Izraeli dhe Irani shkëmbyen sulme ajrore të mërkurën, ndërsa ushtria e Iranit hodhi poshtë pohimin e Presidentit Donald Trump se SHBA-ja ishte në negociata për t’i dhënë fund luftës—e cila ka tronditur tregjet e energjisë dhe ato financiare—duke thënë se SHBA-ja po negocion me veten.

Refuzimi i negociatave nga komanda e bashkuar e Forcave të Armatosura iraniane, e cila dominohet nga Garda Revolucionare elitare e vijës së ashpër, vjen mes raporteve se SHBA-ja i ka dërguar Teheranit një plan me 15 pika për diskutim.

“A ka arritur niveli i luftës suaj të brendshme në fazën ku ju (Trump) negocioni me veten?” tha zëdhënësi kryesor i komandës së përbashkët ushtarake të Iranit, Ebrahim Zolfaqari, në televizionin shtetëror iranian.

“Njerëz si ne nuk mund të merren kurrë vesh me njerëz si ju.” “Siç kemi thënë gjithmonë… askush si ne nuk do të bëjë marrëveshje me ju. Jo tani. Asnjëherë.”

Udhëheqja e Iranit ka deklaruar më parë se nuk mund të negociojë me SHBA-në, pasi Uashingtoni e ka sulmuar vendin dy herë gjatë negociatave të nivelit të lartë në dy vitet e fundit.

Irani ka pasur një “përvojë shumë të keqe me diplomacinë amerikane,” i tha India Today të martën zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Iranit, Esmaeil Baghaei. Ai shtoi se nuk ka pasur dialog apo negociata me Uashingtonin, pasi forcat e armatosura të Iranit janë të fokusuara në mbrojtjen e vendit.

Vazhdimi i luftimeve dhe ndikimi global

Katër javë pas fillimit të luftës që ka vrarë mijëra njerëz, ka krijuar goditjen më të rëndë energjetike në histori dhe ka nxitur frikën e inflacionit global, nuk pati asnjë ndalesë të sulmeve ajrore nga Irani dhe Izraeli të mërkurën.

• Ushtria izraelite njoftoi në Telegram se kishte nisur një valë sulmesh që synonin infrastrukturën në të gjithë Teheranin. Më vonë u tha se forcat e saj ajrore kishin goditur dy objekte të prodhimit të raketave lundruese detare në Teheran.
• Agjencia gjysmë-zyrtare iraniane e lajmeve SNN tha se sulmet goditën një zonë banimi në qytet, ku ekipet e shpëtimit po kërkojnë nën rrënoja.
• Kuvajti dhe Arabia Saudite deklaruan se kishin zmbrapsur sulme të reja me dronë, pa treguar se nga vinin ato. Dronët shënjestruan një rezervuar karburanti në Aeroportin Ndërkombëtar të Kuvajtit, duke shkaktuar zjarr por pa viktima.
• Garda Revolucionare e Iranit njoftoi se kishte nisur një valë të re sulmesh kundër lokacioneve në Izrael, përfshirë Tel Avivin dhe Kiryat Shmona, si dhe bazat amerikane në Kuvajt, Jordani dhe Bahrein.

Reagimi i tregjeve dhe qëndrimi i Trump

Trump u tha gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë të martën se SHBA-ja ishte në “negociata” me “njerëzit e duhur” në Iran për t’i dhënë fund luftës, duke shtuar se iranianët dëshironin shumë të arrinin një marrëveshje.

Bursat u rritën dhe çmimet e naftës ranë të mërkurën pas raporteve se SHBA-ja po kërkon një armëpushim njëmujor dhe i ka dërguar Iranit një plan me 15 pika, duke rritur shpresat për rifillimin e eksporteve të naftës nga Gjiri Persik. /Reuters/

Situata aktuale paraqitet mjaft e tensionuar dhe komplekse, ku përplasja ushtarake mes Iranit dhe Izraelit po sfidon hapur përpjekjet diplomatike të Presidentit Donald Trump për një marrëveshje të shpejtë.

Ndërsa Trump deklaroi se bisedimet për ndalimin e konfliktit ishin produktive, Irani u përgjigj me valë raketash drejt Izraelit dhe zgjodhi të tallte publikisht idenë e tij për kontroll të përbashkët të Ngushticës së Hormuzit përmes një imazhi ironik me një timon lodër.

Ky hendek i madh komunikimi vjen në një kohë kur Izraeli ka goditur objektiva strategjikë në zemër të Teheranit dhe Irani ka bllokuar efektivisht njërën nga arteriet kryesore të naftës në botë.

Edhe pse ndërmjetësit si Omani flasin për përparim në çështjen bërthamore, fakti që SHBA dhe Izraeli kanë kaluar në sulme direkte tregon se besimi është thyer plotësisht.

Me një ultimatum pesë-ditor të vendosur nga Trump për rihapjen e Ngushticës dhe kërcënimet e Iranit për të goditur infrastrukturën e aleatëve amerikanë, rajoni ndodhet në prag të një përshkallëzimi total ku diplomacia dhe forca ushtarake po luftojnë me njëra-tjetrën për dominim. /Reuters/

Pavarësisht pretendimeve të presidentit Trump për bisedime paqeje, sulmet amerikano-izraelite po vazhdojnë të godasin Iranin. Shpërthime të fuqishme janë dëgjuar në Teheran dhe qytete të tjera, ndërkohë që Irani ka mohuar të ketë zhvilluar bisedime me SHBA-në për t’i dhënë fund luftës.

Sulmet e përbashkëta kanë goditur disa rajone të Iranit pa asnjë shenjë de-eskalimi, edhe pse presidenti Donald Trump deklaroi të martën se Washingtoni është në bisedime me Teheranin.

Gjatë natës të së martës, shpërthime masive u raportuan në kryeqytetin iranian, si dhe në qytetet Tabriz, Isfahan dhe Karaj. Mediat iraniane raportuan se goditjet kishin si shënjestër dy objekte të gazit dhe një tubacion, vetëm pak orë pasi Trump kishte shtyrë sulmet e planifikuara në infrastrukturën energjetike.

Agjencia e lajmeve “Fars” njoftoi se si pjesë e sulmeve të vazhdueshme nga armiku zionist dhe amerikan, janë goditur ndërtesa e administratës së gazit dhe stacioni i rregullimit të presionit në Isfahan.

Këto objekte në Iranin qendror u dëmtuan pjesërisht, ndërsa një tjetër sulm goditi tubacionin e gazit të termocentralit Khorramshahr në jugperëndim të vendit, pranë kufirit me Irakun.

Përveç dëmeve materiale, mediat lokale raportuan se një profesor i shquar i universitetit të shkencave në Teheran u vra së bashku me dy fëmijët e tij gjatë një sulmi në banesën e tyre në veri të kryeqytetit.

Viktima u identifikua si Saeed Shamaghdari, i cili ligjëronte në departamentin e inxhinierisë në Universitetin e Shkencës dhe Teknologjisë. Izraeli ka shënjestruar edhe më parë akademikë iranianë, duke i akuzuar për lidhje me zhvillimin e armatimit.

Sipas kreut të shërbimit të urgjencës në Iran, Jafar Miadfar, 208 fëmijë janë vrarë që nga fillimi i luftës më 28 shkurt, ku 168 prej tyre humbën jetën vetëm nga goditja me raketa amerikane në shkollën e vajzave në qytetin Minab.

Grupet për të drejtat e njeriut po kërkojnë që sulmi në Minab të hëtohet si krim lufte, ndërkohë që qeveria iraniane bën të ditur se numri total i civilëve të vrarë deri më tani ka kaluar shifrën 1,500.

Zëvendëskryetari i parë i Gjyqësorit iranian, Hamzeh Khalili, njoftoi këtë të hënë se rastet e personave të arrestuar gjatë protestave mbarëkombëtare në fillim të këtij viti janë procesuar dhe tashmë ka nisur zbatimi i dënimeve përfundimtare, raporton Reuters.

Protestat masive anti-qeveritare që tronditën vendin në janar u shtypën përmes ndërhyrjes më të ashpër në historinë e Republikës Islamike. Sipas agjencisë së lajmeve të gjyqësorit “Mizan”, Khalili deklaroi se për elementët që ai i cilësoi si “terroristë dhe rebelë” nuk do të ketë asnjë lloj tolerance dhe se disa prej dënimeve janë ekzekutuar tashmë ditët e fundit.

Ky njoftim vjen vetëm një javë pasi Irani ekzekutoi tre burra të akuzuar për vrasjen e dy zyrtarëve policorë gjatë trazirave, veprim ky që ka rritur shqetësimin te organizatat për të drejtat e njeriut, si “Hengaw”.

Sipas këtyre grupeve, Teherani po intensifikon ekzekutimet ndaj të burgosurve politikë dhe protestuesve në mes të rritjes së presioneve ushtarake dhe ndërkombëtare. Khalili shtoi se gjyqësori do të jetë i pakompromis ndaj atyre që i quajti “infiltrues, mercenarë dhe tradhtarë që bashkëpunojnë me armikun”, teksa qindra persona janë arrestuar vetëm gjatë muajit mars, që prej fillimit të konfliktit me Izraelin dhe SHBA-në. /Reuters/