Lajmet

“E Premtja e Përgjakshme”: Çfarë ndodhi në Zahedan të Iranit?

Sipas IHR, 63 persona të përmendur u vranë në dhunën e së premtes.

Published

on

Forcat iraniane të sigurisë masakruan dhjetëra javën e kaluar në provincën juglindore të Sistan-Baluchistanit kur hapën zjarr ndaj protestuesve në Zahedan që shpërtheu ndërsa Irani po tronditet nga demonstratat mbarëkombëtare duke u akuzuar nga aktivistët e të drejtave.

Media shtetërore në Iran i karakterizoi trazirat që filluan më 30 shtator pas lutjeve të së premtes si sulme nga “ekstremistët” në stacionet e policisë që lanë të vdekur pesë anëtarë të Gardës Revolucionare.

Megjithatë, aktivistët thonë se imazhet e tmerrshme të kufomave të gjakosura me plagë nga plumbat janë emblematike e politikave represive të Teheranit ndaj një rajoni të varfër të pakicës etnike.

Ku ndodhën vrasjet?

Zahedan është qyteti kryesor i Sistan-Baluchistan, rajoni më i varfër i Iranit, në kufi me Pakistanin. Zahedani është një nga qytetet e pakta të Iranit me shumicë sunite dhe rajoni është i populluar nga pakica etnike Baluche që i përmbahet Islamit Sunit dhe jo shiizmit mbizotërues në Iran.

Aktivistët janë ankuar prej kohësh se rajoni ka qenë viktimë e diskriminimit nga udhëheqja klerikale shiite e Iranit, me një numër joproporcional të vendasëve të vrarë në përleshje çdo vit dhe gjithashtu të varur në ekzekutime.

Amnesty International tha më 2021 se të paktën 19% e të gjitha ekzekutimeve ishin të anëtarëve të “pakicës etnike Baluchi, pjesa e të cilit në popullsinë e përgjithshme të Iranit është afërsisht 5%”.

“Vrasja e tyre nuk kushton shumë për qeverinë iraniane”, tha Abdollah Aref, drejtor i Fushatës së Aktivistëve Baluçë (BAC) me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, e cila mbron të drejtat e pakicës.

Çfarë i nxiti protestat?

Trazirat shpërthyenme rastin e vdekjes së Mahsa Aminit, e cila ishte arrestuar nga policia famëkeqe e moralit.

Megjithatë, shkas për protestat ishin akuzat se një shef i policisë rajonale kishte përdhunuar një vajzë 15-vjeçare në paraburgim në qytetin port të Chabahar, gjithashtu në Sistan-Baluchistan. Nuk është e qartë pse ajo u ndalua.

Akuza ishte bërë publike muajin e kaluar nga kreu i namazit të së premtes në qytetin Rask në jug të Zahedanit, duke nxitur protesta që më pas u përhapën në qytetin kryesor të rajonit.

Cili ishte zinxhiri i ngjarjeve?

Sipas Aref, një protestë ishte planifikuar pas lutjeve të së premtes në Zahedan më 30 shtator. Protestuesit më pas u drejtuan drejt stacionit të policisë për të protestuar kundër përdhunimit dhe gjithashtu bërtitën parulla kundër liderit suprem Ayatollah Ali Khamenei.

Disa njerëz hodhën gurë dhe forcat e sigurisë më pas u përgjigjën duke hapur zjarr, ndërsa snajperistët u pozicionuan gjithashtu sipër, tha Aref për AFP.

“Shumë njerëz u vranë nga snajperët, përfshirë njerëz që as nuk ishin të përfshirë në protestë”, pretendoi ai. Protestat më pas u përhapën në të gjithë qytetin duke synuar stacionet e tjera të policisë.

“Policia kërkoi të dërgonte një mesazh”, tha ai.

Imazhet shqetësuese në mediat sociale që thuhet se janë nga pasojat e përleshjeve treguan rreshta burrash të veshur me rrobat tradicionale, të spërkatur me gjak nga plagët vdekjeprurëse.

Në atë kohë, monitoruesi i internetit Netblocks raportoi ndërprerje të aksesit në Zahedan.

Ministri i Jashtëm, Hossein Amir-Abdollahian, pohoi të mërkurën se “ndërhyrësit e huaj, agjentët e organizuar dhe terroristët, veçanërisht në Zahedan dhe në perëndim të Iranit, shtynë rrugën e tubimeve paqësore të njerëzve drejt dhunës, trazirave dhe vrasjes së njerëzve të pafajshëm, policisë dhe forcave të sigurisë”.

Sa njerëz u vranë?

Sipas grupit me bazë në Norvegji, Iran Human Rights (IHR), duke u bazuar shifrat e tij në ato të BAC, 63 persona të përmendur u vranë në dhunën e së premtes, dhe katër të tjerë në një incident të veçantë ku një helikopter ushtarak qëlloi mbi një makinë me çati të hapur.

BAC tha në përditësimin e saj të fundit në Telegram se tani ka konfirmuar se 88 persona janë vrarë.

Protesta “u shtyp përgjakshëm nga forcat e sigurisë. Që atëherë ajo është quajtur ‘E Premtja e Përgjakshme’ e Zahedanit”, tha IHR.

Aref tha se numri i të vdekurve u theksua nga mungesa e gjakut dhe fashave, që do të thotë se shumë nga të plagosurit vdiqën nga plagët e tyre.

Ai shtoi,“Shumë nuk shkuan në spital nga frika se mos arrestoheshin. Ata preferuan trajtimin në shtëpi, por më pas humbën shumë gjak”.

Cila është situata tani?

Aref ka thënë se situata në Zahedan është qetësuar, edhe pse këtë të premte janë të mundshme protesta të reja pas faljes së namazit.

Forcat e sigurisë përdorën dronë ajrore dhe teknologjinë e njohjes së fytyrës për të identifikuar protestuesit dhe për t’i arrestuar ata, tha ai.

Në predikimin e tij gjatë lutjes së xhumasë në Zahedan, kleriku sunit me shumë ndikim, Shaikh Abdolhamid u tha adhuruesve se “kërkesat e njerëzve nuk duhet të mbeten pa përgjigje” duke shtuar se raportimet për përdhunimin e pretenduar duhet të merren seriozisht.

Raportet thanë se Taftan ishte mbyllur në vazhdën e trazirave.

Ndërkohë ekzekutimet e Baluçëve kanë vazhduar. Katër nga pesë personat që u varën në fundjavë në burgun e qytetit të Mashhadit për krime të lidhura me drogën ishin Baluç, tha IHR.

Nga 251 persona të ekzekutuar në Iran këtë vit, 67 ishin Baluç, tha ai./UBTNews/

Vendi

Arrestohen pesë persona pas një përleshjeje fizike në Ferizaj, një i lënduar dërgohet në QKUK

Published

on

By

Pesë persona janë arrestuar dhe janë ndaluar për 48 orë pas një përleshjeje fizike që ka ndodhur pas mesnatës në rrugën “12 Qershori” në Ferizaj, në afërsi të dy lokaleve.

Si pasojë e incidentit, tre persona kanë pësuar lëndime trupore. Njëri prej tyre, 33-vjeçari me inicialet SH.A., për shkak të natyrës së lëndimeve është transferuar për trajtim të mëtejmë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK) në Prishtinë, ku do të intervistohet nga policia posa t’i stabilizohet gjendja shëndetësore.

Sipas Policisë së Kosovës, gjatë intervistimit njëri nga të dyshuarit ka pranuar se ka përdorur një kaçavidë gjatë përleshjes, me të cilën dyshohet se e ka goditur viktimën. Policia ka sekuestruar kaçavidën në cilësinë e provës materiale, si dhe ka siguruar një incizim të ngjarjes që do t’i dorëzohet prokurorisë.

Të arrestuarit për këtë rast janë: D.A. (21 vjeç), E.A. (22 vjeç), A.N. (39 vjeç), O.A. (18 vjeç), A.A. (22 vjeç)

Me udhëzim të Prokurorit të Shtetit, ndaj të dyshuarve janë iniciuar raste për veprat penale “Vrasje e mbetur në tentativë” dhe “Pjesëmarrje në rrahje”. Hetimet po vazhdojnë për të identifikuar persona të tjerë të mundshëm të përfshirë në këtë incident. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Përfshihet nga zjarri një deponi me goma të vjetra në Sllatinë

Published

on

By

Një deponi për grumbullimin e gomave të vjetra në Sllatinë është përfshirë nga zjarri, duke shkaktuar tym të zi dhe të dendur që është përhapur në zonën përreth. Deponia ndodhet në afërsi të rrugës kryesore.

Komandanti i Brigadës së Zjarrfikësve për zonën e Prishtinës, Abdusamed Shkodra, ka konfirmuar për mediat se ekipet janë nisur menjëherë drejt vendit të ngjarjes për të lokalizuar dhe shuar flakët.

Deri më tani nuk raportohet për persona të lënduar apo dëme të tjera materiale, ndërsa zjarrfikësit po vazhdojnë punën në terren. /Ekonomia online/

Continue Reading

Rajoni

Ministri i Shqipërisë Hoxha i përgjigjet Gjuriqit: Lumenjtë duhet të bartin ujë, jo kërcënime

Published

on

By

Pas reagimit të kryeministrit Edi Rama, nuk ka munguar as ai i Ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, Ferit Hoxha. Kryediploti shqiptar i është përgjigjur deklaratave të ministrit të Jashtëm të Serbisë, Marko Gjuriq, duke theksuar se e ardhmja e rajonit qëndron te dialogu, besimi dhe bashkëpunimi pragmatik, e jo te kërcënimet apo akuzat.

Përmes një reagimi lidhur me debatin për lumin Ibër, kryediploti shqiptar bëri të ditur se uji nuk duhet të përdoret si instrument ndëshkimi. Ndonëse Ibri nuk rrjedh përmes Shqipërisë, Hoxha nënvizoi se çfarëdo kërcënimi për ndërprerjen e ujit dëmton bashkëjetesën paqësore në të gjithë rajonin.

“Lumenjtë duhet të bartin ujë, jo kërcënime, ndërsa kufijtë duhet të përcaktojnë juridiksione, jo të ndajnë përgjegjësinë tonë për paqen”, ka deklaruar Hoxha.

Më tej, ai hodhi poshtë pretendimet për projekte të mëdha territoriale, duke potencuar se i vetmi projekt që e intereson Shqipërinë është një “Bashkim Evropian më i Madh”, që përfshin Kosovën, Serbinë, Shqipërinë dhe vendet e tjera të rajonit.

Kryediploti i Shqipërisë shprehu gatishmërinë e plotë për dialog dhe bashkëpunim konkret mes shqiptarëve dhe serbëve, duke bërë thirrje për më shumë fokus drejt së ardhmes evropiane dhe më pak drejt mitologjive të së kaluarës. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

BE-ja: Deklaratat për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit duhet të shmangen

Published

on

By

Bashkimi Evropian ka thënë se deklaratat për ndryshimin e mundshëm të rrjedhës së lumit Ibër, si dhe veprimet që nuk i shërbejnë normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duhet të shmangen.

“Përparimi në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mund të arrihet vetëm përmes dialogut”, tha një zëdhënës i Komisionit Evropian më 11 gusht.

“Deklaratat, përfshirë ato për ndryshime të mundshme të rrjedhës së lumit, dhe veprimet që nuk e mbështesin këtë synim duhet të shmangen”, thuhet në përgjigjen e Komisionit Evropian për Radion Evropa e Lirë.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi më 9 gusht se autoritetet serbe po shqyrtojnë me ekspertë mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit, duke e lidhur këtë me rrënimin e shtëpive dhe vilave të serbëve pranë Liqenit të Ujmanit, në veri të Kosovës.

Deklarata e tij nxiti reagime të ashpra nga zyrtarët në Kosovë dhe u pasua edhe nga një përplasje publike ndërmjet zyrtarëve të Shqipërisë dhe Serbisë.

Komisioni Evropian rikujtoi gjithashtu se përparimi në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës është parakusht që të dyja palët të avancojnë në rrugën e tyre evropiane.

BE-ja komentoi edhe rrënimet e fundit në zonën e Liqenit të Ujmanit, me të cilat presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, e kishte lidhur deklaratën e tij për mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit.

“Sa i përket situatës në liqenin e Gazivodës/Ujmanit, ne tashmë kemi shprehur shqetësimet tona lidhur me rrënimet e fundit”, thuhet në përgjigje.

Sipas Komisionit Evropian, çdo masë zbatuese me pasoja të pakthyeshme duhet të respektojë procesin e rregullt ligjor.

“Personave të prekur duhet t’u jepet mundësi efektive për të kërkuar mbrojtje ligjore dhe, kur është e zbatueshme, mbrojtje të përkohshme gjyqësore para se masa të zbatohet”, thuhet në përgjigje.

Lumi Ibër, rreth 270 kilometra i gjatë, buron në Mal të Zi, kalon nëpër Serbi dhe më pas hyn në Kosovë, ku furnizon liqenin artificial të Ujmanit.

Rreth dy të tretat e këtij liqeni ndodhen në territorin e Kosovës.

Uji nga sistemi i Ujmanit dhe Ibër-Lepencit furnizon shtatë komuna, përdoret për ujitje dhe për ftohjen e termocentraleve në Obiliq, të cilat prodhojnë pjesën më të madhe të energjisë elektrike në Kosovë.

Ekspertët që kanë folur më herët për Radion Evropa e Lirë kanë thënë se devijimi i rrjedhës së Ibrit është teknikisht i mundshëm, por do të ishte jashtëzakonisht i kushtueshëm dhe, nëse do t’i shkaktonte dëme Kosovës, do të binte ndesh me parimet e së drejtës ndërkombëtare për ujërat ndërkufitare.

Serbia është nënshkruese e Konventës së Kombeve të Bashkuara të vitit 1997 për përdorimin e rrjedhave ujore ndërkombëtare për qëllime të tjera përveç lundrimit.

Kjo konventë përcakton, mes të tjerash, parimin e shfrytëzimit të drejtë dhe të arsyeshëm të ujërave ndërkufitare, si dhe detyrimin për të mos u shkaktuar dëme të konsiderueshme shteteve të tjera.

Kosova nuk është palë në këtë konventë, pasi nuk është anëtare e Kombeve të Bashkuara. /REL/

 

 

Continue Reading

Të kërkuara