Lajmet

“E Premtja e Përgjakshme”: Çfarë ndodhi në Zahedan të Iranit?

Sipas IHR, 63 persona të përmendur u vranë në dhunën e së premtes.

Published

on

Forcat iraniane të sigurisë masakruan dhjetëra javën e kaluar në provincën juglindore të Sistan-Baluchistanit kur hapën zjarr ndaj protestuesve në Zahedan që shpërtheu ndërsa Irani po tronditet nga demonstratat mbarëkombëtare duke u akuzuar nga aktivistët e të drejtave.

Media shtetërore në Iran i karakterizoi trazirat që filluan më 30 shtator pas lutjeve të së premtes si sulme nga “ekstremistët” në stacionet e policisë që lanë të vdekur pesë anëtarë të Gardës Revolucionare.

Megjithatë, aktivistët thonë se imazhet e tmerrshme të kufomave të gjakosura me plagë nga plumbat janë emblematike e politikave represive të Teheranit ndaj një rajoni të varfër të pakicës etnike.

Ku ndodhën vrasjet?

Zahedan është qyteti kryesor i Sistan-Baluchistan, rajoni më i varfër i Iranit, në kufi me Pakistanin. Zahedani është një nga qytetet e pakta të Iranit me shumicë sunite dhe rajoni është i populluar nga pakica etnike Baluche që i përmbahet Islamit Sunit dhe jo shiizmit mbizotërues në Iran.

Aktivistët janë ankuar prej kohësh se rajoni ka qenë viktimë e diskriminimit nga udhëheqja klerikale shiite e Iranit, me një numër joproporcional të vendasëve të vrarë në përleshje çdo vit dhe gjithashtu të varur në ekzekutime.

Amnesty International tha më 2021 se të paktën 19% e të gjitha ekzekutimeve ishin të anëtarëve të “pakicës etnike Baluchi, pjesa e të cilit në popullsinë e përgjithshme të Iranit është afërsisht 5%”.

“Vrasja e tyre nuk kushton shumë për qeverinë iraniane”, tha Abdollah Aref, drejtor i Fushatës së Aktivistëve Baluçë (BAC) me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, e cila mbron të drejtat e pakicës.

Çfarë i nxiti protestat?

Trazirat shpërthyenme rastin e vdekjes së Mahsa Aminit, e cila ishte arrestuar nga policia famëkeqe e moralit.

Megjithatë, shkas për protestat ishin akuzat se një shef i policisë rajonale kishte përdhunuar një vajzë 15-vjeçare në paraburgim në qytetin port të Chabahar, gjithashtu në Sistan-Baluchistan. Nuk është e qartë pse ajo u ndalua.

Akuza ishte bërë publike muajin e kaluar nga kreu i namazit të së premtes në qytetin Rask në jug të Zahedanit, duke nxitur protesta që më pas u përhapën në qytetin kryesor të rajonit.

Cili ishte zinxhiri i ngjarjeve?

Sipas Aref, një protestë ishte planifikuar pas lutjeve të së premtes në Zahedan më 30 shtator. Protestuesit më pas u drejtuan drejt stacionit të policisë për të protestuar kundër përdhunimit dhe gjithashtu bërtitën parulla kundër liderit suprem Ayatollah Ali Khamenei.

Disa njerëz hodhën gurë dhe forcat e sigurisë më pas u përgjigjën duke hapur zjarr, ndërsa snajperistët u pozicionuan gjithashtu sipër, tha Aref për AFP.

“Shumë njerëz u vranë nga snajperët, përfshirë njerëz që as nuk ishin të përfshirë në protestë”, pretendoi ai. Protestat më pas u përhapën në të gjithë qytetin duke synuar stacionet e tjera të policisë.

“Policia kërkoi të dërgonte një mesazh”, tha ai.

Imazhet shqetësuese në mediat sociale që thuhet se janë nga pasojat e përleshjeve treguan rreshta burrash të veshur me rrobat tradicionale, të spërkatur me gjak nga plagët vdekjeprurëse.

Në atë kohë, monitoruesi i internetit Netblocks raportoi ndërprerje të aksesit në Zahedan.

Ministri i Jashtëm, Hossein Amir-Abdollahian, pohoi të mërkurën se “ndërhyrësit e huaj, agjentët e organizuar dhe terroristët, veçanërisht në Zahedan dhe në perëndim të Iranit, shtynë rrugën e tubimeve paqësore të njerëzve drejt dhunës, trazirave dhe vrasjes së njerëzve të pafajshëm, policisë dhe forcave të sigurisë”.

Sa njerëz u vranë?

Sipas grupit me bazë në Norvegji, Iran Human Rights (IHR), duke u bazuar shifrat e tij në ato të BAC, 63 persona të përmendur u vranë në dhunën e së premtes, dhe katër të tjerë në një incident të veçantë ku një helikopter ushtarak qëlloi mbi një makinë me çati të hapur.

BAC tha në përditësimin e saj të fundit në Telegram se tani ka konfirmuar se 88 persona janë vrarë.

Protesta “u shtyp përgjakshëm nga forcat e sigurisë. Që atëherë ajo është quajtur ‘E Premtja e Përgjakshme’ e Zahedanit”, tha IHR.

Aref tha se numri i të vdekurve u theksua nga mungesa e gjakut dhe fashave, që do të thotë se shumë nga të plagosurit vdiqën nga plagët e tyre.

Ai shtoi,“Shumë nuk shkuan në spital nga frika se mos arrestoheshin. Ata preferuan trajtimin në shtëpi, por më pas humbën shumë gjak”.

Cila është situata tani?

Aref ka thënë se situata në Zahedan është qetësuar, edhe pse këtë të premte janë të mundshme protesta të reja pas faljes së namazit.

Forcat e sigurisë përdorën dronë ajrore dhe teknologjinë e njohjes së fytyrës për të identifikuar protestuesit dhe për t’i arrestuar ata, tha ai.

Në predikimin e tij gjatë lutjes së xhumasë në Zahedan, kleriku sunit me shumë ndikim, Shaikh Abdolhamid u tha adhuruesve se “kërkesat e njerëzve nuk duhet të mbeten pa përgjigje” duke shtuar se raportimet për përdhunimin e pretenduar duhet të merren seriozisht.

Raportet thanë se Taftan ishte mbyllur në vazhdën e trazirave.

Ndërkohë ekzekutimet e Baluçëve kanë vazhduar. Katër nga pesë personat që u varën në fundjavë në burgun e qytetit të Mashhadit për krime të lidhura me drogën ishin Baluç, tha IHR.

Nga 251 persona të ekzekutuar në Iran këtë vit, 67 ishin Baluç, tha ai./UBTNews/

Lajmet

Pinchotti dhe Marquez në UBT: Kosova frymëzoi karrierat tona në ushtrinë amerikane

Published

on

By

Në kuadër të forumit akademik për shënimin e 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, të mbajtur në Kampusin Inovativ të UBT-së, dy krerët e organizatave të njohura amerikane për veteranët dhe familjet ushtarake, Besa Tafilaj Pinchotti dhe Mario Marquez, ndanë lidhjet e tyre personale me Kosovën dhe ndikimin që ky vend pati në rrugëtimet e tyre profesionale.

Drejtoresha Ekzekutive e Shoqatës Kombëtare të Familjeve Ushtarake në SHBA (NMFA), Besa Tafilaj Pinchotti, tregoi se si përvojat e saj fëmijërore në Kosovë dhe përjetimi i luftës nga distanca e shtynë drejt angazhimit për ushtrinë amerikane. Ajo potencoi rëndësinë e mjedisit akademik për të çuar përpara marrëdhëniet dypalëshe.

“Nuk mund të mendoj asnjë vend më të mirë për të festuar 250-vjetorin e Amerikës se sa Kosova, sepse nuk njoh askënd që e do Amerikën më shumë se populli i saj. Njerëzit më të mirë për të zgjidhur problemet janë ata që janë më afër tyre, prandaj është kaq e rëndësishme të jemi në këtë mjedis akademik me këto mendje të shkëlqyera, sepse ju jeni njerëzit që do ta çoni këtë marrëdhënie përpara,” u shpreh Tafilaj Pinchotti.

Nga ana tjetër, Drejtori Ekzekutiv për Çështjet Qeveritare në “The American Legion”, organizata më e madhe e veteranëve në SHBA, Mario Marquez, evokoi kujtimet e tij nga viti 2002, periudhë kur kishte shërbyer në kuadër të misionit ushtarak në Kosovë. Ai përshkroi përvojat nga terreni dhe bashkëpunimin me banorët vendas për rindërtimin e infrastrukturës së ujësjellësit nëpër zona rurale, duke e cilësuar qëndrueshmërinë e popullit kosovar si frymëzim.

“Trashëgimia e Kosovës jeton dhe ka jetuar brenda meje gjatë gjithë jetës sime që nga viti 2002, që ishte hera e fundit që isha këtu. Ajo që njësiti ynë bëri së bashku me ata fshatarë është përkufizimi i një partneriteti të vërtetë, ku kapaciteti teknik takoi vullnetin e pandalshëm njerëzor; ne nuk u solli atyre vetëm ujin e rrjedhshëm për herë të parë, por ndërtuam një linjë jete së bashku,” deklaroi Marquez.

Të dy panelistët nënvizuan se vlerat e përbashkëta dhe partneriteti i ngushtë mes dy kombeve mbeten shtylla të fuqishme, mbi të cilat po edukohen edhe gjeneratat e reja në institucionet si UBT.

/E.A/

Continue Reading

Lajmet

Edward P. Joseph në UBT: Roli i NATO-s është thelbësor për stabilitetin në Kosovë, por ka pengesa të jashtme

Published

on

By

Në Kampusin Inovativ të UBT-së ku u mbajt forumi akadaemik me temën “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”. Në këtë ngjarje, me një fjalim u paraqit profesori në Universitetin “Johns Hopkins” SAIS dhe eksperti i politikës së jashtme amerikane, Edward P. Joseph, i cili u fokusua në sigurinë rajonale, rrugëtimin historik të Kosovës dhe sfidat aktuale gjeopolitike.

Profesor Joseph, i cili ka një përvojë të gjatë me zhvillimet në Ballkanin Perëndimor, ndau me audiencën kujtimet e tij nga viti 1999, periudhë kur shërbente si menaxher i kampit të refugjatëve kosovarë në Fort Dix të SHBA-së. Përmes një fotografie të asaj kohe, ai pasqyroi transformimin që ka pësuar vendi që nga periudha e luftës.

“Konfuci ka thënë se një fotografi vlen sa një mijë fjalë. Kjo fotografi këtu është e vitit 1999. Ata janë refugjatët kosovarë. Kjo është shkrepur në Fort Dix, ku unë shërbeja si menaxher i atij kampi refugjatësh. Ishte një periudhë vërtet e jashtëzakonshme intensive dhe jashtëzakonisht e vështirë për fëmijët dhe prindërit e tyre, shumë prej të cilëve, natyrisht, kishin ende të afërm këtu në Kosovë. Prandaj, dikush si unë ka një vlerësim dhe mirëkuptim shumë të thellë për gjithçka që ka kaluar Kosova,” u shpreh Joseph.

Në pjesën e fjalimit që ndërlidhej me sigurinë rajonale dhe arkitekturën e mbrojtjes, profesori amerikan vuri në dukje rëndësinë e aleancës veri-atlantike në rajon, si dhe sfidat diplomatike që lidhen me integrimin ndërkombëtar të Kosovës.

Profesor Joseph vuri në dukje se roli i NATO-s ka qenë vendimtar jo vetëm për sigurimin e lirisë së Kosovës, por mbetet shtyllë thelbësore edhe për stabilitetin afatgjatë të të gjithë Ballkanit Perëndimor. Megjithatë, ai sqaroi se procesi i integrimit dhe anëtarësimit të vendit në organizatat kryesore ndërkombëtare po bllokohet nga pengesa të jashtme politike dhe diplomatike në arenën globale.

Në përmbyllje të fjalës së tij, Profesor Edward P. Joseph vlerësoi progresin në fushën e arsimit të lartë dhe infrastrukturën akademike të krijuar nga UBT.

“Dua të falënderoj Rektorin Hajrizi për nderin që më bëri duke më pritur në këtë objekt, dhe dua t’ju përgëzoj për këtë universitet të jashtëzakonshëm që keni ngritur. Mendoj se të gjithë këtu duhet t’u japim atyre një duartrokitje të ngrohtë,” përfundoi Joseph. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Kurti në Bondsteel: Roli i SHBA-së dhe KFOR-it mbetet i pazëvendësueshëm për paqen dhe sigurinë

Published

on

Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, mori pjesë në ceremoninë e pranimit të Komandës së Grupit për Mbështetje Rajonale në Ballkan të Ushtrisë Amerikane nga koloneli Kurt A. Rorvik, e mbajtur në Kampin Bondsteel në Ferizaj.

Sipas njoftimit, Grupi për Mbështetje Rajonale në Ballkan vepron në kuadër të Ushtrisë Amerikane për Evropën, duke ofruar mbikëqyrje teknike, ekspertizë dhe mbështetje për Komandën Rajonale – Lindje të KFOR-it në Kampin Bondsteel.

Në njoftim theksohet se Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe misioni i KFOR-it kanë një rol kyç në garantimin e paqes dhe stabilitetit në Kosovë dhe rajon.

“Roli i Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe KFOR-it në përgjithësi ka qenë dhe mbetet i pazëvendësueshëm në ruajtjen e paqes, sigurisë dhe stabilitetit në vend dhe rajon”, thuhet në njoftimin për media./A.K/

Continue Reading

Lajmet

IKShPK: Në Kosovë janë konfirmuar 47 raste me fruth, Prishtina dhe Ferizaj me më së shumti raste

Published

on

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar se gjatë periudhës 16 prill – 29 qershor 2026 në vend janë konfirmuar gjithsej 47 raste me fruth.

Sipas të dhënave të Institutit, numri më i madh i rasteve është regjistruar në Prishtinë me 14 raste, e ndjekur nga Ferizaj me 12 raste. Ndërkohë, në Kaçanik janë raportuar 6 raste, në Fushë-Kosovë 3 raste, ndërsa në Lipjan, Vushtrri, Shtime dhe Obiliq nga 2 raste secila. Me nga një rast janë evidentuar komunat Gjilan, Drenas, Deçan dhe Viti.

IKShPK u bën thirrje qytetarëve që çdo person me simptoma të dyshimta të fruthit, si temperaturë e lartë, skuqje ose ndryshime në lëkurë, kollë, rrufë apo konjuktivit, të paraqitet sa më parë në institucionin më të afërt shëndetësor.

Instituti thekson se, duke pasur parasysh përhapjen e lehtë të fruthit dhe rrezikun e komplikimeve, prindërit dhe kujdestarët duhet të verifikojnë statusin e vaksinimit të fëmijëve dhe të sigurojnë imunizimin sipas Kalendarit të rregullt të vaksinimit në qendrat e mjekësisë familjare.

Sipas IKShPK-së, vaksinimi mbetet masa më efektive dhe më e sigurt për parandalimin e fruthit, mbrojtjen e personave të pavaksinuar dhe ruajtjen e shëndetit publik./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara