Magazinë

E vërteta tronditëse pas artit historik anatomik

Published

on

Për shekuj me radhë, trupat e vdekur kanë frymëzuar artistët dhe ilustruesit shkencorë për të krijuar vepra të bukura dhe të hollësishme. Por historitë pas këtyre trupave janë të errëta dhe shpesh të tmerrshme.

Në pikturën e Rembrandt The Anatomy Lesson of Dr Nicolaes Tulp (1632), figura e ndriçuar është një kriminel i ekzekutuar, i disektuar para publikut. Ai nuk ishte një hero antik – thjesht një burrë i dënuar për vjedhje palltoje dimri.

Ekspozita në Thackray Museum of Medicine shfaq printe anatomike që mbulojnë pesë shekuj. Trupat e paraqitur, shpesh anonimë, u përdorën për atlaset mjekësore ose u ekspozuan si “trofe” nga koleksionistët e pasur. Shumë prej tyre nuk dhanë kurrfarë pëlqimi për t’u përdorur në këtë mënyrë.

Gjatë Rilindjes dhe më vonë, artistë si Leonardo da Vinci dhe Michelangelo studionin trupa të disektuar për t’i bërë figurat e tyre më të sakta. Por trupat ishin të vështirë për t’u siguruar; shpesh përdorej një treg i zi ku  vjedhnin kufoma nga varret për t’i shitur shkollave mjekësore.

Disa raste janë veçanërisht të errëta. Mary Billion, e vdekur në 1775, u mbajt e ekspozuar nga bashkëshorti i saj për reklamë, ndërsa William Hare dhe William Burke vranë njerëz për të furnizuar shkollën e anatomiës në Edinburg. Shumë ilustrime anatomike idealizojnë trupat, duke përzier artin, shkencën dhe erotizmin, dhe shpesh pasqyrojnë shijet dhe kulturën e kohës.

Në shekullin XX, trupa vazhduan të përdoren për shkencën mjekësore. Atlaset e Eduard Pernkopf (1937) përdornin të burgosur nga nazistët, ndërsa projekti “Visible Human” në vitet 1990 përdori trupin e një të ekzekutuari për të krijuar imazhe 3D të trupit të njeriut.

Ekspozita përpiqet të bëjë vizitorët të reflektojnë mbi pyetjet etike: kush janë trupat që shfaqen në librat anatomikë, kush i vizatonte dhe përse? Dhe sa kemi ndryshuar vërtet si shoqëri në përdorimin e trupave të të vdekurve për shkencë.

“Beneath the Sheets: Anatomy, Art and Power” është në Thackray Museum of Medicine nga 7 Shkurt deri më 21 Qershor.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Producenti i njohur Tay Keith gjendet i vdekur në moshën 29-vjeçare

Published

on

Producenti i nominuar për çmimin Grammy, Tay Keith, është gjetur i vdekur në banesën e tij në Nashville të Tennessee-s, në moshën 29-vjeçare.

Policia ka bërë të ditur se nuk dyshohet për ndonjë vepër penale, ndërsa shkaku i vdekjes ende nuk është bërë i ditur dhe pritet të përcaktohet pas autopsisë.

Tay Keith ishte i njohur për bashkëpunimet me emra të mëdhenj të muzikës hip-hop, përfshirë Drake, Travis Scott, Eminem dhe Beyoncé.

Ai arriti famë ndërkombëtare me bashkëprodhimin e hitit “Sicko Mode”, i cili i solli nominimin e parë për Grammy në vitin 2019. Gjatë karrierës së tij ka punuar edhe me artistë të tjerë të njohur si Lil Baby, 21 Savage, J. Cole dhe Sexyy Red.

Burimi: BBC

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Studiuesit zbulojnë dobësi në ChatGPT, OpenAI ndërhyn me masa shtesë

Published

on

Studiues të sigurisë së inteligjencës artificiale kanë ngritur shqetësime pasi zbuluan se versioni më i fundit publik i ChatGPT-së mund të manipulohej për të gjeneruar imazhe me përmbajtje seksuale ose të dhunshme përmes udhëzimeve të modifikuara.

Sipas raportimit të BBC-së, kompania britanike e sigurisë kibernetike Mindgard arriti të anashkalojë disa prej mbrojtjeve të sistemit, duke bërë që modeli të krijonte imazhe grafike dhe shqetësuese.

OpenAI ka reaguar duke deklaruar se pas identifikimit të problemit janë vendosur masa shtesë mbrojtëse për të parandaluar gjenerimin e përmbajtjeve që shkelin rregullat e platformës.

Megjithatë, studiuesit pretendojnë se me ndryshime të vogla në udhëzime, sistemi vazhdonte të prodhonte materiale problematike, përfshirë skena të dhunshme dhe përmbajtje të papërshtatshme.

Sipas ekspertëve të Mindgard, rasti tregon sfidat e vazhdueshme me të cilat përballen kompanitë e inteligjencës artificiale në kontrollin e përmbajtjes së gjeneruar nga modelet e avancuara.

/A.K/

Continue Reading

Magazinë

“The Devil Wears Prada 2” kalon 620 milionë euro fitime në kinema

Published

on

Filmi “The Devil Wears Prada 2” po shënon sukses të madh në kinematë botërore, duke arkëtuar mbi 620 milionë euro në arkat globale.

Me këtë rezultat, franshiza ka tejkaluar shifrën prej 900 milionë eurosh fitime, kur llogaritet edhe filmi origjinal “The Devil Wears Prada”, i cili kishte gjeneruar rreth 300 milionë euro.

Që nga premiera në fillim të majit, filmi ka dominuar në kinema, duke mbledhur rreth 200 milionë euro në Amerikën e Veriut dhe 420 milionë euro në tregjet ndërkombëtare.

Në suksesin e vazhdimit ka ndikuar edhe rikthimi i kastit origjinal, ku luajnë Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily Blunt dhe Stanley Tucci.

Filmi sjell ngjarjet dy dekada pas historisë së parë, duke ndjekur rikthimin e Andy Sachs në botën e modës dhe revistës “Runway”.

/A.K/

Continue Reading

Magazinë

Ed Sheeran paralajmëron pauzë nga muzika për t’iu përkushtuar familjes

Published

on

Këngëtari Ed Sheeran ka njoftuar se do të bëjë një pauzë nga muzika, duke thënë se dëshiron të përqendrohet në rolin e tij si baba.

35-vjeçari e bëri këtë deklaratë gjatë koncertit të parë të turneut të tij në Amerikën e Veriut, në Arizona, ku u shpreh se pas përfundimit të turneut mund të tërhiqet përkohësisht nga skena muzikore.

“Kjo do të jetë hera e fundit që jam këtu për pak kohë… mund të bëj një pushim dhe të jem baba për një farë kohe,” tha Sheeran, duke falënderuar fansat për mbështetjen.

Sheeran është baba i dy fëmijëve me bashkëshorten e tij Cherry Seaborn, me të cilën është i martuar që nga viti 2019.

Kjo nuk është hera e parë që artisti ndalet përkohësisht nga muzika, pasi edhe më herët ka bërë pauza për t’iu përkushtuar jetës familjare.

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara