Lajmet

Edhe pas një shekulli, qentë endacakë bëhen sërish viktima të politikës në Turqi

Kohët e fundit kjo temë ka qenë një përzierje dashurie-urrejtjeje, e cila ka marrë një ngjyrë politike.

Published

on

Qentë e rrugës të Stambollit, të kudondodhur, janë përfshirë nga një stuhi politike që përfshin presidentin Rexhep Tayyip Erdogan dhe një aplikacion i cili po konsiderohet se ndihmoi në vrasjen e tyre.

Numri i madh i kafshëve endacake — qentë dhe macet — që vërtiten mes njerëzve dhe pushojnë në sheshet publike është gjë e zakonshme në Turqi. Ata bredhin edhe afër monumenteve të tilla si Aja Sofia dhe Xhamia Blu.

Kjo nuk është rastësi, sipas Ekrem Isin, një studiues që shkroi “Komuna me katër këmbë: Qentë e rrugës së Stambollit”.

“Ne jemi një shoqëri që bashkëjetojmë me kafshët. Në fakt është një traditë lindore. Çdo lagje ka qentë dhe njerëzit që kujdesen për to”, tha ai në një intervistë.

Në disa kultura islame, besimtarët i shohin qentë si krijesa të pafajshme që do të flasin në ditën e gjykimit dhe do të hapin rrugën e besimtarëve për në parajsë. Por deri atëherë, ata shihen si të papastër dhe më së miri të mbahen jashtë në rrugë!

“Pra, edhe pse njerëzit tanë i donin qentë, ata nuk i çuan në shtëpi, por i ushqyen në rrugë”, tha Isin.

Kohët e fundit kjo temë ka qenë një përzierje ndjenjash dashurie-urrejtjeje që, si shumica e gjërave në vendin e polarizuar dhimbshëm, ka marrë një ngjyrë politike më vete.

Në fund të vitit të kaluar, një vajzë katërvjeçare u sulmua dhe u plagos rëndë nga një tufë qenësh Pit bull në Gaziantep.

Qentë ishin kafshë shtëpiake dhe jo endacakë, megjithatë, Erdogan deklaroi se: “Kafshët endacake u përkasin strehimoreve, jo rrugëve”.

Komenti në dukje i padëmshëm në fakt synonte rivalin e tij të madh, kryebashkiakun e Stambollit, Ekrem Imamoglu.

Ambicioz politikisht dhe i ditur në fushën e medias, Imamoglu mundi aleatin e Erdoganit në sondazhet shumë të diskutueshme në vitin 2019.

Dy muaj përpara sulmit ndaj vajzës, Imamoglu kishte nisur një nga fushatat e tij të shumta në mediat sociale – një që shfaqte udhëtimet e një qeni endacak të quajtur Boji në trenat dhe tragetet e Stambollit.

Mesazhi i Erdoganit ishte i qartë se gjoja “qeveria po përpiqet t’i bëjë rrugët e sigurta nga qentë e lëshuar nga opozita”.

Nënkryetari i CHP-së, Ali Oztunc, i cili mbikëqyr mirëqenien e kafshëve, akuzoi qeverinë se dështoi për t’u dhënë qyteteve të udhëhequra nga opozita fonde të mjaftueshme për të kastruar dhe strehuar qentë endacakë.

Argumentet u bënë më urgjente me shfaqjen e një aplikacioni të quajtur Havrita, i cili lejoi përdoruesit të raportonin vendndodhjen e saktë të endacakëve. Qentë filluan të ngordhnin në grupe pas lansimit të këtij aplikacioni në maj.

“Ne filluam të dëgjojmë më shumë rreth rasteve të helmimit ose vrasjeve masive”, tha avokatja Gulsaniye Ekmekci, e cila kryeson komisionin që mbron të drejtat e kafshëve në Stamboll.

Këtë muaj, një gjykatë e Ankarasë mbajti anën e kritikëve të aplikacionit, duke bllokuar aksesin në uebsajtin e saj ashtu edhe në aplikacion.

“Ne nuk mund ta zgjidhim problemin duke vrarë kafshë”, tha Ekmekci.

Stambolli është përpjekur të eliminojë qentë endacakë edhe më parë.

Më 1910, osmanët internuan 80,000 qen endacakë në një ishull të shkretë në Detin Marmara si pjesë e një përpjekjeje për modernizim që synonte t’i jepte kryeqytetit të atëhershëm të perandorisë një ndjenjë më evropiane.

“Nuk kishte asnjë pikë ujë për të pirë dhe qentë vranë njëri-tjetrin nga uria dhe etja”, kishte shkruar romancieri francez dhe oficeri i marinës Pierre Loti, i cili frekuentonte Stambollin në atë kohë.

“Sa herë që një varkë kalonte pranë ishullit, të gjithë ata vraponin në breg dhe ju mund të dëgjonit vajtime që të thyenin zemrën”.

“Barking Island” i regjisorit Serge Avedikiani, i cili fitoi Palmën e Artë të Filmit të Shkurtër në 2010 në Kanë, mendon se qentë janë bërë sërish viktima të politikës.

“Një shekull më vonë, qentë po përdoren përsëri si koka turku”, tha Avedikian për AFP.

“Meqenëse nuk ka dialog në shoqëri dhe nuk ka marrëveshje për pothuajse asnjë çështje, ata i lajnë hesapet me qen”, tha ai.

Por Volkan Koc, themeluesi i strehës Patilikoy në kryeqytetin modern turk Ankara, ka një pikëpamje më optimiste.

“Evropianët e kanë zgjidhur këtë problem duke sterilizuar qentë dhe duke i ofruar për birësim”, tha ai.

“Ne mund të jemi prapa në këtë, por njerëzit tanë kanë zemra të mira. Ne kurrë nuk do të lejojmë një pakicë të dëmtojë kafshët”./UBTNews/

Aktualitet

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, pjesë e Forumit Ekonomik Botëror në Davos 2026

Published

on

By

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, është ftuar dhe regjistruar për të marrë pjesë në Forumin Ekonomik Botëror 2026, i cili do të mbahet në Davos, Zvicër.

Pjesëmarrja e Rektorit në Open Forum Davos – The Future Starts Now 2050 përfaqëson një njohje të rëndësishme ndërkombëtare për UBT-në dhe rolin e saj në arsimin e lartë, inovacion dhe zhvillim të qëndrueshëm.

Kjo pjesëmarrje paraqet gjithashtu një mundësi të veçantë për të kontribuar drejtpërdrejt në diskutime dhe takime globale që formësojnë të ardhmen, si dhe për të prezantuar modelin UBT 5S dhe konceptin UBT Smart Self-Sustainable City, si modele të së ardhmes.

Ky model përputhet plotësisht me temat kyçe që do të trajtohen në Open Forum Davos, duke reflektuar një qasje bashkëkohore ndaj zhvillimit të qëndrueshëm dhe përgatitjes së kapitalit njerëzor për sfidat e së ardhmes.

Modeli, i konceptuar nga Prof. Dr. Edmond Hajrizi dhe i zbatuar edhe në praktikë, po gjenë gjithnjë e më shumë interes për prezantime, studime dhe publikime, si dhe po vlerësohet si një model praktik tashmë i implementuar në ekosistemin e UBT-së. Programi i këtij viti në Davos fokusohet në pesë sfida kryesore globale, ku dialogu dhe bashkëpunimi publiko-privat janë thelbësore për progres.

Në qendër të diskutimeve janë rritja ekonomike, qëndrueshmëria dhe inovacioni si imperativa ndërsektoriale, të cilat do të udhëheqin qasjen e liderëve ndaj kompleksitetit global dhe krijimit të mundësive të së ardhmes.

Forumi Ekonomik Botëror në Davos mbledh liderë botërorë nga qeveritë, biznesi, shoqëria civile dhe akademia, me qëllim zhvillimin e dialogut të avancuar dhe bashkëpunimit global për adresimin e sfidave më të rëndësishme të kohës sonë.

Continue Reading

Aktualitet

Nga përvoja në udhërrëfyes akademik: Profesori dhe studiuesi i medias Musa Sabedini promovon në UBT librin për gazetarinë hulumtuese

Published

on

By

Në ambientet e UBT-së, u zhvillua një ngjarje akademike dhe kulturore me rëndësi të veçantë për komunitetin universitar dhe median kosovare: promovimi i librit më të ri të profesorit, gazetarit dhe publicistit Musa Sabedini, i cili po vlerësohet si një kontribut me peshë për zhvillimin teorik dhe praktik të gazetarisë hulumtuese në Kosovë dhe më gjerë.

Me praninë e rektorit të UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, profesorëve, studentëve, studiuesve të medias, si dhe miqve e familjarëve të autorit, u promovua vepra voluminoze “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale”, një libër i dedikuar studentëve të gazetarisë, studiuesve të medias, gazetarëve hulumtues, redaktorëve dhe profesionistëve të përkushtuar që, edhe në rrethana të vështira, mbeten besnikë ndaj së vërtetës dhe interesit publik.

Ngjarja u karakterizua nga një dialog i hapur akademik ndërmjet autorit dhe pjesëmarrësve, ku përveç prezantimit të strukturës dhe përmbajtjes së librit, u diskutuan sfidat bashkëkohore të gazetarisë hulumtuese, dilemat etike dhe roli i saj në funksionimin e demokracisë.

Libri u prit me vlerësime të larta nga të pranishmit, duke konfirmuar rëndësinë e tij si një burim referencial për studimin dhe praktikën e gazetarisë hulumtuese në Kosovë dhe rajon.

Në fjalën e tij përshëndetëse, rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, e përgëzoi profesorin Sabedini për botimin e librit, duke e cilësuar atë si një ndër veprat më të rëndësishme dhe më cilësore në fushën e gazetarisë hulumtuese në hapësirën akademike shqiptare.

Ndërsa dekani i Fakultetit Media dhe Komunikim në UBT, Ferid Selimi, vlerësoi angazhimin profesional dhe kontributin e vazhdueshëm të profesor Sabedinit në ndërtimin e mendimit kritik dhe profesional të studentëve të gazetarisë.

Recensenti i librit, Safet Zejnullahu, theksoi se vepra “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale” vjen në një kohë kur themelet tradicionale të gazetarisë po tronditen ndjeshëm nga ndikimi i teknologjisë digjitale.

Ai nënvizoi se, ndryshe nga gazetaria tradicionale, ku profesionalizmi ishte më i konsoliduar pavarësisht kufizimeve teknike, gazetaria e sotme online ofron mundësi të shumta, por shpesh e ka zbehur thellësinë dhe rigorozitetin e gazetarisë hulumtuese për shkak të presionit të shpejtësisë dhe fragmentimit të informacionit.

Sipas Zejnullahut, autori me të drejtë e ka strukturuar librin në tri pjesë kryesore:

  • pjesa e parë trajton misionin, rreziqet dhe sfidat e gazetarisë hulumtuese, të ilustruara me raste konkrete vendore dhe ndërkombëtare;
  • pjesa e dytë analizon ndikimin e gazetarisë së internetit dhe transformimin e profesionit;
  • ndërsa pjesa e tretë fokusohet në teknikat moderne të raportimit hulumtues, të përshtatura për epokën digjitale.

Për librin dhe profesionalizmin e autorit Musa Sabedini, kanë dhënë kontribut në këtë promovim edhe ish zëvendëskryeministri Hajredin Kuçi dhe dy kolegët e respektuar Faton Ismajli dhe Betim Musliu

Një vlerë e veçantë e librit, sipas recensentit, janë 101 pyetjet dhe udhëzimet për gazetarinë hulumtuese, të ndërtuara mbi përvojë profesionale, literaturë relevante dhe raste konkrete, që përfshijnë dimensionin profesional, etik, ligjor dhe logjistik të gazetarisë hulumtuese.

Duke folur për librin, profesori Musa Sabedini theksoi se kjo vepër përfaqëson kurorëzimin e një përvoje mbi 35-vjeçare në gazetarinë profesionale, me theks të veçantë në gazetarinë hulumtuese. Ai nënvizoi se libri nuk është vetëm manual profesional, por një reflektim i thellë akademik mbi përvojat reale, sfidat, rreziqet dhe dilemat etike të profesionit.

Autori theksoi se përmbajtja e librit mbështetet në një arkiv të pasur profesional, në përvojën e tij akademike si ligjërues në UBT, në pjesëmarrjen në konferenca ndërkombëtare dhe në punime shkencore të botuara në revista prestigjioze.

Sipas tij, 101 pyetjet dhe udhëzimet përbëjnë thelbin praktik të librit, duke shërbyer si një udhërrëfyes etik dhe profesional për studentët, gazetarët e rinj, por edhe për profesionistët me përvojë.

Profesor Sabedini theksoi se gazetaria hulumtuese mbetet një nga shtyllat më të rëndësishme të demokracisë moderne, një mekanizëm thelbësor për zbardhjen e aferave, ndriçimin e padrejtësive dhe mbrojtjen e interesit publik.

Në një kohë kur presionet politike dhe ekonomike mbi mediat janë në rritje, ai vlerësoi se gazetaria hulumtuese duhet të mbrohet dhe të zhvillohet si e mirë publike, duke kërkuar mbështetje institucionale, angazhim qytetar dhe integritet profesional.

Libri përfundon me një mesazh të qartë për brezat e rinj të gazetarëve: profesionalizmi, guximi, integriteti dhe përkushtimi ndaj së vërtetës janë kushtet themelore për mbijetesën dhe dinjitetin e gazetarisë hulumtuese.

Continue Reading

Lajmet

​Ambasadorët takohen me Kurtin, interesohen për ligjin për të huaj dhe atë për automjete

Published

on

By

Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, së bashku me zëvendëskryeministrin në detyrë, Besnik Bislimi, ka zhvilluar sot një takim me ambasadorët, të ngarkuarit me punë, shefat e misioneve diplomatike dhe përfaqësuesit diplomatikë të akredituar në Kosovë.

Në kuadër të komunikimit të rregullt me trupin diplomatik dhe zhvillimeve të fundit në vend, Kurti dhe Bislimi i informuan të pranishmit për fazat e zbatimit të Ligjit për të Huaj dhe Ligjit për Automjete, ligje këto të harmonizuara me legjislacionin e Bashkimit Evropian.

Sipas një komunikate të Qeverisë, ata theksuan gjithashtu veprimet afirmative që institucionet e Kosovës do të ndërmarrin për zbatimin e plotë të këtyre ligjeve.

Në komunikatë theksohet se faza e parë e zbatimit ka nisur sot dhe parasheh një periudhë informimi për dispozitat ligjore.

“Vizitorët që hyjnë në vendkalimet kufitare do të pajisen me materiale informuese me udhëzime të qarta mbi të drejtat, detyrimet dhe procedurat përkatëse. Paralelisht, do të organizohen sesione informuese me qytetarë, fushata informimi përmes mediave dhe do të funksionalizohen linja telefonike informuese. Kjo fazë informuese do të zgjasë deri më 15 mars 2026, kur pritet të nisë zbatimi i plotë i Ligjit për të Huaj dhe Ligjit për Automjete, me synim lehtësimin e qëndrimit të shtetasve jorezidentë në Kosovë.

Gjatë takimit, kryeministri Kurti i njoftoi ambasadorët edhe për domosdoshmërinë e fillimit të integrimit gradual të sistemeve të shëndetësisë dhe arsimit, si pjesë e një qasjeje gjithëpërfshirëse dhe afatgjate.

Ai theksoi se ky proces do të zhvillohet në koordinim me Bashkimin Evropian, duke marrë parasysh edhe brengat dhe këshillat e komunitetit joshumicë serb në Kosovë.

Në fund, Kurti ritheksoi përkushtimin e Qeverisë së Republikës së Kosovës për sundimin e ligjit, zbatimin e barabartë të legjislacionit dhe forcimin e rendit juridik, duke vlerësuar se periudha në vijim është thelbësore për funksionalizimin e plotë të këtyre proceseve.

Continue Reading

Lajmet

​Aktakuzë për krime lufte ndaj N.C

Published

on

By

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj N.C., për veprën penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Sipas komunikatës së prokurorisë, ekziston dyshimi i bazuar mirë se e pandehura N.C., gjatë periudhës 1998-1999, në cilësinë e personit zyrtar-gardiane në Burgun e Prishtinës, paralelja për gra në Lipjan, në bashkëkryerje me zyrtarë të tjerë të burgut, ka shkelur rregullat e së drejtës ndërkombëtare gjatë konfliktit të armatosur, përkatësisht kohës së luftës.

Sipas aktakuzës, N.C., gjatë gjithë kësaj periudhe, në mënyrë sistematike, i ka keqtrajtuar të burgosurat shqiptare, duke i kanosur për jetë dhe torturuar në mënyrë çnjerëzore me mjete të ndryshme , si shkop gome, shqelma dhe grushte, deri në alivanosje, duke u shkaktuar lëndime trupore. Si pasojë e këtyre rrahjeve, viktimat kanë pësuar dhunë psikike, gjendje ankthi dhe frike, dhe u është cenuar rëndë dinjiteti njerëzor”, thuhet në njoftim.

Rasti i ka kaluar për shqyrtim Departamentit Special të Gjykatës Themelore në Prishtinë.

Continue Reading

Të kërkuara