Aktualitet

E drejta për shëndetësi në Gazë tani është një privilegj

Published

on

Opinion: Hadeel Awad – Shkrimtare dhe infermiere në Gazë

Al Jazeera

Sistemi shëndetësor i shkatërruar nuk mund të arrijë tek më të cenuarit e Gazës – ata që jetojnë në kampet e të zhvendosurve

Këto ditë, sistemi shëndetësor i Gazës nuk është më në lajme. Nuk ka më bastisje të dhunshme në spitale, siç ndodhi në spitalin Al Shifa ndërsa unë po mjekoja atje në nëntor 2023; nuk ka më bombardime të repartave spitalore apo vrasje nga snajperët në oborret e tyre; nuk ka pretendime të reja për tunelë sekretë nën objektet mjekësore.

E megjithatë, sistemi mjekësor i Gazës vazhdon të vuajë nga një kolaps gjithnjë e më i rëndë. Ndoshta, kjo është më e dukshme në kampet e të zhvendosurve, ku njerëzit më të varfër dhe më të cenuar janë të detyruar të jetojnë. Atje, sistemi i shkatërruar i kujdesit shëndetësor nuk mund të arrijë tek ata që kanë më shumë nevojë, e as të sëmurët dhe të plagosurit nuk janë në gjendje të shkojnë në pikat e pakta që ende funksionojnë. Mungesa e higjienës, ujit të pijshëm të sigurt dhe ekspozimi i vazhdueshëm ndaj të ftohtit apo nxehtësisë së padurueshme e bëjnë krizën shëndetësore edhe më të rëndë.

Muajin e kaluar, pata mundësinë të vizitoja një kamp improvizues që është ngritur në hapësirën e asaj që ka mbetur nga shkolla Hassan Salama në lagjen Nasr të qytetit të Gazës. Shkolla u shkatërrua pasi u bombardua së bashku me shkollën fqinje Nasr në gusht 2024, gjë që rezultoi në vdekjen e të paktën 30 personave.

Sot, qindra njerëz që janë mbetur pa strehë dhe pa asnjë pasuri nga lufta jetojnë në çadra në oborrin e shkollës dhe në atë që ka mbetur nga ndërtesa e saj. Asnjë organizatë nuk e menaxhon kampin, ndaj nuk ka asnjë ofrim shërbimesh, përfshirë ato mjekësore.

Iu bashkova një ekipi me disa punonjës mjekësorë nga një klinikë private lokale, të cilët ofruan vizita falas në kamp për një ditë. Ardhja jonë u mirëprit ngrohtësisht. Vizituam të paktën 150 pacientë.

Ankesat varionin nga tensioni i lartë i gjakut te sëmundjet kronike, si diabeti dhe problemet me veshkat, e deri te infeksionet si hepatiti dhe zgjebja. Pamë gjithashtu shumë fëmijë me linë e ujit, gastroenterit, diarre dhe infeksione respiratorë.

Megjithëse ofruam vetëm shërbime bazë, mirënjohja që morëm ishte e jashtëzakonshme.

Për shumë pacientë në kampet e të zhvendosurve, vajtja te mjeku është kthyer në një udhëtim thuajse të pamundur që kërkon mund, energji dhe burime që nuk i ka çdokush. Kostot e transportit, distancat e larga dhe lodhja e shkaktuar nga zhvendosja dhe nxehtësia ekstreme ndikojnë të gjitha që disa pacientë ta shtyjnë kujdesin mjekësor, përrah nevojave të tyre urgjente.

Një nga pacientët tanë, 46 vjeç, kishte një dëmtim të rëndë në këmbë nga një mbetje predhe dhe i nevojiteshin paterica për t’u lëvizur. Ai kishte probleme me hipertensionin, por nuk mund të shkonte në spitalin fqinj Al Rantisi, pasi ai objekt funksionon vetëm pjesërisht dhe ofron shërbime kryesisht për fëmijët dhe pacientët onkologjikë.

Ecja në këmbë për një distancë të gjatë deri në një spital tjetër nuk ishte aspak një opsion për të. Për të arritur te një mjek për të vlerësuar gjendjen e tij të hipertensionit falas dhe për të marrë një recetë për barna, atij do t’i duhej të paguante të paktën 8 dollarë për transportin deri në lehtësinë më të afërt shëndetësore.

Kjo është një shumë e madhe parash për shumicën e njerëzve në kampet e të zhvendosurve, të cilët e kanë të vështirë të sigurojnë qoftë edhe ushqimin e tyre të përditshëm.

Vonesa e kujdesit mjekësor, e kombinuar me mungesën e barnave dhe kushtet e vështira të jetesës, mund t’i përkeqësojë sëmundjet dhe madje mund të jetë fatale.

E gjithë kjo do të mund të parandalohej nëse kujdesi bazë shëndetësor kthehet në Gazë, veçanërisht nën ombrellën e një organizate të madhe si UNRWA.

Pas Nakbës, UNRWA luajti një rol vendimtar në ngritjen e ofrimit të kujdesit bazë shëndetësor për refugjatët palestinezë që erdhën në Gazë. Ajo ngriti klinika në çdo kamp refugjatësh, gjë që ndihmoi në sigurimin e një niveli bazë të kujdesit shëndetësor falas.

Përpara luftës, UNRWA drejtonte 22 klinika në të gjithë Rripin e Gazës. Sipas një raporti të fundit, vetëm gjashtë prej tyre janë funksionale sot. Vetëm 19 nga 34 spitalet e Gazës janë pjesërisht funksionale – dhe “pjesërisht funksionale” është fjala kyçe këtu. Shumica e repartave në këto spitale nuk punojnë për shkak të shkatërrimit që kanë pësuar.

Sot, në të gjithë Rripin e Gazës, ka vetëm 2,200 shtretër spitalorë të disponueshëm për t’i shërbyer 2 milionë njerëzve. Përpara luftës, vetëm spitali Al Shifa kishte 700 shtretër.

Shërbime të ndryshme mjekësore, përfshirë analizat e laboratorit, ndërhyrjet kirurgjikale dhe trajtimet, nuk janë më të disponueshme sepse nuk ka furnizime për to apo personel mjekësor të gjallë për t’i kryer ato.

Shkatërrimi i objekteve mjekësore dhe zhveshja e banorëve të Gazës nga pronat e tyre e kanë shndërruar të drejtën për kujdes shëndetësor në një privilegj.

Ne kemi nevojë urgjente për një ndërhyrje shëndetësore që të fokusohet jo vetëm në rindërtimin e spitaleve, por edhe në rivendosjen e klinikave të kujdesit bazë dhe arritjen te më të cenuarit në kampet e të zhvendosurve.

Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autores dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin redaktues të Al Jazeera-s.

Hadeel Awad është një shkrimtare dhe infermiere me banim në Gazë. Ajo ka punuar në spitalin Al Shifa derisa ai u bastis nga ushtria izraelite në nëntor 2023.

 

Continue Reading

lajme

Reagimi i Prokurorisë: Si u trajtuan rastet dhe paralajmërimet e Arlinda Zekajt para se të vritej

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Pejë ka reaguar edhe njëherë lidhur me vrasjen e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, duke njoftuar për siç thuhet në komunikatë, veprimet që ka ndërmarrë kryeprokurorja e kësaj Prokurorie dhe prokurorët e shtetit pas pranimit të kërkesës së viktimës dhe gjatë trajtimit të rasteve të raportuara më parë.

Në komunikatë thuhet se dy ditë para vrasjes së saj, më 23 tetor, kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të tani të ndjerës, J.S., për veprën penale të kanosjes në kuadër të marrëdhënies familjare. Ndërkaq më 16 tetor, disa ditë para ngritjes së aktakuzës,  Gjykata kishte nxjerrë një vendim përmes të cilit ishte urdhëruar që ish-bashkëshorti i tani të ndjerës ta lejonte atë të kthehej dhe ta shfrytëzonte shtëpinë e përbashkët. Po ashtu, ishte lëshuar urdhër mbrojtjeje për një periudhë gjashtëmujore, i cili kishte hyrë në fuqi menjëherë.

“Sipas vendimit gjyqësor, zbatimi i urdhrit dhe njoftimi i Gjykatës për zbatimin e tij apo për pengesat eventuale ishin përgjegjësi e Policisë së Kosovës”, thuhet në komunikatë.

Bëhet e ditur se në ditën kur viktima kishte kërkuar zbatimin e urdhrit dhe kthimin në shtëpinë e përbashkët, Policia e Kosovës e kishte njoftuar prokurorin kujdestar për rrethanat e rastit. Pas vlerësimit të situatës dhe të rrezikut të mundshëm për sigurinë e saj, thuhet se prokurori i shtetit kishte vlerësuar se kthimi i menjëhershëm në shtëpinë e përbashkët mund të paraqiste rrezik për jetën dhe sigurinë e viktimës.

“Me qëllim të mbrojtjes së saj, prokurori kishte kontaktuar familjarët e viktimës, përkatësisht vëllezërit e saj, të cilët ishin ftuar në stacionin policor dhe ishin njoftuar për rrethanat e rastit.  Pavarësisht insistimit të viktimës për t’u kthyer në shtëpinë e përbashkët, prokurori i shtetit, duke marrë parasysh rrethanat e paraqitura dhe rrezikun e mundshëm, kishte udhëzuar që ajo të dërgohej në shtëpinë e vëllezërve të saj”, thuhet në njoftim.

Me kërkesën e shprehur të viktimës, në komunikatë thuhet se prokurori i shtetit dhe hetuesit policorë, në praninë e saj dhe të familjarëve, kishin përpiluar një shkresë zyrtare në të cilën ishin paraqitur arsyet përse ishte vlerësuar e nevojshme që ajo të qëndronte te vëllezërit e saj.

Pas bisedimeve, thuhet se viktima kishte pranuar të shkonte te familjarët, por kishte kërkuar që të nesërmen të shoqërohej nga një patrullë policore për t’u kthyer në shtëpinë e përbashkët.

Po atë natë, prokurori i shtetit, së bashku me hetuesit e rastit, kishte bërë vlerësimin profesional të nivelit të rrezikut dhe të masave të nevojshme të sigurisë. Si rezultat, ishte vendosur që, gjatë kthimit të planifikuar të viktimës në shtëpinë e përbashkët, një patrullë policore të qëndronte në afërsi të shtëpisë.

“Për këto rrethana ishte përpiluar procesverbali i datës 22 tetor 2026. Prokurori i rastit kishte kërkuar që përmes së njëjtës shkresë të njoftohej edhe gjyqtari i çështjes që kishte nxjerrë vendimin për shfrytëzimin e shtëpisë së përbashkët nga bashkëshortët”, thuhet në njoftim.

Theksohet se pasi kryeprokurorja pasi kishte pranuar kërkesën nga Zekaj ku ishte ankuar për mënyrën e trajtimit të rasteve të mëparshme, kishte kërkuar që me urgjencë të vlerësohej situata në mënyrë që sipas saj “të verifikoheshin pretendimet për lëshime eventuale dhe të ndërmerreshin veprimet brenda përgjegjësive ligjore të secilit institucion”.

Nata kritike: Kthimi në shtëpi nën shoqërimin e Policisë dhe vrasja 

Prokuroria ka sqaruar se natën kritike, më 25 tetor 2026, në orën 19:48, Policia e Kosovës kishte kontaktuar prokurorin kujdestar të Departamentit të Përgjithshëm lidhur me një rast të dyshuar të dhunës në familje, i cili kishte ndodhur në shtëpinë e tani të ndjerës.

Në stacionin policor ishin shoqëruar ish-bashkëshorti i saj, J.S., dhe viktima. Në lidhje me rastin ishte iniciuar procedurë për veprën penale të mospërfilljes së gjykatës, ndërsa J.S. ishte ndaluar për 48 orë.

Gjatë trajtimit të rastit, Prokuroria thotë se viktimës i ishte ofruar mundësia për të shkuar në një strehimore, por ajo kishte refuzuar, duke kërkuar të kthehej në shtëpinë e përbashkët, ku ndodhej djali i saj dhe pasuria e saj.

Pas kësaj, viktima ishte shoqëruar nga një patrullë policore për në shtëpi, rreth orës 21:00. Pak minuta pas kthimit të saj, prokurori kujdestar ishte njoftuar se ajo ishte goditur me një mjet të fortë brenda shtëpisë nga kunati i saj, A.S., i dyshuar në këtë rast.

Pas marrjes së njoftimit, në vendin e ngjarjes kishin dalë njësitë përkatëse të Policisë së Kosovës, Kryeprokurorja e Prokurorisë Themelore në Pejë dhe prokurorja kujdestare e Departamentit për Krime të Rënda, me qëllim të përcjelljes nga afër të situatës dhe ndërmarrjes së veprimeve fillestare hetimore në vendin e ngjarjes.

Prokuroria njofton gjithashtu se, më 23 tetor 2026, kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të tani të ndjerës, J.S., për veprën penale të kanosjes në kuadër të marrëdhënies familjare.

Prokuroria Themelore në Pejë deklaron se pretendimet e paraqitura nga tani e ndjera Arlinda Zekaj në kërkesën e saj janë trajtuar me seriozitet dhe se Kryeprokurorja ka ndërmarrë veprime për adresimin e tyre te institucionet kompetente, si dhe ka iniciuar rast për hetimin e veprimeve ose mosveprimeve të mundshme të personave zyrtarë.

“Prokuroria shpreh keqardhje të thellë për humbjen tragjike të jetës së Arlinda Zekajt dhe shpreh ngushëllimet më të sinqerta për familjen e saj. Në të njëjtën kohë, Prokuroria thekson rëndësinë e një hetimi të plotë, objektiv dhe profesional për zbardhjen e të gjitha rrethanave të këtij rasti dhe vlerësimin e përgjegjësive eventuale të të gjithë personave të përfshirë. Policia e Kosovës është duke ndërmarrë veprime për lokalizimin dhe arrestimin e personit të dyshuar, i cili ende nuk është arrestuar”, thuhet në njoftim.

 

Continue Reading

Lajmet

Sot seancë e jashtëzakonshme për vrasjen e Arlinda Zekajt në Pejë

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës do të mbajë sot seancë të jashtëzakonshme në orën 16:00 lidhur me vrasjen e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës.

Lajmin e ka bërë të ditur Shefja e Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Arbërie Nagavci, pas mbledhjes së Kryesisë së Kuvendit.

Në një deklarim për media, Nagavci theksoi se të gjithë zyrtarët institucionalë që kanë dështuar të veprojnë apo të ofrojë mbrojtje në këtë rast duhet të hetohen dhe të mbajnë përgjegjësi të plotë.

Arlinda Zekaj u vra të dielën në mbrëmje në fshatin Vitomiricë të Pejës, ndërsa i dyshuari për kryerjen e kësaj vrasjeje të rëndë është kunati i saj, i cili vazhdon të jetë në arrati.

Continue Reading

Vendi

Policia shpall në kërkim Albert Sylajn, kërkohet ndihma e qytetarëve

Published

on

By

Policia e Kosovës – Drejtoria Rajonale në Pejë, me autorizim të Prokurorisë Themelore në Pejë, ka lëshuar një kërkesë zyrtare për bashkëpunim me qytetarët me qëllim lokalizimin dhe arrestimin e një personi të dyshuar për veprën penale “Vrasje e rëndë”.

I kërkuari është Albert (Sylejman) Sylaj, i lindur më 12 dhjetor 1984 në Deçan.

Policia u bën thirrje të gjithë qytetarëve që kanë çfarëdo informacioni lidhur me vendndodhjen e të dyshuarit, të njoftojnë menjëhirë organet e rendit ose të paraqiten në stacionin më të afërt policor.

Kontaktet për të lajmëruar Policinë e Kosovës:

  • 192 dhe 0800 19999 (të dy numrat pa pagesë)
  • 039 432 327 (Drejtoria Rajonale e Policisë në Pejë)

Continue Reading

Lajmet

LVV kërkon seancë të jashtëzakonshme dhe komision hetimor parlamentar

Published

on

By

Lëvizja Vetëvendosje ka nisur mbledhjen e nënshkrimeve për të thirrur seancë të jashtëzakonshme në Kuvendin e Kosovës, pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës.

Shefja e Grupit Parlamentar të LVV-së, Arbërie Nagavci, njoftoi se seanca synohet të mbahet më 26 tetor 2026, ku do të kërkohet themelimi i një komisioni hetimor parlamentar për të hetuar zinxhirin e përgjegjësisë.

Nagavci theksoi se viktima i kishte paralajmëruar institucionet për rrezikun ndaj jetës së saj tri ditë para se të vritej.

“Ajo kërkoi ndihmë dhe mbrojtje, por përfundoi e vrarë. Asnjë grua nuk duhet ta humbasë jetën pasi u është drejtuar institucioneve për mbrojtje. Çdo veprim dhe mosveprim duhet të hetohet dhe askush nuk duhet t’i shmanget përgjegjësisë”, ka shkruar Nagavci. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara