Magazinë

E vërteta tronditëse pas artit historik anatomik

Published

on

Për shekuj me radhë, trupat e vdekur kanë frymëzuar artistët dhe ilustruesit shkencorë për të krijuar vepra të bukura dhe të hollësishme. Por historitë pas këtyre trupave janë të errëta dhe shpesh të tmerrshme.

Në pikturën e Rembrandt The Anatomy Lesson of Dr Nicolaes Tulp (1632), figura e ndriçuar është një kriminel i ekzekutuar, i disektuar para publikut. Ai nuk ishte një hero antik – thjesht një burrë i dënuar për vjedhje palltoje dimri.

Ekspozita në Thackray Museum of Medicine shfaq printe anatomike që mbulojnë pesë shekuj. Trupat e paraqitur, shpesh anonimë, u përdorën për atlaset mjekësore ose u ekspozuan si “trofe” nga koleksionistët e pasur. Shumë prej tyre nuk dhanë kurrfarë pëlqimi për t’u përdorur në këtë mënyrë.

Gjatë Rilindjes dhe më vonë, artistë si Leonardo da Vinci dhe Michelangelo studionin trupa të disektuar për t’i bërë figurat e tyre më të sakta. Por trupat ishin të vështirë për t’u siguruar; shpesh përdorej një treg i zi ku  vjedhnin kufoma nga varret për t’i shitur shkollave mjekësore.

Disa raste janë veçanërisht të errëta. Mary Billion, e vdekur në 1775, u mbajt e ekspozuar nga bashkëshorti i saj për reklamë, ndërsa William Hare dhe William Burke vranë njerëz për të furnizuar shkollën e anatomiës në Edinburg. Shumë ilustrime anatomike idealizojnë trupat, duke përzier artin, shkencën dhe erotizmin, dhe shpesh pasqyrojnë shijet dhe kulturën e kohës.

Në shekullin XX, trupa vazhduan të përdoren për shkencën mjekësore. Atlaset e Eduard Pernkopf (1937) përdornin të burgosur nga nazistët, ndërsa projekti “Visible Human” në vitet 1990 përdori trupin e një të ekzekutuari për të krijuar imazhe 3D të trupit të njeriut.

Ekspozita përpiqet të bëjë vizitorët të reflektojnë mbi pyetjet etike: kush janë trupat që shfaqen në librat anatomikë, kush i vizatonte dhe përse? Dhe sa kemi ndryshuar vërtet si shoqëri në përdorimin e trupave të të vdekurve për shkencë.

“Beneath the Sheets: Anatomy, Art and Power” është në Thackray Museum of Medicine nga 7 Shkurt deri më 21 Qershor.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Lajmet

George Clooney nderohet me “Luanin e Artë” në Venecia

Published

on

Aktori dhe regjisori amerikan George Clooney është nderuar me çmimin prestigjioz “Luani i Artë për Arritje Gjatë Jetës” në Festivalin e Filmit në Venecia, për kontributin e tij shumëvjeçar në kinematografinë botërore.

Gjatë ceremonisë, Clooney e priti çmimin me modesti, duke theksuar se suksesi i tij është rezultat i shumë rrethanave të favorshme dhe bashkëpunimit me njerëz të tjerë.

Në fjalën e tij, ai përcolli edhe një mesazh për fuqinë e artit dhe ngjashmëritë mes njerëzve, pavarësisht gjuhës apo kulturës.

“Askush nuk qesh, askush nuk qan në gjuhë të ndryshme. Ne ëndërrojmë në të njëjtën mënyrë”, deklaroi Clooney para publikut të festivalit.

Me këtë vlerësim, aktori i bashkohet listës së emrave të mëdhenj të kinemasë që janë nderuar me “Luanin e Artë”, duke kurorëzuar një karrierë të gjatë si aktor, regjisor dhe producent./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Qeni që theu rekordin Guinness, kërceu mbi 56 persona në vetëm 16 sekonda

Published

on

Një qen në Alberta të Kanadasë ka hyrë në historinë e Guinness pasi arriti të kërcejë mbi shpinat e 56 personave në vetëm 16 sekonda.

Chardonnay, një qen i racës Australian Shepherd, realizoi sfidën më 14 qershor.

56 persona u rreshtuan në një vijë në fushën e bejsbollit, ndërsa Chardonnay kërceu nga njëri te tjetri, duke përfunduar të gjithë distancën në vetëm 16 sekonda.

Rregullat e rekordit lejonin deri në një minutë, por Chardonnay e përfundoi sfidën shumë më shpejt.

Trajnerja e saj, Jennifer Fraser, ka thënë se qeni ishte stërvitur për të kërcyer mbi shpinën e saj dhe se ky është vetëm një prej shumë aftësive që ka. Ajo ka paralajmëruar se synon ta thyejë sërish rekordin./A.K/

 

Continue Reading

Lajmet

Lyrical Son fton shqiptarët t’i bashkohen “Marshit për Liri” më 12 shtator

Published

on

Reperi i njohur shqiptar Lyrical Son u ka bërë thirrje shqiptarëve kudo që ndodhen t’i bashkohen “Marshit për Liri”, i cili do të mbahet më 12 shtator në Prishtinë.

Përmes një videoje të publikuar në InstaStory, ai ka ftuar qytetarët të marrin pjesë në protestën e organizuar nga platforma “Liria ka Emër”, në mbështetje të ish-eprorëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës që po gjykohen në Hagë.

Lyrical Son ka bërë të ditur se pjesëmarrësit do të mblidhen më 12 shtator, nga ora 14:00, në sheshin “Skënderbeu” në Prishtinë.

“Marshi për Liri” është paralajmëruar nga organizatorët si një aktivitet për të shprehur mbështetjen ndaj ish-eprorëve të UÇK-së dhe për të përcjellë mesazhin për drejtësi dhe dinjitet.

“12 shtator, ora 14:00, sheshi ‘Skënderbeu’, Marshi për Liri. Ju mirëpresim”, ka përfunduar Lyrical Son./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Familja e Tupac pas vendimit: Pritëm 30 vjet

Published

on

Pas gati tre dekadash misteri dhe spekulimesh, më në fund u vendos drejtësia për vdekjen e Tupac Shakur.

Ish-udhëheqësi i bandës Duane “Keffe D” Davis është shpallur fajtor për organizimin e vrasjes që tronditi botën, duke i dhënë një zgjidhje përfundimtare një historie që ka intriguar breza të tërë fansash të hip-hopit, transmeton Klankosova.tv

Një juri e Las Vegasit të hënën e shpalli unanimisht Davisin fajtor për komplot për të vrarë legjendën e hip-hopit. Ai u dënua për vrasje të shkallës së parë me qëllim për t’i ndihmuar një bande kriminale./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara