e tij me një mjet të fortë.

Të dyja viktimat kanë pësuar lëndime të rënda. Ato fillimisht janë dërguar në Spitalin Rajonal të Pejës, ndërsa më pas janë transferuar në QKUK në Prishtinë.

Policia ka njoftuar se më 7 shtator motra e të dyshuarit ka ndërruar jetë si pasojë e plagëve të marra nga zjarri.

I dyshuari është arrestuar dhe, me vendim të prokurorit, i është caktuar masa e ndalimit prej 48 orësh. Për shkak të gjendjes së tij të rënduar psikike, ai është vendosur në repartin e psikiatrisë në Spitalin Rajonal të Pejës, nën përkujdesjen e personelit mjekësor dhe mbikëqyrjen e Policisë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara